بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
جز ویکی سازی
 
خط ۱: خط ۱:
{{درشت|'''مدرسه'''}}؛ محلی برای درس دادن و درس آموختن.{{سخ}}
{{درشت|'''مدرسه'''}}؛ محلی برای درس دادن و درس آموختن.{{سخ}}
[[پرونده:مدرسه (1).jpg|جایگزین=مسجد و مدرسه جامع زنجان|بندانگشتی|مسجد و مدرسه جامع زنجان (مسجد سید یا مسجد جامع سیدسلطانی)؛ بنای دوره اوایل [[قاجاریه]] در جنوب سبزه‌میدان زنجان]]
[[پرونده:مدرسه (1).jpg|جایگزین=مسجد و مدرسه جامع زنجان|بندانگشتی|مسجد و مدرسه جامع زنجان (مسجد سید یا مسجد جامع سیدسلطانی)؛ بنای دوره اوایل [[قاجاریه]] در جنوب سبزه‌میدان زنجان]]
مدرسه مکانی برای تدریس و یادگیری است که پیشینه آن در ایران به دوران پیش از اسلام بازمی‌گردد و آموزش از زمان اختراع خط آغاز شد. در دوره‌های هخامنشیان و ساسانیان، مدارس ویژهٔ طب و علوم مختلف برپا بود و پس از اسلام، مساجد و حلقه‌های درسی، بنیان مدارس دینی و علمی را شکل دادند. در دوره‌های سلجوقی، غزنوی، تیموری، [[صفوی]] و [[قاجاریه]]، مدارس باشکوهی با معماری ویژه ساخته شد. تأسیس [[دارالفنون]] توسط امیرکبیر نقطه عطف آموزش نوین ایران بود و مدارس خصوصی و دولتی با رشته‌ها و مقاطع متنوع پس از آن شکل گرفتند. مدارس دخترانه از دوره مشروطه به بعد تأسیس شدند و آموزش بانوان رونق گرفت. اصول طراحی مدرسه شامل سازمان‌دهی کلاس‌ها، فضاهای عمومی و باز، راهروها و ارتباط با محیط پیرامون است تا فرایند آموزشی به‌صورت منظم و کارآمد انجام شود. مدارس ایران امروز ترکیبی از سنت و نوآوری در آموزش و معماری هستند.
مدرسه مکانی برای تدریس و یادگیری است که پیشینه آن در ایران به دوران پیش از اسلام بازمی‌گردد و آموزش از زمان اختراع خط آغاز شد. در دوره‌های هخامنشیان و ساسانیان، مدارس ویژهٔ طب و علوم مختلف برپا بود و پس از اسلام، مساجد و حلقه‌های درسی، بنیان مدارس دینی و علمی را شکل دادند. در دوره‌های سلجوقی، غزنوی، تیموری، [[صفوی]] و [[قاجاریه]]، مدارس باشکوهی با معماری ویژه ساخته شد. تأسیس [[دارالفنون]] توسط امیرکبیر نقطه عطف آموزش نوین ایران بود و مدارس خصوصی و دولتی با رشته‌ها و مقاطع متنوع پس از آن شکل گرفتند. مدارس دخترانه از دوره [[مشروطه]] به بعد تأسیس شدند و آموزش بانوان رونق گرفت. اصول طراحی مدرسه شامل سازمان‌دهی کلاس‌ها، فضاهای عمومی و باز، راهروها و ارتباط با محیط پیرامون است تا فرایند آموزشی به‌صورت منظم و کارآمد انجام شود. مدارس ایران امروز ترکیبی از سنت و نوآوری در آموزش و معماری هستند.


=== واژه‌شناسی مدرسه ===
=== واژه‌شناسی مدرسه ===
خط ۳۱: خط ۳۱:
== مدارس نوین در ایران ==
== مدارس نوین در ایران ==
[[پرونده:مدرسه (4).jpg|جایگزین=تبدیل مدرسه دخترانه به لابراتوار دندان‌سازی - مدرسه دخترانه ناموس|بندانگشتی|تبدیل مدرسه دخترانه «ناموس» در تهران به لابراتوار دندان‌سازی در دوران رضاشاه]]
[[پرونده:مدرسه (4).jpg|جایگزین=تبدیل مدرسه دخترانه به لابراتوار دندان‌سازی - مدرسه دخترانه ناموس|بندانگشتی|تبدیل مدرسه دخترانه «ناموس» در تهران به لابراتوار دندان‌سازی در دوران رضاشاه]]
قانون تعلیم و تربیت رایگان در ایران، در دوره مشروطیت و در سال ۱۳۲۹ق، در دومین [[مجلس شورای ملی]] به تصویب رسید. پس از آن، تأسیس مدارس گوناگون تحت نظارت وزارت معارف رونق یافت.
قانون تعلیم و تربیت رایگان در ایران، در دوره [[مشروطیت]] و در سال ۱۳۲۹ق، در دومین [[مجلس شورای ملی]] به تصویب رسید. پس از آن، تأسیس مدارس گوناگون تحت نظارت وزارت معارف رونق یافت.


نظام آموزش و پرورش ایران و همچنین شیوه ساخت مدارس در دوره پهلوی دچار تغییرات گسترده‌ای شد. تأسیس مدارس با شیوه‌های نوین در دستور کار قرار گرفت و آغاز تعلیم از سن ۷ سالگی در ایران اجباری شد. در این دوره، کم‌کم از رونق مکتب‌خانه‌ها کاسته شد. در ۱۳۲۲ش، قانون تعلیمات اجباری در ایران تصویب شد.<ref>صدیق، «آموزش و پرورش» در دانشنامه اسلام و ایران، ج1، 1356ش، ص199.</ref> شکل و معماری مدارس نیز که همانند مدارس علمیه و مشابه با مساجد بود، هم‌زمان با دوره پهلوی، دگرگون شد. بنای مدارس امروزی، به‌صورت ساختمانی با یک سرسرای مرکزی، دالان‌های جانبی و کلاس‌هایی در دو طرف آن است.<ref>مساوات، «مدارس و مراکز آموزش در سال‌های 1300 تا 1320»، 1382ش، ص32.</ref>
نظام آموزش و پرورش ایران و همچنین شیوه ساخت مدارس در دوره پهلوی دچار تغییرات گسترده‌ای شد. تأسیس مدارس با شیوه‌های نوین در دستور کار قرار گرفت و آغاز تعلیم از سن ۷ سالگی در ایران اجباری شد. در این دوره، کم‌کم از رونق مکتب‌خانه‌ها کاسته شد. در ۱۳۲۲ش، قانون تعلیمات اجباری در ایران تصویب شد.<ref>صدیق، «آموزش و پرورش» در دانشنامه اسلام و ایران، ج1، 1356ش، ص199.</ref> شکل و معماری مدارس نیز که همانند مدارس علمیه و مشابه با مساجد بود، هم‌زمان با دوره پهلوی، دگرگون شد. بنای مدارس امروزی، به‌صورت ساختمانی با یک سرسرای مرکزی، دالان‌های جانبی و کلاس‌هایی در دو طرف آن است.<ref>مساوات، «مدارس و مراکز آموزش در سال‌های 1300 تا 1320»، 1382ش، ص32.</ref>
خط ۶۵: خط ۶۵:


== مدارس ویژهٔ دختران ==
== مدارس ویژهٔ دختران ==
تا پیش از دوره مشروطه، مدرسه‌ای ویژهٔ بانوان و دختران وجود نداشت و تحصیل دختران، در فرهنگ عمومی، ناپسند بود. اما پس از مشروطه، حمایت‌ها از [[تحصیل دختران]] آغاز شد. اولین مدرسه دخترانه که در سال ۱۲۸۲ش در تهران و با نام «مدرسه پرورش» افتتاح شد تنها ۴ روز دوام آورد و در اثر مخالفت‌های اجتماعی بسته شد.<ref>[https://www.ettelaat.com/etiran/?p=74864 «مدارس قدیمی ایران»، روزنامه اطلاعات، تاریخ بارگذاری: 7 مهر 1393ش.]</ref> پس از چند سال، مدرسه‌ای دیگر به‌نام «مدرسه ناموس» برپا شد که فعالیت خود را با سوادآموزی بانوان شروع کرد و سپس قرآن و تعالیم مذهبی و علم حدیث نیز به برنامه درسی آن اضافه شد. استخدام اساتید مرد در این مدرسه ممنوع بود. اولین دبیرستان دخترانه در تهران و در ۱۳۰۷ش تأسیس شد.
تا پیش از دوره [[مشروطه]]، مدرسه‌ای ویژهٔ بانوان و دختران وجود نداشت و تحصیل دختران، در فرهنگ عمومی، ناپسند بود. اما پس از مشروطه، حمایت‌ها از [[تحصیل دختران]] آغاز شد. اولین مدرسه دخترانه که در سال ۱۲۸۲ش در تهران و با نام «مدرسه پرورش» افتتاح شد تنها ۴ روز دوام آورد و در اثر مخالفت‌های اجتماعی بسته شد.<ref>[https://www.ettelaat.com/etiran/?p=74864 «مدارس قدیمی ایران»، روزنامه اطلاعات، تاریخ بارگذاری: 7 مهر 1393ش.]</ref> پس از چند سال، مدرسه‌ای دیگر به‌نام «مدرسه ناموس» برپا شد که فعالیت خود را با سوادآموزی بانوان شروع کرد و سپس قرآن و تعالیم مذهبی و علم حدیث نیز به برنامه درسی آن اضافه شد. استخدام اساتید مرد در این مدرسه ممنوع بود. اولین دبیرستان دخترانه در تهران و در ۱۳۰۷ش تأسیس شد.


== انواع مدرسه ==
== انواع مدرسه ==