امام علی: تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
||
| (۲۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات | {{جعبه اطلاعات افراد | ||
| تصویر = | | زیرنویس عنوان = نخستین امام شیعیان | ||
| زیرنویس تصویر =مرقد و بارگاه امام علی (ع) در [[نجف]] | | تصویر = | ||
| | | زیرنویس تصویر = مرقد و بارگاه امام علی (ع) در [[نجف]] | ||
| فایل پادکست =امام علی.ogg | | جایگزین = | ||
| حجم فایلپادکست =۸/۰۷ | | فایل پادکست = امام علی.ogg | ||
| تاریخ پادکست =۱۸-۴-۱۴۰۵ | | حجم فایلپادکست = ۸/۰۷ | ||
| | | تاریخ پادکست = ۱۸-۴-۱۴۰۵ | ||
| نام = علی | |||
| | | نام خانوادگی =ابن ابی‌طالب | ||
| | | دیگر نام‌ها = | ||
| | | کنیه = ابوالحسن {{سخ}} ابوتراب | ||
| | | لقب = امیرالمؤمنین {{سخ}} حیدر {{سخ}} اسدالله {{سخ}} مرتضی {{سخ}} هادی {{سخ}} صدیق {{سخ}} فارق | ||
| | | شناخته‌شده برای = نخستین امام شیعیان {{سخ}} چهارمین خلیفه راشدین | ||
| | | زادهٔ = ۱۳ رجب سال ۳۰ عام‌الفیل | ||
| | | ناپدید شدن = | ||
| | | درگذشت = ۲۱ رمضان سال ۴۰ق | ||
| | | علت مرگ = ضربت شمشیر عبدالرحمن بن ملجم مرادی | ||
| | | آرامگاه = [[نجف]] | ||
| محل زندگی = مکه {{سخ}} مدینه {{سخ}} کوفه | |||
| | | ملیت = | ||
| | | دین = اسلام | ||
| | | مذهب = | ||
| | | گرایش سیاسی = | ||
| | | حزب = | ||
| | | تحصیلات = | ||
| | | محل تحصیل = | ||
| | | درجه علمی = | ||
| | | منصب / پیشه = امام {{سخ}} خلیفه | ||
| دوره = ۳۵–۴۰ق | |||
| پس از = عثمان بن عفان | |||
| پیش از = | |||
| واحد خدمت نظامی = | |||
| درجه نظامی = | |||
| همسر = [[فاطمه زهرا]] | |||
| فرزندان = [[امام حسن|حسن]] {{سخ}} [[امام حسین|حسین]] {{سخ}} [[حضرت زینب|زینب]] {{سخ}} [[ام‌کلثوم]] | |||
| پدر = ابوطالب بن عبدالمطلب | |||
| مادر = فاطمه بنت اسد | |||
| خویشاوندان = | |||
| آثار = [[نهج‌البلاغه]] | |||
| جوایز = | |||
| افتخارات = | |||
| وبگاه رسمی = | |||
}} | }} | ||
'''امام علی؛''' علی بن ابی‌طالب بن عبدالمطلب و نخستین امام شیعیان. | '''امام علی؛''' علی بن ابی‌طالب بن عبدالمطلب و نخستین امام شیعیان. | ||
علی بن ابی‌طالب مشهور به امام علی و امیرالمؤمنین (۱۳ رجب سال ۲۳ | علی بن ابی‌طالب مشهور به امام علی و امیرالمؤمنین (۱۳ رجب سال ۲۳ پیش‌از هجرت–۲۱ رمضان سال ۴۰ق)، از صحابه، راویان حدیث و کاتبان وحی و از نزدیک‌ترین یاران پیامبر بود. بنا بر گزارش شیعه و شماری از منابع اهلسنت، علی در کعبه زاده شد و نخستین مردی بود که به پیامبر ایمان آورد. شیعیان او را نخستین امام و جانشین پیامبر می‌دانند و اهلسنت او را چهارمین خلیفه از خلفای راشدین به‌شمار می‌آورند. او پس‌از رحلت پیامبر در تحولات سیاسی و اجتماعی جامعه اسلامی نقش داشت و در سال ۳۵ق به خلافت رسید. دوران خلافت او با سه جنگ داخلی جمل، صفین و نهروان همراه شد و در سال ۴۰ق در مسجد کوفه به دست عبدالرحمن بن ملجم مرادی به شهادت رسید. نهج‌البلاغه، مجموعه‌ای از خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های منسوب به او، از مهم‌ترین منابع مرتبط با میراث فکری و ادبی وی است و سخنان و آموزه‌های منسوب به او در حوزه‌هایی مانند کلام، فقه، تفسیر، قرائت، نحو، فصاحت و بلاغت بازتاب یافته است. شخصیت و سیره امام علی افزون‌بر جایگاه تاریخی و کلامی، در فرهنگ و تمدن ایرانی-اسلامی بازتاب گسترده‌ای یافته است. از آیین‌های مردمی ولادت و شهادت تا هنرهای تجسمی، ادبیات، موسیقی، معماری و نامگذاری فضاهای شهری، همه و همه نشان از پیوند عمیق این شخصیت با هویت فرهنگی و دینی جامعه ایرانی دارد. | ||
== زندگی‌نامه و جایگاه تاریخی == | |||
=== تولد و نسب === | === تولد و نسب === | ||
علی بن ابی‌طالب در روز جمعه<ref name=":6">{{پک|مفید|۱۳۶۴|ک=الإرشاد|ص=۵ و ۸|ج=۱}}</ref><ref name=":7">{{پک|قمی|۱۳۷۱|ک=منتهی الآمال|ص=۲۷۳|ج=۱}}</ref> | علی بن ابی‌طالب در روز جمعه<ref name=":6">{{پک|مفید|۱۳۶۴|ک=الإرشاد|ص=۵ و ۸|ج=۱}}</ref><ref name=":7">{{پک|قمی|۱۳۷۱|ک=منتهی الآمال|ص=۲۷۳|ج=۱}}</ref> ۱۳ رجب سال ۳۰ عام‌الفیل، درون کعبه در شهر مکه متولد شد.<ref name=":8">{{پک|طبرسی|۱۳۹۰|ک=إعلام الوری بأعلام الهدی|ص=۱۵۳|ج=۱}}</ref> پدرش ابوطالب بن عبدالمطلب<ref name=":9">{{پک|مفید|۱۳۶۴|ک=الإرشاد|ص=۱۵|ج=۱}}</ref> و مادرش فاطمه بنت اسد بودند.<ref>{{پک|مفید|۱۳۶۴|ک=الإرشاد|ص=۲|ج=۱}}</ref> پیوند این دو، نخستین ازدواج میان زن و مردی از طایفه بنی‌هاشم بود و ازاین‌رو، علی نخستین فردی است که از سوی پدر و مادر، هاشمی محسوب میشود.<ref name=":10">{{پک|جمعی از نویسندگان به سرپرستی علی‌اکبر رشاد|۱۳۸۰|ک=دانشنامه امام علی|ص=۶۸|ج=۸}}</ref> وی از شش‌سالگی به خانهٔ محمد رفت و تحت سرپرستی او پرورش یافت.<ref>{{پک|معروف حسنی|۱۳۸۹|ک=زندگی دوازده امام|ص=۱۵۵|ج=۱}}</ref><ref>{{پک|سیدرضی|۱۳۶۸|ک=نهج‌البلاغه|ص=خطبه ۱۳۱|ج=}}</ref> | ||
=== نام، کنیه و القاب === | === نام، کنیه و القاب === | ||
نام او، علی است و کنیه‌های مشهور او ابوالحسن و ابوتراب است.<ref>{{پک|منتظرالقائم|۱۳۹۶|ک=تاریخ امامت|ص=۲۳|ج=}}</ref> دیگر کنیه‌های او ابوالحسین، ابوالسبطین، ابوالریحانتین و ابوالائمه است.<ref>{{پک|محمدی ری‌شهری|۱۳۸۲|ک=دانشنامه امیرالمؤمنین|ص=۳۰۸|ج=۱۴}}</ref> از میان ۵۹۰ | نام او، علی است و کنیه‌های مشهور او ابوالحسن و ابوتراب است.<ref>{{پک|منتظرالقائم|۱۳۹۶|ک=تاریخ امامت|ص=۲۳|ج=}}</ref> دیگر کنیه‌های او ابوالحسین، ابوالسبطین، ابوالریحانتین و ابوالائمه است.<ref>{{پک|محمدی ری‌شهری|۱۳۸۲|ک=دانشنامه امیرالمؤمنین|ص=۳۰۸|ج=۱۴}}</ref> از میان ۵۹۰ لقب، امیرالمؤمین،<ref>{{پک|ثابتی|۱۳۷۷|ک=القاب و صفات مولای متقیان|ص=|ج=}}</ref><ref>{{پک|شکوهی قوچانی|۱۳۸۵|ک=اسماء و القاب امیرالمومنین|ص=|ج=}}</ref> حیدر، اسدالله، مرتضی، هادی، صدیق و فارق مشهورترین آنها هستند.<ref>{{پک|شهرانی فراهانی|۱۳۸۶|ک=سفینه|ف=علی در آیینه نام‌ها، کنیه‌ها و القاب|ص=۶۵–۸۲}}</ref> القابی مانند امیرالمؤمنین، یعسوب‌الدین، قسیم‌النار و الجنه، ابوتراب و اسدالله به‌عنوان عناوینی با دلالت‌های اعتقادی و فضیلتی تفسیر شده‌اند و برخی منابع آنها را مرتبط با افضلیت و امامت امام علی دانسته‌اند.<ref name=":0213">{{پک|میرزابابایی|افتخاری‌پور|۱۴۰۴|ک=مدینه العلم کاظمیه|ف=تحلیل القاب امام علی و نقش آنها در اثبات افضلیت ایشان در منابع حدیثی شیعه و عامه|ص=۴۰}}</ref> | ||
== | === ازدواج و فرزندان === | ||
امام علی | امام علی با [[فاطمه زهرا]]، دختر [[پیامبر اکرم]]، در سال دوم هجرت ازدواج کرد. حاصل این ازدواج چهار فرزند به نام‌های [[امام حسن|حسن]]، [[امام حسین|حسین]]، [[حضرت زینب|زینب]] و [[ام‌کلثوم]] بود.<ref>{{پک|قمی|۱۳۷۱|ک=منتهی الآمال|ص=۳۵۱|ج=۱}}</ref> امام علی در زمان حیات فاطمه، همسر دیگری اختیار نکرد. پس‌از درگذشت او، وی ازدواج‌های دیگری داشت؛ ازجمله با فاطمه بنت حِزام مشهور به اُمّ‌البنین که از او صاحب چهار پسر به نام‌های عباس، عثمان، جعفر و عبدالله شد و خَوله حنفیه که مادر محمد حنفیه است.<ref>{{پک|محمدی ری‌شهری|۱۳۷۹|ک=اهل‌بیت در قرآن و حدیث|ص=۱۰۸|ج=۱}}</ref> او از دیگر همسران خود نیز فرزندانی داشت.<ref>{{پک|عباس|۱۴۰۳|ک=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، جامعه المصطفی العالمیه|ف=بررسی تاریخی شخصیت و زندگانی همسران حضرت امام علی علیه‌السلام|ص=۱}}</ref><ref>{{پک|مفید|۱۳۶۴|ک=الإرشاد|ص=۳۵۴|ج=۱}}</ref> | ||
== | == دوره‌های زندگی == | ||
زندگی امام علی | زندگی امام علی به چند بخش تقسیم شده است:<ref>{{پک|خلیلیان|۱۳۸۸|ک=فرهنگ کوثر|ف=امام علی و پیروی از پیامبر|ص=۶۴}}</ref> | ||
=== دوران پیامبر اسلام === | === دوران پیامبر اسلام === | ||
* '''دوران مکه:''' علی در آغاز بعثت در حدود ده‌سالگی، نخستین مردی بود که به اسلام گروید<ref>{{پک|مفید|۱۳۶۴|ک=الإرشاد|ص=۹ و ۳۵–۳۴|ج=۱}}</ref> و همراه محمد نماز خواند.<ref>{{پک|ابن‌اثیر|۱۳۹۹|ک=الکامل فی التاریخ|ص=۵۷|ج=۲}}</ref> در ماجرای دعوت از خویشاوندان معروف به یوم‌الانذار یا یوم‌الدار در سال سوم بعثت، وی از محمد حمایت کرد و بنابر گزارش‌ها، محمد او را برادر، وصی و جانشین خود خواند.<ref>{{پک|معادیخواه|۱۳۷۷|ک=تاریخ اسلام (عصر بعثت)|ص=۸۰|ج=}}</ref> وی در دوران محاصرهٔ بنی‌هاشم در شعب ابی‌طالب نیز حضور داشت. در آستانهٔ هجرت به مدینه، شب لیلةالمبیت، علی برای حفظ جان محمد در بستر او خوابید<ref>{{پک|شهیدی|۱۳۸۰|ک=زیستنامه امام علی، در دانشنامه امام علی|ص=۱۴|ج=۸}}</ref> و چند روز بعد، پس‌از ادای امانت‌های محمد، همراه با خانواده و گروهی از مسلمانان به مدینه هجرت کرد.<ref>{{پک|معادیخواه|۱۳۷۷|ک=تاریخ اسلام (عصر بعثت)|ص=۱۵۵–۱۵۸|ج=}}</ref> | |||
* '''هجرت به مدینه:''' پس‌از هجرت پیامبر به مدینه، در جریان عقد اخوت میان مسلمانان، پیامبر علی را برادر خود معرفی کرد.<ref>{{پک|منتظرالقائم|۱۳۹۶|ک=تاریخ امامت|ص=۲۴|ج=}}</ref> حضور علی در رویدادهای سیاسی، نظامی و اجتماعی جامعه اسلامی در دوره رسالت نیز در منابع مختلف گزارش شده است.<ref>{{پک|جعفریان|۱۳۸۳|ک=تاریخ سیاسی اسلام|ص=۳۴۴|ج=۲}}</ref> امام علی در غزوات و سریه‌های صدر اسلام حضور داشت و در ۱۱ مورد از ۲۹ غزوه پیامبر ازجمله بدر، احد، خندق، بنی‌قریظه، بنی‌مصطلق، خیبر، فتح مکه، حنین و طائف پرچم‌دار بود.<ref name=":02">{{پک|روحی برندق|احمدی|۱۳۹۷|ک=تاریخ اسلام|ف=تحلیل روایی تاریخیِ پرچم داری امیرمؤمنان علی در غزوات پیامبر اکرم|ص=۳۰}}</ref> او در همهٔ غزوات، جز غزوه تبوک، همراه پیامبر بود<ref>{{پک|ابن‌سعد|۱۴۱۸|ک=الطبقات الکبری|ص=۲۴|ج=۳}}</ref> و در این غزوه، پیامبر او را در مدینه جانشین خود قرار داد و حدیث منزلت را دربارهٔ جایگاه او بیان کرد.<ref>{{پک|منتظرالقائم|۱۳۹۶|ک=تاریخ امامت|ص=۲۴–۲۶|ج=}}</ref> علاوه‌بر حضور در غزوات، مسئولیت‌هایی نیز در امور سیاسی و اداری داشت. ازجمله؛ پیمان صلح حدیبیه را کتابت کرد. در فتح مکه حضور داشت و در شکستن بت‌های کعبه به پیامبر کمک کرد. در همان سال، مأمور ابلاغ آیات برائت به مشرکان مکه شد و در مباهله با نجران نیز همراه پیامبر و خانواده حضور یافت. در سال دهم هجری، به فرمان پیامبر برای دعوت به اسلام و رسیدگی به امور مسلمانان به یمن رفت و سپس در مکه به پیامبر در حجةالوداع پیوست.<ref>{{پک|منتظرالقائم|۱۳۹۶|ک=تاریخ امامت|ص=۲۳–۲۶|ج=}}</ref> پس‌از بازگشت از [[حج]]، واقعهٔ [[غدیر خم]] رخ داد.<ref>{{پک|امینی|۱۳۶۸|ک=الغدیر|ص=مبحث غدیر|ج=۱–۲}}</ref> بر پایهٔ روایات شیعه، پیامبر در آن علی را به جانشین خود معرفی کرد<ref>{{پک|مفید|۱۴۱۳|ک=اوائل المقالات|ص=۳۵|ج=}}</ref> و این رویداد به غدیر شهرت یافت.<ref>{{پک|منتظرالقائم|۱۳۹۶|ک=تاریخ امامت|ص=۲۴–۲۶|ج=}}</ref> دوران [[امامت]] امام علی پس‌از رحلت [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] آغاز شد و تا شهادت او ادامه یافت.<ref>{{پک|طبری|۱۳۸۷|ک=تاریخ الامم و الملوک|ص=۲۷۹|ج=۲}}</ref> در این دوره، افزون‌بر ادارهٔ حکومت و مواجهه با منازعات داخلی،<ref>{{پک|معروف حسنی|۱۳۸۹|ک=زندگی دوازده امام|ص=۴۳۶–۴۵۳ و ۴۷۵–۴۵۶ و ۴۸۸–۴۷۶|ج=۱}}</ref> موضوعاتی مانند [[اخلاق]]، [[کرامت انسان|کرامت انسانی]]، عدالت، آزادی، صبر و [[همبستگی اجتماعی]] بازتاب یافته است.<ref>{{پک|زمانی محجوب|۱۴۰۳|ک=قرآن، فرهنگ و تمدن|ف=مولفه‌های تمدن‌ساز در سیره امام علی با رویکرد قرآنی|ص=۴۶}}</ref> | |||
=== دوران خلافت === | |||
==== دوره خلافت ابوبکر ==== | |||
خلافت ابوبکر بر پایه بیعت شماری از صحابه و سپس بیعت عمومی مسلمانان و نارضایتی علی از بیعت با ابوبکر،<ref>{{پک|ابن‌قتیبه دینوری|۱۳۵۶|ک=الامامه و السیاسه|ص=۱۴|ج=۱}}</ref><ref>{{پک|جعفریان|۱۳۸۷|ک=حیات فکری سیاسی امامان شیعه|ص=۵۳|ج=}}</ref> مراجعه به خانهٔ او برای گرفتن بیعت، درگیری، آسیب‌دیدن فاطمه و سقط محسن<ref>{{پک|اربلی|۱۳۸۱|ک=کشف الغمه|ص=۶۷|ج=۲}}</ref> گزارش شده است.<ref>{{پک|طبرسی|۱۴۲۴|ک=الاحتجاج|ص=۱۰۹|ج=۱}}</ref><ref>{{پک|مسعودی|۱۳۸۷|ک=مروج الذهب|ص=۳۰۸|ج=۲}}</ref> پس‌از رحلت پیامبر، ابوبکر فدک را در اختیار گرفت. فاطمه زهرا دربارهٔ آن دادخواهی کرد و ابوبکر از واگذاری آن خودداری کرد.<ref>{{پک|رهبر|۱۳۷۹|ک=میقات حج|ف=فدک، نماد مظلومیّت اهل‌بیت|ص=۱۶۶–۱۷۸}}</ref><ref>{{پک|امین|۱۴۰۳|ک=اعیان الشیعه|ص=۳۱۴|ج=۱}}</ref> برخی منابع اهلسنت به در اختیار گرفتن فدک، اعتراض فاطمه زهرا و درخواست حق خود، پاسخ ابوبکر و ناراحتی او از این موضوع اشاره کرده‌اند<ref>{{پک|طبری|۱۳۸۷|ک=تاریخ الامم و الملوک|ص=۲۰۷–۲۰۸|ج=۳}}</ref> و برخی منابع نیز با نقل روایت‌های مختلف، جزئیات بیشتری آورده‌اند.<ref>{{پک|بلاذری|۱۳۹۸|ک=فتوح البلدان|ص=۴۴–۴۶|ج=}}</ref> در برخی منابع، این اقدام در چارچوب اجتهاد و صلاحیت خلیفه تفسیر شده است.<ref>{{پک|ابن ابی‌الحدید|۱۴۰۴|ک=شرح نهج‌البلاغه|ص=۲۲۲|ج=۱}}</ref> علی در دورهٔ خلافت ابوبکر در برخی امور جامعه و حکومت همکاری داشت و در مسائل علمی، فقهی و قضایی مورد مراجعه قرار می‌گرفت. دربارهٔ این همکاری، برداشت‌های متفاوتی در منابع وجود دارد؛ برخی آن را همکاری برای حفظ مصالح عمومی و وحدت جامعه اسلامی دانسته‌اند و برخی منابع شیعه، باوجود استمرار اختلاف دربارهٔ مسئلهٔ خلافت، از سکوت و مدارا برای جلوگیری از گسترش اختلاف میان مسلمانان سخن گفته‌اند.<ref>{{پک|معروف حسنی|۱۳۸۹|ک=زندگی دوازده امام|ص=۳۴۷|ج=۱}}</ref> علی همچنین در کنار حفظ روابط خانوادگی و اجتماعی با خلفا و صحابه،<ref>{{پک|جعفریان|۱۳۸۷|ک=حیات فکری سیاسی امامان شیعه|ص=۶۰–۶۱|ج=}}</ref> به تفسیر قرآن، تبیین احکام، پاسخ‌گویی به مسائل فقهی و اعتقادی و تربیت شاگردان ادامه داد.<ref>{{پک|قمی|۱۳۷۱|ک=منتهی الآمال|ص=۲۸۰|ج=۱}}</ref> | |||
=== | ==== دوره خلافت عمر ==== | ||
پس‌از درگذشت ابوبکر در سال ۱۳ق، عمر بن خطاب به وصیت او به خلافت رسید. عمر در دورهٔ خلافت خود با اصحاب مشورت می‌کرد، اما خود را ملزم به پذیرش نظر آنان نمی‌دانست. او در چند موضوع، ازجمله مسائل قضایی، تعیین تکلیف زمین‌های فتح‌شده عراق<ref>{{پک|جعفریان|۱۳۸۰|ک=تاریخ خلفا|ص=۱۲۹ و ۸۷|ج=}}</ref> و تعیین هجرت پیامبر به‌عنوان مبدأ تاریخ اسلامی، نظر علی را ترجیح داد.<ref>{{پک|معروف حسنی|۱۳۸۹|ک=زندگی دوازده امام|ص=۳۵۹|ج=۱}}</ref> علی نیز در حل مسائل سیاسی، قضایی و دینی حکومت مشارکت می‌کرد.<ref>{{پک|معروف حسنی|۱۳۸۹|ک=زندگی دوازده امام|ص=۲۹۶ و ۳۵۹–۳۵۸|ج=۱}}</ref> در منابع، از عمر بن خطاب نقل شده است که علی را در امر قضاوت برتر از دیگران می‌دانست و تعابیری مانند «لولا علی لهلک عمر»،<ref>{{پک|بلاذری|۱۴۱۷|ک=انساب الاشراف|ص=۱۰۰|ج=۲}}</ref> «أطل الله بقائک»<ref>{{پک|سیوطی|۱۴۱۱|ک=تاریخ الخلفاء|ص=۱۳۷|ج=}}</ref> و «أیّدک الله»<ref name=":62">{{پک|ابن‌شهر آشوب|۱۳۷۹|ک=مناقب آل ابی‌طالب|ص=۳۱۱|ج=۱}}</ref> را خطاب به او به کار می‌برد. در دورهٔ خلافت عمر، سیاست منع تدوین و کتابت حدیث ادامه یافت.<ref>{{پک|ذهبی|۱۴۱۳|ک=تاریخ الإسلام|ص=۶۱۶|ج=۳}}</ref> بسیاری از نویسندگان شیعه، هدف این ممنوعیت را جلوگیری از انتشار احادیث مربوط به فضائل امام علی و فرزندان او دانسته‌اند.<ref>{{پک|شهرستانی|۱۴۳۰|ک=منع تدوین الحدیث|ص=۵۶|ج=}}</ref><ref>{{پک|مطهری|۱۳۹۰|ک=مجموعه آثار|ص=۴۳۳|ج=۱۷}}</ref> | |||
=== دوران | ==== شورای شش‌نفره و دوره خلافت عثمان ==== | ||
خلیفهٔ دوم برای تعیین جانشین، روش دیگری را در پیش گرفت. بنا بر برخی گزارش‌ها، او با اشاره به اینکه انتخاب ابوبکر بر پایه نظر عمومی مسلمانان صورت نگرفته بود، تعیین خلیفه را به مشورت مسلمانان واگذار کرد.<ref>{{پک|ابن‌سعد|۱۴۱۸|ک=الطبقات الکبری|ص=۳۴۴|ج=۳}}</ref> بر این اساس، شورایی شش‌نفره متشکل از علی بن ابی‌طالب، عثمان بن عفان، طلحه بن عبیدالله، زبیر بن عوام، سعد بن ابی‌وقاص و عبدالرحمن بن عوف تشکیل شد تا اعضای آن با مشورت یکدیگر، خلیفه را از میان خود انتخاب کنند.<ref>{{پک|سیوطی|۱۴۱۱|ک=تاریخ الخلفاء|ص=۱۲۹|ج=}}</ref> در نهایت عثمان به خلافت رسید و تا سال ۳۵ق حکومت کرد.<ref>{{پک|منتظرالقائم|۱۳۹۶|ک=تاریخ امامت|ص=۴۶–۵۰|ج=}}</ref> پس‌از آغاز خلافت عثمان، نارضایتی‌ها و اعتراض‌ها به‌تدریج و بر اثر عوامل مختلف گسترش یافت.<ref>{{پک|ابن‌کثیر|۱۴۰۷|ک=البدایه و النهایه|ص=۱۷۱|ج=۷}}</ref><ref>{{پک|یعقوبی|۱۳۷۱|ک=تاریخ یعقوبی|ص=۱۷۳|ج=۲}}</ref> این اعتراض‌ها سرانجام به شورشی گسترده، محاصرهٔ خانهٔ عثمان و کشته‌شدن او انجامید.<ref>{{پک|غریب|۱۹۹۷|ک=خلافه عثمان بن عفان|ص=۱۰۳ و ۱۰۶–۱۰۵|ج=}}</ref> براساس منابع روایی شیعه و اهلسنت، علی در دورهٔ خلافت عثمان نیز او را نصیحت می‌کرد و از خیرخواهی نسبت به او دریغ نداشت.<ref name=":0212">{{پک|اداک|حسینی|۱۳۸۹|ک=مسکویه|ف=موضع‌گیری‌های امام علی در برابر سیاست‌های عثمان بن عفان در دوران خلافت|ص=۷–۲۶}}</ref> هنگامی که عثمان در محاصره بود، علی راه‌هایی برای حل بحران پیشنهاد کرد و آب و آذوقه نیز برای او فراهم کرد. براساس برخی منابع اهلسنت،<ref>{{پک|ابن‌قتیبه دینوری|۱۳۵۶|ک=الامامه و السیاسه|ص=۵۷–۵۸ و ۶۴|ج=۱}}</ref> امام حسن و امام حسین نیز به دستور علی از خانهٔ عثمان محافظت می‌کردند.<ref>{{پک|منتظرالقائم|۱۳۹۶|ک=تاریخ امامت|ص=۵۰–۵۳|ج=}}</ref> | |||
==== | ==== خلافت امام علی ==== | ||
خلافت | علی در ذی‌الحجه سال ۳۵ق، پس‌از کشته‌شدن عثمان، به خلافت رسید و بیشتر صحابه در مدینه با او بیعت کردند.<ref>{{پک|طبری|۱۳۶۲|ک=تاریخ طبری|ص=۴۲۷–۴۳۱|ج=۴}}</ref> در دورهٔ خلافت علی، سه جنگ داخلی جمل،<ref>{{پک|طبری|۱۳۶۲|ک=تاریخ طبری|ص=۴۵۱–۴۵۴ و ۵۰۷ و ۵۱۱ و ۵۳۴|ج=۴}}</ref><ref>{{پک|زبیدی|۱۴۱۴|ک=تاج العروس|ص=۲۷۳|ج=۳}}</ref> صفین<ref>{{پک|ابن‌اعثم کوفی|۱۴۱۱|ک=الفتوح|ص=۱۶۳|ج=۳}}</ref><ref>{{پک|منقری|۱۳۸۲|ک=وقعه صفین|ص=۵۵ و ۶۰–۵۹ و ۶۷–۶۶|ج=}}</ref> و نهروان<ref>{{پک|شهرستانی|۱۴۱۵|ک=الملل و النحل|ص=۱۳۵|ج=۱}}</ref> رخ داد که به‌ترتیب با [[ناکثین]]، [[قاسطین]] و [[خوارج]] درگرفت.<ref>{{پک|معروف حسنی|۱۳۸۹|ک=زندگی دوازده امام|ص=۴۳۶–۴۵۳ و ۴۷۵–۴۵۶ و ۴۸۸–۴۷۶|ج=۱}}</ref> علی پس‌از آغاز خلافت، مدینه را مرکز حکومت قرار داد؛ اما پس‌از جنگ جمل، بنابر دلایلی ازجمله بد رفتاری برخی از والیان با مسلمانان ایران و دفاع از عزت مسلمانان ایرانی مرکز حکومت را به کوفه منتقل کرد<ref>{{پک/بن|علی۳۱۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=امام علی در دفاع از عزت مسلمانان ایرانی از مدینه به کوفه آمد}}</ref> و این شهر تا پایان خلافت او مرکز سیاسی و اداری حکومت بود.<ref>{{پک|دینوری|۱۳۷۱|ک=اخبار الطوال|ص=۱۵۴|ج=}}</ref> براساس پژوهش‌های معاصر، خلافت علی بن ابی‌طالب از نظر آثار و پیامدها به دو دستهٔ بدیع و تکاملی تقسیم شده است.<ref name=":024">{{پک|امینی|دشتی|۱۳۹۱|ک=پژوهشنامه علوی|ف=پیامدها و دستاوردهای حکومت امام علی|ص=۲۷–۲۸}}</ref> | ||
* '''قضاوت و نظام قضایی:''' نظام قضایی او به شیوهٔ اداره دادرسی و اجرای عدالت در مقام قاضی و حاکم مربوط بود.<ref>{{پک|عسکری|۱۴۰۲|ک=معارف اسلامی و حقوق جزا و جرم‌شناسی|ف=سیره امام علی در مواجهه با بزه‌دیدگان بی‌گناه|ص=۹۹}}</ref> گزینش قضات، استقلال قضایی، پرهیز از ظلم و شکنجه، منع پیش‌داوری،<ref>{{پک|فضلی|۱۳۸۶|ک=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام|ف=سیره قضایی امام علی|ص=۱۷۳–۱۷۹}}</ref> رعایت اصول اخلاقی در رسیدگی به اتهام‌ها و مجازات مجرمان<ref>{{پک|پرهیزکاری|۱۳۹۳|ک=پژوهشنامه اخلاق|ف=اصول اخلاقی برخورد با متهم در سیرهٔ قضایی امام علی|ص=۱۳۳}}</ref> و صدور حکم بر پایهٔ تحقیق و دلیل از موضوعات گزارش‌شده در این زمینه است. تأمین اقتصادی قضات برای پیشگیری از رشوه نیز مورد توجه قرار داشت.<ref>{{پک|عسکری|۱۴۰۲|ک=معارف اسلامی و حقوق جزا و جرم‌شناسی|ف=سیره امام علی در مواجهه با بزه‌دیدگان بی‌گناه|ص=۹۹}}</ref> در دورهٔ حکومت او زندان‌ها سازمان‌دهی شد و حبس در مواردی به‌عنوان مجازات به کار رفت. همچنین نهادهایی مانند مظالم، بیت‌القصص و تشکیلات شرطه، ایجاد یا سازمان‌دهی شدند. در گزارش‌های مربوط به این سیره، اصلاح مجرم، رعایت اصل برائت<ref>{{پک|فضلی|۱۳۸۶|ک=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام|ف=سیره قضایی امام علی|ص=۱۷۳–۱۷۹}}</ref> و همراهی عدالت قضایی<ref>{{پک|ولیدی|۱۳۷۹|ک=نامه علوم انسانی|ف=بررسی مصادیق برجسته عدالت قضایی در سیره امام علی|ص=۲۶۳}}</ref> با عفو و احسان نیز مطرح شده است. در برخی پژوهش‌های معاصر، جبران خسارت بزه‌دیدگان، میانجی‌گری و حل اختلاف<ref>{{پک|فضلی|۱۳۸۶|ک=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام|ف=سیره قضایی امام علی|ص=۱۷۳–۱۷۹}}</ref> در نظام قضایی او با مفهوم عدالت ترمیمی تطبیق داده شده است.<ref>{{پک|عسکری|۱۴۰۲|ک=معارف اسلامی و حقوق جزا و جرم‌شناسی|ف=سیره امام علی در مواجهه با بزه‌دیدگان بی‌گناه|ص=۹۹}}</ref> | |||
* '''سیاست نظامی:''' در گزارش‌های مربوط به جنگ‌های او، پیش‌از آغاز نبرد از طریق نامه، اعزام سفیر و گفت‌وگو با سران و افراد برای جلوگیری از جنگ اقدام می‌شد؛ پس‌از بی‌نتیجه ماندن این اقدامات نیز پیش‌از نبرد اتمام حجت می‌کرد و در برخی موارد دشمن از جنگ دست می‌کشید.<ref>{{پک|حاجی‌زاده|۱۴۰۱|ک=جستارهای تاریخ اسلام|ف=جایگاه جنگ در مواجهه با دشمن در سیره نظامی امام علی|ص=۱۳۹}}</ref> | |||
* '''سیاست امنیتی و اطلاعاتی:''' در گزارش‌های مربوط به این بخش، حفظ امنیت داخلی، صیانت از مرزها، حفظ اطلاعات، آگاهی از وضعیت جامعه و مقابله با تهدیدها مطرح شده است. مخالفان تا زمانی که دست به توطئه، خشونت یا اقدامات تهدیدکننده امنیت نمی‌زدند، از آزادی برخوردار بودند و در صورت ارتکاب رفتار مجرمانه با آنان برخورد می‌شد. حفظ اسرار، شناخت نیرنگ‌ها و احتیاط در برابر دشمنان نیز از موضوعات مورد تأکید در این گزارش‌ها است.<ref>{{پک|دری نجف‌آبادی|۱۳۷۹|ک=حکومت اسلامی|ف=نگاهی به امنیت از منظر امیرمؤمنان|ص=بدون صفحه}}</ref> برخی پژوهش‌ها اختلافات داخلی، کمرنگ‌شدن ایمان و تعهد دینی، جنگ‌افروزی، قانون‌شکنی، غفلت از دشمن و فساد کارگزاران را از موانع امنیت در اندیشهٔ او دانسته‌اند.<ref>{{پک|اکبری|۱۳۸۹|ک=فرهنگ پژوهش|ف=سیره امنیتی و اطلاعاتی امام علی|ص=۱۲}}</ref> | |||
* '''سیاست خارجی:''' سیاست خارجی او به روابط با حکومت‌ها و جوامع خارج از قلمرو حکومت مربوط بود. در گزارش‌های مربوط به این حوزه، دعوت و گفت‌وگو، مذاکره و دیپلماسی، مکاتبه، ارسال پیام و پیمان با طرف‌های غیرمتخاصم و ابزارهای اقتصادی مانند تألیف قلوب مطرح شده است. جنگ راهکار نخست نبود و پس‌از ناکامی روش‌های مسالمت‌آمیز مطرح می‌شد.<ref>{{پک|سجادی|۱۳۷۹|ک=علوم سیاسی|ف=سیاست خارجی دولت اسلامی از دیدگاه امام علی|ص=بدون صفحه}}</ref> ادارهٔ مناطق دوردست قلمرو اسلامی، ازجمله مصر، یمن و شام، از طریق انتصاب کارگزاران و ارتباط با مرکز حکومت انجام می‌شد.<ref>{{پک|شهیدی|۱۳۸۰|ک=زیستنامه امام علی، در دانشنامه امام علی|ص=۲۵|ج=۸}}</ref> | |||
* '''اصحاب، کارگزاران و فرماندهان:''' در منابع رجالی و پژوهشی، شمار زیادی از اصحاب، راویان و کارگزاران امام علی معرفی شده‌اند؛ در ''رجال طوسی'' حدود ۴۶۰ نفر،<ref>{{پک|طوسی|۱۴۱۵|ک=رجال|ص=۵۷|ج=}}</ref> در ''اصحاب امام علی'' ۱۱۰۰ نفر<ref>{{پک|ناظم‌زاده قمی|۱۳۸۵|ک=اصحاب امام علی|ص=|ج=}}</ref> و در ''اصحاب الامام امیرالمؤمنین'' ۱۴۰۱ نفر از یاران و راویان آن حضرت ثبت شده‌اند.<ref>{{پک|امینی نجفی|۱۴۱۲|ک=اصحاب الامام امیرالمؤمنین|ص=|ج=}}</ref> شمار دقیق اصحاب ایرانی امام در منابع تاریخی مشخص نیست؛ بااین‌حال، پیوند ایرانیان با اهل‌بیت را می‌توان از زمان او مشاهده کرد. افرادی مانند سلمان فارسی و میثم تمّار در شمار یاران ایرانی او بودند.<ref>{{پک/بن|علی۱۰۰|ک=وب‌سایت اندیشه برتر-مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه|ف=نقش شخصیت‌های ایرانی در گسترش تشیع}}</ref> کارگزاران علی بن ابی‌طالب در یازده دسته؛ استانداران و فرمانداران، کاتبان و دبیران، گردآوران زکات، مسئولان خراج/مالیات، مسئولان بیت‌المال، بازرسان، نیروهای اطلاعاتی، شُرطَةُ الخَمیس، حاجبان و دربانان، ناظران بازار و قضات جای می‌گرفتند.<ref>{{پک|زین|۱۹۹۴|ک=الامام علی بن ابی‌طالب و تجربه الحکم|ص=۲۸|ج=}}</ref> فرمانداران او را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: گروهی که برای مناطق بزرگ و حساس منصوب می‌شدند و اختیارات گسترده‌ای داشتند و گروهی که مسئولیت مناطق کوچک‌تر را بر عهده داشتند. اختیارات گسترده برخی فرمانداران شامل امور نظامی، قضاوت، اجرای حدود، سرپرستی حجاج، جنگ با دشمن و جمع‌آوری خراج و غنایم بود. براساس گزارش‌های تاریخی، امام در برخی موارد اختیارات گسترده‌ای به کارگزاران خود واگذار می‌کرد تا ادارهٔ امور با کارایی و سرعت بیشتری انجام شود.<ref>{{پک|معینی‌نیا|۱۳۷۹|ک=سیره اداری امام علی در دوران خلافت|ص=۹۳–۹۶ و ۲۲۴|ج=}}</ref> درصد بالایی از فرمانداران امام علی از اهل یمن بودند.<ref>{{پک|جعفریان|۱۳۸۷|ک=اطلس شیعه|ص=۶۰|ج=}}</ref> همچنین براساس برخی گزارش‌ها حدود یک‌سوم از انتصابات حکومتی امام علی به جوانان اختصاص داشته است.<ref name=":0210">{{پک|مطهری|پردل|۱۳۹۸|ک=علوم سیاسی|ف=جوان‌گرایی در حکومت امام علی|ص=۱۴۴}}</ref> | |||
=== | === شهادت و محل دفن === | ||
امام علی در [[۱۹ رمضان]] سال ۴۰ هجری، بر اثر ضربت شمشیر [[عبدالرحمن ابن‌ملجم مرادی]] در [[مسجد کوفه]] مجروح شد و دو روز بعد، در [[۲۱ رمضان]]، در ۶۳ سالگی به [[شهادت]] رسید.<ref>{{پک|قمی|۱۳۷۱|ک=منتهی الآمال|ص=۳۲۰|ج=۱}}</ref> این رویداد پس‌از جنگ نهروان و در شرایطی رخ داد که امام علی برای رویارویی دوباره با معاویه درصدد بسیج مردم عراق بود. بنابر منابع تاریخی، سه تن از خوارج برای کشتن امام علی، معاویه بن ابی‌سفیان و عمرو بن عاص توافق کرده بودند و ابن‌ملجم مأمور کشتن امام علی شد.<ref>{{پک|جعفریان|۱۳۹۱|ک=گزیده حیات سیاسی و فکری امامان شیعه|ص=53-55|ج=}}</ref> براساس روایات، علی بن ابی‌طالب پیش‌از درگذشت دربارهٔ غسل، کفن، نماز و دفن خود سفارش کرد<ref>{{پک|مجلسی|۱۴۰۳|ک=بحار الأنوار|ص=۵|ج=۳۶}}</ref> و از امام حسن و امام حسین خواست در قصاص ابن‌ملجم بیش از یک ضربه به او نزنند.<ref>{{پک|سیدرضی|۱۳۶۸|ک=نهج‌البلاغه|ص=نامه ۴۷|ج=}}</ref> امام پس‌از شهادت بنابر وصیتش،<ref>{{پک|باقری|۱۳۹۶|ک=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، مجتمع دانشگاهی ولیعصر|ف=بررسی ابعاد سیاسی اجتماعی وصیت‌نامه امام علی به امام حسن|ص=۷}}</ref> به‌وسیله امام حسن، امام حسین، محمد بن حنفیه و با همراهی عبدالله بن جعفر،<ref name=":422">{{پک|مفید|۱۳۶۴|ک=الإرشاد|ص=۲۷–۲۸|ج=۱}}</ref> به‌صورت شبانه و مخفیانه در غریین دفن شد و قبر او حدود یک قرن پنهان ماند.<ref>{{پک|ثقی کوفی|۱۳۵۳|ک=الغارات|ص=۸۳۵–۸۳۷|ج=۲}}</ref> | |||
حرم امام علی در نجف است. پس‌از افول امویان، محل قبر آشکار شد و براساس گزارش‌های تاریخی، امام صادق در دوره عباسیان آن را زیارت و به شیعیان معرفی کرد؛ هرچند دربارهٔ زمان دقیق آشکار شدن قبر اختلاف است.<ref>{{پک|حکیم|۱۳۴۷|ک=المفصل فی تاریخ النجف الأشرف|ص=۲۹–۳۱|ج=۲}}</ref> زیارتگاهی منسوب به امام علی در مزار شریف افغانستان نیز به زیارت سخی معروف است.<ref>{{پک|خواندمیر|۱۳۸۰|ک=حبیب السیر|ص=۱۷۲–۱۷۴|ج=۴}}</ref> حرم نجف در دوره‌های عباسیان، دیلمیان، ایلخانیان، صفویان و افشاریان توسعه، بازسازی و تزئین شد.<ref>{{پک|فرطوسی|۱۳۹۳|ک=تاریخچه آستان مطهر امام علی|ص=۲۹۰–۳۵۱|ج=}}</ref><ref>{{پک|عقیلی|۱۴۰۴|ک=علم و تمدن در اسلام|ف=تغییر و تحول تاریخی بافت شهری نجف و حرم امام علی (از پیدایش تا دوره معاصر)|ص=۷۸–۸۰}}</ref> بنای کنونی آن شامل روضه و ضریح،<ref>{{پک|فرطوسی|۱۳۹۳|ک=تاریخچه آستان مطهر امام علی|ص=۴۲۲–۴۲۵ و ۴۳۷–۴۳۴|ج=}}</ref> رواق‌ها، ایوان‌ها، صحن، مناره‌ها،<ref>{{پک|فرطوسی|۱۳۹۳|ک=تاریخچه آستان مطهر امام علی|ص=۳۸۷–۴۱۳|ج=}}</ref> حسینیه صحن، مسجد الرأس، مدرسه علوم دینی و مقام امام صادق است.<ref>{{پک|علوی|۱۳۸۹|ک=راهنمای مصور سفر زیارتی عراق|ص=۱۲۰–۱۲۳|ج=}}</ref> برخی بناهای پیرامون آن، مانند مسجد عمران بن شاهین،<ref>{{پک|علوی|۱۳۸۹|ک=راهنمای مصور سفر زیارتی عراق|ص=۱۱۹|ج=}}</ref> مسجد الخضراء،<ref>{{پک|علوی|۱۳۸۹|ک=راهنمای مصور سفر زیارتی عراق|ص=۱۲۱|ج=}}</ref> حسینیه آل‌زینی، کتابخانه الروضه و تکیه بکتاشیه،<ref>{{پک|فرطوسی|۱۳۹۳|ک=تاریخچه آستان مطهر امام علی|ص=۳۷۴–۳۷۵ و ۳۷۹|ج=}}</ref> در جریان توسعه حرم و خیابان‌های اطراف از میان رفته‌اند.<ref>{{پک|فرطوسی|۱۳۹۳|ک=تاریخچه آستان مطهر امام علی|ص=۳۶۲–۳۷۰|ج=}}</ref> شماری از عالمان و مراجع شیعه نیز در حرم دفن شده‌اند.<ref>{{پک|مجلسی|۱۳۸۴|ک=حیوة القلوب|ص=۲۲۳|ج=۱}}</ref> در دورهٔ معاصر، با اجرای طرح صحن حضرت فاطمه، مساحت حرم به ۱۴۰ هزار مترمربع رسید<ref>{{پک|علوی|۱۳۸۹|ک=راهنمای مصور سفر زیارتی عراق|ص=۱۲۶|ج=}}</ref> و طرح‌های مرمت، مقاوم‌سازی و توسعه آن اجرا شد.<ref>{{پک/بن|علی۰۵|ک=وب‌سایت ستاد بازسازی عتبات عالیات|ف=زیرسازی، مقاوم‌سازی و سنگ‌کاری کف و دیوار اطراف ضریح مطهر امام علی}}</ref> حرم امام علی در شکل‌گیری بافت شهری نجف و مناسبات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن اثرگذار بوده است. از دورهٔ صفوی، با تقویت ارتباط ایران و عراق و توسعه حرم‌های شیعی، زیارت، مهاجرت طلاب و مراکز علمی و اقتصادی پیرامون حرم گسترش یافت و این ارتباط در دوره‌های بعد نیز ادامه پیدا کرد.<ref>{{پک|عقیلی|۱۴۰۴|ک=علم و تمدن در اسلام|ف=تغییر و تحول تاریخی بافت شهری نجف و حرم امام علی (از پیدایش تا دوره معاصر)|ص=۸۶–۸۷}}</ref> | |||
=== | == فضایل و جایگاه دینی == | ||
علی در | === فضائل در قرآن و روایات === | ||
جایگاه،<ref>{{پک/بن|علی۲۱۰|ک=خبرگزاری ایکنا|ف=عظمت جایگاه امیرالمؤمنین در قیامت براساس منابع اهلسنت}}</ref> فضایل و ویژگی‌های علی بن ابی‌طالب در آیات قرآن، روایات و گزارش‌های تاریخی بازتاب یافته است. بنابر منابع شیعه و برخی منابع اهلسنت بیش از ۳۰۰ آیه دربارهٔ علی نازل شده یا به او ارتباط داشته است<ref>{{پک|گنجی شافعی|۱۴۰۴|ک=کفایة الطالب|ص=۲۳۱|ج=}}</ref> و شمار آیاتی که با فضائل او مرتبط دانسته شده، حدود ۱۴۰ آیه ذکر شده است. اختلاف مفسران عمدتاً دربارهٔ تعیین مصداق آیات، شأن نزول و میزان دلالت آنها بر فضیلت، ولایت یا امامت علی است.<ref>{{پک|مفید|۱۳۶۴|ک=الإرشاد|ص=۱۱|ج=۱}}</ref> در برخی روایات منقول از پیامبر، فضایل علی بن ابی‌طالب بسیار گسترده دانسته شده و نقل، نوشتن، نگاه کردن و گوش دادن به آنها دارای فضیلت شمرده شده است.<ref>{{پک|ابن‌شاذان|۱۴۰۷|ک=مائة منقبة|ص=۱۷۷|ج=}}</ref> این فضایل به دو دسته اختصاصی و مشترک با دیگر اهل‌بیت تقسیم شده‌اند که انتساب برخی از این آیات به امام علی یا اهل‌بیت، در تفسیر و حدیث میان مذاهب اسلامی یکسان است.<ref>{{پک|بیاضی|۱۳۸۴|ک=الصراط المستقیم|ص=۱۵۱–۲۹۸|ج=۱}}</ref><ref>{{پک|شرف‌الدین|۱۴۱۶|ک=المراجعات|ص=۲۶۲–۲۶۳|ج=}}</ref> ازجمله فضایل اختصاصی منسوب به امام علی، آیه ولایت،<ref>{{پک|طباطبایی|۱۴۱۷|ک=المیزان فی تفسیر القرآن|ص=۲۵|ج=۶}}</ref> لیله‌المبیت و نزول آیه شِراء،<ref>{{پک|ابن ابی‌الحدید|۱۴۰۴|ک=شرح نهج‌البلاغه|ص=۲۶۲|ج=۱۳}}</ref> آیه تبلیغ،<ref>{{پک|سیوطی|۱۴۰۴|ک=الدر المنثور|ص=۲۹۸|ج=۲}}</ref> آیه اِکمال،<ref>{{پک|امینی|۱۳۶۸|ک=الغدیر|ص=۱۱۵|ج=۲}}</ref> آیه صالح‌المؤمنین،<ref>{{پک|طباطبایی|۱۴۱۷|ک=المیزان فی تفسیر القرآن|ص=۳۳۲|ج=۱۹}}</ref> آیه اِنفاق،<ref>{{پک|ابن‌عساکر|۱۴۱۵|ک=تاریخ مدینة دمشق|ص=۳۵۸|ج=۴۲}}</ref> آیه نجوا،<ref>{{پک|طبرسی|۱۳۷۲|ک=مجمع البیان|ص=۳۸۰|ج=۹}}</ref> آیه وُدّ،<ref>{{پک|قمی|۱۴۰۴|ک=تفسیر القمی|ص=۵۶|ج=۲}}</ref> احادیث غدیر، منزلت،<ref>{{پک|ابن‌حنبل|۱۴۳۳|ک=فضائل امیرالمؤمنین|ص=۱۹۷ و ۱۵۶|ج=}}</ref> مدینه العلم،<ref>{{پک|قمی|۱۴۰۴|ک=تفسیر القمی|ص=۶۸|ج=۱}}</ref> یوم الدار،<ref>{{پک|سیوطی|۱۴۰۴|ک=الدر المنثور|ص=۹۷|ج=۵}}</ref> وصایت،<ref>{{پک|ابن‌عساکر|۱۴۱۵|ک=تاریخ مدینة دمشق|ص=۳۹۲|ج=۴۲}}</ref><ref>{{پک|آل‌کاظمی|۱۴۱۵|ک=امام علی در قرآن|ص=۱۴۱–۱۴۲ و ۱۴۵|ج=}}</ref> ولایت، علی مَع الحَق،<ref>{{پک|صدوق|۱۳۷۶|ک=الامالی|ص=۲ و ۸۹|ج=}}</ref> طیر مشوی،<ref>{{پک|مجلسی|۱۴۰۳|ک=بحار الأنوار|ص=۳۵۵|ج=۳۸}}</ref> رایَت،<ref>{{پک|بخاری|۱۴۲۲|ک=صحیح البخاری|ص=۱۸، حدیث ۳۷۰۱ و ۳۷۰۲|ج=۵}}</ref> شجره،<ref>{{پک|حاکم نیشابوری|۱۴۱۱|ک=مستدرک علی الصحیحین|ص=۲۶۳، حدیث ۲۹۴۹|ج=۲}}</ref> تشبیه،<ref>{{پک|صدوق|۱۳۹۵|ک=کمال‌الدین و تمام النعمه|ص=۲۵|ج=۱}}</ref><ref>{{پک|نسائی|۱۳۸۰|ک=خصائص أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب|ص=۹۳|ج=}}</ref> لا فَتَی إِلّا عَلِی،<ref>{{پک|طبری|۱۳۸۷|ک=تاریخ الامم و الملوک|ص=۵۱۴|ج=۲}}</ref> قسیم النار و الجنه<ref>{{پک|صدوق|۱۳۷۸|ک=عیون اخبار الرضا|ص=۲۷ و ۸۶|ج=۲}}</ref> و ماجرای خاتم‌بخشی<ref>{{پک|طباطبایی|۱۴۱۷|ک=المیزان فی تفسیر القرآن|ص=۲۵|ج=۶}}</ref><ref>{{پک|سیوطی|۱۴۰۴|ک=الدر المنثور|ص=۲۹۳|ج=۲}}</ref> است. آیه صادقین،<ref>{{پک|حلی|۱۴۱۳|ک=کشف المراد|ص=۳۷۱|ج=}}</ref> آیه خیر البریه،<ref>{{پک|سیوطی|۱۴۰۴|ک=الدر المنثور|ص=۳۷۹|ج=۶}}</ref> [[آیه مباهله]]،<ref>{{پک|طبرسی|۱۳۷۲|ک=مجمع البیان|ص=۷۶۴|ج=۲}}</ref> [[آیه تطهیر]]،<ref>{{پک|طبرسی|۱۳۷۲|ک=مجمع البیان|ص=۵۶۰|ج=۸}}</ref> [[آیه مودّت]]،<ref>{{پک|مجلسی|۱۴۰۳|ک=بحار الأنوار|ص=۲۳۲|ج=۲۳}}</ref> [[آیه اولی‌الامر]]،<ref>{{پک|عیاشی|۱۳۸۰|ک=تفسیر عیاشی|ص=۲۵۱–۲۵۲|ج=۱}}</ref> [[آیه اطعام]]،<ref>{{پک|زمخشری|۱۴۰۷|ک=الکشاف|ص=۶۷۰|ج=۴}}</ref> آیه اهل‌الذکر،<ref>{{پک|حسکانی|۱۴۱۱|ک=شواهد التنزیل|ص=۴۳۲|ج=۱}}</ref> آیه نصر،<ref>{{پک|مکارم شیرازی|۱۳۸۶|ک=آیات ولایت در قرآن|ص=۳۰۷ و ۳۱۲|ج=}}</ref> احادیث ثقلین،<ref>{{پک|ترمذی|۱۴۱۹|ک=سنن التزمذی|ص=۶۶۲–۶۶۳|ج=۵}}</ref> کساء،<ref>{{پک|محمدی ری‌شهری|۱۳۷۹|ک=اهل‌بیت در قرآن و حدیث|ص=۳۸|ج=۱}}</ref> سفینه نوح<ref>{{پک|حاکم نیشابوری|۱۴۱۱|ک=مستدرک علی الصحیحین|ص=۳۷۳، حدیث ۳۳۱۲|ج=۲}}</ref> و لوح نیز در شمار فضایل مشترک او با دیگر اهل‌بیت قرار گرفته‌اند.<ref>{{پک|کلینی|۱۴۰۷|ک=الکافی|ص=۵۰|ج=۶}}</ref> | |||
در دوره امویان، گزارش‌هایی از محدودیت در نقل و نشر فضایل امام علی وجود دارد. بر پایه این گزارش‌ها، برخی افرادی که فضایل او را نقل می‌کردند با مجازات‌هایی مانند قتل یا زندان مواجه می‌شدند.<ref name=":5">{{پک|ابن ابی‌الحدید|۱۴۰۴|ک=شرح نهج‌البلاغه|ص=۲۷|ج=۱}}</ref> همچنین در دوره معاویه، در برابر نقل فضایل امام علی، به نقل یا جعل فضایل برای خلفای سه‌گانه تشویق می‌شد.<ref>{{پک|ابن ابی‌الحدید|۱۴۰۴|ک=شرح نهج‌البلاغه|ص=۴۴–۴۵|ج=۱۱}}</ref> در دوره‌های بعد، دربارهٔ اعتبار برخی از روایات و آیات مرتبط با فضایل امام علی نیز اختلاف‌نظر وجود داشت. ابن‌تیمیه<ref>{{پک|ابن‌تیمیه|۱۴۰۶|ک=منهاج السنه النبویه|ص=۵۰–۸۶ و ۱۲۶–۱۲۲ و ۱۶۸–۱۶۴|ج=۸}}</ref> و شماری از عالمان پس‌از او، ازجمله ابن‌کثیر دمشقی<ref>{{پک|ابن‌کثیر|۱۴۰۷|ک=البدایه و النهایه|ص=۳۵۷–۳۵۸|ج=۷}}</ref> و ابن‌قیم جوزی برخی از این گزارش‌ها را ضعیف یا جعلی دانسته‌اند.<ref>{{پک|ابن‌قیم جوزیه|۱۳۹۰|ک=المنار المنیف|ص=۵۷|ج=}}</ref> در مقابل، عالمان شیعه و اهلسنت فضایل بسیاری از امام علی نقل کرده‌اند و کتاب‌های مستقلی دربارهٔ فضائل او نوشته‌اند.<ref>{{پک|آقابزرگ تهرانی|۱۴۰۳|ک=الذریعه|ص=۲۵۳–۲۵۶ و ۲۱: ۱۰۳ و ۲۴: ۴۲۱|ج=۱۶}}</ref><ref>{{پک|نوری کیذقانی|حسینی|۱۳۹۲|ک=فضایل امام علی علیه‌السلام در منابع اهلسنت|ص=|ج=}}</ref> | |||
== | === ویژگی‌های جسمانی و اخلاقی === | ||
در راستای ویژگی‌های جسمانی، علی بن ابی‌طالب مردی میانه‌بالا با چشمانی سیاه و گشاده، ابروهایی کشیده و پیوسته، چهره‌ای گندمگون، ریشی انبوه و شانه‌هایی پهن توصیف شده و اندامی نیرومند برای او گزارش شده است.<ref>{{پک|امین|۱۳۷۶|ک=سیره معصومان|ص=۱۳|ج=۲}}</ref> دربارهٔ قدرت بدنی او نیز گزارش شده است که با هرکس مبارزه می‌کرد، او را بر زمین می‌زد.<ref>{{پک|ابن‌قتیبه دینوری|۱۴۰۷|ک=المعارف|ص=۱۲۱|ج=}}</ref> عبادت‌پیشگی، زهد، ساده‌زیستی،<ref>{{پک|قمی|۱۳۷۱|ک=منتهی الآمال|ص=۲۸۶ و ۲۹۶|ج=۱}}</ref> [[نجابت]]، جوانمردی،<ref>{{پک|معروف حسنی|۱۳۸۹|ک=زندگی دوازده امام|ص=۱۵۳|ج=۱}}</ref> شجاعت، حق‌طلبی، خوش‌خلقی و تقوا<ref>{{پک|قمی|۱۳۷۱|ک=منتهی الآمال|ص=۲۸۵، ۲۸۸–۲۹۰، ۲۹۲و ۲۹۵|ج=۱}}</ref><ref>{{پک|سیوطی|۱۴۰۴|ک=الدر المنثور|ص=۳۷۹|ج=۶}}</ref> ازجمله ویژگی‌های اخلاقی گزارش‌شده دربارهٔ امام علی است.<ref>{{پک|افضلی|۱۳۹۲|ک=پژوهشنامه نهج‌البلاغه|ف=امام علی و نهج‌البلاغه از نگاه ریمون قسیس شاعر مسیحی معاصر لبنانی|ص=۸۵}}</ref> | |||
== سیره و اندیشه علوی == | |||
سیره علوی به شیوه رفتار علی بن ابی‌طالب در عرصه‌های فردی و اجتماعی و در تعامل با خدا، خانواده و جامعه اشاره دارد.<ref>{{پک|ناظم‌زاده قمی|۱۳۷۹|ک=سیمای پرفروغ: پژوهشی پیرامون فضایل و مناقب امیرالمؤمنین علی|ص=۱۷۱|ج=}}</ref> در برخی منابع و پژوهش‌های معاصر، امام علی الگوی مدیریت برای جامعه دینی است.<ref>{{پک|حسینی خامنه‌ای|۱۳۸۱|ک=اندیشه حوزه|ف=امام علی الگوی مدیریت برای جامعه دینی از منظر رهبری|ص=بدون صفحه}}</ref> عملکرد و سیره او به‌عنوان الگویی برای حکمرانی اسلامی در حوزه‌هایی مانند سیاست، اقتصاد، اجتماع و فرهنگ حاکمان، دولتمردان و مسلمانان در سراسر جهان معرفی شده است.<ref>{{پک/بن|علی۳۱۳|ک=پایگاه خبری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه|ف=امام علی؛ الگوی حکمرانی اسلامی}}</ref> | |||
* '''سیره سیاسی:''' سیرهٔ سیاسی او در شیوهٔ اداره حکومت و اعمال قدرت سیاسی با اصولی چون صدق‌محوری، حق و قانون‌محوری، انتقادپذیری، شایسته‌محوری، مردم‌سالاری، انسان‌محوری، پایبندی به اصول اخلاقی و احترام به آزادی‌های معقول همراه بود.<ref>{{پک|سبحانی تبریزی|۱۳۸۰|ک=کتاب نقد|ف=امام علی و اصول سیاست|ص=۳۶–۴۸}}</ref> تغییرات، گزینش و نظارت بر کارگزاران شایسته<ref>{{پک|شهیدی|۱۳۸۰|ک=زیستنامه امام علی، در دانشنامه امام علی|ص=۲۶|ج=۸}}</ref> و توانمند و عدم توجه به وابستگی‌های قومی و قبیله‌ای،<ref>{{پک|ابن‌شعبه حرّانی|۱۳۸۷|ک=تحف العقول|ص=۱۳۷|ج=}}</ref> انضباط اداری، توجه ویژه به نیروهای مسلح،<ref>{{پک|سیدرضی|۱۳۶۸|ک=نهج‌البلاغه|ص=نامه ۵۳|ج=}}</ref> قاطعیت در برابر تخلف، اجرای عدالت و مشورت از شیوه‌های ادارهٔ حکومت او بود.<ref>{{پک|سیدرضی|۱۳۶۸|ک=نهج‌البلاغه|ص=نامه ۴۱|ج=}}</ref> آشناکردن کارگزاران با شیوهٔ زمامداری و نحوه رفتار با مردم،<ref>{{پک|ثواقب|۱۳۸۰|ک=حکومت اسلامی|ف=امام علی کارگزاران حکومت و راهکارهای اصلاحات|ص=۱۴۷}}</ref> حفظ سنت‌های پسندیده و توجه به شایستگی، امانت‌داری، تجربه، توانایی مدیریتی، تخصص و تربیت اسلامی در گزینش آنان از دیگر موارد مورد توجه او بود.<ref name=":025">{{پک|پورطهماسبی|تاجور|۱۳۸۹|ک=پژوهشنامه علوی|ف=ویژگی‌ها و وظایف کارگزاران در نهج‌البلاغه|ص=۲۱ و ۴۱–۳۹}}</ref><ref name=":03">{{پک|دلشاد تهرانی|امین ناجی|باقرپور|۱۳۹۵|ک=مدیریت سازمان‌های دولتی|ف=اصول عزل و نصب کارگزاران با رویکرد اندیشه سیاسی امام علی در نهج‌البلاغه|ص=۱۴۴–۱۴۵}}</ref> عدالت در اداره حکومت با برابری، انصاف و پرهیز از تبعیض همراه بود.<ref>{{پک|معمار|۱۳۹۳|ک=شیعه‌شناسی|ف=تحلیل جامعه‌شناختی مفهوم عدالت از دیدگاه حضرت علی|ص=۷۴}}</ref><ref>{{پک|غلام علی خمسه|۱۴۰۳|ک=کنفرانس ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران|ف=تحلیل فلسفی مفهوم «عدالت» در اسلام و تأثیر آن بر سیاست و حکومت بر مبنای نهج‌البلاغه|ص=۱۶۹۸–۱۶۹۹}}</ref> مشورت با افراد شایسته، باتجربه و خیرخواه و پرهیز از تصمیم‌گیری فردی نیز از شیوه‌های تصمیم‌گیری حکومت بود.<ref>{{پک|معرفت|۱۳۸۰|ک=کتاب نقد|ف=امام علی و حقوق متقابل مردم و حکومت|ص=بدون صفحه}}</ref> اصلاح و تقویت قضات عادل و آموزش دادرسان نیز مورد توجه قرار داشت.<ref name=":026">{{پک|موسوی بجنورد|صفایی|۱۳۸۸|ک=پژوهشنامه متین|ف=حقوق متقابل مردم و حکومت اسلامی از دیدگاه امیرالمؤمنین علی|ص=۱۶}}</ref> در برخی منابع و دیدگاه‌های علوی، وحدت مسلمانان و تقریب مذاهب اسلامی از اصول مورد تأکید دانسته شده است. این دیدگاه، وحدت را در تعالیم اسلام دارای جایگاه اساسی می‌داند و اتحاد و همبستگی مسلمانان، حفظ عزت و قدرت جامعه اسلامی، بهره‌مندی از خیرات و برکات و مصونیت در برابر دشمنان را به وحدت مسلمانان مرتبط می‌کند.<ref name=":0214">{{پک|سلطانی|مکه|۱۴۰۴|ک=پژوهشنامه مذاهب اسلامی|ف=وحدت مسلمانان و تقریب مذاهب اسلامی در سیره امام امیرالمؤمنین علی|ص=۴۰}}</ref> نامه‌ها و فرمان‌های او، به‌ویژه مجموعه گردآمده در ''نهج‌البلاغه''، از منابع مهم شناخت شیوه حکومت‌داری وی است.<ref name=":023">{{پک|مهدوی‌راد|غروی|۱۳۹۱|ک=علوم حدیث|ف=ملاک ارزیابی کارگزاران در نهج‌البلاغه|ص=۸۶}}</ref> | |||
* | * '''سیره اجتماعی:''' سیره اجتماعی او به رفتار با مردم و گروه‌های اجتماعی و رعایت حقوق آنان مربوط بود. احترام به شخصیت افراد، حفظ آبروی مؤمن، توجه به یتیمان، کمک به فقرا و نیازمندان، همسایه‌داری، مهمان‌نوازی و امر به معروف و نهی از منکر از مصادیق گزارش‌شده در این زمینه است.<ref>{{پک|مصباح|۱۳۸۸|ک=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشکده اصول دین قم|ف=تحلیل قرآنی سیره سیاسی اجتماعی امام علی|ص=۵}}</ref> | ||
*# '''عدالت اجتماعی و اقتصادی:''' عدالت اجتماعی و اقتصادی در سیره او با رعایت حقوق افراد و گروه‌های جامعه ارتباط داشت. برابری، انصاف، پرهیز از تبعیض، ساده‌زیستی، دوری از خویشاوندگرایی، مساوات در برخورداری از اموال عمومی و توجه به نیازهای افراد از جنبه‌های این سیره است. در برخی منابع، شایستگی نیز در تقسیم مسئولیت‌ها و حقوق اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است؛ ازاین‌رو، افراد از نظر توانایی، دانش و عملکرد، یکسان شمرده نمی‌شدند.<ref>{{پک|معمار|۱۳۹۳|ک=شیعه‌شناسی|ف=تحلیل جامعه‌شناختی مفهوم عدالت از دیدگاه حضرت علی|ص=۷۴}}</ref><ref>{{پک|غلام علی خمسه|۱۴۰۳|ک=کنفرانس ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران|ف=تحلیل فلسفی مفهوم «عدالت» در اسلام و تأثیر آن بر سیاست و حکومت بر مبنای نهج‌البلاغه|ص=۱۶۹۸–۱۶۹۹}}</ref> | |||
*# '''آزادی‌های اجتماعی و دینی:''' آزادی در اندیشهٔ علوی به اختیار انسان در انتخاب و رفتار مربوط دانسته شده و آزادی اندیشه، بیان، عقیده، اجتماع و کار را دربر می‌گیرد.<ref>{{پک|معرفت|۱۳۸۰|ک=کتاب نقد|ف=امام علی و حقوق متقابل مردم و حکومت|ص=بدون صفحه}}</ref> گفت‌وگو و مناظره برای دستیابی به حقیقت و رفع سوءتفاهم نیز در گزارش‌های مربوط به رفتار او با مخالفان مطرح شده است.<ref>{{پک|عبداللهی|۱۴۰۳|ک=تفسیر متون وحیانی|ف=شناخت حرکت جهادی در تبیین آزادی و آزادی سیاسی در اسلام با محوریت سیره علوی|ص=۸۳}}</ref> در برخی منابع، پیروان ادیان دیگر در حکومت اسلامی از امکان انجام شعائر و حمایت حکومت برخوردار دانسته شده‌اند و برای غیرمسلمانان نیز حقوق اجتماعی در نظر گرفته شده است. دربارهٔ ارتداد نیز در برخی دیدگاهها، مجازات شدید به ارتدادی مربوط دانسته شده که با محاربه یا اقدام علیه جامعه اسلامی همراه باشد.<ref>{{پک|معرفت|۱۳۸۰|ک=کتاب نقد|ف=امام علی و حقوق متقابل مردم و حکومت|ص=بدون صفحه}}</ref> | |||
* '''سیره اقتصادی و مالی:''' سیره اقتصادی و مالی او به نحوهٔ اداره منابع عمومی و حمایت از فعالیت اقتصادی مردم مربوط بود. عدالت اقتصادی، رعایت حقوق مالی مردم، آبادانی و رونق اقتصادی، تقسیم عادلانه بیت‌المال، توازن در مصرف،<ref name=":05">{{پک|عالیپور|انصاری مقدم|کریمی‌نیا|۱۴۰۰|ک=پژوهش و مطالعات علوم اسلامی|ف=سیره اقتصادی امام علی در الگوی تولید و مصرف مدبرانه|ص=۸۴}}</ref> مبارزه با مفاسد اقتصادی، تشویق به کار، حمایت از فعالیت‌های اقتصادی، رفع موانع تولید، بازرسی و تنظیم بازار،<ref>{{پک|گیلک حکیم‌آبادی|۱۳۸۰|ک=کتاب نقد|ف=امام علی، دولت و سیاست‌های اقتصادی|ص=۱۶۴–۱۶۵}}</ref> آبادانی شهرها،<ref>{{پک|یعقوبی|۱۳۷۱|ک=تاریخ یعقوبی|ص=۲۰۳|ج=۲}}</ref> توسعه کشاورزی،<ref>{{پک|مجلسی|۱۴۰۳|ک=بحار الأنوار|ص=۴۷|ج=۹۰}}</ref> صنعت، تجارت<ref>{{پک|کلینی|۱۴۰۷|ک=الکافی|ص=۱۱۳ و ۳۱۹|ج=۵}}</ref> و موقوفات<ref name=":0218">{{پک|خشنودی|منتظرالقائم|۱۳۹۳|ک=شیعه‌شناسی|ف=بررسی و توضیح جایگاه موقوفات امام علی|ص=۲۲۷}}</ref> از موضوعات گزارش‌شده در این زمینه است. در دریافت مالیات، زکات و خراج وضعیت مردم و تولید مورد توجه قرار می‌گرفت و بر رفتار مناسب مأموران، اجرای صحیح قوانین و پرهیز از افزایش فشار مالی بر مردم تأکید می‌شد.<ref>{{پک|گیلک حکیم‌آبادی|۱۳۸۰|ک=کتاب نقد|ف=امام علی، دولت و سیاست‌های اقتصادی|ص=۱۶۴–۱۶۵}}</ref> در برخی پژوهش‌های معاصر، اقداماتی مانند فقرزدایی، اشتغال‌زایی و تقویت تولید با مفهوم اقتصاد مقاومتی تطبیق داده شده است.<ref>{{پک|طهماسبی|۱۴۰۱|ک=آیین علوی|ف=واکاوی راهکارهای اجرایی نمودن اقتصاد مقاومتی مبتنی بر فرهنگ علوی|ص=۲۳–۲۴}}</ref> | |||
* '''سیره عبادی:''' علی بن ابی‌طالب عبادت را براساس انگیزهٔ عبادت‌کننده به عبادت برای پاداش، عبادت از ترس کیفر و عبادت برای سپاسگزاری از خدا تقسیم کرده است.<ref>{{پک|سیدرضی|۱۳۶۸|ک=نهج‌البلاغه|ص=کلمه ۲۳۷|ج=}}</ref><ref>{{پک|فیض کاشانی|۱۴۰۶|ک=الوافی|ص=۳۶۱|ج=۴}}</ref> در منابع روایی، نماز،<ref>{{پک|معین الاسلام|۱۳۸۸|ک=اندیشه‌های قرآنی متفکران معاصر|ف=سیره عبادی امیرالمؤمنین علیه‌السّلام|ص=۴۷}}</ref> روزه‌داری و عبادت شبانه از اعمال عبادی او گزارش شده است.<ref>{{پک|قرشی|۱۴۰۹|ک=حیاه الامام زین العابدین|ص=۱۴۵|ج=۱}}</ref> | |||
* '''سیره علمی:''' در گزارش‌های مربوط به سیره علمی او، تربیت شاگردان،<ref name=":029">{{پک|گراوند|امرایی|۱۳۹۹|ک=بصیرت و تربیت اسلامی|ف=جایگاه علم و عالمان در سیره امام علی|ص=۱۵۱ و ۱۶۶}}</ref> انتقال و تبیین آموزه‌های اسلامی و روایت دانش‌های دینی،<ref name=":0217">{{پک|فقهی‌زاده|تاجیک|۱۳۹۳|ک=پژوهش‌های نهج‌البلاغه|ف=مرجعیت علمی امام علی در گستره علوم دینی|ص=۴۹}}</ref><ref>{{پک|سیوطی|۱۴۰۴|ک=الدر المنثور|ص=۳۷۹|ج=۶}}</ref> تشویق به فراگیری دانش، توجه به جایگاه عالمان و ترجیح علم بر مال مطرح شده است.<ref name=":0292">{{پک|گراوند|امرایی|۱۳۹۹|ک=بصیرت و تربیت اسلامی|ف=جایگاه علم و عالمان در سیره امام علی|ص=۱۵۱ و ۱۶۶}}</ref> علوم کلام، فقه، تفسیر، قرائت، نحو، فصاحت و بلاغت نیز در منابع به او منسوب شده‌اند.<ref>{{پک|ابن ابی‌الحدید|۱۴۰۴|ک=شرح نهج‌البلاغه|ص=۱۴–۲۷|ج=۱}}</ref> تشکیل جلسات آموزشی، آموزش قرآن و فقه و سفارش کارگزاران به آموزش افراد بی‌سواد نیز در گزارش‌ها آمده است.<ref>{{پک|سیدرضی|۱۳۶۸|ک=نهج‌البلاغه|ص=نامه ۶۷|ج=}}</ref> در نگاه تربیتی منسوب به او، دانش با عمل و اصلاح رفتار ارتباط داشت و بر قرائت و تدبر در قرآن و عمل به آموزه‌های آن تأکید می‌شد.<ref>{{پک|یاسمی|۱۳۸۹|ک=پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مرکز پیام نور تهران|ف=سیره فرهنگی امام علی در نهج‌البلاغه|ص=۲۲۴–۲۳۶}}</ref> | |||
* '''سیره خانوادگی:''' در گزارش‌های تاریخی، بر توجه علی به تأمین معیشت خانواده،<ref>{{پک|مجلسی|۱۴۰۳|ک=بحار الأنوار|ص=۳۲|ج=۷۵}}</ref> کار برای کسب درآمد و کمک به نیازمندان تأکید شده است.<ref>{{پک|طوسی|۱۴۱۴|ک=الأمالی|ص=۶۱۶|ج=}}</ref><ref>{{پک|طبری|۱۴۱۳|ک=دلائل الإمامه|ص=۱۴۴|ج=}}</ref> در زمینه تربیت فرزندان، وی بر رعایت حقوق متقابل والدین و فرزند، نامگذاری نیکو، آموزش متناسب با شرایط زمانه، و سنت‌هایی چون عقیقه تأکید داشت.<ref>{{پک|ابن‌شعبه حرّانی|۱۳۸۷|ک=تحف العقول|ص=۱۰۹|ج=}}</ref> شیوه تربیتی او مبتنی بر تکریم شخصیت، تشویق و پرهیز از سخت‌گیریِ نامعقول، تحقیر و تنبیه بدنی بود.<ref>{{پک|شریفی|۱۴۰۴|ک=معارف اسلامی و علوم تربیتی|ف=شیوه‌های تربیت فرزند از دیدگاه امام علی|ص=۶۳}}</ref> نامه‌های اخلاقی او به فرزندانش ازجمله نامه به حسن در نهج‌البلاغه از منابع مهم در بررسی دیدگاه‌های تربیتی او است. همچنین حمایت از خویشاوندان و صله رحم از دیگر ویژگی‌های گزارش‌شده در سیره خانوادگی وی شمرده شده است.<ref>{{پک|سیدرضی|۱۳۶۸|ک=نهج‌البلاغه|ص=خطبه ۲۳ و ۱۳۹ و ۱۴۲ و نامه ۳۱|ج=}}</ref> همچنین در بررسی دیدگاه امام علی دربارهٔ زنان، افزون‌بر حضور اجتماعی زنان در عرصه‌های گوناگون مانند صحنه‌های سیاسی، نظامی، علمی و فرهنگی در دوران حکومت امام<ref>{{پک|یوسفیان|۱۳۹۴|ک=معارف اسلامی|ف=بررسی عرصه‌های حضور زنان در دوره حکومت امام علی|ص=۹۶}}</ref> و سخنان منسوب به زن در نهج‌البلاغه، امام باوجود سنت جاهلیت، به شخصیت و مقام زن احترام گذاشته و زن را مظهر جمال و عطوفت الهی معرفی کرده است.<ref>{{پک|عفت|۱۴۰۱|ک=تاریخنامه اسلام|ف=جایگاه زن در سیره امام علی با تأکید بر نهج البلاغه|ص=۹}}</ref> | |||
== دیدگاهها دربارهٔ امام علی == | |||
=== دیدگاه شیعه === | |||
در دیدگاه شیعه، دربارهٔ امامت علی، سیاست با ولایت دینی پیوند دارد و حقانیت و شایستگی اهل‌بیت، مفترض‌الاطاعه‌بودن،<ref name=":042">{{پک|اسلامی علی‌آبادی|امداد|غفوری‌نژاد|۱۴۰۱|ک=پژوهشنامه امامیه|ف=بازنمایی شواهد تشیع اعتقادی در نیمهٔ اول قرن اول|ص=۱۷۷}}</ref> افضلیت و اعلمیت آنان برای تصدی امامت، به نص پیامبر نسبت داده میشود.<ref>{{پک|منتظرالقائم|۱۳۹۳|ک=تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی|ف=سیر تحول نقش امامان شیعه در احیای تئوری امامت الهی|ص=۵۸}}</ref><ref>{{پک|ربّانی گلپایگانی|جلد ۱|ک=دانشنامه کلام اسلامی|ف=امامت امام علی|ص=۴۵۵–۴۵۸}}</ref> حکومت او تنها حکومت مشروع پس‌از رحلت پیامبر دانسته شده است.<ref>{{پک|هالم|۱۳۸۹|ک=تشیع|ص=۲۷–۲۸ و ۳۱|ج=}}</ref> از آثار شیعی دربارهٔ امام علی می‌توان به التحصین،<ref>{{پک|ابن‌طاووس|۱۴۱۳|ک=التحصین|ص=|ج=}}</ref> الرساله العلویه فی فضل امیرالمؤمنین،<ref>{{پک|کراجکی|۱۴۲۷|ک=الرساله العلویه|ص=|ج=}}</ref> الروضه فی فضائل امیرالمؤمنین،<ref>{{پک|قمی|۱۴۲۳|ک=الروضه فی فضائل أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب علیه‌السلام|ص=|ج=}}</ref> الصحیح من سیره الامام علی،<ref>{{پک|عاملی|۱۳۹۴|ک=الصحیح من سیره الامام علی|ص=|ج=}}</ref> الصحیفه العلویه و التحفه المرتضویه،<ref>{{پک|سماهیجی|۱۳۹۶|ک=صحیفه علویه|ص=|ج=}}</ref> الغارات،<ref>{{پک|ثقی کوفی|۱۳۵۳|ک=الغارات|ص=|ج=}}</ref> الفصول العلیه فی المناقب المرتضویه،<ref>{{پک|قمی|۱۴۱۶|ک=الفصول العلیه فی المناقب المرتضویه|ص=|ج=}}</ref> المراتب فی فضائل امیرالمؤمنین،<ref>{{پک|بُستی|۱۴۲۱|ک=المراتب فی فضائل امیرالمؤمنین|ص=|ج=}}</ref> الیقین باختصاص مولانا علی بامرة المؤمنین،<ref>{{پک|ابن‌طاووس|۱۴۱۳|ک=الیقین باختصاص مولانا علی بامرة المؤمنین|ص=|ج=}}</ref> تفضیل امیرالمؤمنین،<ref>{{پک|مفید|۱۴۱۴|ک=تفضیل امیرالمؤمنین|ص=|ج=}}</ref> خصائص الائمه،<ref>{{پک|سیدرضی|۱۴۰۶|ک=خصائص الائمه|ص=|ج=}}</ref> خصائص الوحی المبین،<ref>{{پک|ابن‌بطریق|۱۴۱۷|ک=خصائص الوحی المبین|ص=|ج=}}</ref> طرف من الانباء و المناقب،<ref>{{پک/بن|علی۷۹|ک=وب‌سایت سیویلیکا|ف=مجموعه مقالات سومین کنگره بین‌المللی امام علی پژوهی بامعرفی جایزه جهانی امام علی}}</ref> عمده عیون صحاح الاخبار فی مناقب امام الابرار،<ref>{{پک/بن|علی۸۱|ک=وب‌سایت سیویلیکا|ف=کنگره بین‌المللی نهج‌البلاغه انسان در تراز نهج‌البلاغه}}</ref> غایه المرام فی فضائل علی و اولاده الکرام،<ref>{{پک/بن|علی۸۵|ک=خبرگزاری ایکنا|ف=اختتامیه چهارمین کنگره بین‌المللی «راه نجات، نهج‌البلاغه و حکمرانی علوی» در اصفهان}}</ref> فرحه الغری فی تعیین قبر امیرالمؤمنین،<ref>{{پک|حسنی|۱۴۱۹|ک=فرحه الغری فی تعیین قبر امیرالمؤمنین|ص=|ج=}}</ref> قضاء امیرالمؤمنین،<ref>{{پک|شوشتری|۱۴۳۰|ک=قَضاءُ أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب علیه‌السلام|ص=|ج=}}</ref> وقعه صفین<ref>{{پک|منقری|۱۳۸۲|ک=وقعه صفین|ص=|ج=}}</ref> و کشف الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین<ref>{{پک|حلی|۱۳۷۹|ک=کشف الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین|ص=|ج=}}</ref> اشاره کرد. | |||
=== دیدگاه اهلسنت === | === دیدگاه اهلسنت === | ||
در منابع | در منابع حدیثی، تفسیری و تاریخی اهلسنت، در مورد فضایل، ویژگی‌های اخلاقی و اقدامات امام علی، به‌ویژه دلالت حدیث غدیر بر خلافت و جانشینی پیامبر، دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد.<ref>{{پک/بن|علی۲۱۱|ک=وب‌سایت الشیعه|ف=حقانیت امام علی از منابع روایی اهلسنت}}</ref><ref>{{پک|مفید نیشابوری|۱۴۱۴|ک=الأربعین عن الأربعین: فی فضائل علی أمیرالمؤمنین|ص=|ج=}}</ref> این مطالب در سه محور آیات مرتبط با امام علی، فضایل منقول دربارهٔ او و اقدامات و سیره عملی وی بررسی شده است.<ref name=":0282">{{پک|بستانی|جعفرنژاد|۱۳۸۸|ک=شیعه‌شناسی|ف=گزیده‌ای از فضایل امام علی از دیدگاه مفسرین و محدثین اهلسنت|ص=۱۱۱}}</ref> از احمد بن حنبل، پیشوای مذهب حنبلی، نقل شده است که فضایل نقل‌شده دربارهٔ امام علی دربارهٔ هیچ‌یک از صحابه به این اندازه گزارش نشده است.<ref>{{پک|حاکم نیشابوری|۱۴۱۱|ک=مستدرک علی الصحیحین|ص=۱۱۶|ج=۳}}</ref> اهلسنت جانشینی پیامبر را حاصل انتخاب مسلمانان می‌دانند.<ref>{{پک|ایجی|۱۳۲۵|ک=شرح المواقف|ص=۳۵۴|ج=۸}}</ref> برخی متکلمان اهلسنت، سیاست و حکومت امام علی در شرایط آن دوره را با تعابیری مانند معجزه توصیف کرده‌اند.<ref>{{پک|ابن ابی‌الحدید|۱۴۰۴|ک=شرح نهج‌البلاغه|ص=۲۶۲|ج=۱۳}}</ref> با شهادت امام علی، دوره‌ای که در اندیشه اهلسنت خلافت راشدین نامیده میشود،<ref>{{پک|ابن‌اثیر|۱۳۹۹|ک=الکامل فی التاریخ|ص=۱۹۰–۱۹۱|ج=۳}}</ref> پایان یافت. در اندیشه سیاسی اهلسنت، این دوره الگوی حکومت مطلوب دانسته شده و پس‌از آن، از پدیدآمدن بدعت‌ها سخن گفته شده است.<ref>{{پک|جعفریان|۱۳۷۳|ک=تاریخ تحول دولت و خلافت|ص=۱۶۸|ج=}}</ref> در منابع اهلسنت نیز آثار متعددی دربارهٔ امام علی ازجمله مائه منقبه،<ref>{{پک|ابن‌شاذان|۱۴۰۷|ک=مائة منقبة|ص=|ج=}}</ref> الجوهرة فی نسب الإمام علی و آله،<ref>{{پک|تلمسانی|۱۴۰۲|ک=الجوهره|ص=۵|ج=}}</ref> المعیار و الموازنه در برتری امیرالمؤمنین،<ref>{{پک|اسکافی|۱۳۷۴|ک=المعیار و الموازنه در برتری امیرالمؤمنین علی|ص=|ج=}}</ref> جواهر المطالب فی مناقب الإمام علی بن ابی‌طالب،<ref>{{پک|باعونی شافعی|۱۴۱۵|ک=جواهر المطالب فی مناقب الإمام علی بن ابی‌طالب|ص=|ج=}}</ref> خصائص امیرالمؤمنین،<ref>{{پک|نسائی|۱۳۸۰|ک=خصائص أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب|ص=|ج=}}</ref> فضائل امیرالمؤمنین،<ref>{{پک|ابن‌حنبل|۱۴۳۳|ک=فضائل امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب|ص=|ج=}}</ref> مقتل الإمام امیرالمؤمنین،<ref>{{پک|ابن ابی‌الدنیا|۱۴۲۳|ک=مقتل الإمام أمیرالمؤمنین|ص=|ج=}}</ref> مناقب الإمام علی بن ابی‌طالب،<ref>{{پک|ابن‌مغازلی|۱۴۲۴|ک=مناقب الإمام علی بن أبی‌طالب|ص=|ج=}}</ref><ref>{{پک|اخطب خوارزم|۱۳۸۸|ک=المناقب للخوارزمی|ص=|ج=}}</ref><ref>{{پک|ابن‌مردویه|۱۳۸۲|ک=مناقب علی بن أبی‌طالب و ما نزل من القرآن فی علی|ص=|ج=}}</ref> مناقب مرتضوی<ref>{{پک|ترمذی|۱۳۸۰|ک=مناقب مرتضوی|ص=|ج=}}</ref> و کفایه الطالب فی مناقب علی بن ابی‌طالب<ref>{{پک|گنجی شافعی|۱۳۶۲|ک=کفایه الطالب فی مناقب علی بن أبی‌طالب|ص=|ج=}}</ref> تألیف شده است. | ||
=== دیدگاه غیرمسلمانان === | === دیدگاه غیرمسلمانان === | ||
برخی نویسندگان و صاحب‌نظران غیرمسلمان در آثار خود به شخصیت و میراث فکری امام علی پرداخته‌اند. جرج جرداق بر کرامت انسان، آزادی، برابری، عدالت و مبارزه با ستم و فقر تأکید کرده است.<ref>{{پک|جرداق|۱۳۸۹|ک=امام علی | برخی نویسندگان و صاحب‌نظران غیرمسلمان در آثار خود به شخصیت و میراث فکری امام علی پرداخته‌اند. جرج جرداق بر کرامت انسان، آزادی، برابری، عدالت و مبارزه با ستم و فقر تأکید کرده است.<ref>{{پک|جرداق|۱۳۸۹|ک=امام علی صدای عدالت انسانی|ص=۲۱–۲۲|ج=۱–۲}}</ref> کارلایل بر شجاعت، جوانمردی و عدالت‌خواهی او تمرکز داشته و کارا دوو، او را شخصیتی روحانی، عارف و رنج‌دیده توصیف کرده است. جبران خلیل جبران بر روحانیت، عظمت و بینش معنوی امام علی تأکید کرده است. میخائیل نعیمه بیشتر به فصاحت، ژرفای اندیشه، توانایی ادبی، ایمان، عدالت‌خواهی و حمایت از ستمدیدگان او پرداخته است.<ref>{{پک|جرداق|۱۳۸۹|ک=امام علی صدای عدالت انسانی|ص=۱۰۵۵–۱۰۵۶ و ۱۰۵۷–۱۰۵۹ و ۱۰۶۱|ج=۳–۵}}</ref> شبلی شمیل نیز امام علی را شخصیتی استثنایی و بی‌مانند در تاریخ شرق و غرب دانسته است.<ref>{{پک|جرداق|۱۹۷۰|ک=شرح المواقف|ص=۳۵|ج=۱}}</ref> | ||
== آثار == | == آثار == | ||
=== آثار مکتوب و منسوب === | === آثار مکتوب و منسوب === | ||
'''مصحف امام علی:''' | '''مصحف امام علی:''' بنابر روایات، نسخه‌ای از قرآن بود که امام علی پس‌از درگذشت پیامبر آن را گردآوری کرد و سوره‌ها را براساس ترتیب نزول تنظیم کرد؛ این مصحف امروزه در دسترس نیست.<ref>{{پک|طباطبایی|۱۳۷۶|ک=قرآن در اسلام|ص=۱۱۳|ج=}}</ref><ref>{{پک|ابن‌ندیم|۱۳۴۶|ک=الفهرست|ص=۳۰|ج=}}</ref> در برخی روایات، شأن نزول آیات<ref>{{پک|صفار|۱۴۰۲|ک=بصائر الدرجات|ص=۱۹۳|ج=}}</ref> و ناسخ و منسوخ نیز در حاشیهٔ آن ثبت شده بود<ref>{{پک|رامیار|۱۳۶۹|ک=تاریخ قرآن|ص=۳۷۰–۳۷۱|ج=}}</ref> و بنابر باور شیعیان، این مصحف در اختیار امامان شیعه قرار داشته و اکنون نزد امام مهدی است.<ref>{{پک|خرمشاهی|۱۳۸۹|ک=قرآن پژوهی|ص=۴۶۹|ج=۲}}</ref>{{اصلی|نهج البلاغه}} | ||
'''نهج‌البلاغه:''' مهم‌ترین میراث مکتوب برجای‌مانده از امام علی، [[نهج‌البلاغه]] است؛ مجموعه‌ای از خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های منسوب به او که | '''نهج‌البلاغه:''' مهم‌ترین میراث مکتوب برجای‌مانده از امام علی، [[نهج‌البلاغه]] است؛ مجموعه‌ای از خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های منسوب به او که میان عالمان [[شیعه]] و [[اهلسنت]] جایگاه ویژه‌ای یافته و شرح‌ها و تفسیرهای فراوانی بر آن نگاشته شده است. از مشهورترین خطبه‌های این کتاب می‌توان به خطبه شقشقیه، دربارهٔ رخدادهای پس‌از رحلت پیامبر و مسئله خلافت، [[خطبه قاصعه]]، دربارهٔ [[توحید]]، [[آفرینش]] و رابطه انسان با خدا، و [[خطبه همام]]،<ref>{{پک|سیدرضی|۱۳۶۸|ک=نهج‌البلاغه|ص=خطبه ۳ و ۱۹۲ و ۱۹۳|ج=}}</ref> در توصیف ویژگی‌های پرهیزگاران، اشاره کرد. نهج‌البلاغه تاکنون به ۱۷ زبان دنیا ترجمه شده است.<ref>{{پک/بن|علی۶۰|ک=خبرگزاری رسمی حوزه|ف=نهج‌البلاغه را به ۱۷ زبان ترجمه کرده‌ایم}}</ref> | ||
'''صحیفه‌ها و نامه‌ها:''' صحیفه امیرمؤمنین از کهن‌ترین نوشته‌های حدیثی منسوب به علی بن ابی‌طالب است که در منابع شیعه و اهلسنت گزارش شده و بخشی از احکام و روایات آن، | '''صحیفه‌ها و نامه‌ها:''' صحیفه امیرمؤمنین از کهن‌ترین نوشته‌های حدیثی منسوب به علی بن ابی‌طالب است که در منابع شیعه و اهلسنت گزارش شده و بخشی از احکام و روایات آن، ازجمله دربارهٔ دیات و برخی احکام فقهی، در منابع حدیثی نقل شده است. این صحیفه در منابع به علی نسبت داده شده و دربارهٔ نسبت آن با کتاب علی و جامعه دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد.<ref>{{پک|نجمی|۱۳۷۶|ک=علوم حدیث|ف=صحیفه امیرمؤمنان قدیم‌ترین سند حدیثی موجود در میان مسلمانان|ص=۴۱–۶۰}}</ref> نامه به [[امام حسن]]، با مضامین اخلاقی و تربیتی، و نامه به [[مالک اشتر]]، مشهور به [[عهدنامه مالک]]، دربارهٔ اصول حکومت‌داری، عدالت و شیوهٔ اداره جامعه، از مهم‌ترین نامه‌های امام به‌شمار می‌روند.<ref>{{پک|سیدرضی|۱۳۶۸|ک=نهج‌البلاغه|ص=نامه ۳۱ و ۵۳|ج=}}</ref> | ||
'''کتاب‌ها:''' امام علی در طول زندگی خود آثاری | '''کتاب‌ها:''' امام علی در طول زندگی خود آثاری پدیدآورد یا آثاری به وی منسوب شده است که ازجمله آنها کتاب جَفْر و جامعه،<ref>{{پک|کلینی|۱۴۰۷|ک=الکافی|ص=۵۰|ج=۶}}</ref> صحیفه امام علی، الملاحم یا صحیفه الدوله و دیوان شعر را می‌توان نام برد. همچنین شماری از آثار فقهی و قضایی که به روایت یا املای او و توسط اصحابش تدوین شده‌اند شامل القضایا و الاحکام، السنن و الاحکام و القضایا، قضایا امیرالمؤمنین، کتاب فی فنون الفقه، کتاب فی نکات الحیوانات، کتاب میثم تمار و کتاب الدیات است.<ref name=":4">{{پک|مفید|۱۳۶۴|ک=الإرشاد|ص=۱۳–۱۴|ج=۱}}</ref> | ||
=== دعا و روایات === | === دعا و روایات === | ||
'''دعا و مناجات:''' در منابع دعایی، | '''دعا و مناجات:''' در منابع دعایی، [[دعا]]ها و مناجات‌های منسوب به امام علی در آثاری همچون کتب ادعیه ثبت شده‌اند. ازجملهٔ آنها می‌توان به استغفار هفتادبندی،<ref>{{پک|کفعمی|۱۴۱۸|ک=البلد الامین|ص=۳۶|ج=}}</ref> [[حرز]] یمانی،<ref>{{پک|مجلسی|۱۴۰۳|ک=بحار الأنوار|ص=۲۴۰ و ۲۴۶|ج=۹۲}}</ref><ref>{{پک|آقابزرگ تهرانی|۱۴۰۳|ک=الذریعه|ص=۲۳۵ و ۶: ۱۹۰|ج=۱۲}}</ref> [[دعای صباح]]،<ref>{{پک|حسینی|۱۳۷۷|ک= «ترجمه دعای صباح»|ص=۲۳۱|ج=}}</ref><ref>{{پک|آقابزرگ تهرانی|۱۴۰۳|ک=الذریعه|ص=۲۵۲–۲۵۶|ج=۱۳}}</ref> [[دعای صنمی قریش]]،<ref>{{پک|کفعمی|۱۳۴۹|ک=المصباح - جنه الامان الواقیه و جنه الایمان الباقیه|ص=۵۵۲|ج=}}</ref> دعای عشرات،<ref>{{پک|ابن‌طاووس|۱۳۳۰|ک=جمال الاسبوع|ص=۴۵۳–۴۶۴|ج=}}</ref> دعای مشلول،<ref>{{پک|کفعمی|۱۴۱۸|ک=البلد الامین|ص=۳۳۷|ج=}}</ref> [[دعای کمیل]]،<ref>{{پک|طوسی|۱۴۱۸|ک=مصباح المتهجد|ص=۵۸۴|ج=}}</ref> [[مناجات شعبانیه]]،<ref>{{پک|مجلسی|۱۴۰۳|ک=بحار الأنوار|ص=۹۷|ج=۹۱}}</ref> الصحیفة العلویة و التحفة المرتضویة،<ref>{{پک|سماهیجی|۱۳۹۶|ک=صحیفه علویه|ص=۱۶|ج=}}</ref> مناجات امام علی در مسجد کوفه<ref>{{پک|کفعمی|۱۴۱۸|ک=البلد الامین|ص=۳۱۹–۳۲۰|ج=}}</ref> و مناجات منظوم امام علی<ref name=":13">{{پک|مجلسی|۱۴۲۳|ک=زاد المعاد|ص=۴۲۸|ج=}}</ref> اشاره کرد. | ||
'''روایات و احادیث:''' در منابع حدیثی اهلسنت، شمار روایات منقول از امام علی را ۵۳۷ حدیث دانستند.<ref name=":1">{{پک|مجلسی|۱۴۲۳|ک=زاد المعاد|ص=۴۲۸|ج=}}</ref> در منابع شیعه، سیدحسن قبانچی در ''مسند الإمام علی'' روایات او را از منابع شیعه و اهلسنت گرد آورده و شمار آنها را بیش از ۱۱٬۴۵۱ روایت دانسته است.<ref name=":2">{{پک|قمی|۱۳۷۱|ک=منتهی الآمال|ص= | '''روایات و احادیث:''' در منابع حدیثی اهلسنت، شمار روایات منقول از امام علی را ۵۳۷ حدیث دانستند.<ref name=":1">{{پک|مجلسی|۱۴۲۳|ک=زاد المعاد|ص=۴۲۸|ج=}}</ref> در منابع شیعه، سیدحسن قبانچی در ''مسند الإمام علی'' روایات او را از منابع شیعه و اهلسنت گرد آورده و شمار آنها را بیش از ۱۱٬۴۵۱ روایت دانسته است.<ref name=":2">{{پک|قمی|۱۳۷۱|ک=منتهی الآمال|ص=۳۶۵–۴۰۵|ج=۱}}</ref> همچنین در برخی پایگاه‌های جامع حدیثی شیعه، ۱۷٬۴۳۱ روایت به امام علی نسبت داده شده است.<ref name=":3">{{پک|جعفریان|۱۳۸۷|ک=حیات فکری سیاسی امامان شیعه|ص=۴۷|ج=}}</ref> | ||
== | == امام علی در فرهنگ ایرانیان == | ||
در فرهنگ ایرانی، سیره و شخصیت امام علی در حوزه‌هایی مانند تقوا، عدالت، خردورزی، مسئولیت‌پذیری و تقویت ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی بازتاب یافته است.<ref>{{پک|یاسمی|۱۳۸۹|ک=پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مرکز پیام نور تهران|ف=سیره فرهنگی امام علی در نهج‌البلاغه|ص=۲۲۴–۲۳۶}}</ref> گزارش‌های متعددی دربارهٔ کرامات منسوب به امام علی در آثاری همچون ''۳۲۰ داستان از معجزات و کرامات امام علی''،''<ref>{{پک/بن|علی۱۰۱|ک=وب‌سایت کتابخانه الکترونیکی انهار|ف=۳۲۰ داستان از معجزات و کرامات امام علی، عباس عزیزی}}</ref>'' در اشعار مولانا جلال‌الدین بلخی<ref name=":0211">{{پک|آریا|داداش‌زاده|۱۳۹۹|ک=مطالعات ادبیات تطبیقی|ف=بررسی کرامات امام علی در اشعار مولانا جلال‌الدین بلخی|ص=۵۲۷}}</ref> و در متون عرفانی، ازجمله گزارش‌هایی دربارهٔ دیدن امام علی در خواب و رؤیاهای صوفیه،<ref name=":06">{{پک|داداش‌زاده|آریا|ابراهیم|۱۴۰۱|ک=عرفان اسلامی|ف=بررسی کرامات امام علی و تصویر ایشان در خواب‌ها و رویاهای صوفیه در متون عرفانی|ص=۱۶۳}}</ref> بازتاب دارد. ردّالشمس به معنای بازگرداندن خورشید،<ref>{{پک|محمدی ری‌شهری|۱۳۸۲|ک=دانشنامه امیرالمؤمنین|ص=۳۹–۴۰|ج=۱۲}}</ref> سفر شهودی امام علی و برخی یاران او به کوه قاف با سوارشدن بر پاره‌های ابر،<ref>{{پک|کربن|۱۳۹۸|ک=چشم‌اندازهای معنوی و فلسفی اسلام ایرانی|ص=۳۸۰|ج=۴، بخش اول}}</ref> سخن گفتن زمین با امام علی، کندن صخره‌ای بزرگ از زمین، تبدیل سنگ‌ریزه‌ها به جواهر، توقف زلزله، پرده‌برداری از بهشت و جهنم و شفای بیماران، ازجمله مواردی است که بیان شده است.<ref>{{پک/بن|علی۲۰۵|ک=خبر آنلاین|ف=معجزات امام علی}}</ref> با توجه به این کرامات، در فرهنگ عامه ایران نیز نام و شخصیت امام علی در برخی آیین‌ها و باورهای مردمی، ازجمله کاربرد عبارت‌هایی مانند «یا علی» و «یا علی مدد»، با مفاهیم یاری‌رسانی و توان‌بخشی پیوند یافته است.<ref>{{پک|میرشکرایی|۱۳۸۰|ک=کتاب ماه هنر|ف=علی در فرهنگ مردم ایران|ص=۹}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۲۴|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=یاری‌رسانی نام امام علی در فرهنگ ایرانی}}</ref> شخصیت امام علی در محورهای مهمی مانند جهاد تبیین،<ref>{{پک/بن|علی۳۱۱|ک=خبرگزاری ایکنا|ف=جایگاه امیرالمؤمنین در فرهنگ دینی و اجتماعی ایران}}</ref> فتوت و جوانمردی، عقلانیت و عرفان، عدالت‌خواهی و مبارزه با تبعیض و حکمرانی اخلاق‌مدار و راستگویی بخشی از حیات فرهنگی و اجتماعی مردم ایران است.<ref>{{پک/بن|علی۳۱۰|ک=خبرگزاری صداوسیما|ف=شخصیت امام علی بخشی از حیات فرهنگی و اجتماعی مردم است}}</ref> | |||
=== بزرگداشت و آیین‌های مردمی === | |||
==== آیین‌های ولادت ==== | |||
سالروز ولادت امام علی در ایران با برگزاری آیین‌های مذهبی و فرهنگی مانند [[آذین‌بندی]] و [[چراغانی]] [[مسجد|مساجد]]، [[تکیه|تکایا]]، [[حسینیه]]ها، [[بقاع متبرکه]] و [[حرم]]ها و نیز [[شعرخوانی]]، [[مولودی‌خوانی]] و توزیع [[شیرینی]]، [[شربت]] و [[نذر|نذورات]] مردمی همراه است.<ref>{{پک/بن|علی۰۶|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=آیین‌های جشن میلاد امام علی و روز بزرگداشت مقام پدر}}</ref> آیین‌های گرامیداشت میلاد امام علی شامل برگزاری همایش‌های علمی، فرهنگی و ترویجی، جشنواره‌های هنری، شب‌های شعر علوی، مسابقات حفظ خطبه غدیر و کتاب‌خوانی، نمایشگاه‌های محصولات فرهنگی و مراسم جشن در امامزاده‌ها و بقاع متبرکه است. همچنین در این مناسبت، پویش‌های اجتماعی و فرهنگی، اهدای بسته‌های معیشتی و بهداشتی به مناطق کم‌برخوردار، اهدای هدیه به والدین فرزندانی با نام علی، تجلیل از فعالان فضای مجازی و خانواده‌های شهدا و دیگر برنامه‌های فرهنگی برگزار میشود.<ref>{{پک/بن|علی۰۷|ک=خبرگزاری شبستان|ف=اجرای ده‌ها ویژه‌برنامه به مناسبت سالروز ولادت امیرالمؤمنین علی}}</ref> همزمان با سیزدهم رجب، از سوی رایزنی‌های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف به مناسبت ولادت علی بن ابی‌طالب با حضور ایرانیان مقیم، شخصیت‌های علمی، فرهنگی و دینی و شماری از شاعران برجسته از شهرهای مختلف مراسم و جشن‌هایی برگزار کردند.<ref>{{پک/بن|علی۸۹|ک=خبرگزاری مهر|ف=مراسم جشن میلاد امام علی در کشورهای مختلف برگزار شد}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۹۱|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=برگزاری جشن میلاد حضرت علی در مرکز اسلامی انگلیس در لندن}}</ref> همچنین روز پدر یا روز مرد در ایران، ۱۳ رجب، سالروز ولادت امام علی بن ابی‌طالب است و پس‌از پیروزی انقلاب اسلامی به این عنوان در تقویم ایران ثبت شد. این مناسبت در فرهنگ‌های مختلف با هدف گرامیداشت پدران و قدردانی از آنان برگزار میشود و در ایران تعطیل رسمی است.<ref>{{پک/بن|علی۳۰۰|ک=خبرگزاری ایمنا|ف=تاریخ روز پدر ۱۴۰۲، روز مرد و ولادت حضرت علی}}</ref> | |||
== | ==== آیین‌های شهادت ==== | ||
در سالروز شهادت، به‌ویژه از شب نوزدهم تا بیست‌وسوم رمضان و همزمان با شب‌های قدر، آیین‌های سوگواری شامل سینه‌زنی و زنجیرزنی، سخنرانی، روضه‌خوانی و نوحه‌سرایی در مساجد، حسینیه‌ها، تکایا، بقاع متبرکه و محافل عمومی و خانوادگی برگزار میشود و اطعام روزه‌داران و نیازمندان و توزیع نذری و افطاری نیز از برنامه‌های این ایام است. در برخی مناطق ایران، تعطیلی کسب‌وکار و فعالیت‌های کشاورزی از شب شهادت تا شام غریبان، ازجمله رها کردن آب مزارع و باغ‌ها به‌صورت مشاع برای بهره‌مندی دیگر موجودات، از سنت‌های مرتبط با این مناسبت به‌شمار می‌رود.<ref>{{پک/بن|علی۰۸|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=آیین‌های سوگواری شهادت امام علی برگزار شد}}</ref> | |||
== توسل و زیارت | ==== آیین‌های توسل و زیارت ==== | ||
در منابع شیعه، زیارت امام علی و توسل به او | در منابع شیعه، زیارت امام علی و توسل به او گزارش شده است که به بخشی از تجربه زیسته فرهنگی و اجتماعی ایرانیان در طول تاریخ تبدیل شده است.<ref>{{پک/بن|علی۳۱۰|ک=خبرگزاری صداوسیما|ف=شخصیت امام علی بخشی از حیات فرهنگی و اجتماعی مردم است}}</ref> در روایات و سیره ائمه، برای زیارت امام علی فضیلت‌هایی نقل شده و در برخی روایات، مزار او محل زیارت آدم و نوح و پناهگاهی برای دردمندان معرفی شده است. در زیارت امین‌الله نیز امام سجاد، امام علی را «امین‌الله فی ارضه» و «حجته علی عباده» خوانده و از خداوند شفاعت او و برخورداری از فضایل معنوی را درخواست کرده است.<ref>{{پک|رجبی|۱۳۷۶|ک=فرهنگ کوثر|ف=زیارت امیرالمؤمنین در سیره معصومین|ص=بدون صفحه}}</ref> در برخی منابع اهلسنت نیز مضامین زیارت امیرالمؤمنین با گزارش‌هایی دربارهٔ فضائل، فداکاری، جهاد، جایگاه دینی و نسبت او با پیامبر بازتاب یافته است.<ref>{{پک/بن|علی۱۰۲|ک=خبرگزاری ایکنا|ف=نگاهی به زیارت امیرالمؤمنین با تکیه بر منابع اهلسنت}}</ref> | ||
== | ==== عید غدیر ==== | ||
در | آیین دیدار سادات یکی از رسوم ایرانی در روز عید غدیرخم است. در این روز، سادات به مردم، به‌ویژه مهمانان خود، عیدی می‌دهند. این عیدی معمولاً اسکناس‌های نو است که با مُهرِ القاب امام علی و نام شخص مُهر شده‌اند.<ref>{{پک|باریکانی|۱۳۹۱|ک=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی (واحد تهران مرکزی)|ف=بررسی مردم شناختی جنبه‌های مختلف برگزاری اعیاد مذهبی در کلانشهرها (مورد مطالعه کلانشهر تهران)|ص=۱۰۳}}</ref> در ایران، در دوره صفویه، عید غدیر از اعیاد رسمی شیعیان و از ارکان هویت جمعی آنان بود.<ref name=":02152">{{پک|نیک‌زاد|حمزه|۱۳۹۵|ک=شیعه‌پژوهی|ف=تشیع و تاریخ اجتماعی ایرانیان در عصر صفوی|ص=۱۳۱}}</ref> امروزه نیز عید غدیر در جمهوری اسلامی ایران تعطیل رسمی است. همچنین این روز در برخی شهرهای عراق، ازجمله کربلا، نجف و ذی‌قار، تعطیل رسمی است.<ref>{{پک/بن|علی۲۲۳|ک=وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی|ف=نگاهی به پیشینه جشن و سرور شیعیان در عید غدیر خم}}</ref> در برخی شهرها، عید غدیر نیز با برگزاری جشن‌های مردمی و خیابانی، مهمانی‌های کیلومتری، برپایی موکب‌های پذیرایی و فرهنگی، اطعام و توزیع نذری و اجرای برنامه‌های فرهنگی و هنری در نقاط مختلف کشور گرامی داشته میشود. علاوه‌بر این، مراسم عید غدیر در سال ۱۴۰۴ش، تجلی اراده ملی مردم ایران برای انتقام و اقتدار از رژیم اسرائیل بود.<ref>{{پک/بن|علی۲۲|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=غدیر ۱۴۰۴؛ تجلی اراده ملی برای انتقام و اقتدار}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۲۳|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=جزئیات مهمانی ۱۰ کیلومتری عید غدیر در خیابان ولیعصر}}</ref> ایرانیان در سال ۱۴۰۵ش به رسم سال‌های گذشته در روز عید غدیر، مهمانی ۱۰ کیلومتری غدیر را با شعار بیعت در امتداد بعثت برگزار کردند.<ref>{{پک/بن|علی۲۲۱|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=مهمونی ۱۰ کیلومتری غدیر با شعار بیعت در امتداد بعثت}}</ref> | ||
همچنین در برخی مناطق، برگزاری [[مراسم عقد]] و ازدواج به‌صورت نمادین یا جمعی و بزرگداشت پدران آسمانی در این مناسبت گزارش شده است.<ref>{{پک/بن|علی۰۶|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=آیین‌های جشن میلاد امام علی و روز بزرگداشت مقام پدر}}</ref> فرهنگ‌سرای اندیشه همزمان با عید غدیر، با اجرای پویش مجازی برادرانه تلاش کرد ضمن احیای سنت عقد اخوت میان شیعیان و دوستداران اهل‌بیت، روحیه همبستگی و اتحاد میان مسلمانان جهان را تقویت کند.<ref>{{پک/بن|علی۲۲۲|ک=خبرگزاری شبستان|ف=احیای سنت غدیریِ عقد اخوت در پویش برادرانه}}</ref> | |||
همچنین در برخی مناطق، برگزاری [[مراسم عقد]] و ازدواج به‌صورت نمادین یا جمعی و بزرگداشت پدران آسمانی در این مناسبت گزارش شده است.<ref>{{پک/بن|علی۰۶|ک= | |||
=== بازتاب فرهنگی و هنری === | === بازتاب فرهنگی و هنری === | ||
* '''خوشنویسی:''' قدیمی‌ترین خوشنویسی‌های منسوب به امام علی در موزه‌های جهان، با خط کوفی بر پوست آهو گزارش شده است.<ref>{{پک/بن|علی۴۰|ک=خبرگزاری ایکنا|ف=قدیمی‌ترین خط کوفی منسوب به امام علی است}}</ref> از آثار مرتبط می‌توان به تابلوی ''غدیر؛ ولایت حضرت امام علی''، ''آیه اطاعت'' ''اثر علی طه'' و آثار ''ولایت امیرالمؤمنین'' ''اثر مسعود نجابتی''،''<ref>{{پک/بن|علی۵۸|ک=قدس آنلاین|ف=قدیمی‌ترین نسخ خطی منسوب به امام علی و غدیر در موزه حرم رضوی رونمایی شد}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۳۹|ک=خبرگزاری مهر|ف=مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند؛ تماشای ولایت علی از چشم هنرمندان}}</ref>'' ''ها علی بشر کیف بشر''،<ref>{{پک/بن|علی۴۳|ک=وب‌سایت کانون هنری شیعی|ف=ها علی بشر کیف بشر}}</ref> ''السلام علیک یا امیرالمؤمنین''،<ref>{{پک/بن|علی۴۴|ک=وب‌سایت کانون هنری شیعی|ف=السلام علیک یا امیرالمؤمنین}}</ref> ''علی مع الحق و الحق مع علی'' ''اثر علی رضاییان<ref>{{پک/بن|علی۴۵|ک=وب‌سایت کانون هنری شیعی|ف=علی مع الحق و الحق مع علی}}</ref>'' و فرازی از ''مناجات‌نامه امام علی'' ''اثر حمیدرضا ابراهیمی'' اشاره کرد.<ref>{{پک/بن|علی۴۱|ک=خبرگزاری صداوسیما فارس|ف=خلق اثر خوشنویسی با ناخن به مناسبت میلاد حضرت علی}}</ref> حمید عجمی نیز در ۱۳۷۸ش خط مُعَلّی را ابداع کرد که نام آن برگرفته از امام علی است.<ref>{{پک|عجمی|۱۳۷۹|ک=گلستان قرآن|ف=خط معلی از یک علی آغاز شد|ص=۱۹}}</ref> | |||
* '''هنرهای تجسمی:''' از نمونه‌های بازتاب امام علی در [[نگارگری ایرانی|نگارگری]]، نقاشی قهوه‌خانه‌ای شبیه غدیر خم با قدمت ۱۶۵ سال است که در سال ۱۲۷۷ق به سفارش سهراب‌خان تقدسی از رجال دوره قاجار، به‌دست استاد حاجی فارسی نقاشی و خوشنویسی کتیبه‌های آن به خط احمد بن شیخ حسین‌المشهدی اجرا شد؛ این اثر پس‌از اتمام به حرم فاطمه معصومه اهدا و در اوایل دهه ۱۳۷۰ش به موزه حرم منتقل شد.<ref>{{پک/بن|علی۳۸|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=تابلوی نقاشی ۱۶۵ ساله غدیری در موزه حرم حضرت معصومه}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۳۹|ک=خبرگزاری مهر|ف=مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند؛ تماشای ولایت علی از چشم هنرمندان}}</ref> از دیگر آثار، تابلوهای محمود فرشچیان است که چهار صحنه از زندگی امام را در آثار مولود کعبه، یتیم‌نوازی یا پناه، غدیر خم و شهادت به تصویر کشیده است.<ref>{{پک/بن|علی۳۵|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=یادی از چند اثر ادبی و هنری معاصر، با موضوع امیرمؤمنان، هنرِ وصف علی}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۳۶|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=امام علی در ۴ تابلوی فرشچیان+تصاویر}}</ref> همچنین می‌توان به نقاشی بیعت، کمال دین، فهذا علی و بعثت در غدیر اثر حسن روح‌الامین، نقاشی جشن ولایت، اکمال دین و مجموعه خط نگاره اذان اثر رضا بدرالسماء، کتیبه غدیری اثر مسعود نجابتی، نقاشی غدیر اثر زنده‌یاد حبیب‌الله صادقی در پیوند میان غدیر و انتظار و ظهور، تابلوی نقاشی غدیر خم اثر علی بحرینی، نقاشی علی پرچم هدایت اثر صابر شیخ‌رضایی اشاره کرد.<ref>{{پک/بن|علی۳۹|ک=خبرگزاری مهر|ف=مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند؛ تماشای ولایت علی از چشم هنرمندان}}</ref> تابلوی گل‌ومرغ و مینیاتور خوشنویسی‌شده غدیر؛ ولایت حضرت امام علی با تکنیک اکریلیک و گواش، اثر رضا بدرالسماء (نقاش)، سیدمسعود آقامیری (مذهب) و سیدرسول آقامیری (خوشنویس)، و تابلوی ولایت حضرت علی اثر حسین رزاقی به سبک مینیاتور و تکنیک اکریلیک در سال ۱۳۷۵ش در مشهد، همچنین تابلوی واقعه غدیرخم اثر سید فضل‌الله هاشمی با تکنیک رنگ‌وروغن روی چوب در سال ۱۳۸۶ش، از آثار غدیریه موزه حرم رضوی هستند.<ref>{{پک/بن|علی۵۸|ک=قدس آنلاین|ف=قدیمی‌ترین نسخ خطی منسوب به امام علی و غدیر در موزه حرم رضوی رونمایی شد}}</ref> در سال ۱۳۹۹ش، در نمایشگاه جلوه امیرالمؤمنین در آثار نقاشی پشت شیشه، ۱۴ اثر با موضوع امام علی از دوره قاجار تا دوره معاصر توسط هنرمندان به تصویر کشیده شد.<ref>{{پک/بن|علی۳۷|ک=وب‌سایت رسانه فرهنگ و هنر صبا|ف=نمایش نقاشی‌های پشت شیشه در نمایشگاه جلوه امیرالمؤمنین}}</ref> نمایشگاه ''آیینه افلاک'' نیز در ۱۴۰۳ش، ۲۰۰ اثر نقاشی، خوشنویسی، نقاشی‌خط، نقاشی قهوه‌خانه‌ای، حجم و گرافیک با موضوع امام علی را ارائه کرد.<ref>{{پک/بن|علی۴۶|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=نمایشگاه آیینه افلاک همزمان با دهه ولایت برگزار میشود}}</ref> | |||
* '''موسیقی و سرود:''' شخصیت امام علی در موسیقی و سرود ایران، در قالب موسیقی متن و تیتراژ، آلبوم‌ها و قطعات آیینی بازتاب یافته است. از آثار شاخص این حوزه ''امام علی''، ساخته فرهاد فخرالدینی با صدای صدیق تعریف، ''ماه غریبستان'' با صدای محمد اصفهانی، ''امیر عشق'' و ''حضرت خورشید'' و مجموعه‌ای از قطعات با موضوع امام علی است که توسط خوانندگان و آهنگسازان مختلف تولید و اجرا شده‌اند.<ref>{{پک/بن|علی۴۸|ک=خبرگزاری مهر|ف=نواهایی که در سایه ماه غریبستان ماندگار شدند، ارادت به امیرعشق}}</ref> | |||
* '''ادبیات و شعر:''' بازتاب شخصیت و جایگاه امام علی در شعر فارسی، از دوره‌های نخستین ادب فارسی تا روزگار معاصر، در آثار شاعران و نویسندگان مختلف دیده میشود. ازجمله این شاعران می‌توان به ابوالقاسم فردوسی در شاهنامه،<ref>{{پک|فردوسی|۱۳۷۵|ک=شاهنامه فردوسی|ص=۱۹–۲۰|ج=۱}}</ref> ابوالحسن کسایی مروزی،<ref>{{پک/بن|علی۵۰|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=۲ شعر از کسایی در ستایش امام علی}}</ref> ناصر خسرو قبادیانی،<ref>{{پک|ناصر خسرو|۱۳۳۵|ک=دیوان اشعار حکیم ناصر خسرو قبادیانی|ص=۴۹–۵۰ و ۱۰۴–۱۰۳ و ۱۵۸ و ۲۱۸|ج=}}</ref> سنائی غزنوی،<ref>{{پک|سنائی غزنوی|۱۳۴۱|ک=دیوان حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم سنائی غزنوی|ص=۴۶۷–۴۷۱|ج=}}</ref> نظامی گنجوی،<ref>{{پک|نظامی|۱۳۹۹|ک=شرفنامه|ص=۳۵|ج=}}</ref><ref>{{پک|نظامی|۱۳۸۰|ک=دیوان قصاید و غزلیات نظامی گنجوی|ص=۳۴۹|ج=}}</ref> عطار نیشابوری،<ref>{{پک|عطار نیشابوری|۱۳۵۶|ک=مصیبت نامه|ص=۳۴–۳۶|ج=}}</ref><ref>{{پک|عطار نیشابوری|۱۳۳۹|ک=الهی نامه|ص=۲۲–۲۳|ج=}}</ref><ref>{{پک|عطار نیشابوری|۱۳۵۶|ک=منطق الطیر|ص=۲۶|ج=}}</ref> مُصلِح‌الدین سعدی،<ref>{{پک|مصفا|۱۳۸۹|ک=متن کامل دیوان شیخ اجل سعدی شیرازی|ص=۶۷۹–۶۸۰|ج=}}</ref> جلال‌الدین محمد مولوی،<ref>{{پک|مولوی|۱۳۷۵|ک=مثنوی معنوی، دفتر اول|ص=۱۶۴–۱۶۶، ابیات ۳۷۲۷–۳۷۷۸ و ۱۶۶–۱۶۷، ابیات ۳۷۷۹–۳۷۹۳ و ۱۶۷–۱۶۸، ابیات ۳۷۹۴–۳۸۳۸ و دفتر ششم، ۱۰۹۳–۱۰۹۴، ابیات ۴۵۳۷–۴۵۵۱|ج=}}</ref><ref>{{پک|مولوی|۱۳۳۸|ک=کلیات شمس تبریزی|ص=رباعیات، شماره ۳۰۰ و ۳۰۴|ج=}}</ref><ref>{{پک|صولتی|۱۳۷۷|ک=معارفی از تشیع در مثنوی معنوی|ص=۱۶۱–۱۶۳ و ۱۶۶–۱۶۵|ج=}}</ref> امیر فخرالدین محمود ابن‌یمین،<ref>{{پک|ابن‌یمین|۱۳۴۴|ک=دیوان اشعار ابن‌یمین|ص=۱۰–۱۱ و ۳۲–۳۱ و ۴۰–۳۹ و ۴۵–۴۴ و ۳۵۵|ج=}}</ref> شمس‌الدین محمد حافظ،<ref>{{پک|حافظ|۱۳۱۵|ک=دیوان حافظ|ص=۳۰۱|ج=}}</ref> [[سید محمدحسین شهریار]]،<ref>{{پک|شهریار|۱۳۸۶|ک=دیوان شهریار|ص=۹۸ و ۶۱۶–۶۱۵|ج=۱}}</ref> محمدحسین غروی اصفهانی (کمپانی)،<ref>{{پک|اصفهانی|۱۳۶۷|ک=کلیات دیوان کمپانی|ص=۳۵–۳۸|ج=}}</ref> محمد اقبال لاهوری<ref>{{پک|اقبال لاهوری|۱۳۶۶|ک=کلیات اشعار فارسی علامه اقبال لاهوری|ص=۱۱۴–۱۱۶|ج=}}</ref> و باذل مشهدی<ref>{{پک|باذل مشهدی|نسخه خطی سپهسالار، شماره ۱۰۲۵.|ک=حمله حیدری|ص=|ج=}}</ref> اشاره کرد. مضامین مرتبط با امام علی در شعر فارسی، موضوعاتی مانند ولایت، غدیر، فضایل و سیره، عدالت، شجاعت و جایگاه معنوی او را دربر می‌گیرد و در قالب‌هایی مانند قصیده، غزل، مثنوی و رباعی بازتاب یافته است. [[سید محمدحسین شهریار|شهریار]] نیز با سروده [[همای رحمت]] از شناخته‌شده‌ترین شاعران معاصر در این زمینه است. ازجمله؛<ref>{{پک|شهریار|۱۳۸۶|ک=دیوان شهریار|ص=۹۸|ج=۱}}</ref> | |||
{{شعر جدید | |||
| متن = | |||
علی ای همای رحمت تو چه آیتی خدا را \\ که به ماسوا فکندی همه سایه هما را | |||
* '''سینما، تلویزیون و رادیو:''' در سینما و تلویزیون، فیلم ''اینجا شهر دیگری است'' و مجموعه تلویزیونی ''امام علی'' از آثار مرتبط با زندگی و دوران امام | دل اگر خداشناسی همه در رخ علی بین \\ به علی شناختم من به خدا قسم خدا را | ||
}} | |||
* '''سینما، تلویزیون و رادیو:''' در سینما و تلویزیون، فیلم ''اینجا شهر دیگری است'' و مجموعه تلویزیونی ''امام علی'' از آثار مرتبط با زندگی و دوران امام علی هستند. در تئاتر نیز نمایش‌های ''مجلس ضربت خوردن''، ''توبه نمی‌کنم''، ''مهر و آیینه‌ها'' و ''زمان سکوت برای زندگان'' و نمایشنامه‌های ''امیر'' و ''پل'' با موضوع امام علی اجرا شده‌اند.<ref>{{پک/بن|علی۵۴|ک=وب‌سایت رسانه فرهنگ و هنر صبا|ف=آثار نمایشی و تصویری امام علی؛ نگاهی به چهار دهه کمکاری}}</ref> رسانه ملی نیز برنامه‌ها و آثار مناسبتی متعددی دربارهٔ امام علی تولید و پخش کرده است.<ref>{{پک/بن|علی۵۶|ک=وب‌سایت رسانه فرهنگ و هنر صبا|ف=ویژههای رسانه ملی؛ از ولادت امیرالمؤمنین حضرت علی و روز پدر تا گرامیداشت سردار دل‌ها}}</ref> در رادیوهای ایران، فرهنگ، معارف، تهران، قرآن و جوان نیز برنامه‌های مناسبتی، مستند، گفت‌وگو، نمایش و درس‌گفتارهایی دربارهٔ زندگی، سیره، فضایل و اندیشه او تولید شده است که ازجمله آنها ''ماه شب‌های کوفه''، ''ماه محراب''، ''گفت نپوش''، ''سجده سرخ''، ''خانه بدون علی''، ''پلک تر عشق''، ''از محراب تا معراج'' و ''من غدیری‌ام'' است.<ref>{{پک/بن|علی۵۵|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=خبرهای کوتاه رادیو و تلویزیون، 15 سریال رادیویی برای آنتن رمضانی}}</ref> | |||
* '''معماری:''' نام و جایگاه امام علی در معماری مذهبی و تاریخی ایران، به‌ویژه در کتیبه‌ها، کاشی‌کاری، گچ‌بری، محراب‌ها، گنبدها و ایوان‌ها بازتاب یافته است. مسجد جامع اصفهان، مسجد کبود تبریز، مجموعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی و برخی بناهای مذهبی کاشان، یزد، کرمان، خراسان و مشهد از نمونه‌های آن به‌شمار می‌روند. این بازتاب در سکه‌ها، نگارگری و کتاب‌آرایی نیز دیده میشود و موضوعاتی مانند غدیر و ذوالفقار در نگارگری ایرانی، به‌ویژه از دوره صفوی، بازنمایی شده است. همچنین نام امام علی در کتیبه‌ها و تزئینات برخی زیارتگاه‌ها، ازجمله حرم امام رضا، حرم فاطمه معصومه و شاهچراغ، به کار رفته است.<ref>{{پک/بن|علی۵۷|ک=خبرگزاری ایمنا|ف=نامی که بر ستون تاریخ حک شد، رد پای علی در هنر و معماری ایران}}</ref> | |||
=== نامگذاری فرزندان === | |||
اسامی و القاب علی بیشترین انتخاب نام ایرانیان برای فرزندان پسر بوده است.<ref>{{پک/بن|علی۰۹|ک=وب‌سایت مگ‌ایران|ف=نام علی و القاب علی بیشترین انتخاب ایرانیان برای نام فرزندان}}</ref> براساس داده‌های پایگاه اطلاعات جمعیتی سازمان ثبت احوال کشور، نام علی با بیش از ۲٫۵ میلیون نفر، علیرضا با ۹۴۱ هزار نفر و امیرعلی با ۴۸۱ هزار نفر از رایج‌ترین نام‌های مرتبط با نام امام علی در ایران هستند. در ۹ ماه نخست سال ۱۴۰۴ش نیز ۷۷۳۲ نوزاد با نام علی، ۶۳۹۷ نوزاد با نام امیرعلی و ۲۲۴۰ نوزاد با نام علیرضا نامگذاری شده‌اند.<ref>{{پک/بن|علی۱۰|ک=پایگاه خبری تحلیلی تابناک|ف=نامگذاری بیش از دو و نیم میلیون نفر در کشور با نام علی}}</ref> | |||
نام علی در فرهنگ اسلامی و به‌ویژه در جامعهٔ ایران، افزون‌بر یک نام شخصی، با شخصیت امام، مفاهیمی چون فضیلت، عدالت، شجاعت و معنویت و نیز هویت دینی و فرهنگی پیوند یافته است. این نام در کشورهای مسلمان نیز رواج گسترده دارد و در خارج از جهان اسلام نیز تا حدی با مهاجرت مسلمانان و انتقال فرهنگی مرتبط دانسته شده است. از منظر جامعه‌شناختی، استمرار و گستردگی نام علی را می‌توان بازتابی از نامگذاری به‌عنوان کنشی هویتی و نمادین دانست که در آن، برکت‌جویی، تعلق دینی، پیوند با سنت خانوادگی و انتقال ارزش‌ها میان نسل‌ها نقش دارد؛ در عین حال، کوتاهی، خوش‌آوایی و امکان ترکیب آن با نام‌های دیگر نیز به رواج و ماندگاری آن در جوامع گوناگون کمک کرده است.<ref>{{پک/بن|علی۳۱|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=نام علی در کدام کشورها بیشترین طرفدار را دارد؟}}</ref> | |||
نام علی در | === نامگذاری فضاهای شهری === | ||
نام امام علی در ایران برای شماری از مساجد، حسینیه، کانون فرهنگی هنری، معابر، بزرگراه‌ها، میدان‌ها، مراکز آموزشی و درمانی و دیگر فضاهای عمومی به کار رفته است. براساس آمار ثبت‌شده در نرم‌افزار مسجدیاب در سال ۱۳۹۶ش، ۱٬۴۸۲ مسجد و حسینیه در ایران به نام امام علی یا القاب او، ازجمله امیرالمؤمنین، علی‌بن‌ابی‌طالب و حیدر کرار، نامگذاری شده‌اند؛ این نام پس‌از امام حسین در رتبه دوم نامگذاری مساجد و حسینیه‌ها قرار دارد.<ref>{{پک/بن|علی۳۰|ک=خبرگزاری ایکنا|ف=نام علی و فاطمه بیشترین نام مساجد کشور}}</ref> همچنین براساس آمار اعلام‌شده در سال ۱۴۰۱ش، در ایران ۱٬۰۶۴ کانون فرهنگی هنری، ۱٬۱۳۷ مسجد و ۶۵۸ مجموعه مسجد و کانون فرهنگی هنری به‌صورت مشترک با نام یا القاب امام علی فعالیت می‌کنند.<ref>{{پک/بن|علی۲۹|ک=خبرگزاری شبستان|ف=روایت آماری از مساجد و کانون‌های فرهنگی هنری منتسب به نام و القاب امام علی}}</ref> علاوه‌بر این، از نمونه‌های شاخص سایر فضاهای شهری می‌توان به بزرگراه امام علی در تهران،<ref>{{پک/بن|علی۲۵|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=بزرگراه امام علی از فرجام تا پل آغاز در تهران افتتاح شد}}</ref> میدان امام علی در اصفهان،<ref>{{پک/بن|علی۲۶|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=افتتاح رسمی میدان امام علی اصفهان با حضور رئیس مجلس شورای اسلامی}}</ref> بلوار امام علی در پردیسان قم،<ref>{{پک/بن|علی۲۷|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=بلوار امام علی پردیسان قم بازگشایی شد}}</ref> خیابان امام علی<ref>{{پک/بن|علی۳۳|ک=خبرگزاری فارس|ف=خیابان امام علی شهرضا بعد از ۱۳ سال افتتاح میشود}}</ref> و دانشگاه افسری امام علی ارتش<ref>{{پک/بن|علی۲۸|ک=خبرگزاری صداوسیما|ف=دانشگاه افسری امام علی، انسان‌سازترین دانشگاه کشور}}</ref> اشاره کرد. همچنین مراکز درمانی متعددی در شهرهای مختلف با این نام فعالیت می‌کنند.<ref>{{پک/بن|علی۳۲|ک=خبرگزاری مهر|ف=بهره‌برداری از ۲۱۱ طرح، بیمارستان امیرالمؤمنین رسماْ افتتاح میشود}}</ref><ref>{{pک/بن|علی۳۴|ک=پایگاه خبری تحلیلی تابناک|ف=بیمارستان امیرالمؤمنین اصفهان در شرایط کرونایی}}</ref> | |||
=== | === پویش‌های مردمی === | ||
بر پایه گزارش رسانه‌های مختلف، هر سال در ایام ولادت یا شهادت امام علی، پویش‌های مردمی مختلفی با رویکرد فرهنگی‌اجتماعی و مذهبی برگزار میشود؛ ازجمله؛ پویش سه‌گانه نذر قربانی، اطعام علوی، به عشق علی،<ref>{{پک/بن|علی۱۱|ک=پایگاه خبری تحلیلی تابناک|ف=اجرای پویش‌های سه‌گانه در دهه ولایت و امامت}}</ref> پویش همبستگی و امدادرسانی خادمان حرم امام علی،<ref>{{پک/بن|علی۱۲|ک=خبرگزاری ایکنا|ف=آغاز پویش همبستگی خادمان حرم امام علی با ملت ایران}}</ref> سومین پویش ملی من شیعه علی‌ام،<ref>{{پک/بن|علی۱۶|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=آغاز سومین پویش ملی من شیعه علی‌ام}}</ref> پویش ملی در پناه علی،<ref>{{پک/بن|علی۱۹|ک=خبرگزاری بسیج|ف=پویش ملی در پناه علی علیه‌السلام توسط رئیس سازمان بسیج مستضعفین رونمایی شد}}</ref> پویش سراسری جشن ملی بیعت با علی در ۳۱ استان کشور،<ref>{{پک/بن|علی۲۱|ک=گیتی آنلاین|ف=برگزاری پویش سراسری جشن ملی بیعت با علی در ۳۱ استان کشور، مشارکت بیش از ۱۱۰۰ نوجوان و مددجو}}</ref> پویش به نام پدر،<ref>{{پک/بن|علی۱۳|ک=وب‌سایت اصلی آستان قدس رضوی|ف=برگزاری پویش به نام پدر جهت آزادی پدران دارای جرایم غیرعمد از زندان}}</ref> پویش دُرّ نجف،<ref>{{پک/بن|علی۱۴|ک=پایگاه خبری کانون نیوز|ف=برگزاری پویش درّ نجف با هدف ترویج گفتمان حضرت علی}}</ref> پویش به حرمت حضرت علی می‌بخشم،<ref>{{پک/بن|علی۱۵|ک=خبرگزاری برنا|ف=آغاز پویش به حرمت حضرت علی می‌بخشم در سراسر کشور}}</ref> پویش حرمت مولا،<ref>{{پک/بن|علی۱۷|ک=خبرگزاری مهر|ف=همه به سوگ مولا دعوتید، پویش بزرگ حرمت مولا در مازندران}}</ref> پویش مردمی علی یاوران در ۳۰ استان،<ref>{{پک/بن|علی۱۸|ک=خبرگزاری ایکنا|ف=برگزاری پویش مردمی علی یاوران در ۳۰ استان، توزیع ۱۳۰ هزار پرس غذا میان نیازمندان}}</ref> پویش به حساب علی.<ref>{{پک/بن|علی۲۰|ک=خبرگزاری مهر|ف=راه‌اندازی پویش به حساب علی در شهرستان فسا}}</ref> | |||
=== | == پژوهش‌ها و آثار دربارهٔ امام علی == | ||
بر | === نسخه‌های خطی === | ||
حدود ۵۹۰ نسخه خطی از آثار منسوب به امام علی به زبان‌های عربی و فارسی در مرکز نسخ خطی کتابخانه آستان قدس رضوی وجود دارد که مشتمل بر احادیث و روایات از این امام است. نهج‌البلاغه و ترجمه و شروح آن، غُرَرُ الحِکَم و دُرَرُ الکَلِم، دعای صباح و دعای سیفی، ازجمله این آثار است.<ref>{{پک/بن|علی۶۱|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=قدیمی‌ترین نسخه‌های خطی با محوریت امام علی در کتابخانه رضوی رونمایی شد}}</ref> یک نسخه خطی ۵۰۸ ساله با محتوای مناجات منظوم منسوب به علی همزمان با ایام عید غدیر در کتابخانه حرم رضوی رونمایی شد.<ref>{{پک/بن|علی۵۹|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=نسخه خطی ۵۰۸ ساله مناجات نامه منسوب به امام علی در مشهد رونمایی شد}}</ref> از دیگر نمونه‌های شاخص، قدیمی‌ترین نسخه خطی نهج‌البلاغه در آستان قدس رضوی مربوط به نیمه نخست قرن پنجم هجری،<ref>{{پک/بن|علی۶۳|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=جزئیاتی از قدیمی‌ترین نسخ خطی نهج‌البلاغه}}</ref> نسخه ۳۴۴ ساله مناقب مرتضوی<ref>{{پک/بن|علی۶۴|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=نسخه ۳۴۴ ساله خطی مناقب مرتضوی در مدح امام علی رونمایی شد}}</ref> و مصحف منسوب به امام علی است که در گنجینه‌های نسخه‌های خطی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شوند.<ref>{{پک/بن|علی۶۵|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=بررسی مصحف منسوب به امام علی در شورای عالی قرآن}}</ref> همچنین براساس فهرست معجم‌الآثار المخطوطه، حدود ۲۰ هزار نسخه خطی در ۶ هزار عنوان دربارهٔ امام علی در کتابخانه‌های جهان شناسایی و معرفی شده است. این نسخه‌ها به زبان‌های عربی، فارسی، ترکی و اردو هستند و بیشتر آنها در ایران نگهداری می‌شوند؛ در این طرح، نمونه‌هایی از نسخه‌های مرتبط با امام علی در آلمان و بوسنی و هرزگوین نیز شناسایی شده است.<ref>{{پک/بن|علی۶۲|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=شناسنامه‌دار شدن ۲۰ هزار نسخه خطی مرتبط با حضرت علی در کتابخانه‌های جهان}}</ref> | |||
== | === پژوهشی و ادبی === | ||
در ادب فارسی، منظومه‌های دینی دربارهٔ امام علی بخشی از میراث منظوم فارسی را تشکیل می‌دهند و از نظر ادبی، تاریخی و زبانی بررسی شده‌اند.<ref name=":0272">{{پک|بگ‌جانی|دبیران|۱۳۸۹|ک=مطالعات و تحقیقات ادبی|ف=کتابشناسی منظومه‌های دینی دربارهٔ امام علی|ص=۴۷–۶۴}}</ref> آثار پژوهشی و خواندنی متعددی ازجمله کتاب، مقاله، پایان‌نامه نیز دربارهٔ زندگی، سیره، اندیشه و شخصیت او پدید آمده است.<ref>{{پک/بن|علی۶۷|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=۱۰ کتاب خواندنی دربارهٔ امام علی}}</ref><ref>{{پک|عاملی|۱۳۹۴|ک=الصحیح من سیرة الامام علی|ص=|ج=}}</ref> در کنار این آثار و دانشنامه‌های تخصصی و عمومی متعددی دربارهٔ امام علی منتشر شده‌اند که ابعاد گوناگون زندگی، سیره، فضایل، اندیشه، سیاست، اخلاق، حقوق، اقتصاد، علم و مسائل اجتماعی مربوط به او را بررسی می‌کنند.<ref name=":162">{{پک/بن|علی۷۸|ک=خبرگزاری ایکنا|ف=فراخوان چهارمین کنگره بین‌المللی «امام علی؛ انسان ۲۵۰ ساله در افق تمدن نوین اسلامی}}</ref><ref>{{پک|زارع بیدکی|۱۳۸۱|ک=پیام بهارستان|ف=معرفی کتاب مرجع دانشنامه امام علی|ص=۲۳}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۶۹|ک=وب‌سایت کتابخانه مجازی الفبا|ف=موسوعة الإمام أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب}}</ref><ref>{{پک|محمدی ری‌شهری|۱۳۹۱|ک=گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین|ص=۱۳|ج=}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۶۸|ک=خبرگزاری ایکنا|ف=دانشنامه جامع موضوعی و الفبایی امام علی منتشر شد}}</ref> این مطالعات در حوزه ادبیات نیز با آثاری همچون ''علی‌نامه''، از نخستین منظومه‌های شناخته‌شده حماسه شیعی<ref>{{پک/بن|علی۷۰|ک=وب‌سایت مشرق نیوز|ف=چطور حماسه امیرالمؤمنین در قرن پنجم جای شاهنامه را گرفت، کدکنی: علی نامه، کمال شعر شیعی است}}</ref> و همچنین رمان‌ها و داستان‌هایی با موضوع امام علی ادامه یافته است.<ref>{{پک/بن|علی۶۶|ک=وب‌سایت مؤسسه تحقیقات و نشر معارف اهل‌البیت|ف=معرفی رمان قدیس در مورد امام علی}}</ref><ref>{{پک|کدیور|۱۳۹۹|ک=پس از بیست سال|ص=|ج=}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۷۲|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=ماجرای سبّ امام علی چه بود؟ مروری بر صفحه‌ای غم‌انگیز از تاریخ با دشنام}}</ref> مجموعه آثار دیگری نیز با موضوع علی بن ابی‌طالب نگارش یافته‌اند.<ref>{{پک/بن|علی۷۱|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=کتابشناسی امام علی}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۷۷|ک=وب‌سایت پایگاه امام علی|ف=فهرست ۳۰ کتاب در مورد امیرالمؤمنین علی}}</ref> | |||
=== | === همایش‌ها و کنگره‌ها === | ||
در دهه‌های اخیر نیز برگزاری همایش‌ها و کنگره‌های ملی و بین‌المللی،<ref>{{پک/بن|علی۸۷|ک=وب‌سایت سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران-میلان|ف=هشتمین کنفرانس امام علی با موضوع عدالت از منظر امام علی}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۹۰|ک=وب‌سایت مرکز تبیان|ف=همایش امام علی، الگوی عدالت، شجاعت و حکمت در دوران معاصر از سوی مرکز تبیان در کابل}}</ref> زمینه دیگری برای بررسی ابعاد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، هنری، اخلاقی و تمدن‌ساز سیره و اندیشه امام علی فراهم کرده است؛<ref>{{پک/بن|علی۹۷|ک=خبرگزاری رسمی حوزه|ف=کنگره بازخوانی ابعاد شخصیتی امیرالمؤمنین، گام نخست تمدن‌سازی علوی است}}</ref> این رویدادها در ایران و دیگر کشورها<ref>{{پک/بن|علی۸۳|ک=خبرگزاری صداوسیما|ف=همایش بین‌المللی امام علی در هند}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۹۲|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=همایش بین‌المللی نهج‌البلاغه در هند برگزار شد}}</ref> برگزار شده و موضوعاتی همچون حکومت علوی،<ref>{{پک/بن|علی۸۴|ک=خبرگزاری رسمی حوزه|ف=همایش بین‌المللی حکومت علوی نگاهی پس از ۱۴ قرن}}</ref> سیره علوی،<ref name=":112">{{پک/بن||ک=وب‌سایت سیلیویکا|ف=}}</ref> نهج‌البلاغه،<ref name=":122">{{پک/بن||ک=وب‌سایت سیلیویکا|ف=کنگره بین‌المللی نهج‌البلاغه انسان در تراز نهج‌البلاغه}}</ref> حکمرانی،<ref name=":142">{{پک/بن||ک=خبرگزاری ایکنا|ف=اختتامیه چهارمین کنگره بین‌المللی راه نجات، نهج‌البلاغه و حکمرانی علوی در اصفهان}}</ref> مقاومت و غدیر،<ref>{{پک/بن|علی۹۳|ک=وب‌سایت سیلیویکا|ف=انتشار مقالات دومین کنگره بین‌المللی راهکارهای گسترش فرهنگ غدیر و ترویج نهج‌البلاغه با تأکید بر آداب و سنن اجتماعی واقعه غدیر}}</ref><ref name=":152">{{پک/بن|علی۹۵|ک=وب‌سایت سیلیویکا|ف=مجموعه مقالات دومین همایش بین‌المللی غدیر و مقاومت}}</ref><ref>{{پک/بن|علی۹۴|ک=وب‌سایت دانشگاه ادیان و مذاهب|ف=مراسم رونمایی از مجموعه مقالات همایش غدیر و پوستر همایش بین‌المللی غدیر در میراث عارفان مسلمان برگزار گردید}}</ref> تربیت معنوی،<ref>{{پک/بن|علی۸۰|ک=وب‌سایت سیویلیکا|ف=مجموعه مقالات اولین همایش بین‌المللی تربیت معنوی و سلامت معنوی از منظر امام علی}}</ref> مدیریت، فرماندهی و دیگر ابعاد شخصیت و میراث او را دربر گرفته‌اند.<ref>{{پک/بن|علی۹۶|ک=وب‌سایت سیویلیکا|ف=مجموعه مقالات دومین همایش ملی نهج‌البلاغه در آراء و اندیشه‌های اسلام‌شناسان}}</ref> همچنین در سال ۱۳۷۹ش، همایش‌های بین‌المللی و منطقه‌ای دربارهٔ امام علی در چند کشور، برگزاری همایش جهانی عدالت و علی و ترجمه و توزیع کلمات قصار ''نهج‌البلاغه'' به ۱۲ زبان اعلام شد.<ref>{{پک/بن|علی۸۲|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=فعالیت‌های بین‌المللی ستاد بزرگداشت سال امام علی اعلام شد}}</ref> | |||
در دهه‌های اخیر نیز برگزاری همایش‌ها و کنگره‌های ملی و بین‌المللی،<ref>{{پک/بن|علی۸۷|ک=وب‌سایت سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران-میلان|ف=هشتمین کنفرانس امام علی | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۲۲۰: | خط ۱۹۲: | ||
* [[شیعه]] | * [[شیعه]] | ||
== منابع == | == منابع == | ||
* {{یادکرد کتاب|عنوان=قرآن کریم}} | * {{یادکرد کتاب|عنوان=قرآن کریم}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=آثار نمایشی و تصویری امام | * {{یادکرد وب|عنوان=آثار نمایشی و تصویری امام علی؛ نگاهی به چهار دهه کمکاری|نشانی=https://sabakhabar.ir/551850/آثار-نمایشی-و-تصویری-امام-علیع؛-نگاهی-به-چهار-دهه-کمکاری|تاریخ=۱۳ دی ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۵۴}}|وبگاه=وب‌سایت رسانه فرهنگ و هنر صبا}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=آریا|نام۱=غلامعلی|تاریخ=۱۳۹۹|عنوان=بررسی کرامات امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=آریا|نام۱=غلامعلی|تاریخ=۱۳۹۹|عنوان=بررسی کرامات امام علی در اشعار مولانا جلال‌الدین بلخی|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1710695/بررسی-کرامات-امام-علی-ع-در-اشعار-مولانا-جلال-الدین-بلخی|ژورنال=مطالعات ادبیات تطبیقی|دوره=چهاردهم|شماره=پنجاه و ششم|صفحات=۵۲۱–۵۴۳|نام۲=وحیده|نام خانوادگی۲=داداش‌زاده|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=آغاز پویش به حرمت حضرت علی | * {{یادکرد وب|عنوان=آغاز پویش به حرمت حضرت علی می‌بخشم در سراسر کشور|نشانی=https://borna.news/fa/news/2052380/آغاز-پویش-به-حرمت-حضرت-علی-ع-می‌بخشم-در-سراسر-کشور|تاریخ=۱۰ بهمن ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۵}}|وبگاه=خبرگزاری برنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=آغاز پویش همبستگی خادمان حرم امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=آغاز پویش همبستگی خادمان حرم امام علی با ملت ایران|نشانی=https://iqna.ir/fa/news/4351560/آغاز-پویش-همبستگی-خادمان-حرم-امام-علیع-با-ملت-ایران|تاریخ=۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۲}}|وبگاه=خبرگزاری ایکنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=آغاز سومین پویش ملی | * {{یادکرد وب|عنوان=آغاز سومین پویش ملی من شیعه علی‌ام|نشانی=https://www.irna.ir/news/86169755/آغاز-سومین-پویش-ملی-من-شیعه-علی-ام|تاریخ=۱۰ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۶}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=آقابزرگ تهرانی|نام=محمدمحسن|عنوان=الذریعة الی تصانیف الشیعه|سال=۱۴۰۳|مکان=بیروت|ناشر=دار الاضواء|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=آقابزرگ تهرانی|نام=محمدمحسن|عنوان=الذریعة الی تصانیف الشیعه|سال=۱۴۰۳|مکان=بیروت|ناشر=دار الاضواء|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=آل‌کاظمی|نام=علی|عنوان=امام علی در قرآن|سال=۱۳۸۵|مکان=تهران|ناشر=دفتر نشر معارف|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=آل‌کاظمی|نام=علی|عنوان=امام علی در قرآن|سال=۱۳۸۵|مکان=تهران|ناشر=دفتر نشر معارف|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=آلوسی|نام=سید محمود|عنوان=روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی|سال=۱۴۱۵|مکان=بیروت|ناشر=دارالکتب العلمیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=آلوسی|نام=سید محمود|عنوان=روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی|سال=۱۴۱۵|مکان=بیروت|ناشر=دارالکتب العلمیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=آیین‌های جشن میلاد امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=آیین‌های جشن میلاد امام علی و روز بزرگداشت مقام پدر|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/6873543/آیین‌های-جشن-میلاد-امام-علی-ع-و-روز-بزرگداشت-مقام-پدر|تاریخ=۱ فروردین ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۰۶}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=آیین‌های سوگواری شهادت امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=آیین‌های سوگواری شهادت امام علی برگزار شد|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/6133367/آیین‌های-سوگواری-شهادت-امام-علی-ع-برگزار-شد|تاریخ=۲۸ خرداد ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۰۸}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ایجی|نام=میر سیدشریف|عنوان=شرح المواقف|سال=۱۳۲۵|مکان=قم|ناشر=الشریف الرضی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=بدرالدین نعسانی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن ابی‌الدنیا|نام=عبدالله بن محمد|عنوان=مقتل الإمام | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=اخطب خوارزم|نام=موفق بن احمد|عنوان=المناقب للخوارزمی|سال=۱۳۸۸|مکان=نجف|ناشر=المطبعه الحیدریه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدرضا موسوی خرسان|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=افضلی|نام۱=زهرا|تاریخ=۱۳۹۲|عنوان=امام علی و نهج‌البلاغه از نگاه ریمون قسیس شاعر مسیحی معاصر لبنانی|پیوند=https://nab.basu.ac.ir/article_724.html|ژورنال=پژوهشنامه نهج‌البلاغه|دوره=اول|شماره=سوم|صفحات=۸۷–۱۰۰}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=اکبری|نام۱=اسدالله|تاریخ=۱۳۸۹|عنوان=سیره امنیتی و اطلاعاتی امام علی|پیوند=https://www.ensani.ir/fa/article/231329/سیره-امنیتی-و-اطلاعاتی-امام-علی-ع-|ژورنال=فرهنگ پژوهش|دوره=دوم|شماره=هفتم|صفحات=۱–۱۴}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=السلام علیک یا امیرالمؤمنین|نشانی=https://www.shiaarts.ir/gallery/السلام-علیک-یا-امیرالمؤمنین|تاریخ=۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۴۴}}|وبگاه=وب‌سایت کانون هنری شیعی}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=امین|نام=سید محسن|عنوان=اعیان الشیعه|سال=۱۴۰۳|مکان=بیروت|ناشر=دار التعارف للمطبوعات|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=حسن امین|مترجم=|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=امین|نام=سید محسن|عنوان=سیره معصومان|سال=۱۳۷۶|مکان=تهران|ناشر=سروش|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=علی حجتی|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=امینی|نام۱=علی‌اکبر|تاریخ=۱۳۹۱|عنوان=پیامدها و دستاوردهای حکومت امام علی|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1008182/پیامدها-و-دستاوردهای-حکومت-امام-علی-ع|ژورنال=پژوهشنامه علوی|دوره=سوم|شماره=اول|صفحات=۲۳–۴۶|نام۲=فرزانه|نام خانوادگی۲=دشتی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=امینی|نام=عبدالحسین|عنوان=الغدیر|سال=۱۳۶۸|مکان=تهران|ناشر=کتابخانه بزرگ اسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=محمدباقر بهبودی و همکاران|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=امینی|نام=محمدهادی|عنوان=اصحاب الامام امیرالمؤمنین و الروات عنه|سال=۱۴۱۲|مکان=بیروت|ناشر=دار الکتاب الاسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن ابی‌الحدید|نام=عبدالحمید بن هبةالله|عنوان=شرح نهج البلاغه|سال=۱۴۰۴|مکان=قم|ناشر=مکتبة آیة الله المرعشی النجفی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=تصحیح ابراهیم محمد ابوالفضل|مترجم=|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن ابی‌الدنیا|نام=عبدالله بن محمد|عنوان=مقتل الإمام أمیرالمؤمنین|سال=۱۴۲۳|مکان=بیروت|ناشر=دارالعلوم|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=مصطفی مرتضی قزوینی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌أثیر|نام=ضیاءالدین|عنوان=الکامل فی التاریخ|سال=۱۳۹۹|مکان=بیروت|ناشر=دار صادر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌أثیر|نام=ضیاءالدین|عنوان=الکامل فی التاریخ|سال=۱۳۹۹|مکان=بیروت|ناشر=دار صادر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌اعثم کوفی|نام=محمد بن علی|عنوان=الفتوح|سال=۱۴۱۱|مکان=بیروت|ناشر=دار الندوه الجدیده|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌اعثم کوفی|نام=محمد بن علی|عنوان=الفتوح|سال=۱۴۱۱|مکان=بیروت|ناشر=دار الندوه الجدیده|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
| خط ۲۴۱: | خط ۲۲۲: | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌تیمیه|نام=احمد بن عبدالحلیم|عنوان=منهاج السنه النبویه فی نقض کلام الشیعه القدریه|سال=۱۴۰۶|مکان=ریاض|ناشر=جامعه الإمام محمد بن سعود الإسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمد رشاد سالم|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌تیمیه|نام=احمد بن عبدالحلیم|عنوان=منهاج السنه النبویه فی نقض کلام الشیعه القدریه|سال=۱۴۰۶|مکان=ریاض|ناشر=جامعه الإمام محمد بن سعود الإسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمد رشاد سالم|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌حنبل|نام=احمد|عنوان=فضائل امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب|سال=۱۴۳۳|مکان=قم|ناشر=دار التفسیر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=سیدعبدالعزیز طباطبایی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌حنبل|نام=احمد|عنوان=فضائل امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب|سال=۱۴۳۳|مکان=قم|ناشر=دار التفسیر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=سیدعبدالعزیز طباطبایی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌سعد|نام=|عنوان=الطبقات | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌سعد|نام=|عنوان=الطبقات الکبری|سال=۱۴۱۸|مکان=بیروت|ناشر=دار الکتب العلمیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌شاذان|نام=محمد بن احمد|عنوان=مائة منقبة من مناقب امیرالمؤمنین و الائمه|سال=۱۴۰۷|مکان=قم|ناشر=مدرسة الامام المهدی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌شاذان|نام=محمد بن احمد|عنوان=مائة منقبة من مناقب امیرالمؤمنین و الائمه|سال=۱۴۰۷|مکان=قم|ناشر=مدرسة الامام المهدی | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌شعبه حرّانی|نام=حسن بن علی|عنوان=تحف العقول عن آل الرسول|سال=۱۳۸۷|مکان=تهران|ناشر=سازمان تبلیغات اسلامی. شرکت چاپ و نشر بین‌الملل|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌شعبه حرّانی|نام=حسن بن علی|عنوان=تحف العقول عن آل الرسول | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌شهر آشوب|نام=محمد بن علی|عنوان=مناقب آل ابی‌طالب|سال=۱۳۷۹|مکان=قم|ناشر=علامه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌شهر آشوب|نام=محمد بن علی|عنوان=مناقب آل ابی‌طالب | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌طاووس|نام=علی بن موسی|عنوان=التحصین لأسرار ما زاد من کتاب الیقین|سال=۱۴۱۳|مکان=قم|ناشر=مؤسسه دار الکتاب|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌طاووس|نام=علی بن موسی|عنوان= | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌طاووس|نام=علی بن موسی|عنوان=الیقین باختصاص مولانا علی بامرة المؤمنین|سال=۱۴۱۳|مکان=قم|ناشر=دار الکتاب|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدباقر انصاری و محمدصادق انصاری|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌طاووس|نام=علی بن موسی|عنوان=الیقین باختصاص مولانا علی بامرة المؤمنین|سال=۱۴۱۳|مکان=قم|ناشر=دار الکتاب|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدباقر انصاری و محمدصادق انصاری|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌طاووس|نام=علی بن موسی|عنوان=طرف من الانباء و المناقب|سال=۱۴۲۰|مکان=مشهد|ناشر=تاسوعا|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=قیس بهجت عطار|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌طاووس|نام=علی بن موسی|عنوان=طرف من الانباء و المناقب|سال=۱۴۲۰|مکان=مشهد|ناشر=تاسوعا|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=قیس بهجت عطار|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌طاووس|نام=علی بن موسی|عنوان=جمال الاسبوع بکمال المشروع|سال=۱۳۳۰|مکان=قم|ناشر=دار الرضی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌طاووس|نام=علی بن موسی|عنوان=جمال الاسبوع بکمال المشروع|سال=۱۳۳۰|مکان=قم|ناشر=دار الرضی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابنعبدالبر|نام=یوسف بن عبدالله|عنوان=الإستیعاب فی معرفه الأصحاب|سال=۱۳۲۸|مکان=بیروت|ناشر=دار إحیاء التراث العربی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌عساکر|نام=علی بن حسن|عنوان=تاریخ مدینة دمشق|سال=۱۴۱۵|مکان=بیروت|ناشر=دار الفکر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=علی شیری|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌عساکر|نام=علی بن حسن|عنوان=تاریخ مدینة دمشق|سال=۱۴۱۵|مکان=بیروت|ناشر=دار الفکر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=علی شیری|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌قتیبه دینوری|نام=عبدالله بن مسلم|عنوان=المعارف|سال=۱۴۰۷|مکان=بیروت|ناشر=دار الکتب العلمیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌قتیبه دینوری|نام=عبدالله بن مسلم|عنوان=المعارف|سال=۱۴۰۷|مکان=بیروت|ناشر=دار الکتب العلمیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
| خط ۲۵۶: | خط ۲۳۶: | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌قیم جوزیه|نام=محمد بن ابی‌بکر|عنوان=المنار المنیف فی الصحیح و الضعیف|سال=۱۳۹۰|مکان=حلب|ناشر=مکتبه المبطوعات الاسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=عبدالفتاح ابوغده|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌قیم جوزیه|نام=محمد بن ابی‌بکر|عنوان=المنار المنیف فی الصحیح و الضعیف|سال=۱۳۹۰|مکان=حلب|ناشر=مکتبه المبطوعات الاسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=عبدالفتاح ابوغده|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌کثیر|نام=اسماعیل بن عمر|عنوان=البدایه و النهایه|سال=۱۴۰۷|مکان=بیروت|ناشر=دار الفکر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌کثیر|نام=اسماعیل بن عمر|عنوان=البدایه و النهایه|سال=۱۴۰۷|مکان=بیروت|ناشر=دار الفکر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌مردویه|نام=احمد بن موسی|عنوان=مناقب علی بن أبی‌طالب | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌مردویه|نام=احمد بن موسی|عنوان=مناقب علی بن أبی‌طالب و ما نزل من القرآن فی علی|سال=۱۳۸۲|مکان=قم|ناشر=دار الحدیث|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=عبدالرزاق محمدحسین حرز الدین|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌مغازلی|نام=علی بن محمد|عنوان=مناقب الإمام علی بن أبی‌طالب | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌مغازلی|نام=علی بن محمد|عنوان=مناقب الإمام علی بن أبی‌طالب|سال=۱۴۲۴|مکان=بیروت|ناشر=دار الأضواء|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=شهاب‌الدین مرعشی و همکاران|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌ندیم|نام=محمد بن اسحاق|عنوان=الفهرست|سال=۱۳۴۶|مکان=تهران|ناشر=بانک بازرگانی ایران (چاپخانه)|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=محمدرضا تجدد|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌ندیم|نام=محمد بن اسحاق|عنوان=الفهرست|سال=۱۳۴۶|مکان=تهران|ناشر=بانک بازرگانی ایران (چاپخانه)|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=محمدرضا تجدد|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن‌یمین|نام=محمودبن یمین الدین|عنوان=دیوان اشعار ابن‌یمین|سال=۱۳۴۴|مکان=تهران|ناشر=کتابخانه سنائی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=حسینعلی باستانی‌راد|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=اجرای پویش‌های سه‌گانه در دهه ولایت و امامت|نشانی=https://ostanha.tabnak.ir/fa/news/1222880/ | * {{یادکرد وب|عنوان=اجرای پویش‌های سه‌گانه در دهه ولایت و امامت|نشانی=https://ostanha.tabnak.ir/fa/news/1222880/اجرای-پویش‌های-سه‌گانه-در-دهه-ولایت-و-امامت|تاریخ=۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۱}}|وبگاه=پایگاه خبری تحلیلی تابناک}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=اجرای ده‌ها ویژه‌برنامه به مناسبت سالروز ولادت | * {{یادکرد وب|عنوان=اجرای ده‌ها ویژه‌برنامه به مناسبت سالروز ولادت امیرالمؤمنین علی|نشانی=https://www.shabestan.news/news/1148117/اجرای-ده-ها-ویژه-برنامه-به-مناسبت-سالروز-ولادت-امیرالمومنین-علی-ع|تاریخ=۲۴ بهمن ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۰۷}}|وبگاه=خبرگزاری شبستان}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=احیای سنت غدیریِ | * {{یادکرد وب|عنوان=احیای سنت غدیریِ عقد اخوت در پویش برادرانه|نشانی=https://www.shabestan.news/news/1079071/احیای-سنت-غدیری-عقد-اخوت-در-پویش-برادرانه|تاریخ=۴ مرداد ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۱۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۲۲}}|وبگاه=خبرگزاری شبستان}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=اختتامیه چهارمین کنگره بین‌المللی | * {{یادکرد وب|عنوان=اختتامیه چهارمین کنگره بین‌المللی راه نجات، نهج‌البلاغه و حکمرانی علوی در اصفهان|نشانی=https://isfahan.iqna.ir/fa/news/4316537/اختتامیه-چهارمین-کنگره-بین‌المللی-راه-نجات-نهج‌البلاغه-و-حکمرانی-علوی-در-اصفهان|تاریخ=۲۲ آبان ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۸۵}}|وبگاه=خبرگزاری ایکنا}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=اداک|نام۱=صابر|تاریخ=۱۳۸۹|عنوان=موضع‌گیری‌های امام علی در برابر سیاست‌های عثمان بن عفان در دوران خلافت|پیوند=https://sid.ir/paper/177555/fa|ژورنال=مسکویه|دوره=پنجم|شماره=چهاردهم|صفحات=۷–۲۸|نام۲=فرح|نام خانوادگی۲=حسینی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=اداک|نام۱=صابر|تاریخ=۱۳۸۹|عنوان=موضع‌گیری‌های امام علی | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=اربلی|نام=علی بن عیسی|عنوان=کشف الغمه فی معرفة الائمة|سال=۱۳۸۱|مکان=تبریز|ناشر=بنی‌هاشمی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=اربلی|نام=علی بن عیسی|عنوان=کشف الغمه فی معرفة الائمة|سال=۱۳۸۱|مکان=تبریز|ناشر=بنی‌هاشمی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=اسفندیاری|نام=محمد|عنوان=«مقدمه» در دانشنامه امام علی | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=اسفندیاری|نام=محمد|عنوان= «مقدمه» در دانشنامه امام علی|سال=۱۳۸۰|مکان=تهران|ناشر=پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=علی‌اکبر رشاد|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=اسکافی|نام=محمد بن | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=اسکافی|نام=محمد بن عبدالله|عنوان=المعیار و الموازنه در برتری امیرالمؤمنین علی|سال=۱۳۷۴|مکان=تهران|ناشر=نی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدباقر محمودی|مترجم=محمود مهدوی دامغانی|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=اسلامی علی‌آبادی|نام۱=طاهره|تاریخ=۱۴۰۱|عنوان=بازنمایی شواهد تشیع اعتقادی در نیمهٔ اول قرن اول|پیوند=https://imamiya.urd.ac.ir/article_146030.html|ژورنال=پژوهشنامه امامیه|دوره=هشتم|شماره=پانزدهم|صفحات=۱۶۳–۱۸۴|نام۲=توران|نام خانوادگی۲=امداد|نام۳=محمد|نام خانوادگی۳=غفوری‌نژاد}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=اصفهانی|نام=محمدحسین|عنوان=کلیات دیوان حاج شیخ محمدحسین غروی اصفهانی معروف به (کمپانی)|سال=۱۳۶۷|مکان=تهران|ناشر=دارالکتب الاسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی= | * {{یادکرد وب|عنوان=افتتاح رسمی میدان امام علی اصفهان با حضور رئیس مجلس شورای اسلامی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/4520858/افتتاح-رسمی-میدان-امام-علی-ع-اصفهان-با-حضور-رئیس-مجلس-شورای-اسلامی|تاریخ=۳۰ مرداد ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۶}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=اقبال لاهوری|نام=محمد|عنوان=کلیات اشعار فارسی علامه اقبال لاهوری|سال=۱۳۶۶|مکان=تهران|ناشر=جاویدان|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=و مقدمه و حواشی از محمود علمی (درویش)|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی= | * {{یادکرد وب|عنوان=امام علی؛ الگوی حکمرانی اسلامی|نشانی=https://news.amfm.ir/2024/06/18/امام-علیع؛-الگوی-حکمرانی-اسلامی/|تاریخ=۲۹ خرداد ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۲۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۱۳}}|وبگاه=پایگاه خبری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه}} | ||
* {{یادکرد | * {{یادکرد وب|عنوان=امام علی در دفاع از عزت مسلمانان ایرانی از مدینه به کوفه آمد|نشانی=https://farsnews.ir/Culture/1338799560000389056/امام-علیع-در-دفاع-از-عزت-مسلمانان-ایرانی-از-مدینه-به-کوفه-آمد|تاریخ=۱۵ خرداد ۱۳۹۱|تاریخ بازبینی=۲۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۱۲}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=امام علی در ۴ تابلوی فرشچیان+تصاویر|نشانی=https://www.isna.ir/news/1402012311289/امام-علی-ع-در-۴-تابلوی-فرشچیان-تصاویر|تاریخ=۲۳ فروردین ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۶}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}} | ||
* {{یادکرد | * {{یادکرد وب|عنوان=انتشار مقالات دومین کنگره بین‌المللی راهکارهای گسترش فرهنگ غدیر و ترویج نهج‌البلاغه با تأکید بر آداب و سنن اجتماعی واقعه غدیر|نشانی=https://civilica.com/post/25398/|تاریخ=۳۰ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۹۳}}|وبگاه=وب‌سایت سیویلیکا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=انتشار مقالات دومین کنگره بین‌المللی راهکارهای گسترش فرهنگ غدیر و ترویج نهج‌البلاغه با تأکید بر آداب و سنن اجتماعی واقعه غدیر|نشانی=https://civilica.com/post/25398/|تاریخ=۳۰ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۹۳}}|وبگاه=وب‌سایت | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=باذل مشهدی|نام=میرزا محمد رفیع|عنوان=حمله حیدری|سال=|مکان=|ناشر=نسخه خطی سپهسالار، شماره ۱۰۲۵.|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=باذل مشهدی|نام=میرزا محمد رفیع|عنوان=حمله حیدری|سال=|مکان=|ناشر=نسخه خطی سپهسالار، شماره ۱۰۲۵.|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=باریکانی|نام۱=سمیرا|تاریخ=۱۳۹۱|عنوان=بررسی مردم شناختی جنبه‌های مختلف برگزاری اعیاد مذهبی در کلانشهرها | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=باریکانی|نام۱=سمیرا|تاریخ=۱۳۹۱|عنوان=بررسی مردم شناختی جنبه‌های مختلف برگزاری اعیاد مذهبی در کلانشهرها مورد مطالعه کلانشهر تهران|پیوند=|ژورنال=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده روان‌شناسی و علوم اجتماعی|دوره=|شماره=|صفحات=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=باعونی شافعی|نام=محمد بن احمد|عنوان=جواهر المطالب فی مناقب الإمام علی بن ابی‌طالب|سال=۱۴۱۵|مکان=قم|ناشر=مجمع احیاء الثقافه الاسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدباقر محمودی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=باعونی شافعی|نام=محمد بن احمد|عنوان=جواهر المطالب فی مناقب الإمام علی بن ابی‌طالب|سال=۱۴۱۵|مکان=قم|ناشر=مجمع احیاء الثقافه الاسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدباقر محمودی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=باقری|نام۱=فاطمه|تاریخ=۱۳۹۶|عنوان=بررسی ابعاد سیاسی اجتماعی وصیت‌نامه امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=باقری|نام۱=فاطمه|تاریخ=۱۳۹۶|عنوان=بررسی ابعاد سیاسی اجتماعی وصیت‌نامه امام علی به امام حسن|پیوند=|ژورنال=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، مجتمع دانشگاهی ولیعصر، دانشکده ادبیات و علوم انسانی|دوره=|شماره=|صفحات=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بخاری|نام=محمد بن اسماعیل|عنوان=صحیح البخاری|سال=۱۴۲۲|مکان=بیروت|ناشر=دار طوق النجاة|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمد زهیر بن ناصر الناصر|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بخاری|نام=محمد بن اسماعیل|عنوان=صحیح البخاری|سال=۱۴۲۲|مکان=بیروت|ناشر=دار طوق النجاة|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمد زهیر بن ناصر الناصر|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=بررسی مصحف منسوب به امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=بررسی مصحف منسوب به امام علی در شورای عالی قرآن|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1397/02/30/1730492/بررسی-مصحف-منسوب-به-امام-علی-ع-در-شورای-عالی-قرآن/amp|تاریخ=۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۶۵}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=برگزاری پویش | * {{یادکرد وب|عنوان=برگزاری پویش به نام پدر جهت آزادی پدران دارای جرایم غیرعمد از زندان|نشانی=https://www.razavi.ir/fa/363659/برگزاری-پویش-%C2«Ø¨Ù‡-نام-پدØ5-جهت-Ø¢Ø2-دØ5-داØ5-جØ5-غیØ5-اØ2-ززندان|تاریخ=۲۴ دی ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۳}}|وبگاه=وب‌سایت اصلی آستان قدس رضوی}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=برگزاری پویش درّ نجف با هدف ترویج گفتمان حضرت علی | * {{یادکرد وب|عنوان=برگزاری پویش درّ نجف با هدف ترویج گفتمان حضرت علی|نشانی=https://www.kanoonnews.ir/news/352872/برگزاری-پویش-در-نجف-با-هدف-ترویج-گفتمان-حضرت-علی-علیه-السلام|تاریخ=۹ اسفند ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۴}}|وبگاه=پایگاه خبری کانون نیوز}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=برگزاری پویش مردمی | * {{یادکرد وب|عنوان=برگزاری پویش مردمی علی یاوران در ۳۰ استان، توزیع ۱۳۰ هزار پرس غذا میان نیازمندان|نشانی=https://iqna.ir/fa/news/3897079/برگزاری-پویش-مردمی-علی-یاوران-در-30-استان-توزیع-130-هزار-پرس-غذا-میان-نیازمندان|تاریخ=۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۸}}|وبگاه=خبرگزاری ایکنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=برگزاری پویش سراسری | * {{یادکرد وب|عنوان=برگزاری پویش سراسری جشن ملی بیعت با علی در ۳۱ استان کشور، مشارکت بیش از ۱۱۰۰ نوجوان و مددجو|نشانی=https://gitionline.ir/برگزاری-پویش-سراسری-جشن-ملی-بیعت-با-عل/|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۱}}|وبگاه=گیتی آنلاین}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=برگزاری جشن میلاد حضرت علی | * {{یادکرد وب|عنوان=برگزاری جشن میلاد حضرت علی در مرکز اسلامی انگلیس در لندن|نشانی=https://www.irna.ir/news/81592767/برگزاری-جشن-میلاد-حضرت-علی-ع-در-مركز-اسلامی-انگلیس-در-لندن|تاریخ=۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۴|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۹۱}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=بزرگراه امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=بزرگراه امام علی از فرجام تا پل آغاز در تهران افتتاح شد|نشانی=https://www.irna.ir/news/7698861/بزرگراه-امام-علی-ع-از-فرجام-تا-پل-آغاز-در-تهران-افتتاح-شد|تاریخ=۸ اسفند ۱۳۸۵|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۵}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=بستانی|نام۱=قاسم|تاریخ=۱۳۸۸|عنوان=گزیده‌ای از فضایل امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=بستانی|نام۱=قاسم|تاریخ=۱۳۸۸|عنوان=گزیده‌ای از فضایل امام علی از دیدگاه مفسرین و محدثین اهلسنت|پیوند=https://www.ensani.ir/fa/article/223303/گزیده-ای-از-فضایل-امام-علی-ع-در-دیدگاه-مفسرین-و-محدثین-اهل-سنت|ژورنال=شیعه‌شناسی|دوره=هفتم|شماره=بیست و پنجم|صفحات=۱۱۱–۱۳۸|نام۲=محمد|نام خانوادگی۲=جعفرنژاد|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بُستی|نام=ابوالقاسم|عنوان=المراتب فی فضائل امیرالمؤمنین|سال=۱۴۲۱|مکان=قم|ناشر=دلیل ما|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بُستی|نام=ابوالقاسم|عنوان=المراتب فی فضائل امیرالمؤمنین|سال=۱۴۲۱|مکان=قم|ناشر=دلیل ما|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=بگ‌جانی|نام۱=عباس|تاریخ=۱۳۸۹|عنوان=کتابشناسی منظومه‌های دینی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=بگ‌جانی|نام۱=عباس|تاریخ=۱۳۸۹|عنوان=کتابشناسی منظومه‌های دینی دربارهٔ امام علی|پیوند=https://www.ensani.ir/fa/article/360948/کتاب-شناسی-منظومه-های-دینی-درباره-امام-علی-ع-|ژورنال=مطالعات و تحقیقات ادبی|دوره=چهارم|شماره=چهاردهم و پانزدهم|صفحات=۴۷–۶۹|نام۲=حکیمه|نام خانوادگی۲=دبیران|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بلاذری|نام=احمد بن یحیی|عنوان=فتوح البلدان|سال=۱۳۹۸|مکان=بیروت|ناشر=بی‌نا|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=رضوان محمد رضوان|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بلاذری|نام=احمد بن یحیی|عنوان=فتوح البلدان|سال=۱۳۹۸|مکان=بیروت|ناشر=بی‌نا|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=رضوان محمد رضوان|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بلاذری|نام=احمد بن یحیی|عنوان=أنساب الأشراف|سال=۱۴۱۷|مکان=بیروت|ناشر=دار الفکر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=بلوار امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=بلوار امام علی پردیسان قم بازگشایی شد|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1398/06/09/2087221/بلوار-امام-علی-ع-پردیسان-قم-بازگشایی-شد|تاریخ=۹ شهریور ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۷}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=بهره‌برداری از ۲۱۱ | * {{یادکرد وب|عنوان=بهره‌برداری از ۲۱۱ طرح، بیمارستان امیرالمؤمنین رسماْ افتتاح میشود|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/5005630/بهره-برداری-از-۲۱۱-طرح-بیمارستان-امیرالمومنین-رسما-افتتاح-می|تاریخ=۲ شهریور ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۲}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بیاضی|نام=علی بن محمد|عنوان=الصراط المستقیم الی مستحقی التقدیم|سال=۱۳۸۴|مکان=نجف|ناشر=المکتبة الحیدریه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=رمضان میخائیل|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بیاضی|نام=علی بن محمد|عنوان=الصراط المستقیم الی مستحقی التقدیم|سال=۱۳۸۴|مکان=نجف|ناشر=المکتبة الحیدریه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=رمضان میخائیل|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=بیمارستان امیرالمؤمنین | * {{یادکرد وب|عنوان=بیمارستان امیرالمؤمنین اصفهان در شرایط کرونایی|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/972311/بیمارستان-امیرالمومنین-ع-اصفهان-در-شرایط-کرونایی|تاریخ=۲۶ فروردین ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۴}}|وبگاه=پایگاه خبری تحلیلی تابناک}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=پرهیزکاری|نام۱= | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=پرهیزکاری|نام۱=سید روح‌الله|تاریخ=۱۳۹۳|عنوان=اصول اخلاقی برخورد با متهم در سیرهٔ قضایی امام علی|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1070203/اصول-اخلاقی-برخورد-با-متهم-در-سیره-ی-قضایی-امام-علی-علیه-السلام|ژورنال=پژوهشنامه اخلاق|دوره=هفتم|شماره=بیست و ششم|صفحات=۱۳۳–۱۴۵}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=پورطهماسبی|نام۱=سیاوش|تاریخ=۱۳۸۹|عنوان=ویژگی‌ها و وظایف کارگزاران در نهج‌البلاغه|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/885599/ | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=پورطهماسبی|نام۱=سیاوش|تاریخ=۱۳۸۹|عنوان=ویژگی‌ها و وظایف کارگزاران در نهج‌البلاغه|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/885599/ویژگی-ها-و-وظایف-کارگزاران-در-نهج-البلاغه|ژورنال=پژوهشنامه علوی|دوره=اول|شماره=دوم|صفحات=۲۱–۴۲|نام۲=آذر|نام خانوادگی۲=تاجور|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=پویش ملی | * {{یادکرد وب|عنوان=پویش ملی در پناه علی توسط رئیس سازمان بسیج مستضعفین رونمایی شد|نشانی=https://basijnews.ir/fa/news/9747372/پویش-ملی-در-پناه-علی-علیه-السلام-توسط-رئیس-سازمان-بسیج-مستضعفین-رونمایی-شد|تاریخ=۲۸ بهمن ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۹}}|وبگاه=خبرگزاری بسیج}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=تابلوی نقاشی ۱۶۵ ساله غدیری در موزه حرم حضرت معصومه|نشانی=https://www.isna.ir/news/1400050704820/ | * {{یادکرد وب|عنوان=تابلوی نقاشی ۱۶۵ ساله غدیری در موزه حرم حضرت معصومه|نشانی=https://www.isna.ir/news/1400050704820/تابلوی-نقاشی-165-ساله-غدیری-در-موزه-حرم-حضرت-معصومه|تاریخ=۷ مرداد ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۸}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=تاریخ روز پدر ۱۴۰۲، روز مرد و ولادت حضرت علی | * {{یادکرد وب|عنوان=تاریخ روز پدر ۱۴۰۲، روز مرد و ولادت حضرت علی|نشانی=https://www.imna.ir/news/714215/تاریخ-روز-پدر-۱۴۰۲-روز-مرد-و-ولادت-حضرت-علی-ع|تاریخ=۵ دی ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۲۳ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۰۰}}|وبگاه=خبرگزاری ایمنا}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ترمذی|نام=محمد بن عیسی|عنوان= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ترمذی|نام=محمد بن عیسی|عنوان=سنن الترمذی|سال=۱۴۱۹|مکان=قاهره|ناشر=دار الحدیث|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=احمد محمد شاکر|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ترمذی|نام=محمدصالح|عنوان=مناقب مرتضوی|سال=۱۳۸۰|مکان=تهران|ناشر=روزنه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ترمذی|نام=محمدصالح|عنوان=مناقب مرتضوی|سال=۱۳۸۰|مکان=تهران|ناشر=روزنه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=تلمسانی|نام=محمد بن ابی‌بکر|عنوان=الجوهره فی نسب الامام علی|سال=۱۴۰۲|مکان=دمشق|ناشر=مکتبه النوری|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=تلمسانی|نام=محمد بن ابی‌بکر|عنوان=الجوهره فی نسب الامام علی|سال=۱۴۰۲|مکان=دمشق|ناشر=مکتبه النوری|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ثابتی|نام=فرزین|عنوان=القاب و صفات مولای متقیان علی بن ابی‌طالب | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ثابتی|نام=فرزین|عنوان=القاب و صفات مولای متقیان علی بن ابی‌طالب|سال=۱۳۷۷|مکان=تهران|ناشر=سبحان|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ثقفی | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ثقفی کوفی|نام=ابواسحاق ابراهیم بن محمد|عنوان=الغارات|سال=۱۳۵۳|مکان=تهران|ناشر=انجمن آثار ملی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=جلال‌الدین حسینی ارموی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=ثواقب|نام۱=جهانبخش|تاریخ=۱۳۸۰|عنوان=امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=ثواقب|نام۱=جهانبخش|تاریخ=۱۳۸۰|عنوان=امام علی کارگزاران حکومت و راهکارهای اصلاحات|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/209824/امام-علی-ع-کارگزاران-حکومت-و-راهکارهای-اصلاحات|ژورنال=حکومت اسلامی|دوره=ششم|شماره=بیست و دوم|صفحات=۱۴۷–۱۷۷}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=جایگاه امیرالمؤمنین در فرهنگ دینی و اجتماعی ایران|نشانی=https://lorestan.iqna.ir/fa/news/4259846/جایگاه-امیرالمؤمنینع-در-فرهنگ-دینی-و-اجتماعی-ایران|تاریخ=۲۵ دی ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۲۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۱۱}}|وبگاه=خبرگزاری ایکنا}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جرداق|نام=جورج|عنوان=الامام علی صوت العداله الانسانیه|سال=۱۹۷۰|مکان=بیروت|ناشر=دار مکتبه الحیاه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جرداق|نام=جورج|عنوان=الامام علی صوت العداله الانسانیه|سال=۱۹۷۰|مکان=بیروت|ناشر=دار مکتبه الحیاه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جرداق|نام=جورج|عنوان=امام علی | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جرداق|نام=جورج|عنوان=امام علی صدای عدالت انسانی|سال=۱۳۸۹|مکان=تهران|ناشر=مؤسسه نشر پنجره|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=محمدعلی سلطانی|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=جزئیاتی از قدیمی‌ترین نسخ خطی نهج‌البلاغه|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1394/07/09/875637/ | * {{یادکرد وب|عنوان=جزئیاتی از قدیمی‌ترین نسخ خطی نهج‌البلاغه|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1394/07/09/875637/جزئیاتی-از-قدیمی-ترین-نسخ-خطی-نهج-البلاغه|تاریخ=۹ مهر ۱۳۹۴|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۶۳}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=جزئیات مهمانی ۱۰ کیلومتری عید غدیر در خیابان ولیعصر | * {{یادکرد وب|عنوان=جزئیات مهمانی ۱۰ کیلومتری عید غدیر در خیابان ولیعصر|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1401/04/15/2739649/جزئیات-مهمانی-10-کیلومتری-عید-غدیر-در-خیابان-ولی-عصر-عج|تاریخ=۱۵ تیر ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۳}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جعفریان|نام=رسول|عنوان=تاریخ تحول دولت و خلافت|سال=۱۳۷۳|مکان=قم|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جعفریان|نام=رسول|عنوان=تاریخ تحول دولت و خلافت|سال=۱۳۷۳|مکان=قم|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جعفریان|نام=رسول|عنوان=تاریخ سیاسی اسلام، تاریخ خلفا|سال=۱۳۸۳|مکان=قم|ناشر=دلیل ما|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جعفریان|نام=رسول|عنوان=تاریخ سیاسی اسلام، تاریخ خلفا|سال=۱۳۸۳|مکان=قم|ناشر=دلیل ما|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
| خط ۳۲۴: | خط ۲۹۸: | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جعفریان|نام=رسول|عنوان=اطلس شیعه|سال=۱۳۸۷|مکان=تهران|ناشر=سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جعفریان|نام=رسول|عنوان=اطلس شیعه|سال=۱۳۸۷|مکان=تهران|ناشر=سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جعفریان|نام=رسول|عنوان=گزیده حیات سیاسی و فکری امامان شیعه|سال=۱۳۹۱|مکان=قم|ناشر=دفتر نشر معارف|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جعفریان|نام=رسول|عنوان=گزیده حیات سیاسی و فکری امامان شیعه|سال=۱۳۹۱|مکان=قم|ناشر=دفتر نشر معارف|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جمعی از نویسندگان|نام=(به سرپرستی علی‌اکبر رشاد)|عنوان=دانشنامه امام علی | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=جمعی از نویسندگان|نام=(به سرپرستی علی‌اکبر رشاد)|عنوان=دانشنامه امام علی|سال=۱۳۸۰|مکان=تهران|ناشر=پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=چطور حماسه | * {{یادکرد وب|عنوان=چطور حماسه امیرالمؤمنین در قرن پنجم جای شاهنامه را گرفت، کدکنی: علی نامه کمال شعر شیعی است|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/news/299009/چطور-حماسه-امیرالمومنین-ع-در-قرن-پنجم-جای-شاهنامه-را-گرفت-کدکنی|تاریخ=۲۷ فروردین ۱۳۹۳|تاریخ بازبینی=۶ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۷۰}}|وبگاه=وب‌سایت مشرق نیوز}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=چند حدیث از امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=چند حدیث از امام علی در کتب حدیثی اهلسنت آمده است؟|نشانی=https://www.hawzahnews.com/news/877416/چند-حدیث-از-امام-علی-ع-در-کتب-حدیثی-اهل-سنت-آمده-است|تاریخ=۶ دی ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۱ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۰۱}}|وبگاه=خبرگزاری رسمی حوزه}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=حاجی‌زاده|نام۱=یدالله|تاریخ=۱۴۰۱|عنوان=جایگاه جنگ در مواجهه با دشمن در سیره نظامی امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=حاجی‌زاده|نام۱=یدالله|تاریخ=۱۴۰۱|عنوان=جایگاه جنگ در مواجهه با دشمن در سیره نظامی امام علی|پیوند=https://www.ensani.ir/fa/article/570021/جایگاه-جنگ-در-مواجهه-با-دشمن-در-سیره-نظامی-امام-علی-ع-|ژورنال=جستارهای تاریخ اسلام|دوره=دوم|شماره=چهارم|صفحات=۱۲۱–۱۴۱}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حافظ|نام=شمس‌الدین محمد|عنوان=دیوان حافظ|سال=۱۳۱۵|مکان=تهران|ناشر=کتابخانه بروخیم|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=حسین پژمان|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حافظ|نام=شمس‌الدین محمد|عنوان=دیوان حافظ|سال=۱۳۱۵|مکان=تهران|ناشر=کتابخانه بروخیم|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=حسین پژمان|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حاکم نیشابوری|نام=محمد بن عبدالله|عنوان=المستدرک علی الصحیحین|سال=۱۴۱۱|مکان=بیروت|ناشر=دار الکتب العلمیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=مصطفی عبدالقادر عطا|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حاکم نیشابوری|نام=محمد بن عبدالله|عنوان=المستدرک علی الصحیحین|سال=۱۴۱۱|مکان=بیروت|ناشر=دار الکتب العلمیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=مصطفی عبدالقادر عطا|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حسکانی|نام=عبیدالله بن احمد|عنوان=شواهد التنزیل لقواعد التفضیل|سال=۱۴۱۱|مکان=تهران|ناشر=سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدباقر محمودی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حسکانی|نام=عبیدالله بن احمد|عنوان=شواهد التنزیل لقواعد التفضیل|سال=۱۴۱۱|مکان=تهران|ناشر=سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدباقر محمودی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حسینی|نام=سید محمدرضا|عنوان=«ترجمه دعای صباح» در میراث حدیث شیعه، دفتر اول|سال=۱۳۷۷|مکان=قم|ناشر=مؤسسه فرهنگی دار الحدیث|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=مهدی مهریزی و علی صدرائی خوئی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حسینی|نام=سید محمدرضا|عنوان= «ترجمه دعای صباح» در میراث حدیث شیعه، دفتر اول|سال=۱۳۷۷|مکان=قم|ناشر=مؤسسه فرهنگی دار الحدیث|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=مهدی مهریزی و علی صدرائی خوئی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=حقانیت امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=حسینی خامنه‌ای|نام۱=سیدعلی|تاریخ=۱۳۸۱|عنوان=امام علی الگوی مدیریت برای جامعه دینی از منظر رهبری|پیوند=https://ensani.ir/fa/article/98597/امام-علی-علیه-السلام-الگوی-مدیریت-برای-جامعه-دینی-از-منظر-رهبری|ژورنال=اندیشه حوزه|دوره=هشتم|شماره=سی و دوم و سی و سوم|صفحات=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=حقانیت امام علی ز منابع روایی اهلسنت|نشانی=https://fa.al-shia.org/حقانیت-امام-علی-علیه-السلام-از-منابع-رو|تاریخ=۲۳ بهمن ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۱۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۱۱}}|وبگاه=وب‌سایت الشیعه}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حکیم|نام=حسن عیسی|عنوان=المفصل فی تاریخ النجف الأشرف|سال=۱۳۸۵|مکان=قم|ناشر=المکتبة الحیدریة|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حکیم|نام=حسن عیسی|عنوان=المفصل فی تاریخ النجف الأشرف|سال=۱۳۸۵|مکان=قم|ناشر=المکتبة الحیدریة|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حلی|نام=حسن بن یوسف|عنوان=کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد|سال=۱۴۱۳|مکان=قم|ناشر=مؤسسة النشر الاسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=حسن حسن‌زاده آملی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حلی|نام=حسن بن یوسف|عنوان=کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد|سال=۱۴۱۳|مکان=قم|ناشر=مؤسسة النشر الاسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=حسن حسن‌زاده آملی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حلی|نام=حسن بن یوسف|عنوان=کشف الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین|سال=۱۳۷۹|مکان=تهران|ناشر=وزارت ارشاد|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=حمیدرضا آژیر|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حلی|نام=حسن بن یوسف|عنوان=کشف الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین|سال=۱۳۷۹|مکان=تهران|ناشر=وزارت ارشاد|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=حمیدرضا آژیر|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حسنی|نام=سیدعبدالکریم بن طاووس|عنوان=فرحه الغری فی تعیین قبر امیرالمؤمنین|سال=۱۴۱۹|مکان=قم|ناشر=مرکز الغدیر للدراسات الاسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=السید تحسین آل شبیب الموسوی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حسنی|نام=سیدعبدالکریم بن طاووس|عنوان=فرحه الغری فی تعیین قبر امیرالمؤمنین|سال=۱۴۱۹|مکان=قم|ناشر=مرکز الغدیر للدراسات الاسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=السید تحسین آل شبیب الموسوی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=خبرهای کوتاه رادیو و تلویزیون{{!}} 15 سریال رادیویی برای آنتن رمضانی|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1398/02/16/2005729/ | * {{یادکرد وب|عنوان=خبرهای کوتاه رادیو و تلویزیون{{!}} 15 سریال رادیویی برای آنتن رمضانی|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1398/02/16/2005729/خبرهای-کوتاه-رادیو-و-تلویزیون-15-سریال-رادیویی-برای-آنتن-رمضانی-هشت-و-نیم-دقیقه-با-ناردون-به-تلویزیون-می-آیند|تاریخ=۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۵۵}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=خرمشاهی|نام=بهاءالدین|عنوان= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=خرمشاهی|نام=بهاءالدین|عنوان=قرآن پژوهی|سال=۱۳۸۹|مکان=تهران|ناشر=شرکت انتشارات علمی فرهنگی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=خشنودی|نام۱=عفت|تاریخ=۱۳۹۳|عنوان=بررسی و توضیح جایگاه موقوفات امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=خشنودی|نام۱=عفت|تاریخ=۱۳۹۳|عنوان=بررسی و توضیح جایگاه موقوفات امام علی|پیوند=https://www.shiitestudies.com/article_18725.html|ژورنال=شیعه‌شناسی|دوره=دوازدهم|شماره=چهل و هشتم|صفحات=۲۲۷–۲۴۸|نام۲=اصغر|نام خانوادگی۲=منتظرالقائم|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=خلق اثر خوشنویسی با ناخن به مناسبت میلاد حضرت علی | * {{یادکرد وب|عنوان=خلق اثر خوشنویسی با ناخن به مناسبت میلاد حضرت علی|نشانی=https://www.irib-news.ir/fa/news/3362685/خلق-اثر-خوشنویسی-با-ناخن-به-مناسبت-میلاد-حضرت-علی-ع|تاریخ=۲۶ بهمن ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۴۱}}|وبگاه=خبرگزاری صداوسیما فارس}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=خلیلیان|نام۱=مهدی|تاریخ=۱۳۸۸|عنوان=امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=خلیلیان|نام۱=مهدی|تاریخ=۱۳۸۸|عنوان=امام علی و پیروی از پیامبر|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/449343/امام-علی-ع-و-پیروی-از-پیامبر-ص|ژورنال=فرهنگ کوثر|دوره=دوازدهم|شماره=هفتاد و نهم|صفحات=۶۴–۷۰}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=خواندمیر|نام=غیاث‌الدین بن همام‌الدین|عنوان=حبیب السیر فی اخبار افراد بشر|سال=۱۳۸۰|مکان=تهران|ناشر= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=خواندمیر|نام=غیاث‌الدین بن همام‌الدین|عنوان=حبیب السیر فی اخبار افراد بشر|سال=۱۳۸۰|مکان=تهران|ناشر=خیام|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمد دبیر سیاقی، جلال‌الدین همایی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=خیابان امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=خیابان امام علی شهرضا بعد از ۱۳ سال افتتاح میشود|نشانی=https://farsnews.ir/Marziyeh_aliasgari/1764835411579779914/خیابان-امام-علیع-شهرضا-بعد-از-۱۳-سال-افتتاح-می-شود|تاریخ=۱۳ آذر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۳}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=داداش‌زاده|نام۱=وحیده|تاریخ=۱۴۰۱|عنوان=بررسی کرامات امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=داداش‌زاده|نام۱=وحیده|تاریخ=۱۴۰۱|عنوان=بررسی کرامات امام علی و تصویر ایشان در خواب‌ها و رویاهای صوفیه در متون عرفانی|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2031311/بررسی-کرامات-امام-علی-ع-و-تصویر-ایشان-در-خواب-ها-و-رویاهای-صوفیه-در-متون-عرفانی|ژورنال=عرفان اسلامی|دوره=نوزدهم|شماره=هفتاد و چهارم|صفحات=۱۶۳–۱۸۰|نام۲=غلامعلی|نام خانوادگی۲=آریا|نام۳=علیرضا|نام خانوادگی۳=ابراهیم}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=دانشگاه افسری امام | * {{یادکرد وب|عنوان=دانشگاه افسری امام علی، انسان‌سازترین دانشگاه کشور|نشانی=https://www.irib-news.ir/fa/news/3149479/دانشگاه-افسری-امام-علی-ع-انسان‌سازترین-دانشگاه-کشور|تاریخ=۷ تیر ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۸}}|وبگاه=خبرگزاری صداوسیما}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=دانشنامه جامع موضوعی و | * {{یادکرد وب|عنوان=دانشنامه جامع موضوعی و الفبایی امام علی منتشر شد|نشانی=https://iqna.ir/fa/news/1265741/دانشنامه-جامع-موضوعی-و-الفبايی-امام-علیع-منتشر-شد-|تاریخ=۷ مرداد ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۶ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۶۸}}|وبگاه=خبرگزاری ایکنا}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=دری نجف‌آبادی|نام۱=قربانعلی|تاریخ=۱۳۷۹|عنوان= | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=دری نجف‌آبادی|نام۱=قربانعلی|تاریخ=۱۳۷۹|عنوان=نگاهی به امنیت از منظر امیرمؤمنان|پیوند=https://ensani.ir/fa/article/81903/نگاهى-به-امنیت-از-منظر-امیر-مؤمنان-ع-|ژورنال=حکومت اسلامی|دوره=پنجم|شماره=هجدهم|صفحات=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=دسته‌بندی احادیث بر اساس نام معصوم|نشانی=https://www.hadithlib.com/guides|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۰۲}}|وبگاه=وب‌سایت کتابخانه احادیث شیعه}} | * {{یادکرد وب|عنوان=دسته‌بندی احادیث بر اساس نام معصوم|نشانی=https://www.hadithlib.com/guides|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۱ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۰۲}}|وبگاه=وب‌سایت کتابخانه احادیث شیعه}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=دلشاد تهرانی|نام۱=مصطفی|تاریخ=۱۳۹۵|عنوان=اصول عزل و نصب کارگزاران با رویکرد اندیشه سیاسی امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=دلشاد تهرانی|نام۱=مصطفی|تاریخ=۱۳۹۵|عنوان=اصول عزل و نصب کارگزاران با رویکرد اندیشه سیاسی امام علی در نهج‌البلاغه|پیوند=https://ipom.journals.pnu.ac.ir/article_3605.html|ژورنال=مدیریت سازمان‌های دولتی|دوره=پنجم|شماره=یکم، پیاپی هفدهم|صفحات=۱۳۷–۱۵۰|نام۲=محمدهادی|نام خانوادگی۲=امین ناجی|نام۳=سیدمعصوم|نام خانوادگی۳=باقرپور}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=دینوری|نام=احمد بن داود|عنوان=أخبار الطوال|سال=۱۳۷۱|مکان=تهران|ناشر=نی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=محمود مهدوی دامغانی|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=دینوری|نام=احمد بن داود|عنوان=أخبار الطوال|سال=۱۳۷۱|مکان=تهران|ناشر=نی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=محمود مهدوی دامغانی|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ذهبی|نام=محمد بن احمد|عنوان=تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام|سال=۱۴۱۳|مکان=بیروت|ناشر=دار الکتاب | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ذهبی|نام=محمد بن احمد|عنوان=تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام|سال=۱۴۱۳|مکان=بیروت|ناشر=دار الکتاب العربی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=عمر عبدالسلام تدمری|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=رامیار|نام=محمود|عنوان=تاریخ قرآن|سال=۱۳۶۹|مکان=تهران|ناشر=امیرکبیر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=رامیار|نام=محمود|عنوان=تاریخ قرآن|سال=۱۳۶۹|مکان=تهران|ناشر=امیرکبیر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=راه‌اندازی پویش | * {{یادکرد وب|عنوان=راه‌اندازی پویش به حساب علی در شهرستان فسا|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6495593/راه-اندازی-پویش-به-حساب-علی-ع-در-شهرستان-فسا|تاریخ=۲۱ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۰}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=ربّانی گلپایگانی|نام۱=علی|تاریخ=|عنوان=امامت امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=ربّانی گلپایگانی|نام۱=علی|تاریخ=|عنوان=امامت امام علی|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1862049/امامت-امام-علی-علیه-السلام|ژورنال=دانشنامه کلام اسلامی|دوره=|شماره=جلد ۱|صفحات=۴۵۳–۴۷۱}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=روایت آماری از مساجد و کانون‌های فرهنگی هنری منتسب به نام و القاب امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=رجبی|نام۱=حسین|تاریخ=۱۳۷۶|عنوان=زیارت امیرالمؤمنین در سیره معصومین|پیوند=https://ensani.ir/fa/article/54617/زیارت-امیرالمؤمنین-ع-در-سیره-معصومین-علیهم-السلام-|ژورنال=فرهنگ کوثر|دوره=اول|شماره=هفتم|صفحات=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=روحی برندق|نام۱=کاووس|تاریخ=۱۳۹۷|عنوان=تحلیل روایی تاریخیِ پرچم داری امیرمؤمنان علی | * {{یادکرد وب|عنوان=روایت آماری از مساجد و کانون‌های فرهنگی هنری منتسب به نام و القاب امام علی|نشانی=https://www.shabestan.news/news/1168610/روایت-آماری-از-مساجد-و-کانون-های-فرهنگی-هنری-منتسب-به-نام-و-القاب|تاریخ=۳ اردیبهشت ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۹}}|وبگاه=خبرگزاری شبستان}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=رهبر|نام۱=محمدتقی|تاریخ=۱۳۷۹|عنوان=فدک، نماد مظلومیّت | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=روحی برندق|نام۱=کاووس|تاریخ=۱۳۹۷|عنوان=تحلیل روایی تاریخیِ پرچم داری امیرمؤمنان علی در غزوات پیامبر اکرم|پیوند=https://www.ensani.ir/fa/article/385463/تحلیل-روایی-تاریخیِ-پرچم-داری-امیرمؤمنان-علی-ع-در-غزوات-پیامبر-اکرم-ص-|ژورنال=تاریخ اسلام|دوره=نوزدهم|شماره=دوم|صفحات=۷–۴۰|نام۲=علی|نام خانوادگی۲=احمدی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=رهبر|نام۱=محمدتقی|تاریخ=۱۳۷۹|عنوان=فدک، نماد مظلومیّت اهل‌بیت|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/938227/فدک-نماد-مظلومیت-اهل-بیت-ع|ژورنال=میقات حج|دوره=نهم|شماره=سی و چهارم|صفحات=۱۵۸–۱۸۵}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=سیزدهمین همایش بین‌المللی سیره علوی در لرستان|نشانی=https://lorestan.iqna.ir/fa/news/4287866/عکس-%7C-سیزدهمین-همایش-بین‌المللی-سیره-علوی-در-لرستان|تاریخ=۲۱ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۸۶}}|وبگاه=خبرگزاری ایکنا}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=سیوطی|نام=جلال‌الدین|عنوان=الدر المنثور فی تفسیر المأثور|سال=۱۴۰۴|مکان=قم|ناشر=کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=سیوطی|نام=جلال‌الدین|عنوان=الدر المنثور فی تفسیر المأثور|سال=۱۴۰۴|مکان=قم|ناشر=کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=سیوطی|نام=جلال‌الدین|عنوان=تاریخ الخلفاء|سال=۱۴۱۱|مکان=قم|ناشر=الشریف الرضی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=سیوطی|نام=جلال‌الدین|عنوان=تاریخ الخلفاء|سال=۱۴۱۱|مکان=قم|ناشر=الشریف الرضی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان= | * {{یادکرد وب|عنوان=شخصیت امام علی بخشی از حیات فرهنگی و اجتماعی مردم است|نشانی=https://www.irib-news.ir/fa/news/5704256/شخصیت-امام-علی-ع-بخشی-از-حیات-فرهنگی-و-اجتماعی-مردم-است|تاریخ=۱۳ بهمن ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۲۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۱۰}}|وبگاه=خبرگزاری صداوسیما}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شرف‌الدین|نام=عبدالحسین|عنوان=المراجعات|سال=۱۴۱۶|مکان=قم|ناشر=المجمع العالمی لاهل‌البیت|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=حسین راضی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=شریفی|نام۱=محمدعارف|تاریخ=۱۴۰۴|عنوان=شیوه‌های تربیت فرزند از دیدگاه امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=شریفی|نام۱=محمدعارف|تاریخ=۱۴۰۴|عنوان=شیوه‌های تربیت فرزند از دیدگاه امام علی|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2331331/شیوه-های-تربیت-فرزند-از-دیدگاه-امام-علی-ع|ژورنال=معارف اسلامی و علوم تربیتی|دوره=ششم|شماره=بیست و دوم|صفحات=۵۴–۶۶}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شکوهی قوچانی|نام=علی‌اصغر|عنوان=اسماء و القاب | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شکوهی قوچانی|نام=علی‌اصغر|عنوان=اسماء و القاب امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب|سال=۱۳۸۵|مکان=مشهد|ناشر=بنیاد پژوهش‌های اسلامی استان قدس رضوی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=شناسنامه‌دار شدن ۲۰ هزار نسخه خطی مرتبط با حضرت علی | * {{یادکرد وب|عنوان=شناسنامه‌دار شدن ۲۰ هزار نسخه خطی مرتبط با حضرت علی در کتابخانه‌های جهان|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1394/06/28/861038/شناسنامه-دار-شدن-20-هزار-نسخه-خطی-مرتبط-با-حضرت-علی-ع-در-کتابخانه-های-جهان|تاریخ=۲۸ شهریور ۱۳۹۴|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۶۲}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شوشتری|نام=محمدتقی|عنوان=قَضاءُ أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شوشتری|نام=محمدتقی|عنوان=قَضاءُ أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب|سال=۱۴۳۰|مکان=نجف|ناشر=المکتبه الحیدریه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=شهرانی فراهانی|نام۱=زهرا|تاریخ=۱۳۸۶|عنوان=علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=شهرانی فراهانی|نام۱=زهرا|تاریخ=۱۳۸۶|عنوان=علی در آیینه نام‌ها، کنیه‌ها و القاب|پیوند=https://safinahmagazine.ir/article-1-1323-fa.html|ژورنال=سفینه|دوره=چهارم|شماره=چهاردهم|صفحات=۶۵–۸۴}} | ||
*{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شهرستانی|نام=محمد بن عبدالکریم|عنوان=الملل و النحل|سال=۱۴۱۵|مکان=بیروت|ناشر=دار المعرفه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدسید کیلانی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شهرستانی|نام=محمد بن عبدالکریم|عنوان=الملل و النحل|سال=۱۴۱۵|مکان=بیروت|ناشر=دار المعرفه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدسید کیلانی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شهرستانی|نام=سیدعلی|عنوان=منع تدوین الحدیث: قراءة فی منهجة الفکر واصول مدرستی الحدیث عند المسلمین|سال=۱۴۳۰|مکان=قم|ناشر=مؤسسه الرافد|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شهرستانی|نام=سیدعلی|عنوان=منع تدوین الحدیث: قراءة فی منهجة الفکر واصول مدرستی الحدیث عند المسلمین|سال=۱۴۳۰|مکان=قم|ناشر=مؤسسه الرافد|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شهریار|نام=محمدحسین|عنوان=دیوان شهریار|سال=۱۳۸۶|مکان=تهران|ناشر=زرین، نگارستان کتاب|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شهریار|نام=محمدحسین|عنوان=دیوان شهریار|سال=۱۳۸۶|مکان=تهران|ناشر=زرین، نگارستان کتاب|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شهیدی|نام=سیدجعفر|عنوان=زیستنامه امام | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شهیدی|نام=سیدجعفر|عنوان=زیستنامه امام علی، در دانشنامه امام علی|سال=۱۳۸۰|مکان=تهران|ناشر=مرکز نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شیعی سبزواری بیهقی|نام=حسن بن حسین|عنوان=غایه المرام فی فضایل علی و اولاده الکرام، میراث حدیث شیعه، دفتر ششم|سال=۱۳۸۰|مکان=قم|ناشر=دار الحدیث|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=علیرضا هزار|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=صدوق|نام=محمد بن علی|عنوان=الامالی|سال=۱۳۷۶|مکان=تهران|ناشر=کتابچی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=صدوق|نام=محمد بن علی|عنوان=الامالی|سال=۱۳۷۶|مکان=تهران|ناشر=کتابچی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=صدوق|نام=محمد بن علی|عنوان=عیون اخبار الرضا | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=صدوق|نام=محمد بن علی|عنوان=عیون اخبار الرضا|سال=۱۳۷۸|مکان=تهران|ناشر=جهان|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=مهدی لاجوردی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=صدوق|نام=محمد بن علی بن حسین بن بابویه|عنوان=کمال‌الدین و تمام النعمه|سال=۱۳۹۵|مکان=قم|ناشر=دار الکتب الاسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=صدوق|نام=محمد بن علی بن حسین بن بابویه|عنوان=کمال‌الدین و تمام النعمه|سال=۱۳۹۵|مکان=قم|ناشر=دار الکتب الاسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=صفار|نام=محمد بن حسن|عنوان=بصائر الدرجات|سال=۱۴۰۲|مکان=قم|ناشر=مؤسسه بوستان کتاب (مرکز چاپ و نشر دفتر | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=صفار|نام=محمد بن حسن|عنوان=بصائر الدرجات|سال=۱۴۰۲|مکان=قم|ناشر=مؤسسه بوستان کتاب (مرکز چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم)|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=جواد قیومی اصفهانی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=صولتی|نام=قدرت|عنوان=معارفی از تشیع در مثنوی معنوی|سال=۱۳۷۷|مکان=تهران|ناشر=ابرون|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=صولتی|نام=قدرت|عنوان=معارفی از تشیع در مثنوی معنوی|سال=۱۳۷۷|مکان=تهران|ناشر=ابرون|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طباطبایی|نام=محمدحسین|عنوان=المیزان فی تفسیر القرآن|سال=۱۳۹۰|مکان=بیروت|ناشر=مؤسسة الاعلمی للمطبوعات|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طباطبایی|نام=سید محمدحسین|عنوان=قرآن در اسلام|سال=۱۳۷۶|مکان=تهران|ناشر=دار الکتب الاسلامیة|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدباقر بهبودی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طباطبایی|نام=سید محمدحسین|عنوان=قرآن در اسلام|سال=۱۳۷۶|مکان=تهران|ناشر=دار الکتب الاسلامیة|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدباقر بهبودی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طبرسی|نام=احمد بن علی|عنوان=الاحتجاج|سال=۱۴۲۴|مکان=قم|ناشر=سازمان اوقاف و امور خیریه، | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طبرسی|نام=احمد بن علی|عنوان=الاحتجاج|سال=۱۴۲۴|مکان=قم|ناشر=سازمان اوقاف و امور خیریه، اسوه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=جعفر سبحانی تبریزی، ابراهیم بهادری، محمد هادی به|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طبرسی|نام=فضل بن حسن|عنوان=مجمع البیان فی تفسیر القرآن|سال=۱۳۷۲|مکان=تهران|ناشر=ناصر خسرو|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدجواد بلاغی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طبرسی|نام=فضل بن حسن|عنوان=مجمع البیان فی تفسیر القرآن|سال=۱۳۷۲|مکان=تهران|ناشر=ناصر خسرو|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدجواد بلاغی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طبرسی|نام=فضل بن حسن|عنوان=إعلام الوری بأعلام الهدی|سال=۱۳۹۰|مکان=تهران|ناشر=دارالکتب الإسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طبرسی|نام=فضل بن حسن|عنوان=إعلام الوری بأعلام الهدی|سال=۱۳۹۰|مکان=تهران|ناشر=دارالکتب الإسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
| خط ۴۰۲: | خط ۳۶۵: | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طوسی|نام=محمد بن حسن|عنوان=رجال طوسی|سال=۱۴۱۵|مکان=قم|ناشر=مؤسسه نشر اسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طوسی|نام=محمد بن حسن|عنوان=رجال طوسی|سال=۱۴۱۵|مکان=قم|ناشر=مؤسسه نشر اسلامی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طوسی|نام=محمد بن حسن|عنوان=مصباح المتهجد|سال=۱۴۱۸|مکان=بیروت|ناشر=چاپ علاءالدین اعلمی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=طوسی|نام=محمد بن حسن|عنوان=مصباح المتهجد|سال=۱۴۱۸|مکان=بیروت|ناشر=چاپ علاءالدین اعلمی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=طهماسبی|نام۱=اصغر|تاریخ=۱۴۰۱|عنوان=واکاوی راهکارهای اجرایی نمودن اقتصاد مقاومتی مبتنی بر فرهنگ علوی|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2192593/ | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=طهماسبی|نام۱=اصغر|تاریخ=۱۴۰۱|عنوان=واکاوی راهکارهای اجرایی نمودن اقتصاد مقاومتی مبتنی بر فرهنگ علوی|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2192593/واکاوی-راهکارهای-اجرایی-نمودن-اقتصاد-مقاومتی-مبتنی-بر-فرهنگ-علوی|ژورنال=آیین علوی|دوره=دوم|شماره=یکم|صفحات=۲۳–۴۸}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=فراخوان چهارمین کنگره بین‌المللی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عالیپور|نام۱=صدیقه|تاریخ=۱۴۰۰|عنوان=سیره اقتصادی امام علی در الگوی تولید و مصرف مدبرانه|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1833663/سیره-اقتصادی-امام-علی-علیه-السلام-در-الگوی-تولید-و-مصرف-مدبرانه|ژورنال=پژوهش و مطالعات علوم اسلامی|دوره=سوم|شماره=بیست و نهم|صفحات=۸۴–۹۵|نام۲=مجتبی|نام خانوادگی۲=انصاری مقدم|نام۳=محمدمهدی|نام خانوادگی۳=کریمی‌نیا}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=عاملی|نام=سیدجعفر مرتضی|عنوان=الصحیح من سیرة الامام علی|سال=۱۳۹۴|مکان=قم|ناشر=مرکز نشر و ترجمه آثار علامه محقق|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عباس|نام۱=قیصر|تاریخ=۱۴۰۳|عنوان=بررسی تاریخی شخصیت و زندگانی همسران حضرت امام علی|پیوند=|ژورنال=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، جامعه المصطفی العالمیه، مجتمع آموزش عالی امام خمینی- مدرسه عالی تاریخ و ادیان|دوره=|شماره=|صفحات=}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عبدالمجید|نام۱=ناصری|تاریخ=۱۳۸۲|عنوان=سیری در زندگانی امام اول شیعیان|پیوند=https://ensani.ir/fa/article/45129/سیری-در-زندگانی-امام-اول-شیعیان|ژورنال=شیعه‌شناسی|دوره=اول|شماره=سوم و چهارم|صفحات=۴۳–۵۸}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عبداللهی|نام۱=محسن|تاریخ=۱۴۰۳|عنوان=شناخت حرکت جهادی در تبیین آزادی و آزادی سیاسی در اسلام با محوریت سیره علوی|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2192704/شناخت-حرکت-جهادی-در-تبیین-ازادی-و-ازادی-سیاسی-در-اسلام-با-محوریت-سیره-علوی|ژورنال=تفسیر متون وحیانی|دوره=پنجم|شماره=هفتم|صفحات=۷۳–۹۲}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عجمی|نام۱=حمید|تاریخ=۱۳۷۹|عنوان=خط معلی از یک علی آغاز شد|پیوند=https://ensani.ir/fa/article/261827/خط-معلی-از-یک-علی-آغاز-شد|ژورنال=گلستان قرآن|دوره=اول|شماره=سیزدهم|صفحات=۱۹–۲۶}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عسکری|نام۱=موسی|تاریخ=۱۴۰۲|عنوان=سیره امام علی در مواجهه با بزه‌دیدگان بی‌گناه|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2234081/سیره-ای-امام-علی-ع-در-مواجهه-با-بزه-دیدگان-بی-گناه|ژورنال=معارف اسلامی و حقوق جزا و جرم‌شناسی|دوره=چهارم|شماره=شانزدهم|صفحات=۹۹–۱۳۴}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=عطار نیشابوری|نام=فریدالدین محمد|عنوان=الهی نامه|سال=۱۳۳۹|مکان=تهران|ناشر=کتابفروشی زوار تهران شاه آباد|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=فؤاد روحانی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=عطار نیشابوری|نام=فریدالدین محمد|عنوان=مصیبت نامه|سال=۱۳۵۶|مکان=تهران|ناشر=زوّار|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=وصال نورانی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=عطار نیشابوری|نام=فریدالدین محمد|عنوان=منطق الطیر (مقامات الطیور)|سال=۱۳۵۶|مکان=تهران|ناشر=بنگاه ترجمه و نشر کتاب|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=سیدصادق گوهرین|مترجم=|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=عظمت جایگاه امیرالمؤمنین در قیامت براساس منابع اهلسنت|نشانی=https://iqna.ir/fa/news/4132261/عظمت-جایگاه-امیرالمؤمنینع-در-قیامت-براساس-منابع-اهل-سنت|تاریخ=۲۴ فروردین ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۱۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۱۰}}|وبگاه=خبرگزاری ایکنا}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عفت|نام۱=بتول|تاریخ=۱۴۰۱|عنوان=جایگاه زن در سیره امام علی با تأکید بر نهج‌البلاغه|پیوند=https://ensani.ir/fa/article/548006/جایگاه-زن-در-سیره-امام-علی-ع-با-تأکید-بر-نهج-البلاغه|ژورنال=تاریخنامه اسلام|دوره=چهارم|شماره=یکم|صفحات=۹–۳۱}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عقیلی|نام۱=سیداحمد|تاریخ=۱۴۰۴|عنوان=تغییر و تحول تاریخی بافت شهری نجف و حرم امام علی از پیدایش تا دوره معاصر|پیوند=https://mag.mpte.ir/article_232283.html|ژورنال=علم و تمدن در اسلام|دوره=هفتم|شماره=بیست و پنجم|صفحات=۷۱–۹۰}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=علوی|نام=احمد|عنوان=راهنمای مصور سفر زیارتی عراق|سال=۱۳۸۹|مکان=قم|ناشر=معروف|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=علی مع الحق و الحق مع علی|نشانی=https://www.shiaarts.ir/gallery/علی-مع-الحق-و-الحق-مع-علی-4|تاریخ=۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۴۵}}|وبگاه=وب‌سایت کانون هنری شیعی}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=عیاشی|نام=محمد بن مسعود|عنوان=تفسیر عیاشی|سال=۱۳۸۰|مکان=تهران|ناشر=المطبعة العلمیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=سیدهاشم رسولی محلاتی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=غدیر ۱۴۰۴؛ تجلی اراده ملی برای انتقام و اقتدار|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/03/24/3335515/غدیر-1404-تجلی-اراده-ملی-برای-انتقام-و-اقتدار|تاریخ=۲۴ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۲}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=غریب|نام=مامون|عنوان=خلافه عثمان بن عفان|سال=۱۹۹۷|مکان=قاهره|ناشر=مرکز الکتاب للنشر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=غلام علی خمسه|نام۱=مجتبی|تاریخ=۱۴۰۳|عنوان=تحلیل فلسفی مفهوم «عدالت» در اسلام و تأثیر آن بر سیاست و حکومت بر مبنای نهج‌البلاغه|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2416618/تحلیل-فلسفی-مفهوم-عدالت-در-اسلام-و-تاثیر-ان-بر-سیاست-و-حکومت-بر-مبنای-نهج-البلاغه|ژورنال=کنفرانس ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران|دوره=|شماره=|صفحات=۱۶۹۰–۱۷۰۰}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=فراخوان چهارمین کنگره بین‌المللی امام علی؛ انسان ۲۵۰ ساله در افق تمدن نوین اسلامی|نشانی=https://iqna.ir/fa/news/4336138/فراخوان-چهارمین-کنگره-بین‌المللی-امام-علیع-انسان-۲۵۰-ساله-در-افق-تمدن-نوین-اسلامی|تاریخ=۳ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۷۸}}|وبگاه=خبرگزاری ایکنا}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=فردوسی|نام=ابوالقاسم|عنوان=شاهنامه فردوسی|سال=۱۳۷۵|مکان=تهران|ناشر=قطره|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=سعید حمیدیان|مترجم=|شابک=۹۷۸-۹۶۴-۵۹۵-۸۱۳-۶|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=فردوسی|نام=ابوالقاسم|عنوان=شاهنامه فردوسی|سال=۱۳۷۵|مکان=تهران|ناشر=قطره|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=سعید حمیدیان|مترجم=|شابک=۹۷۸-۹۶۴-۵۹۵-۸۱۳-۶|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=فرطوسی|نام=صلاح مهدی|عنوان=تاریخچه آستان مطهر امام علی | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=فرطوسی|نام=صلاح مهدی|عنوان=تاریخچه آستان مطهر امام علی|سال=۱۳۹۳|مکان=تهران|ناشر=مشعر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=حسین طه‌نیا|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=فضلی|نام۱=حجت‌اله|تاریخ=۱۳۸۶|عنوان=سیره قضایی امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=فضلی|نام۱=حجت‌اله|تاریخ=۱۳۸۶|عنوان=سیره قضایی امام علی|پیوند=|ژورنال=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه باقرالعلوم، دانشکده الهیات و معارف اسلامی|دوره=|شماره=|صفحات=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=فعالیت‌های بین‌المللی ستاد بزرگداشت سال امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=فعالیت‌های بین‌المللی ستاد بزرگداشت سال امام علی اعلام شد|نشانی=https://www.irna.ir/news/5641752/فعالیت-های-بین-المللی-ستاد-بزرگداشت-سال-امام-علی-ع-اعلام|تاریخ=۲۰ شهریور ۱۳۷۹|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۸۲}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=فقهی‌زاده|نام۱=عبدالهادی|تاریخ=۱۳۹۳|عنوان=مرجعیت علمی امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=فقهی‌زاده|نام۱=عبدالهادی|تاریخ=۱۳۹۳|عنوان=مرجعیت علمی امام علی در گستره علوم دینی|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1157737/مرجعیت-علمی-امام-علی-ع-در-گستره-علوم-دینی|ژورنال=پژوهش‌های نهج‌البلاغه|دوره=چهاردهم|شماره=چهلم|صفحات=۴۹–۷۴|نام۲=الهه|نام خانوادگی۲=تاجیک|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=فهرست ۳۰ کتاب در مورد | * {{یادکرد وب|عنوان=فهرست ۳۰ کتاب در مورد امیرالمؤمنین علی|نشانی=http://www.imamalinet.net/fa/News/View/1017/فهرست-30-کتاب-در-مورد-اميرالمومنين-علي-(علیه-السلام)-|تاریخ=۲۸ آذر ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۷۷}}|وبگاه=وب‌سایت پایگاه امام علی}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=فیض کاشانی|نام=محمدمحسن|عنوان=الوافی|سال=۱۴۰۶|مکان=اصفهان|ناشر=کتابخانه امیرالمؤمنین|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=فیض کاشانی|نام=محمدمحسن|عنوان=الوافی|سال=۱۴۰۶|مکان=اصفهان|ناشر=کتابخانه امیرالمؤمنین|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=قبانچی|نام=سیدحسن|عنوان=مسند الامام علی|سال=۱۴۲۱|مکان=بیروت|ناشر=مؤسسة الاعلی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=شیخ طاهر اسلامی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=قبانچی|نام=سیدحسن|عنوان=مسند الامام علی|سال=۱۴۲۱|مکان=بیروت|ناشر=مؤسسة الاعلی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=شیخ طاهر اسلامی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان= | * {{یادکرد وب|عنوان=قدیمی‌ترین خط کوفی منسوب به امام علی است|نشانی=https://iqna.ir/fa/news/1841783/قديمی‌ترين-خط-كوفی-منسوب-به-امام-علی-ع-است|تاریخ=۵ آبان ۱۳۸۸|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۴۰}}|وبگاه=خبرگزاری ایکنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=قدیمی‌ترین نسخ خطی منسوب به امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=قدیمی‌ترین نسخ خطی منسوب به امام علی و غدیر در موزه حرم رضوی رونمایی شد|نشانی=https://www.qudsonline.ir/news/714760/قدیمی-ترین-نسخ-خطی-منسوب-به-امام-علی-ع-و-غدیر-در-موزه-حرم-رضوی|تاریخ=۱۴ مرداد ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۵۸}}|وبگاه=قدس آنلاین}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=قدیمی‌ترین نسخه‌های خطی با محوریت امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=قدیمی‌ترین نسخه‌های خطی با محوریت امام علی در کتابخانه رضوی رونمایی شد|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/amp/news/8344900|تاریخ=۵ بهمن ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۶۱}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=قرشی|نام=باقر شریف|عنوان= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=قرشی|نام=باقر شریف|عنوان=حیاه الامام زین العابدین|سال=۱۴۰۹|مکان=بیروت|ناشر=دار الأضواء|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=قمی|نام=علی بن ابراهیم|عنوان=تفسیر القمی|سال=۱۴۰۴|مکان=قم|ناشر=دار الکتاب|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=طیب موسوی جزائری|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=قمی|نام=علی بن ابراهیم|عنوان=تفسیر القمی|سال=۱۴۰۴|مکان=قم|ناشر=دار الکتاب|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=طیب موسوی جزائری|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=قمی|نام=عباس|عنوان=الفصول العلیه فی المناقب المرتضویه|سال=۱۴۱۶|مکان=بحرین|ناشر=مکتبه فخراوی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=قمی|نام=عباس|عنوان=الفصول العلیه فی المناقب المرتضویه|سال=۱۴۱۶|مکان=بحرین|ناشر=مکتبه فخراوی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=قمی|نام=شاذان بن جبرئیل|عنوان=الروضه فی فضائل امیرالمؤمنین|سال=۱۴۲۳|مکان=قم|ناشر=مکتبه الامین|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=علی شکرچی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=قمی|نام=شاذان بن جبرئیل|عنوان=الروضه فی فضائل امیرالمؤمنین|سال=۱۴۲۳|مکان=قم|ناشر=مکتبه الامین|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=علی شکرچی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=قمی|نام=عباس|عنوان=منتهی الآمال|سال=۱۳۷۱|مکان=قم|ناشر=هجرت|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=قمی|نام=عباس|عنوان=منتهی الآمال|سال=۱۳۷۱|مکان=قم|ناشر=هجرت|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=کتابشناسی امام علی|نشانی=https://hawzah.net/fa/Subjects/82417/نرم-افزار-کتاب-کتابشناسی-و-پایان-نامه-در-موضوع-امام-علی-علیه-السلام|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۶ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۷۱}}|وبگاه=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=کتابشناسی امام علی | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=کدیور|نام=سلمان|عنوان=پس از بیست سال|سال=۱۳۹۹|مکان=تهران|ناشر=شهرستان ادب|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=کدیور|نام=سلمان|عنوان=پس از بیست سال|سال=۱۳۹۹|مکان=تهران|ناشر=شهرستان ادب|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=کراجکی|نام=ابوالفتح|عنوان=الرساله العلویه فی فضل أمیرالمؤمنین | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=کراجکی|نام=ابوالفتح|عنوان=الرساله العلویه فی فضل أمیرالمؤمنین علی سائر البریه|سال=۱۴۲۷|مکان=قم|ناشر=دلیل ما|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=کربن|نام=هانری|عنوان=چشم‌اندازهای معنوی و فلسفی اسلام ایرانی|سال=۱۳۹۸|مکان=تهران|ناشر=سوفیا|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=انشاءالله رحمتی|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=کربن|نام=هانری|عنوان=چشم‌اندازهای معنوی و فلسفی اسلام ایرانی|سال=۱۳۹۸|مکان=تهران|ناشر=سوفیا|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=انشاءالله رحمتی|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=کفعمی|نام=ابراهیم بن علی|عنوان=المصباح - جنة الأمان | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=کفعمی|نام=ابراهیم بن علی|عنوان=المصباح - جنة الأمان الواقیة و جنة الإیمان الباقیة|سال=۱۳۴۹|مکان=نجف|ناشر=دارالکتب العلمیة|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=کفعمی|نام=ابراهیم بن علی‌عامل|عنوان=البلد الامین و الدرع الحصین|سال=۱۴۱۷|مکان=بیروت|ناشر=مؤسسه الاعلمی للمطبوعات|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=کفعمی|نام=ابراهیم بن علی‌عامل|عنوان=البلد الامین و الدرع الحصین|سال=۱۴۱۷|مکان=بیروت|ناشر=مؤسسه الاعلمی للمطبوعات|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=کنگره بازخوانی ابعاد شخصیتی | * {{یادکرد وب|عنوان=کنگره بازخوانی ابعاد شخصیتی امیرالمؤمنین، گام نخست تمدن‌سازی علوی است|نشانی=https://www.hawzahnews.com/news/883347/کنگره-بازخوانی-ابعاد-شخصیتی-امیرالمؤمنین-ع-گام-نخست-تمدن-سازی|تاریخ=۸ بهمن ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۹۷}}|وبگاه=خبرگزاری رسمی حوزه}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=کنگره بین‌المللی نهج‌البلاغه | * {{یادکرد وب|عنوان=کنگره بین‌المللی نهج‌البلاغه انسان در تراز نهج‌البلاغه|نشانی=https://civilica.com/l/85787/|تاریخ=۲۵ بهمن ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۸۱}}|وبگاه=وب‌سایت سیویلیکا}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=گراوند|نام۱=محمد|تاریخ=۱۳۹۹|عنوان=جایگاه علم و عالمان در سیره امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=گراوند|نام۱=محمد|تاریخ=۱۳۹۹|عنوان=جایگاه علم و عالمان در سیره امام علی|پیوند=https://sid.ir/paper/380808/fa|ژورنال=بصیرت و تربیت اسلامی|دوره=هفدهم|شماره=پنجاه و دوم|صفحات=۱۵۱–۱۶۸|نام۲=مجتبی|نام خانوادگی۲=امرایی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=گنجی شافعی|نام=محمد بن یوسف|عنوان=کفایه الطالب فی مناقب علی بن أبی‌طالب|سال=۱۳۶۲|مکان=تهران|ناشر=دار إحیاء تراث أهل‌البیت | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=گنجی شافعی|نام=محمد بن یوسف|عنوان=کفایه الطالب فی مناقب علی بن أبی‌طالب|سال=۱۳۶۲|مکان=تهران|ناشر=دار إحیاء تراث أهل‌البیت|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=گنجی شافعی|نام=محمد بن یوسف|عنوان=کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابی‌طالب|سال=۱۴۰۴|مکان=تهران|ناشر=دار احیاء التراث اهل‌البیت|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدهادی امینی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=گنجی شافعی|نام=محمد بن یوسف|عنوان=کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابی‌طالب|سال=۱۴۰۴|مکان=تهران|ناشر=دار احیاء التراث اهل‌البیت|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدهادی امینی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=ماجرای سبّ امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=گیلک حکیم‌آبادی|نام۱=محمد تقی|تاریخ=۱۳۸۰|عنوان=امام علی، دولت و سیاست‌های اقتصاد|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/61932/امام-علی-ع-دولت-و-سیاست-های-اقتصادی|ژورنال=کتاب نقد|دوره=ششم|شماره=نوزدهم|صفحات=۱۱۶–۱۷۷}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=ماجرای سبّ امام علی چه بود؟ مروری بر صفحه‌ای غم‌انگیز از تاریخ با دشنام|نشانی=https://tasnimnews.ir/fa/news/1402/01/22/2878544/ماجرای-سبّ-امام-علی-ع-چه-بود-مروری-بر-صفحه-ای-غم-انگیز-از-تاریخ-با-دشنام|تاریخ=۲۲ فروردین ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۶ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۷۲}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مجلسی|نام=محمدباقر|عنوان=بحار الأنوار|سال=۱۴۰۳|مکان=بیروت|ناشر=دار احیاء التراث العربی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مجلسی|نام=محمدباقر|عنوان=بحار الأنوار|سال=۱۴۰۳|مکان=بیروت|ناشر=دار احیاء التراث العربی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مجلسی|نام=محمدباقر|عنوان=زاد المعاد|سال=۱۴۲۳|مکان=بیروت|ناشر=مؤسسة الأعلمی للمطبوعات|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مجلسی|نام=محمدباقر|عنوان=زاد المعاد|سال=۱۴۲۳|مکان=بیروت|ناشر=مؤسسة الأعلمی للمطبوعات|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مجلسی|نام=محمدباقر|عنوان=حیوة القلوب|سال=۱۳۸۴|مکان=قم|ناشر=سرور|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مجلسی|نام=محمدباقر|عنوان=حیوة القلوب|سال=۱۳۸۴|مکان=قم|ناشر=سرور|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=مجموعه مقالات اولین همایش بین‌المللی تربیت معنوی و سلامت معنوی از منظر امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=مجموعه مقالات اولین همایش بین‌المللی تربیت معنوی و سلامت معنوی از منظر امام علی|نشانی=https://civilica.com/l/112747/|تاریخ=۲۶ خرداد ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۸۰}}|وبگاه=وب‌سایت سیویلیکا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=مجموعه مقالات اولین همایش ملی فرماندهی و مدیریت از منظر امیرالمؤمنین امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=مجموعه مقالات اولین همایش ملی فرماندهی و مدیریت از منظر امیرالمؤمنین امام علی|نشانی=https://civilica.com/l/10613/|تاریخ=۱۱ آبان ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۸۸}}|وبگاه=وب‌سایت سیویلیکا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=مجموعه مقالات دومین همایش بین‌المللی غدیر و مقاومت|نشانی=https://civilica.com/l/183029/|تاریخ=۱۱ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۹۵}}|وبگاه=وب‌سایت | * {{یادکرد وب|عنوان=مجموعه مقالات دومین همایش بین‌المللی غدیر و مقاومت|نشانی=https://civilica.com/l/183029/|تاریخ=۱۱ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۹۵}}|وبگاه=وب‌سایت سیویلیکا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=مجموعه مقالات دومین همایش ملی نهج‌البلاغه در آراء و اندیشه‌های اسلام‌شناسان|نشانی=https://civilica.com/l/94985/|تاریخ=۵ شهریور ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۹۶}}|وبگاه=وب‌سایت | * {{یادکرد وب|عنوان=مجموعه مقالات دومین همایش ملی نهج‌البلاغه در آراء و اندیشه‌های اسلام‌شناسان|نشانی=https://civilica.com/l/94985/|تاریخ=۵ شهریور ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۹۶}}|وبگاه=وب‌سایت سیویلیکا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=مجموعه مقالات سومین کنگره بین‌المللی امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=مجموعه مقالات سومین کنگره بین‌المللی امام علی پژوهی بامعرفی جایزه جهانی امام علی|نشانی=https://civilica.com/l/10268/|تاریخ=۲۲ دی ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۷۹}}|وبگاه=وب‌سایت سیویلیکا}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری|نام=محمد|عنوان=دانشنامه امیرالمؤمنین | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری|نام=محمد|عنوان=دانشنامه امیرالمؤمنین بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ|سال=۱۳۸۲|مکان=قم|ناشر=دار الحدیث|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=مهدی مهریزی|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری|نام=محمد|عنوان=گزیده | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری|نام=محمد|عنوان=گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین|سال=۱۳۹۱|مکان=قم|ناشر=دار الحدیث|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری|نام=محمد|عنوان=اهل‌بیت | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری|نام=محمد|عنوان=اهل‌بیت در قرآن و حدیث|سال=۱۳۷۹|مکان=قم|ناشر=دار الحدیث|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=رضا شیخی و حمیدرضا آژیر|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=مراسم جشن میلاد امام علی در کشورهای مختلف برگزار شد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/909393/ | * {{یادکرد وب|عنوان=مراسم جشن میلاد امام علی در کشورهای مختلف برگزار شد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/909393/مراسم-جشن-میلاد-امام-علی-در-کشورهای-مختلف-برگزار-شد|تاریخ=۱۹ تیر ۱۳۸۸|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۸۹}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=مراسم رونمایی از مجموعه مقالات همایش غدیر و پوستر همایش بین‌المللی غدیر در میراث عارفان مسلمان برگزار گردید|نشانی=https://urd.ac.ir/fa/132102/ | * {{یادکرد وب|عنوان=مراسم رونمایی از مجموعه مقالات همایش غدیر و پوستر همایش بین‌المللی غدیر در میراث عارفان مسلمان برگزار گردید|نشانی=https://urd.ac.ir/fa/132102/مراسم-رونمایی-از-مجموعه-مقالات-همایش-غدیر-و-پوستر-همایش-بین‌المللی-غدیر-در-میراث-عارفان-مسلمان-برگزار-گردید/|تاریخ=۳۱ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۹۴}}|وبگاه=وب‌سایت دانشگاه ادیان و مذاهب}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند؛ تماشای ولایت علی از چشم هنرمندان|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6849944/ | * {{یادکرد وب|عنوان=مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند؛ تماشای ولایت علی از چشم هنرمندان|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6849944/مرور-آثاری-که-با-موضوع-غدیر-خلق-شدند-تماشای-ولایت-علی-از-چشم|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۹}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مسعودی|نام=علی بن حسین|عنوان=مروج الذهب و معادن الجواهر|سال=۱۳۸۷|مکان=بیروت|ناشر=بی‌نا|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمد محیی‌الدین عبدالحمید|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مسعودی|نام=علی بن حسین|عنوان=مروج الذهب و معادن الجواهر|سال=۱۳۸۷|مکان=بیروت|ناشر=بی‌نا|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمد محیی‌الدین عبدالحمید|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=مصباح|نام۱=کاظم|تاریخ=۱۳۸۸|عنوان=تحلیل قرآنی سیره سیاسی اجتماعی امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=مصباح|نام۱=کاظم|تاریخ=۱۳۸۸|عنوان=تحلیل قرآنی سیره سیاسی اجتماعی امام علی|پیوند=|ژورنال=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشکده اصول دین قم|دوره=|شماره=|صفحات=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مصفا|نام=مظاهر|عنوان=متن کامل دیوان شیخ اجل سعدی شیرازی|سال=۱۳۸۹|مکان=تهران|ناشر=روزنه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مصفا|نام=مظاهر|عنوان=متن کامل دیوان شیخ اجل سعدی شیرازی|سال=۱۳۸۹|مکان=تهران|ناشر=روزنه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مطهری|نام=مرتضی|عنوان=مجموعه آثار|سال=۱۳۹۰|مکان=تهران|ناشر=صدرا|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مطهری|نام=مرتضی|عنوان=مجموعه آثار|سال=۱۳۹۰|مکان=تهران|ناشر=صدرا|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=مطهری|نام۱=حمیدرضا|تاریخ=۱۳۹۸|عنوان=جوان‌گرایی در حکومت امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=مطهری|نام۱=حمیدرضا|تاریخ=۱۳۹۸|عنوان=جوان‌گرایی در حکومت امام علی|پیوند=https://psq.bou.ac.ir/article_67421.html|ژورنال=علوم سیاسی|دوره=بیست و دوم|شماره=هشتاد و پنجم|صفحات=۹۵–۱۱۸|نام۲=محمدجواد|نام خانوادگی۲=پردل|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=معادیخواه|نام=عبدالمجید|عنوان=تاریخ اسلام (عصر بعثت)|سال=۱۳۷۷|مکان=تهران|ناشر=ذره|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=معجزات امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=معجزات امام علی|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/2073460/معجزات-امام-علی-علیه-السلام|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۲ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۰۵}}|وبگاه=خبر آنلاین}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=معرفت|نام۱=محمدهادی|تاریخ=۱۳۸۰|عنوان=امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=معرفت|نام۱=محمدهادی|تاریخ=۱۳۸۰|عنوان=امام علی و حقوق متقابل مردم و حکومت|پیوند=https://ensani.ir/fa/article/68210/امام-علی-ع-و-حقوق-متقابل-مردم-و-حکومت|ژورنال=کتاب نقد|دوره=ششم|شماره=هجدهم|صفحات=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=معرفی رمان | * {{یادکرد وب|عنوان=معرفی رمان قدیس در مورد امام علی|نشانی=https://ahlolbait.com/content/5661/معرفی-رمان-%C2«Ù‚دیØ3%C2»-در-موØ5-امام-علی-علیم-الاسلام|تاریخ=۶ اردیبهشت ۱۳۹۴|تاریخ بازبینی=۶ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۶۶}}|وبگاه=وب‌سایت مؤسسه تحقیقات و نشر معارف اهل‌البیت}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=معروف حسنی|نام=هاشم|عنوان=زندگی دوازده امام|سال=۱۳۸۹|مکان=تهران|ناشر=امیرکبیر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=محمد مقدس|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=معروف حسنی|نام=هاشم|عنوان=زندگی دوازده امام|سال=۱۳۸۹|مکان=تهران|ناشر=امیرکبیر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=محمد مقدس|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=معمار|نام۱=ثریا|تاریخ=۱۳۹۵|عنوان=تحلیل جامعه‌شناختی مفهوم عدالت از دیدگاه حضرت علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=معمار|نام۱=ثریا|تاریخ=۱۳۹۵|عنوان=تحلیل جامعه‌شناختی مفهوم عدالت از دیدگاه حضرت علی|پیوند=https://www.shiitestudies.com/article_18709.html|ژورنال=شیعه‌شناسی|دوره=دوازدهم|شماره=چهل و هفتم|صفحات=۴۷–۷۸}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=معین الاسلام|نام۱=مریم|تاریخ=۱۳۸۸|عنوان=سیره عبادی امیرالمؤمنین | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=معین الاسلام|نام۱=مریم|تاریخ=۱۳۸۸|عنوان=سیره عبادی امیرالمؤمنین|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1250017/سیره-عبادی-امیرالمومنین-علیه-السلام|ژورنال=اندیشه‌های قرآنی متفکران معاصر|دوره=ششم|شماره=پنجاه و هشتم|صفحات=۴۱–۴۸}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=معینی‌نیا|نام=مریم|عنوان=سیره اداری امام علی | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=معینی‌نیا|نام=مریم|عنوان=سیره اداری امام علی در دوران خلافت|سال=۱۳۷۹|مکان=تهران|ناشر=چاپ و نشر بین‌الملل|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مفید|نام=محمد بن نعمان|عنوان=اوائل المقالات فی المذاهب و المختارات|سال=۱۴۱۳|مکان=قم|ناشر=المؤتمر العالمی للشیخ المفید|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مفید|نام=محمد بن نعمان|عنوان=اوائل المقالات فی المذاهب و المختارات|سال=۱۴۱۳|مکان=قم|ناشر=المؤتمر العالمی للشیخ المفید|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مفید|نام=محمد بن نعمان|عنوان=تفضیل أمیرالمؤمنین|سال=۱۴۱۴|مکان=بیروت|ناشر=دار المفید|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مفید|نام=محمد بن نعمان|عنوان=تفضیل أمیرالمؤمنین|سال=۱۴۱۴|مکان=بیروت|ناشر=دار المفید|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مفید|نام=محمد بن نعمان|عنوان=الإرشاد فی معرفه حجج الله علی العباد|سال=۱۳۶۴|مکان=تهران|ناشر=کتابفروشی اسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=محمدباقر ساعدی|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مفید|نام=محمد بن نعمان|عنوان=الإرشاد فی معرفه حجج الله علی العباد|سال=۱۳۶۴|مکان=تهران|ناشر=کتابفروشی اسلامیه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=محمدباقر ساعدی|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مفید نیشابوری|نام=عبدالرحمن بن احمد|عنوان= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مفید نیشابوری|نام=عبدالرحمن بن احمد|عنوان=الأربعین عن الأربعین: فی فضائل علی أمیرالمؤمنین|سال=۱۴۱۴|مکان=تهران|ناشر=وزاره الثقافه و الإرشاد الإسلامی، مؤسسه الطبع و النشر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=محمدباقر محمودی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مکارم شیرازی|نام=ناصر|عنوان=آیات ولایت در قرآن|سال=۱۳۸۶|مکان=قم|ناشر=نسل جوان|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مکارم شیرازی|نام=ناصر|عنوان=آیات ولایت در قرآن|سال=۱۳۸۶|مکان=قم|ناشر=نسل جوان|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=منتظرالقائم|نام۱=اصغر|تاریخ=۱۳۹۳|عنوان=سیر تحول نقش امامان شیعه در احیای تئوری امامت الهی|پیوند=https://www.sid.ir/paper/225071/fa|ژورنال=تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی|دوره=پنجم|شماره=چهاردهم|صفحات= | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=منتظرالقائم|نام۱=اصغر|تاریخ=۱۳۹۳|عنوان=سیر تحول نقش امامان شیعه در احیای تئوری امامت الهی|پیوند=https://www.sid.ir/paper/225071/fa|ژورنال=تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی|دوره=پنجم|شماره=چهاردهم|صفحات=۵۱–۷۰}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=منتظرالقائم|نام=اصغر|عنوان=تاریخ امامت|سال=۱۳۹۶|مکان=قم|ناشر=دفتر نشر معارف|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=منتظرالقائم|نام=اصغر|عنوان=تاریخ امامت|سال=۱۳۹۶|مکان=قم|ناشر=دفتر نشر معارف|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=منقری|نام=نصر بن مزاحم|عنوان=وقعه صفین|سال=۱۳۸۲|مکان=قاهره|ناشر=المؤسسه العربیه الحدیثه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=عبدالسلام محمد هارون|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=منقری|نام=نصر بن مزاحم|عنوان=وقعه صفین|سال=۱۳۸۲|مکان=قاهره|ناشر=المؤسسه العربیه الحدیثه|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=عبدالسلام محمد هارون|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=موسوعة الإمام | * {{یادکرد وب|عنوان=موسوعة الإمام أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب|نشانی=https://alefbalib.com/Metadata/643266/موسوعة-الإمام-أمير-المؤمنين-علي-بن-أبي-طالب-علیه-ا|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۶ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۶۹}}|وبگاه=وب‌سایت کتابخانه مجازی الفبا}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=موسوی بجنوردی|نام۱=سیدمحمد|تاریخ=۱۳۸۸|عنوان=حقوق متقابل مردم و حکومت اسلامی از دیدگاه امیرالمؤمنین علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=موسوی بجنوردی|نام۱=سیدمحمد|تاریخ=۱۳۸۸|عنوان=حقوق متقابل مردم و حکومت اسلامی از دیدگاه امیرالمؤمنین علی|پیوند=https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_63552.html|ژورنال=پژوهشنامه متین|دوره=یازدهم|شماره=چهل و چهارم|صفحات=۱–۲۶|نام۲=راحله|نام خانوادگی۲=صفایی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مولوی|نام=جلال‌الدین محمد|عنوان=مثنوی معنوی ( | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مولوی|نام=جلال‌الدین محمد|عنوان=مثنوی معنوی (براساس نسخه قونیه)|سال=۱۳۷۵|مکان=تهران|ناشر=شرکت انتشارات علمی و فرهنگی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=عبدالکریم سروش|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مولوی|نام=جلال‌الدین محمد|عنوان=کلیات شمس تبریزی|سال=۱۳۷۶|مکان=تهران|ناشر=امیرکبیر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=و به انضمام شرح حال مولوی به قلم بدیع‌الزمان فروزانفر|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مولوی|نام=جلال‌الدین محمد|عنوان=کلیات شمس تبریزی|سال=۱۳۷۶|مکان=تهران|ناشر=امیرکبیر|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=و به انضمام شرح حال مولوی به قلم بدیع‌الزمان فروزانفر|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=مهدوی‌راد|نام۱=محمدعلی|تاریخ=۱۳۹۱|عنوان=ملاک ارزیابی کارگزاران در نهج‌البلاغه|پیوند=https://hadith.riqh.ac.ir/article_2256.html?lang=fa|ژورنال=علوم حدیث|دوره=هفدهم|شماره=شصت و سوم|صفحات= | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=مهدوی‌راد|نام۱=محمدعلی|تاریخ=۱۳۹۱|عنوان=ملاک ارزیابی کارگزاران در نهج‌البلاغه|پیوند=https://hadith.riqh.ac.ir/article_2256.html?lang=fa|ژورنال=علوم حدیث|دوره=هفدهم|شماره=شصت و سوم|صفحات=۸۶–۱۱۰|نام۲=سعیده|نام خانوادگی۲=غروی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=مهمونی ۱۰ کیلومتری غدیر با شعار بیعت در امتداد بعثت|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/9094082/ | * {{یادکرد وب|عنوان=مهمونی ۱۰ کیلومتری عید غدیر با شعار بیعت در امتداد بعثت|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/9094082/مهمونی-۱۰-کیلومتری-عید-غدیر-با-شعار-بیعت-در-امتداد-بعثت-۲|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۲۱}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱= | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=میرزابابایی|نام۱=سیدمحمدطاها|تاریخ=۱۴۰۴|عنوان=تحلیل القاب امام علی و نقش آنها در اثبات افضلیت ایشان در منابع حدیثی شیعه و عامه|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2557034/تحلیل-القاب-امام-علی-علیه-السلام-و-نقش-ان-ها-در-اثبات-افضلیت-ایشان-در-منابع-حدیثی-شیعه-و-عامه|ژورنال=مدینه العلم کاظمیه|دوره=سوم|شماره=هفتم|صفحات=۴۰–۵۸|نام۲=محمدعلی|نام خانوادگی۲=افتخاری‌پور|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=میرشکرایی|نام۱=محمد|تاریخ=۱۳۸۰|عنوان=علی در فرهنگ مردم ایران|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/267591/علی-ع-در-فرهنگ-مردم-ایران|ژورنال=کتاب ماه هنر|دوره=چهارم|شماره=سی و یکم و سی و دوم|صفحات=۸–۹}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ناصر خسرو|نام=|عنوان=دیوان اشعار حکیم ناصر خسرو قبادیانی|سال=۱۳۳۵|مکان=تهران|ناشر=مؤسسه مطبوعاتی امیرکبیر، کتابفروشی ابن‌سینا، کتابفروشی تأیید اصفهان|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=مهدی سهیلی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ناصر خسرو|نام=|عنوان=دیوان اشعار حکیم ناصر خسرو قبادیانی|سال=۱۳۳۵|مکان=تهران|ناشر=مؤسسه مطبوعاتی امیرکبیر، کتابفروشی ابن‌سینا، کتابفروشی تأیید اصفهان|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=مهدی سهیلی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ناظم‌زاده قمی|نام=سیداصغر|عنوان=سیمای پرفروغ: پژوهشی پیرامون فضایل و مناقب امیرالمؤمنین علی | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ناظم‌زاده قمی|نام=سیداصغر|عنوان=سیمای پرفروغ: پژوهشی پیرامون فضایل و مناقب امیرالمؤمنین علی|سال=۱۳۷۹|مکان=قم|ناشر=کوثر ولایت|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ناظم‌زاده قمی|نام=سیداصغر|عنوان=اصحاب امام علی|سال=۱۳۸۵|مکان=قم|ناشر=بوستان کتاب|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ناظم‌زاده قمی|نام=سیداصغر|عنوان=اصحاب امام علی|سال=۱۳۸۵|مکان=قم|ناشر=بوستان کتاب|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نام | * {{یادکرد وب|عنوان=نام علی در کدام کشورها بیشترین طرفدار را دارد؟|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405031408231/نام-علی-در-کدام-کشورها-بیشترین-طرفدار-را-دارد|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۱}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نام علی و القاب علی | * {{یادکرد وب|عنوان=نام علی و القاب علی بیشترین انتخاب ایرانیان برای نام فرزندان|نشانی=https://www.magiran.com/article/2402761|تاریخ=۲۶ آبان ۱۳۹۰|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۰۹}}|وبگاه=وب‌سایت مگ‌ایران}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=نام علی و فاطمه بیشترین نام مساجد کشور|نشانی=https://isfahan.iqna.ir/fa/news/3633849/نام-عليع-و-فاطمهس-بيشترين-نام-مساجد-كشور|تاریخ=۱ شهریور ۱۳۹۶|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۰}}|وبگاه=خبرگزاری ایکنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نامگذاری بیش از دو و نیم میلیون نفر در کشور با نام علی|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1349638/ | * {{یادکرد وب|عنوان=نامگذاری بیش از دو و نیم میلیون نفر در کشور با نام علی|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1349638/نامگذاری-بیش-از-دو-و-نیم-میلیون-نفر-در-کشور-با-نام-علی|تاریخ=۱۳ دی ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۰}}|وبگاه=پایگاه خبری تحلیلی تابناک}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نام‌ها و لقب‌های امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=نام‌ها و لقب‌های امام علی کدام‌اند و نسب ایشان به چه فردی می‌رسد و آیا در موارد یاد شده، گزارش‌ها|نشانی=https://forum.rasekhoon.net/post/show/1223618/2733809/|تاریخ=۷ آذر ۱۳۹۵|تاریخ بازبینی=۱۱ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۰۰}}|وبگاه=وب‌سایت راسخون}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نامی که بر ستون تاریخ حک | * {{یادکرد وب|عنوان=نامی که بر ستون تاریخ حک شد، رد پای علی در هنر و معماری ایران|نشانی=https://www.imna.ir/news/874288/نامی-که-بر-ستون-تاریخ-حک-شد-رد-پای-علی-ع-در-هنر-و-معماری-ایران|تاریخ=۲۴ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۵۷}}|وبگاه=خبرگزاری ایمنا}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=نجمی|نام۱=محمدصادق|تاریخ=۱۳۷۶|عنوان=صحیفه امیرمؤمنان | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=نجمی|نام۱=محمدصادق|تاریخ=۱۳۷۶|عنوان=صحیفه امیرمؤمنان قدیم‌ترین سند حدیثی موجود در میان مسلمانان|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1197/صحیفه-امیرمومنان-ع-قدیم-ترین-سند-حدیثی-موجود-در-میان-مسلمانان|ژورنال=علوم حدیث|دوره=دوم|شماره=سوم|صفحات=۴۱–۶۰}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=نسائی|نام=احمد|عنوان=خصائص أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب|سال=۱۳۸۰|مکان=تهران|ناشر=آفاق|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=نسائی|نام=احمد|عنوان=خصائص أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب|سال=۱۳۸۰|مکان=تهران|ناشر=آفاق|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نسخه خطی ۵۰۸ ساله مناجات نامه منسوب به امام علی در مشهد رونمایی شد|نشانی=https://www.irna.ir/news/86171494/ | * {{یادکرد وب|عنوان=نسخه خطی ۵۰۸ ساله مناجات نامه منسوب به امام علی در مشهد رونمایی شد|نشانی=https://www.irna.ir/news/86171494/نسخه-خطی-۵۰۸-ساله-مناجات-نامه-منسوب-به-امام-علی-در-مشهد-رونمایی|تاریخ=۱۲ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۵۹}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نسخه ۳۴۴ ساله خطی | * {{یادکرد وب|عنوان=نسخه ۳۴۴ ساله خطی مناقب مرتضوی در مدح امام علی رونمایی شد|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1402/11/03/3028018/نسخه-344-ساله-خطی-مناقب-مرتضوی-در-مدح-امام-علی-ع-رونمایی-شد/amp|تاریخ=۳ بهمن ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۶۴}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=نظامی|نام=الیاس بن یوسف|عنوان=دیوان قصاید و غزلیات نظامی گنجوی|سال=۱۳۸۰|مکان=تهران|ناشر=فروغی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=سعید نفیسی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=نظامی|نام=الیاس بن یوسف|عنوان=دیوان قصاید و غزلیات نظامی گنجوی|سال=۱۳۸۰|مکان=تهران|ناشر=فروغی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=سعید نفیسی|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=نظامی|نام=الیاس بن یوسف|عنوان=شرفنامه|سال=۱۳۹۹|مکان=تهران|ناشر= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=نظامی|نام=الیاس بن یوسف|عنوان=شرفنامه|سال=۱۳۹۹|مکان=تهران|ناشر=میراثبان|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=بهروز ثروتیان|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نقش شخصیت‌های ایرانی در گسترش تشیع|نشانی=http://btid.emaher.ir/content/52762|تاریخ=۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۹ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۰۰}}|وبگاه=وب‌سایت اندیشه برتر-مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه}} | * {{یادکرد وب|عنوان=نقش شخصیت‌های ایرانی در گسترش تشیع|نشانی=http://btid.emaher.ir/content/52762|تاریخ=۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۹ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۰۰}}|وبگاه=وب‌سایت اندیشه برتر-مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نگاهی به پیشینه جشن و سرور شیعیان در عید غدیر خم|نشانی=https://iict.ac.ir/1402/04/ghkhomm/|تاریخ=۱۸ تیر ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۱۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۲۳}}|وبگاه=وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ و | * {{یادکرد وب|عنوان=نگاهی به پیشینه جشن و سرور شیعیان در عید غدیر خم|نشانی=https://iict.ac.ir/1402/04/ghkhomm/|تاریخ=۱۸ تیر ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۱۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۲۳}}|وبگاه=وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نگاهی به زیارت امیرالمؤمنین | * {{یادکرد وب|عنوان=نگاهی به زیارت امیرالمؤمنین با تکیه بر منابع اهلسنت|نشانی=https://qom.iqna.ir/fa/news/4325941/نگاهی-به-زیارت-امیرالمؤمنینع-با-تکیه-بر-منابع-اهل-سنت|تاریخ=۱۳ دی ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۹ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۰۲}}|وبگاه=خبرگزاری ایکنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نمایش نقاشی‌های پشت شیشه در نمایشگاه | * {{یادکرد وب|عنوان=نمایش نقاشی‌های پشت شیشه در نمایشگاه جلوه امیرالمؤمنین|نشانی=https://sabakhabar.ir/94747/نمایش-نقاشی‌های-پشت-شیشه-در-نمایشگاه-جلوه-امیرالمومنین/|تاریخ=۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۷}}|وبگاه=وب‌سایت رسانه فرهنگ و هنر صبا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نمایشگاه | * {{یادکرد وب|عنوان=نمایشگاه آیینه افلاک همزمان با دهه ولایت برگزار میشود|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403032718755/نمایشگاه-آیینه-افلاک-همزمان-با-دهه-ولایت-برگزار-می-شود|تاریخ=۲۷ خرداد ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۴۶}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نواهایی که در سایه | * {{یادکرد وب|عنوان=نواهایی که در سایه ماه غریبستان ماندگار شدند، ارادت به امیرعشق|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/4925062/نواهایی-که-در-سایه-ماه-غریبستان-ماندگار-شدند-ارادت-به-امیرعشق|تاریخ=۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۴۸}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}} | ||
* {{یادکرد کتاب|عنوان= | * {{یادکرد کتاب|عنوان=فضایل امام علی در منابع اهلسنت|سال=۱۳۹۲|مکان=قم|ناشر=دفتر نشر معارف|پیوند=|کوشش=|نام۱=مهدی|نام۲=مرتضی|نام خانوادگی۱=نوری کیذقانی|نام خانوادگی۲=حسینی|پیوند نویسنده۱=|پیوند نویسنده۲=|دوره=|شابک=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نهج‌البلاغه را به ۱۷ زبان ترجمه کرده‌ایم|نشانی=https://www.hawzahnews.com/news/1069746/ | * {{یادکرد وب|عنوان=نهج‌البلاغه را به ۱۷ زبان ترجمه کرده‌ایم|نشانی=https://www.hawzahnews.com/news/1069746/نهج-البلاغه-را-به-۱۷-زبان-ترجمه-کرده-ایم-ویکی-شیعه-را-به-۲۲|تاریخ=۱۹ بهمن ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۶۰}}|وبگاه=خبرگزاری رسمی حوزه}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=نیک‌زاد|نام۱=علی‌اکبر|تاریخ=۱۳۹۵|عنوان=تشیع و تاریخ اجتماعی ایرانیان در عصر صفوی|پیوند=https://shia.urd.ac.ir/article_43154.html|ژورنال=شیعه‌پژوهی|دوره=دوم|شماره=ششم|صفحات= | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=نیک‌زاد|نام۱=علی‌اکبر|تاریخ=۱۳۹۵|عنوان=تشیع و تاریخ اجتماعی ایرانیان در عصر صفوی|پیوند=https://shia.urd.ac.ir/article_43154.html|ژورنال=شیعه‌پژوهی|دوره=دوم|شماره=ششم|صفحات=۱۲۵–۱۵۰|نام۲=حسین|نام خانوادگی۲=حمزه|نام۳=|نام خانوادگی۳=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=ولیدی|نام۱=محمدصالح|تاریخ=۱۳۷۹|عنوان=بررسی مصادیق برجسته عدالت قضایی در سیره امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=ولیدی|نام۱=محمدصالح|تاریخ=۱۳۷۹|عنوان=بررسی مصادیق برجسته عدالت قضایی در سیره امام علی|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/6866/بررسی-مصادیق-برجسته-عدالت-قضایی-در-سیره-امام-علی-ع|ژورنال=نامه علوم انسانی|دوره=اول|شماره=چهارم و پنجم|صفحات=۲۶۳–۳۰۲}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=ویژههای رسانه ملی؛ از ولادت امیرالمؤمنین حضرت علی | * {{یادکرد وب|عنوان=ویژههای رسانه ملی؛ از ولادت امیرالمؤمنین حضرت علی و روز پدر تا گرامیداشت سردار دل‌ها|نشانی=https://sabakhabar.ir/551670/ویژههای-رسانه-ملی؛-از-ولادت-امیر-المومنین-حضرت-علیع-و-روز-پدر-تا-گرامیداشت-سردار-دل-ها|تاریخ=۱۱ دی ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۵۶}}|وبگاه=خبرگزاری رسانه فرهنگ و هنر صبا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=ها علی بشر کیف بشر|نشانی=https://www.shiaarts.ir/gallery/ | * {{یادکرد وب|عنوان=ها علی بشر کیف بشر|نشانی=https://www.shiaarts.ir/gallery/ها-علی-بشر-کیف-بشر-0|تاریخ=۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۴۳}}|وبگاه=وب‌سایت کانون هنری شیعی}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=هالم|نام=هاینس|عنوان=تشیع|سال=۱۳۸۹|مکان=قم|ناشر=ادیان|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=محمدتقی اکبری|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=هالم|نام=هاینس|عنوان=تشیع|سال=۱۳۸۹|مکان=قم|ناشر=ادیان|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=محمدتقی اکبری|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=هشتمین کنفرانس امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=هشتمین کنفرانس امام علی با موضوع عدالت از منظر امام علی|نشانی=https://milan.mfa.ir/portal/newsview/709739|تاریخ=۱۷ بهمن ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۸۷}}|وبگاه=وب‌سایت سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران-میلان}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=همایش | * {{یادکرد وب|عنوان=همایش امام علی، الگوی عدالت، شجاعت و حکمت در دوران معاصر از سوی مرکز تبیان در کابل|نشانی=https://tebyanaf.com/تصاویر-همایش-امام-علیع،-الگوی-عدالت،/?print=1|تاریخ=۲۵ دی ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۹۰}}|وبگاه=وب‌سایت مرکز تبیان}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=همایش بین‌المللی امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=همایش بین‌المللی امام علی در هند|نشانی=https://www.irib-news.ir/fa/news/2502278/همایش-بین-المللی-امام-علی-ع-در-هند|تاریخ=۲۶ مرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۸۳}}|وبگاه=خبرگزاری صداوسیما}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=همایش بین‌المللی حکومت علوی نگاهی پس از ۱۴ قرن|نشانی=https://www.hawzahnews.com/news/348491/ | * {{یادکرد وب|عنوان=همایش بین‌المللی حکومت علوی نگاهی پس از ۱۴ قرن|نشانی=https://www.hawzahnews.com/news/348491/همایش-بین-المللی-حکومت-علوی-نگاهی-پس-از-14-قرن|تاریخ=۳ اردیبهشت ۱۳۹۴|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۸۴}}|وبگاه=خبرگزاری رسمی حوزه}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان= | * {{یادکرد وب|عنوان=همایش بین‌المللی نهج‌البلاغه در هند برگزار شد|نشانی=https://www.irna.ir/news/80400216/همايش-بين-المللي-نهج-البلاغه-در-هند-برگزار-شد|تاریخ=۱۴ آبان ۱۳۹۱|تاریخ بازبینی=۷ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۹۲}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=همه به سوگ مولا | * {{یادکرد وب|عنوان=همه به سوگ مولا دعوتید، پویش بزرگ حرمت مولا در مازندران|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6066074/همه-به-سوگ-مولا-دعوتید-پویش-بزرگ-حرمت-مولا-در-مازندران|تاریخ=۱۲ فروردین ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۷}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=یادی از چند اثر ادبی و هنری معاصر، با موضوع | * {{یادکرد وب|عنوان=یادی از چند اثر ادبی و هنری معاصر، با موضوع امیرمؤمنان، هنرِ وصف علی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/6946529/یادی-از-چند-اثر-ادبی-و-هنری-معاصر-با-موضوع-امیرمؤمنان-ع-هنر-ِ-وصف-علی-ع|تاریخ=۵ خرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۳۵}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=یاری‌رسانی نام امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=یاری‌رسانی نام امام علی در فرهنگ ایرانی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/amp/news/8965636|تاریخ=۳۱ خرداد ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۴ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۲۴}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=یاسمی|نام۱=طاهره|تاریخ=۱۳۸۹|عنوان=سیره فرهنگی امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=یاسمی|نام۱=طاهره|تاریخ=۱۳۸۹|عنوان=سیره فرهنگی امام علی در نهج‌البلاغه|پیوند=|ژورنال=پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه پیام‌نور استان تهران، مرکز پیام‌نور تهران|دوره=|شماره=|صفحات=}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=یعقوبی|نام=احمد بن اسحاق|عنوان=تاریخ یعقوبی|سال=۱۳۷۱|مکان=تهران|ناشر=شرکت انتشارات علمی و فرهنگی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=یعقوبی|نام=احمد بن اسحاق|عنوان=تاریخ یعقوبی|سال=۱۳۷۱|مکان=تهران|ناشر=شرکت انتشارات علمی و فرهنگی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=یوسفیان|نام۱=زهرا|تاریخ=۱۳۹۴|عنوان=بررسی عرصه‌های حضور زنان در دوره حکومت امام علی | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=یوسفیان|نام۱=زهرا|تاریخ=۱۳۹۴|عنوان=بررسی عرصه‌های حضور زنان در دوره حکومت امام علی|پیوند=https://www.jz.ac.ir/post/6052-مقاله-%C2«Ø¨Ø±Ø±Ø3ÛŒ-عرصه-Ù‡ای-حضور-زنان-در-دوره-حکومت-امام-علی-علیه-السلام%C2»|ژورنال=معارف اسلامی|دوره=سیزدهم|شماره=صد و شانزدهم|صفحات=۹۱–۱۱۴}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=۱۰ کتاب خواندنی | * {{یادکرد وب|عنوان=۱۰ کتاب خواندنی دربارهٔ امام علی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/4915328/۱۰-کتاب-خواندنی-درباره-امام-علی|تاریخ=۲۷ تیر ۱۳۹۳|تاریخ بازبینی=۶ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۶۷}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=۳۲۰ داستان از معجزات و کرامات امام | * {{یادکرد وب|عنوان=۳۲۰ داستان از معجزات و کرامات امام علی، عباس عزیزی|نشانی=https://elib.anhar.ir/zpageview.asp?id=22048|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۹ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۱۰۱}}|وبگاه=وب‌سایت کتابخانه الکترونیکی انهار}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=۲ شعر از کسایی در ستایش امام علی | * {{یادکرد وب|عنوان=۲ شعر از کسایی در ستایش امام علی|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401042718490/۲-شعر-از-کسایی-در-ستایش-امام-علی-ع|تاریخ=۲۷ تیر ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۵ شهریور ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|علی۵۰}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}} | ||
{{پایان منابع}} | |||
{{شیعه-افقی}} | |||
<!-- | |||
== تغییر مسیرهای پیشنهادی == | |||
امام علی{{سخ}} | |||
علی بن ابی‌طالب{{سخ}} | |||
امیرالمؤمنین{{سخ}} | |||
--> | |||
[[رده:اصلاح رباتیک]] | |||
[[رده:امام اول شیعه]] | |||
[[رده:امامان شیعه]] | |||
[[رده:اهالی کوفه]] | |||
[[رده:اهالی مدینه]] | |||
[[رده:اهالی مکه]] | |||
[[رده:خلفای راشدین]] | |||
[[رده:درگذشتگان ۴۰ (قمری)]] | |||
[[رده:زادگان عام‌الفیل]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۲ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۳۶
پادکست مقاله | 🡇
| |
| نام و شناسه | |
|---|---|
| نام | علی |
| نام خانوادگی | ابن ابی‌طالب |
| کنیه | ابوالحسن ابوتراب |
| لقب | امیرالمؤمنین حیدر اسدالله مرتضی هادی صدیق فارق |
| شناخته‌شده برای | نخستین امام شیعیان چهارمین خلیفه راشدین |
| زندگی و مرگ | |
| زادهٔ | ۱۳ رجب سال ۳۰ عام‌الفیل |
| درگذشت | ۲۱ رمضان سال ۴۰ق |
| علت مرگ | ضربت شمشیر عبدالرحمن بن ملجم مرادی |
| آرامگاه | نجف |
| مشخصات فردی و اجتماعی | |
| محل زندگی | مکه مدینه کوفه |
| دین | اسلام |
| فعالیت و خدمت | |
| منصب / پیشه | امام خلیفه |
| دوره | ۳۵–۴۰ق |
| پس از | عثمان بن عفان |
| خانواده | |
| همسر | فاطمه زهرا |
| فرزندان | حسن حسین زینب ام‌کلثوم |
| پدر | ابوطالب بن عبدالمطلب |
| مادر | فاطمه بنت اسد |
| آثار و دستاوردها | |
| آثار | نهج‌البلاغه |
امام علی؛ علی بن ابی‌طالب بن عبدالمطلب و نخستین امام شیعیان.
علی بن ابی‌طالب مشهور به امام علی و امیرالمؤمنین (۱۳ رجب سال ۲۳ پیش‌از هجرت–۲۱ رمضان سال ۴۰ق)، از صحابه، راویان حدیث و کاتبان وحی و از نزدیک‌ترین یاران پیامبر بود. بنا بر گزارش شیعه و شماری از منابع اهلسنت، علی در کعبه زاده شد و نخستین مردی بود که به پیامبر ایمان آورد. شیعیان او را نخستین امام و جانشین پیامبر می‌دانند و اهلسنت او را چهارمین خلیفه از خلفای راشدین به‌شمار می‌آورند. او پس‌از رحلت پیامبر در تحولات سیاسی و اجتماعی جامعه اسلامی نقش داشت و در سال ۳۵ق به خلافت رسید. دوران خلافت او با سه جنگ داخلی جمل، صفین و نهروان همراه شد و در سال ۴۰ق در مسجد کوفه به دست عبدالرحمن بن ملجم مرادی به شهادت رسید. نهج‌البلاغه، مجموعه‌ای از خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های منسوب به او، از مهم‌ترین منابع مرتبط با میراث فکری و ادبی وی است و سخنان و آموزه‌های منسوب به او در حوزه‌هایی مانند کلام، فقه، تفسیر، قرائت، نحو، فصاحت و بلاغت بازتاب یافته است. شخصیت و سیره امام علی افزون‌بر جایگاه تاریخی و کلامی، در فرهنگ و تمدن ایرانی-اسلامی بازتاب گسترده‌ای یافته است. از آیین‌های مردمی ولادت و شهادت تا هنرهای تجسمی، ادبیات، موسیقی، معماری و نامگذاری فضاهای شهری، همه و همه نشان از پیوند عمیق این شخصیت با هویت فرهنگی و دینی جامعه ایرانی دارد.
زندگی‌نامه و جایگاه تاریخی
تولد و نسب
علی بن ابی‌طالب در روز جمعه[۱][۲] ۱۳ رجب سال ۳۰ عام‌الفیل، درون کعبه در شهر مکه متولد شد.[۳] پدرش ابوطالب بن عبدالمطلب[۴] و مادرش فاطمه بنت اسد بودند.[۵] پیوند این دو، نخستین ازدواج میان زن و مردی از طایفه بنی‌هاشم بود و ازاین‌رو، علی نخستین فردی است که از سوی پدر و مادر، هاشمی محسوب میشود.[۶] وی از شش‌سالگی به خانهٔ محمد رفت و تحت سرپرستی او پرورش یافت.[۷][۸]
نام، کنیه و القاب
نام او، علی است و کنیه‌های مشهور او ابوالحسن و ابوتراب است.[۹] دیگر کنیه‌های او ابوالحسین، ابوالسبطین، ابوالریحانتین و ابوالائمه است.[۱۰] از میان ۵۹۰ لقب، امیرالمؤمین،[۱۱][۱۲] حیدر، اسدالله، مرتضی، هادی، صدیق و فارق مشهورترین آنها هستند.[۱۳] القابی مانند امیرالمؤمنین، یعسوب‌الدین، قسیم‌النار و الجنه، ابوتراب و اسدالله به‌عنوان عناوینی با دلالت‌های اعتقادی و فضیلتی تفسیر شده‌اند و برخی منابع آنها را مرتبط با افضلیت و امامت امام علی دانسته‌اند.[۱۴]
ازدواج و فرزندان
امام علی با فاطمه زهرا، دختر پیامبر اکرم، در سال دوم هجرت ازدواج کرد. حاصل این ازدواج چهار فرزند به نام‌های حسن، حسین، زینب و ام‌کلثوم بود.[۱۵] امام علی در زمان حیات فاطمه، همسر دیگری اختیار نکرد. پس‌از درگذشت او، وی ازدواج‌های دیگری داشت؛ ازجمله با فاطمه بنت حِزام مشهور به اُمّ‌البنین که از او صاحب چهار پسر به نام‌های عباس، عثمان، جعفر و عبدالله شد و خَوله حنفیه که مادر محمد حنفیه است.[۱۶] او از دیگر همسران خود نیز فرزندانی داشت.[۱۷][۱۸]
دوره‌های زندگی
زندگی امام علی به چند بخش تقسیم شده است:[۱۹]
دوران پیامبر اسلام
- دوران مکه: علی در آغاز بعثت در حدود ده‌سالگی، نخستین مردی بود که به اسلام گروید[۲۰] و همراه محمد نماز خواند.[۲۱] در ماجرای دعوت از خویشاوندان معروف به یوم‌الانذار یا یوم‌الدار در سال سوم بعثت، وی از محمد حمایت کرد و بنابر گزارش‌ها، محمد او را برادر، وصی و جانشین خود خواند.[۲۲] وی در دوران محاصرهٔ بنی‌هاشم در شعب ابی‌طالب نیز حضور داشت. در آستانهٔ هجرت به مدینه، شب لیلةالمبیت، علی برای حفظ جان محمد در بستر او خوابید[۲۳] و چند روز بعد، پس‌از ادای امانت‌های محمد، همراه با خانواده و گروهی از مسلمانان به مدینه هجرت کرد.[۲۴]
- هجرت به مدینه: پس‌از هجرت پیامبر به مدینه، در جریان عقد اخوت میان مسلمانان، پیامبر علی را برادر خود معرفی کرد.[۲۵] حضور علی در رویدادهای سیاسی، نظامی و اجتماعی جامعه اسلامی در دوره رسالت نیز در منابع مختلف گزارش شده است.[۲۶] امام علی در غزوات و سریه‌های صدر اسلام حضور داشت و در ۱۱ مورد از ۲۹ غزوه پیامبر ازجمله بدر، احد، خندق، بنی‌قریظه، بنی‌مصطلق، خیبر، فتح مکه، حنین و طائف پرچم‌دار بود.[۲۷] او در همهٔ غزوات، جز غزوه تبوک، همراه پیامبر بود[۲۸] و در این غزوه، پیامبر او را در مدینه جانشین خود قرار داد و حدیث منزلت را دربارهٔ جایگاه او بیان کرد.[۲۹] علاوه‌بر حضور در غزوات، مسئولیت‌هایی نیز در امور سیاسی و اداری داشت. ازجمله؛ پیمان صلح حدیبیه را کتابت کرد. در فتح مکه حضور داشت و در شکستن بت‌های کعبه به پیامبر کمک کرد. در همان سال، مأمور ابلاغ آیات برائت به مشرکان مکه شد و در مباهله با نجران نیز همراه پیامبر و خانواده حضور یافت. در سال دهم هجری، به فرمان پیامبر برای دعوت به اسلام و رسیدگی به امور مسلمانان به یمن رفت و سپس در مکه به پیامبر در حجةالوداع پیوست.[۳۰] پس‌از بازگشت از حج، واقعهٔ غدیر خم رخ داد.[۳۱] بر پایهٔ روایات شیعه، پیامبر در آن علی را به جانشین خود معرفی کرد[۳۲] و این رویداد به غدیر شهرت یافت.[۳۳] دوران امامت امام علی پس‌از رحلت پیامبر اسلام آغاز شد و تا شهادت او ادامه یافت.[۳۴] در این دوره، افزون‌بر ادارهٔ حکومت و مواجهه با منازعات داخلی،[۳۵] موضوعاتی مانند اخلاق، کرامت انسانی، عدالت، آزادی، صبر و همبستگی اجتماعی بازتاب یافته است.[۳۶]
دوران خلافت
دوره خلافت ابوبکر
خلافت ابوبکر بر پایه بیعت شماری از صحابه و سپس بیعت عمومی مسلمانان و نارضایتی علی از بیعت با ابوبکر،[۳۷][۳۸] مراجعه به خانهٔ او برای گرفتن بیعت، درگیری، آسیب‌دیدن فاطمه و سقط محسن[۳۹] گزارش شده است.[۴۰][۴۱] پس‌از رحلت پیامبر، ابوبکر فدک را در اختیار گرفت. فاطمه زهرا دربارهٔ آن دادخواهی کرد و ابوبکر از واگذاری آن خودداری کرد.[۴۲][۴۳] برخی منابع اهلسنت به در اختیار گرفتن فدک، اعتراض فاطمه زهرا و درخواست حق خود، پاسخ ابوبکر و ناراحتی او از این موضوع اشاره کرده‌اند[۴۴] و برخی منابع نیز با نقل روایت‌های مختلف، جزئیات بیشتری آورده‌اند.[۴۵] در برخی منابع، این اقدام در چارچوب اجتهاد و صلاحیت خلیفه تفسیر شده است.[۴۶] علی در دورهٔ خلافت ابوبکر در برخی امور جامعه و حکومت همکاری داشت و در مسائل علمی، فقهی و قضایی مورد مراجعه قرار می‌گرفت. دربارهٔ این همکاری، برداشت‌های متفاوتی در منابع وجود دارد؛ برخی آن را همکاری برای حفظ مصالح عمومی و وحدت جامعه اسلامی دانسته‌اند و برخی منابع شیعه، باوجود استمرار اختلاف دربارهٔ مسئلهٔ خلافت، از سکوت و مدارا برای جلوگیری از گسترش اختلاف میان مسلمانان سخن گفته‌اند.[۴۷] علی همچنین در کنار حفظ روابط خانوادگی و اجتماعی با خلفا و صحابه،[۴۸] به تفسیر قرآن، تبیین احکام، پاسخ‌گویی به مسائل فقهی و اعتقادی و تربیت شاگردان ادامه داد.[۴۹]
دوره خلافت عمر
پس‌از درگذشت ابوبکر در سال ۱۳ق، عمر بن خطاب به وصیت او به خلافت رسید. عمر در دورهٔ خلافت خود با اصحاب مشورت می‌کرد، اما خود را ملزم به پذیرش نظر آنان نمی‌دانست. او در چند موضوع، ازجمله مسائل قضایی، تعیین تکلیف زمین‌های فتح‌شده عراق[۵۰] و تعیین هجرت پیامبر به‌عنوان مبدأ تاریخ اسلامی، نظر علی را ترجیح داد.[۵۱] علی نیز در حل مسائل سیاسی، قضایی و دینی حکومت مشارکت می‌کرد.[۵۲] در منابع، از عمر بن خطاب نقل شده است که علی را در امر قضاوت برتر از دیگران می‌دانست و تعابیری مانند «لولا علی لهلک عمر»،[۵۳] «أطل الله بقائک»[۵۴] و «أیّدک الله»[۵۵] را خطاب به او به کار می‌برد. در دورهٔ خلافت عمر، سیاست منع تدوین و کتابت حدیث ادامه یافت.[۵۶] بسیاری از نویسندگان شیعه، هدف این ممنوعیت را جلوگیری از انتشار احادیث مربوط به فضائل امام علی و فرزندان او دانسته‌اند.[۵۷][۵۸]
شورای شش‌نفره و دوره خلافت عثمان
خلیفهٔ دوم برای تعیین جانشین، روش دیگری را در پیش گرفت. بنا بر برخی گزارش‌ها، او با اشاره به اینکه انتخاب ابوبکر بر پایه نظر عمومی مسلمانان صورت نگرفته بود، تعیین خلیفه را به مشورت مسلمانان واگذار کرد.[۵۹] بر این اساس، شورایی شش‌نفره متشکل از علی بن ابی‌طالب، عثمان بن عفان، طلحه بن عبیدالله، زبیر بن عوام، سعد بن ابی‌وقاص و عبدالرحمن بن عوف تشکیل شد تا اعضای آن با مشورت یکدیگر، خلیفه را از میان خود انتخاب کنند.[۶۰] در نهایت عثمان به خلافت رسید و تا سال ۳۵ق حکومت کرد.[۶۱] پس‌از آغاز خلافت عثمان، نارضایتی‌ها و اعتراض‌ها به‌تدریج و بر اثر عوامل مختلف گسترش یافت.[۶۲][۶۳] این اعتراض‌ها سرانجام به شورشی گسترده، محاصرهٔ خانهٔ عثمان و کشته‌شدن او انجامید.[۶۴] براساس منابع روایی شیعه و اهلسنت، علی در دورهٔ خلافت عثمان نیز او را نصیحت می‌کرد و از خیرخواهی نسبت به او دریغ نداشت.[۶۵] هنگامی که عثمان در محاصره بود، علی راه‌هایی برای حل بحران پیشنهاد کرد و آب و آذوقه نیز برای او فراهم کرد. براساس برخی منابع اهلسنت،[۶۶] امام حسن و امام حسین نیز به دستور علی از خانهٔ عثمان محافظت می‌کردند.[۶۷]
خلافت امام علی
علی در ذی‌الحجه سال ۳۵ق، پس‌از کشته‌شدن عثمان، به خلافت رسید و بیشتر صحابه در مدینه با او بیعت کردند.[۶۸] در دورهٔ خلافت علی، سه جنگ داخلی جمل،[۶۹][۷۰] صفین[۷۱][۷۲] و نهروان[۷۳] رخ داد که به‌ترتیب با ناکثین، قاسطین و خوارج درگرفت.[۷۴] علی پس‌از آغاز خلافت، مدینه را مرکز حکومت قرار داد؛ اما پس‌از جنگ جمل، بنابر دلایلی ازجمله بد رفتاری برخی از والیان با مسلمانان ایران و دفاع از عزت مسلمانان ایرانی مرکز حکومت را به کوفه منتقل کرد[۷۵] و این شهر تا پایان خلافت او مرکز سیاسی و اداری حکومت بود.[۷۶] براساس پژوهش‌های معاصر، خلافت علی بن ابی‌طالب از نظر آثار و پیامدها به دو دستهٔ بدیع و تکاملی تقسیم شده است.[۷۷]
- قضاوت و نظام قضایی: نظام قضایی او به شیوهٔ اداره دادرسی و اجرای عدالت در مقام قاضی و حاکم مربوط بود.[۷۸] گزینش قضات، استقلال قضایی، پرهیز از ظلم و شکنجه، منع پیش‌داوری،[۷۹] رعایت اصول اخلاقی در رسیدگی به اتهام‌ها و مجازات مجرمان[۸۰] و صدور حکم بر پایهٔ تحقیق و دلیل از موضوعات گزارش‌شده در این زمینه است. تأمین اقتصادی قضات برای پیشگیری از رشوه نیز مورد توجه قرار داشت.[۸۱] در دورهٔ حکومت او زندان‌ها سازمان‌دهی شد و حبس در مواردی به‌عنوان مجازات به کار رفت. همچنین نهادهایی مانند مظالم، بیت‌القصص و تشکیلات شرطه، ایجاد یا سازمان‌دهی شدند. در گزارش‌های مربوط به این سیره، اصلاح مجرم، رعایت اصل برائت[۸۲] و همراهی عدالت قضایی[۸۳] با عفو و احسان نیز مطرح شده است. در برخی پژوهش‌های معاصر، جبران خسارت بزه‌دیدگان، میانجی‌گری و حل اختلاف[۸۴] در نظام قضایی او با مفهوم عدالت ترمیمی تطبیق داده شده است.[۸۵]
- سیاست نظامی: در گزارش‌های مربوط به جنگ‌های او، پیش‌از آغاز نبرد از طریق نامه، اعزام سفیر و گفت‌وگو با سران و افراد برای جلوگیری از جنگ اقدام می‌شد؛ پس‌از بی‌نتیجه ماندن این اقدامات نیز پیش‌از نبرد اتمام حجت می‌کرد و در برخی موارد دشمن از جنگ دست می‌کشید.[۸۶]
- سیاست امنیتی و اطلاعاتی: در گزارش‌های مربوط به این بخش، حفظ امنیت داخلی، صیانت از مرزها، حفظ اطلاعات، آگاهی از وضعیت جامعه و مقابله با تهدیدها مطرح شده است. مخالفان تا زمانی که دست به توطئه، خشونت یا اقدامات تهدیدکننده امنیت نمی‌زدند، از آزادی برخوردار بودند و در صورت ارتکاب رفتار مجرمانه با آنان برخورد می‌شد. حفظ اسرار، شناخت نیرنگ‌ها و احتیاط در برابر دشمنان نیز از موضوعات مورد تأکید در این گزارش‌ها است.[۸۷] برخی پژوهش‌ها اختلافات داخلی، کمرنگ‌شدن ایمان و تعهد دینی، جنگ‌افروزی، قانون‌شکنی، غفلت از دشمن و فساد کارگزاران را از موانع امنیت در اندیشهٔ او دانسته‌اند.[۸۸]
- سیاست خارجی: سیاست خارجی او به روابط با حکومت‌ها و جوامع خارج از قلمرو حکومت مربوط بود. در گزارش‌های مربوط به این حوزه، دعوت و گفت‌وگو، مذاکره و دیپلماسی، مکاتبه، ارسال پیام و پیمان با طرف‌های غیرمتخاصم و ابزارهای اقتصادی مانند تألیف قلوب مطرح شده است. جنگ راهکار نخست نبود و پس‌از ناکامی روش‌های مسالمت‌آمیز مطرح می‌شد.[۸۹] ادارهٔ مناطق دوردست قلمرو اسلامی، ازجمله مصر، یمن و شام، از طریق انتصاب کارگزاران و ارتباط با مرکز حکومت انجام می‌شد.[۹۰]
- اصحاب، کارگزاران و فرماندهان: در منابع رجالی و پژوهشی، شمار زیادی از اصحاب، راویان و کارگزاران امام علی معرفی شده‌اند؛ در رجال طوسی حدود ۴۶۰ نفر،[۹۱] در اصحاب امام علی ۱۱۰۰ نفر[۹۲] و در اصحاب الامام امیرالمؤمنین ۱۴۰۱ نفر از یاران و راویان آن حضرت ثبت شده‌اند.[۹۳] شمار دقیق اصحاب ایرانی امام در منابع تاریخی مشخص نیست؛ بااین‌حال، پیوند ایرانیان با اهل‌بیت را می‌توان از زمان او مشاهده کرد. افرادی مانند سلمان فارسی و میثم تمّار در شمار یاران ایرانی او بودند.[۹۴] کارگزاران علی بن ابی‌طالب در یازده دسته؛ استانداران و فرمانداران، کاتبان و دبیران، گردآوران زکات، مسئولان خراج/مالیات، مسئولان بیت‌المال، بازرسان، نیروهای اطلاعاتی، شُرطَةُ الخَمیس، حاجبان و دربانان، ناظران بازار و قضات جای می‌گرفتند.[۹۵] فرمانداران او را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: گروهی که برای مناطق بزرگ و حساس منصوب می‌شدند و اختیارات گسترده‌ای داشتند و گروهی که مسئولیت مناطق کوچک‌تر را بر عهده داشتند. اختیارات گسترده برخی فرمانداران شامل امور نظامی، قضاوت، اجرای حدود، سرپرستی حجاج، جنگ با دشمن و جمع‌آوری خراج و غنایم بود. براساس گزارش‌های تاریخی، امام در برخی موارد اختیارات گسترده‌ای به کارگزاران خود واگذار می‌کرد تا ادارهٔ امور با کارایی و سرعت بیشتری انجام شود.[۹۶] درصد بالایی از فرمانداران امام علی از اهل یمن بودند.[۹۷] همچنین براساس برخی گزارش‌ها حدود یک‌سوم از انتصابات حکومتی امام علی به جوانان اختصاص داشته است.[۹۸]
شهادت و محل دفن
امام علی در ۱۹ رمضان سال ۴۰ هجری، بر اثر ضربت شمشیر عبدالرحمن ابن‌ملجم مرادی در مسجد کوفه مجروح شد و دو روز بعد، در ۲۱ رمضان، در ۶۳ سالگی به شهادت رسید.[۹۹] این رویداد پس‌از جنگ نهروان و در شرایطی رخ داد که امام علی برای رویارویی دوباره با معاویه درصدد بسیج مردم عراق بود. بنابر منابع تاریخی، سه تن از خوارج برای کشتن امام علی، معاویه بن ابی‌سفیان و عمرو بن عاص توافق کرده بودند و ابن‌ملجم مأمور کشتن امام علی شد.[۱۰۰] براساس روایات، علی بن ابی‌طالب پیش‌از درگذشت دربارهٔ غسل، کفن، نماز و دفن خود سفارش کرد[۱۰۱] و از امام حسن و امام حسین خواست در قصاص ابن‌ملجم بیش از یک ضربه به او نزنند.[۱۰۲] امام پس‌از شهادت بنابر وصیتش،[۱۰۳] به‌وسیله امام حسن، امام حسین، محمد بن حنفیه و با همراهی عبدالله بن جعفر،[۱۰۴] به‌صورت شبانه و مخفیانه در غریین دفن شد و قبر او حدود یک قرن پنهان ماند.[۱۰۵]
حرم امام علی در نجف است. پس‌از افول امویان، محل قبر آشکار شد و براساس گزارش‌های تاریخی، امام صادق در دوره عباسیان آن را زیارت و به شیعیان معرفی کرد؛ هرچند دربارهٔ زمان دقیق آشکار شدن قبر اختلاف است.[۱۰۶] زیارتگاهی منسوب به امام علی در مزار شریف افغانستان نیز به زیارت سخی معروف است.[۱۰۷] حرم نجف در دوره‌های عباسیان، دیلمیان، ایلخانیان، صفویان و افشاریان توسعه، بازسازی و تزئین شد.[۱۰۸][۱۰۹] بنای کنونی آن شامل روضه و ضریح،[۱۱۰] رواق‌ها، ایوان‌ها، صحن، مناره‌ها،[۱۱۱] حسینیه صحن، مسجد الرأس، مدرسه علوم دینی و مقام امام صادق است.[۱۱۲] برخی بناهای پیرامون آن، مانند مسجد عمران بن شاهین،[۱۱۳] مسجد الخضراء،[۱۱۴] حسینیه آل‌زینی، کتابخانه الروضه و تکیه بکتاشیه،[۱۱۵] در جریان توسعه حرم و خیابان‌های اطراف از میان رفته‌اند.[۱۱۶] شماری از عالمان و مراجع شیعه نیز در حرم دفن شده‌اند.[۱۱۷] در دورهٔ معاصر، با اجرای طرح صحن حضرت فاطمه، مساحت حرم به ۱۴۰ هزار مترمربع رسید[۱۱۸] و طرح‌های مرمت، مقاوم‌سازی و توسعه آن اجرا شد.[۱۱۹] حرم امام علی در شکل‌گیری بافت شهری نجف و مناسبات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن اثرگذار بوده است. از دورهٔ صفوی، با تقویت ارتباط ایران و عراق و توسعه حرم‌های شیعی، زیارت، مهاجرت طلاب و مراکز علمی و اقتصادی پیرامون حرم گسترش یافت و این ارتباط در دوره‌های بعد نیز ادامه پیدا کرد.[۱۲۰]
فضایل و جایگاه دینی
فضائل در قرآن و روایات
جایگاه،[۱۲۱] فضایل و ویژگی‌های علی بن ابی‌طالب در آیات قرآن، روایات و گزارش‌های تاریخی بازتاب یافته است. بنابر منابع شیعه و برخی منابع اهلسنت بیش از ۳۰۰ آیه دربارهٔ علی نازل شده یا به او ارتباط داشته است[۱۲۲] و شمار آیاتی که با فضائل او مرتبط دانسته شده، حدود ۱۴۰ آیه ذکر شده است. اختلاف مفسران عمدتاً دربارهٔ تعیین مصداق آیات، شأن نزول و میزان دلالت آنها بر فضیلت، ولایت یا امامت علی است.[۱۲۳] در برخی روایات منقول از پیامبر، فضایل علی بن ابی‌طالب بسیار گسترده دانسته شده و نقل، نوشتن، نگاه کردن و گوش دادن به آنها دارای فضیلت شمرده شده است.[۱۲۴] این فضایل به دو دسته اختصاصی و مشترک با دیگر اهل‌بیت تقسیم شده‌اند که انتساب برخی از این آیات به امام علی یا اهل‌بیت، در تفسیر و حدیث میان مذاهب اسلامی یکسان است.[۱۲۵][۱۲۶] ازجمله فضایل اختصاصی منسوب به امام علی، آیه ولایت،[۱۲۷] لیله‌المبیت و نزول آیه شِراء،[۱۲۸] آیه تبلیغ،[۱۲۹] آیه اِکمال،[۱۳۰] آیه صالح‌المؤمنین،[۱۳۱] آیه اِنفاق،[۱۳۲] آیه نجوا،[۱۳۳] آیه وُدّ،[۱۳۴] احادیث غدیر، منزلت،[۱۳۵] مدینه العلم،[۱۳۶] یوم الدار،[۱۳۷] وصایت،[۱۳۸][۱۳۹] ولایت، علی مَع الحَق،[۱۴۰] طیر مشوی،[۱۴۱] رایَت،[۱۴۲] شجره،[۱۴۳] تشبیه،[۱۴۴][۱۴۵] لا فَتَی إِلّا عَلِی،[۱۴۶] قسیم النار و الجنه[۱۴۷] و ماجرای خاتم‌بخشی[۱۴۸][۱۴۹] است. آیه صادقین،[۱۵۰] آیه خیر البریه،[۱۵۱] آیه مباهله،[۱۵۲] آیه تطهیر،[۱۵۳] آیه مودّت،[۱۵۴] آیه اولی‌الامر،[۱۵۵] آیه اطعام،[۱۵۶] آیه اهل‌الذکر،[۱۵۷] آیه نصر،[۱۵۸] احادیث ثقلین،[۱۵۹] کساء،[۱۶۰] سفینه نوح[۱۶۱] و لوح نیز در شمار فضایل مشترک او با دیگر اهل‌بیت قرار گرفته‌اند.[۱۶۲]
در دوره امویان، گزارش‌هایی از محدودیت در نقل و نشر فضایل امام علی وجود دارد. بر پایه این گزارش‌ها، برخی افرادی که فضایل او را نقل می‌کردند با مجازات‌هایی مانند قتل یا زندان مواجه می‌شدند.[۱۶۳] همچنین در دوره معاویه، در برابر نقل فضایل امام علی، به نقل یا جعل فضایل برای خلفای سه‌گانه تشویق می‌شد.[۱۶۴] در دوره‌های بعد، دربارهٔ اعتبار برخی از روایات و آیات مرتبط با فضایل امام علی نیز اختلاف‌نظر وجود داشت. ابن‌تیمیه[۱۶۵] و شماری از عالمان پس‌از او، ازجمله ابن‌کثیر دمشقی[۱۶۶] و ابن‌قیم جوزی برخی از این گزارش‌ها را ضعیف یا جعلی دانسته‌اند.[۱۶۷] در مقابل، عالمان شیعه و اهلسنت فضایل بسیاری از امام علی نقل کرده‌اند و کتاب‌های مستقلی دربارهٔ فضائل او نوشته‌اند.[۱۶۸][۱۶۹]
ویژگی‌های جسمانی و اخلاقی
در راستای ویژگی‌های جسمانی، علی بن ابی‌طالب مردی میانه‌بالا با چشمانی سیاه و گشاده، ابروهایی کشیده و پیوسته، چهره‌ای گندمگون، ریشی انبوه و شانه‌هایی پهن توصیف شده و اندامی نیرومند برای او گزارش شده است.[۱۷۰] دربارهٔ قدرت بدنی او نیز گزارش شده است که با هرکس مبارزه می‌کرد، او را بر زمین می‌زد.[۱۷۱] عبادت‌پیشگی، زهد، ساده‌زیستی،[۱۷۲] نجابت، جوانمردی،[۱۷۳] شجاعت، حق‌طلبی، خوش‌خلقی و تقوا[۱۷۴][۱۷۵] ازجمله ویژگی‌های اخلاقی گزارش‌شده دربارهٔ امام علی است.[۱۷۶]
سیره و اندیشه علوی
سیره علوی به شیوه رفتار علی بن ابی‌طالب در عرصه‌های فردی و اجتماعی و در تعامل با خدا، خانواده و جامعه اشاره دارد.[۱۷۷] در برخی منابع و پژوهش‌های معاصر، امام علی الگوی مدیریت برای جامعه دینی است.[۱۷۸] عملکرد و سیره او به‌عنوان الگویی برای حکمرانی اسلامی در حوزه‌هایی مانند سیاست، اقتصاد، اجتماع و فرهنگ حاکمان، دولتمردان و مسلمانان در سراسر جهان معرفی شده است.[۱۷۹]
- سیره سیاسی: سیرهٔ سیاسی او در شیوهٔ اداره حکومت و اعمال قدرت سیاسی با اصولی چون صدق‌محوری، حق و قانون‌محوری، انتقادپذیری، شایسته‌محوری، مردم‌سالاری، انسان‌محوری، پایبندی به اصول اخلاقی و احترام به آزادی‌های معقول همراه بود.[۱۸۰] تغییرات، گزینش و نظارت بر کارگزاران شایسته[۱۸۱] و توانمند و عدم توجه به وابستگی‌های قومی و قبیله‌ای،[۱۸۲] انضباط اداری، توجه ویژه به نیروهای مسلح،[۱۸۳] قاطعیت در برابر تخلف، اجرای عدالت و مشورت از شیوه‌های ادارهٔ حکومت او بود.[۱۸۴] آشناکردن کارگزاران با شیوهٔ زمامداری و نحوه رفتار با مردم،[۱۸۵] حفظ سنت‌های پسندیده و توجه به شایستگی، امانت‌داری، تجربه، توانایی مدیریتی، تخصص و تربیت اسلامی در گزینش آنان از دیگر موارد مورد توجه او بود.[۱۸۶][۱۸۷] عدالت در اداره حکومت با برابری، انصاف و پرهیز از تبعیض همراه بود.[۱۸۸][۱۸۹] مشورت با افراد شایسته، باتجربه و خیرخواه و پرهیز از تصمیم‌گیری فردی نیز از شیوه‌های تصمیم‌گیری حکومت بود.[۱۹۰] اصلاح و تقویت قضات عادل و آموزش دادرسان نیز مورد توجه قرار داشت.[۱۹۱] در برخی منابع و دیدگاه‌های علوی، وحدت مسلمانان و تقریب مذاهب اسلامی از اصول مورد تأکید دانسته شده است. این دیدگاه، وحدت را در تعالیم اسلام دارای جایگاه اساسی می‌داند و اتحاد و همبستگی مسلمانان، حفظ عزت و قدرت جامعه اسلامی، بهره‌مندی از خیرات و برکات و مصونیت در برابر دشمنان را به وحدت مسلمانان مرتبط می‌کند.[۱۹۲] نامه‌ها و فرمان‌های او، به‌ویژه مجموعه گردآمده در نهج‌البلاغه، از منابع مهم شناخت شیوه حکومت‌داری وی است.[۱۹۳]
- سیره اجتماعی: سیره اجتماعی او به رفتار با مردم و گروه‌های اجتماعی و رعایت حقوق آنان مربوط بود. احترام به شخصیت افراد، حفظ آبروی مؤمن، توجه به یتیمان، کمک به فقرا و نیازمندان، همسایه‌داری، مهمان‌نوازی و امر به معروف و نهی از منکر از مصادیق گزارش‌شده در این زمینه است.[۱۹۴]
- عدالت اجتماعی و اقتصادی: عدالت اجتماعی و اقتصادی در سیره او با رعایت حقوق افراد و گروه‌های جامعه ارتباط داشت. برابری، انصاف، پرهیز از تبعیض، ساده‌زیستی، دوری از خویشاوندگرایی، مساوات در برخورداری از اموال عمومی و توجه به نیازهای افراد از جنبه‌های این سیره است. در برخی منابع، شایستگی نیز در تقسیم مسئولیت‌ها و حقوق اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است؛ ازاین‌رو، افراد از نظر توانایی، دانش و عملکرد، یکسان شمرده نمی‌شدند.[۱۹۵][۱۹۶]
- آزادی‌های اجتماعی و دینی: آزادی در اندیشهٔ علوی به اختیار انسان در انتخاب و رفتار مربوط دانسته شده و آزادی اندیشه، بیان، عقیده، اجتماع و کار را دربر می‌گیرد.[۱۹۷] گفت‌وگو و مناظره برای دستیابی به حقیقت و رفع سوءتفاهم نیز در گزارش‌های مربوط به رفتار او با مخالفان مطرح شده است.[۱۹۸] در برخی منابع، پیروان ادیان دیگر در حکومت اسلامی از امکان انجام شعائر و حمایت حکومت برخوردار دانسته شده‌اند و برای غیرمسلمانان نیز حقوق اجتماعی در نظر گرفته شده است. دربارهٔ ارتداد نیز در برخی دیدگاهها، مجازات شدید به ارتدادی مربوط دانسته شده که با محاربه یا اقدام علیه جامعه اسلامی همراه باشد.[۱۹۹]
- سیره اقتصادی و مالی: سیره اقتصادی و مالی او به نحوهٔ اداره منابع عمومی و حمایت از فعالیت اقتصادی مردم مربوط بود. عدالت اقتصادی، رعایت حقوق مالی مردم، آبادانی و رونق اقتصادی، تقسیم عادلانه بیت‌المال، توازن در مصرف،[۲۰۰] مبارزه با مفاسد اقتصادی، تشویق به کار، حمایت از فعالیت‌های اقتصادی، رفع موانع تولید، بازرسی و تنظیم بازار،[۲۰۱] آبادانی شهرها،[۲۰۲] توسعه کشاورزی،[۲۰۳] صنعت، تجارت[۲۰۴] و موقوفات[۲۰۵] از موضوعات گزارش‌شده در این زمینه است. در دریافت مالیات، زکات و خراج وضعیت مردم و تولید مورد توجه قرار می‌گرفت و بر رفتار مناسب مأموران، اجرای صحیح قوانین و پرهیز از افزایش فشار مالی بر مردم تأکید می‌شد.[۲۰۶] در برخی پژوهش‌های معاصر، اقداماتی مانند فقرزدایی، اشتغال‌زایی و تقویت تولید با مفهوم اقتصاد مقاومتی تطبیق داده شده است.[۲۰۷]
- سیره عبادی: علی بن ابی‌طالب عبادت را براساس انگیزهٔ عبادت‌کننده به عبادت برای پاداش، عبادت از ترس کیفر و عبادت برای سپاسگزاری از خدا تقسیم کرده است.[۲۰۸][۲۰۹] در منابع روایی، نماز،[۲۱۰] روزه‌داری و عبادت شبانه از اعمال عبادی او گزارش شده است.[۲۱۱]
- سیره علمی: در گزارش‌های مربوط به سیره علمی او، تربیت شاگردان،[۲۱۲] انتقال و تبیین آموزه‌های اسلامی و روایت دانش‌های دینی،[۲۱۳][۲۱۴] تشویق به فراگیری دانش، توجه به جایگاه عالمان و ترجیح علم بر مال مطرح شده است.[۲۱۵] علوم کلام، فقه، تفسیر، قرائت، نحو، فصاحت و بلاغت نیز در منابع به او منسوب شده‌اند.[۲۱۶] تشکیل جلسات آموزشی، آموزش قرآن و فقه و سفارش کارگزاران به آموزش افراد بی‌سواد نیز در گزارش‌ها آمده است.[۲۱۷] در نگاه تربیتی منسوب به او، دانش با عمل و اصلاح رفتار ارتباط داشت و بر قرائت و تدبر در قرآن و عمل به آموزه‌های آن تأکید می‌شد.[۲۱۸]
- سیره خانوادگی: در گزارش‌های تاریخی، بر توجه علی به تأمین معیشت خانواده،[۲۱۹] کار برای کسب درآمد و کمک به نیازمندان تأکید شده است.[۲۲۰][۲۲۱] در زمینه تربیت فرزندان، وی بر رعایت حقوق متقابل والدین و فرزند، نامگذاری نیکو، آموزش متناسب با شرایط زمانه، و سنت‌هایی چون عقیقه تأکید داشت.[۲۲۲] شیوه تربیتی او مبتنی بر تکریم شخصیت، تشویق و پرهیز از سخت‌گیریِ نامعقول، تحقیر و تنبیه بدنی بود.[۲۲۳] نامه‌های اخلاقی او به فرزندانش ازجمله نامه به حسن در نهج‌البلاغه از منابع مهم در بررسی دیدگاه‌های تربیتی او است. همچنین حمایت از خویشاوندان و صله رحم از دیگر ویژگی‌های گزارش‌شده در سیره خانوادگی وی شمرده شده است.[۲۲۴] همچنین در بررسی دیدگاه امام علی دربارهٔ زنان، افزون‌بر حضور اجتماعی زنان در عرصه‌های گوناگون مانند صحنه‌های سیاسی، نظامی، علمی و فرهنگی در دوران حکومت امام[۲۲۵] و سخنان منسوب به زن در نهج‌البلاغه، امام باوجود سنت جاهلیت، به شخصیت و مقام زن احترام گذاشته و زن را مظهر جمال و عطوفت الهی معرفی کرده است.[۲۲۶]
دیدگاهها دربارهٔ امام علی
دیدگاه شیعه
در دیدگاه شیعه، دربارهٔ امامت علی، سیاست با ولایت دینی پیوند دارد و حقانیت و شایستگی اهل‌بیت، مفترض‌الاطاعه‌بودن،[۲۲۷] افضلیت و اعلمیت آنان برای تصدی امامت، به نص پیامبر نسبت داده میشود.[۲۲۸][۲۲۹] حکومت او تنها حکومت مشروع پس‌از رحلت پیامبر دانسته شده است.[۲۳۰] از آثار شیعی دربارهٔ امام علی می‌توان به التحصین،[۲۳۱] الرساله العلویه فی فضل امیرالمؤمنین،[۲۳۲] الروضه فی فضائل امیرالمؤمنین،[۲۳۳] الصحیح من سیره الامام علی،[۲۳۴] الصحیفه العلویه و التحفه المرتضویه،[۲۳۵] الغارات،[۲۳۶] الفصول العلیه فی المناقب المرتضویه،[۲۳۷] المراتب فی فضائل امیرالمؤمنین،[۲۳۸] الیقین باختصاص مولانا علی بامرة المؤمنین،[۲۳۹] تفضیل امیرالمؤمنین،[۲۴۰] خصائص الائمه،[۲۴۱] خصائص الوحی المبین،[۲۴۲] طرف من الانباء و المناقب،[۲۴۳] عمده عیون صحاح الاخبار فی مناقب امام الابرار،[۲۴۴] غایه المرام فی فضائل علی و اولاده الکرام،[۲۴۵] فرحه الغری فی تعیین قبر امیرالمؤمنین،[۲۴۶] قضاء امیرالمؤمنین،[۲۴۷] وقعه صفین[۲۴۸] و کشف الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین[۲۴۹] اشاره کرد.
دیدگاه اهلسنت
در منابع حدیثی، تفسیری و تاریخی اهلسنت، در مورد فضایل، ویژگی‌های اخلاقی و اقدامات امام علی، به‌ویژه دلالت حدیث غدیر بر خلافت و جانشینی پیامبر، دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد.[۲۵۰][۲۵۱] این مطالب در سه محور آیات مرتبط با امام علی، فضایل منقول دربارهٔ او و اقدامات و سیره عملی وی بررسی شده است.[۲۵۲] از احمد بن حنبل، پیشوای مذهب حنبلی، نقل شده است که فضایل نقل‌شده دربارهٔ امام علی دربارهٔ هیچ‌یک از صحابه به این اندازه گزارش نشده است.[۲۵۳] اهلسنت جانشینی پیامبر را حاصل انتخاب مسلمانان می‌دانند.[۲۵۴] برخی متکلمان اهلسنت، سیاست و حکومت امام علی در شرایط آن دوره را با تعابیری مانند معجزه توصیف کرده‌اند.[۲۵۵] با شهادت امام علی، دوره‌ای که در اندیشه اهلسنت خلافت راشدین نامیده میشود،[۲۵۶] پایان یافت. در اندیشه سیاسی اهلسنت، این دوره الگوی حکومت مطلوب دانسته شده و پس‌از آن، از پدیدآمدن بدعت‌ها سخن گفته شده است.[۲۵۷] در منابع اهلسنت نیز آثار متعددی دربارهٔ امام علی ازجمله مائه منقبه،[۲۵۸] الجوهرة فی نسب الإمام علی و آله،[۲۵۹] المعیار و الموازنه در برتری امیرالمؤمنین،[۲۶۰] جواهر المطالب فی مناقب الإمام علی بن ابی‌طالب،[۲۶۱] خصائص امیرالمؤمنین،[۲۶۲] فضائل امیرالمؤمنین،[۲۶۳] مقتل الإمام امیرالمؤمنین،[۲۶۴] مناقب الإمام علی بن ابی‌طالب،[۲۶۵][۲۶۶][۲۶۷] مناقب مرتضوی[۲۶۸] و کفایه الطالب فی مناقب علی بن ابی‌طالب[۲۶۹] تألیف شده است.
دیدگاه غیرمسلمانان
برخی نویسندگان و صاحب‌نظران غیرمسلمان در آثار خود به شخصیت و میراث فکری امام علی پرداخته‌اند. جرج جرداق بر کرامت انسان، آزادی، برابری، عدالت و مبارزه با ستم و فقر تأکید کرده است.[۲۷۰] کارلایل بر شجاعت، جوانمردی و عدالت‌خواهی او تمرکز داشته و کارا دوو، او را شخصیتی روحانی، عارف و رنج‌دیده توصیف کرده است. جبران خلیل جبران بر روحانیت، عظمت و بینش معنوی امام علی تأکید کرده است. میخائیل نعیمه بیشتر به فصاحت، ژرفای اندیشه، توانایی ادبی، ایمان، عدالت‌خواهی و حمایت از ستمدیدگان او پرداخته است.[۲۷۱] شبلی شمیل نیز امام علی را شخصیتی استثنایی و بی‌مانند در تاریخ شرق و غرب دانسته است.[۲۷۲]
آثار
آثار مکتوب و منسوب
مصحف امام علی: بنابر روایات، نسخه‌ای از قرآن بود که امام علی پس‌از درگذشت پیامبر آن را گردآوری کرد و سوره‌ها را براساس ترتیب نزول تنظیم کرد؛ این مصحف امروزه در دسترس نیست.[۲۷۳][۲۷۴] در برخی روایات، شأن نزول آیات[۲۷۵] و ناسخ و منسوخ نیز در حاشیهٔ آن ثبت شده بود[۲۷۶] و بنابر باور شیعیان، این مصحف در اختیار امامان شیعه قرار داشته و اکنون نزد امام مهدی است.[۲۷۷]
نهج‌البلاغه: مهم‌ترین میراث مکتوب برجای‌مانده از امام علی، نهج‌البلاغه است؛ مجموعه‌ای از خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های منسوب به او که میان عالمان شیعه و اهلسنت جایگاه ویژه‌ای یافته و شرح‌ها و تفسیرهای فراوانی بر آن نگاشته شده است. از مشهورترین خطبه‌های این کتاب می‌توان به خطبه شقشقیه، دربارهٔ رخدادهای پس‌از رحلت پیامبر و مسئله خلافت، خطبه قاصعه، دربارهٔ توحید، آفرینش و رابطه انسان با خدا، و خطبه همام،[۲۷۸] در توصیف ویژگی‌های پرهیزگاران، اشاره کرد. نهج‌البلاغه تاکنون به ۱۷ زبان دنیا ترجمه شده است.[۲۷۹]
صحیفه‌ها و نامه‌ها: صحیفه امیرمؤمنین از کهن‌ترین نوشته‌های حدیثی منسوب به علی بن ابی‌طالب است که در منابع شیعه و اهلسنت گزارش شده و بخشی از احکام و روایات آن، ازجمله دربارهٔ دیات و برخی احکام فقهی، در منابع حدیثی نقل شده است. این صحیفه در منابع به علی نسبت داده شده و دربارهٔ نسبت آن با کتاب علی و جامعه دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد.[۲۸۰] نامه به امام حسن، با مضامین اخلاقی و تربیتی، و نامه به مالک اشتر، مشهور به عهدنامه مالک، دربارهٔ اصول حکومت‌داری، عدالت و شیوهٔ اداره جامعه، از مهم‌ترین نامه‌های امام به‌شمار می‌روند.[۲۸۱]
کتاب‌ها: امام علی در طول زندگی خود آثاری پدیدآورد یا آثاری به وی منسوب شده است که ازجمله آنها کتاب جَفْر و جامعه،[۲۸۲] صحیفه امام علی، الملاحم یا صحیفه الدوله و دیوان شعر را می‌توان نام برد. همچنین شماری از آثار فقهی و قضایی که به روایت یا املای او و توسط اصحابش تدوین شده‌اند شامل القضایا و الاحکام، السنن و الاحکام و القضایا، قضایا امیرالمؤمنین، کتاب فی فنون الفقه، کتاب فی نکات الحیوانات، کتاب میثم تمار و کتاب الدیات است.[۲۸۳]
دعا و روایات
دعا و مناجات: در منابع دعایی، دعاها و مناجات‌های منسوب به امام علی در آثاری همچون کتب ادعیه ثبت شده‌اند. ازجملهٔ آنها می‌توان به استغفار هفتادبندی،[۲۸۴] حرز یمانی،[۲۸۵][۲۸۶] دعای صباح،[۲۸۷][۲۸۸] دعای صنمی قریش،[۲۸۹] دعای عشرات،[۲۹۰] دعای مشلول،[۲۹۱] دعای کمیل،[۲۹۲] مناجات شعبانیه،[۲۹۳] الصحیفة العلویة و التحفة المرتضویة،[۲۹۴] مناجات امام علی در مسجد کوفه[۲۹۵] و مناجات منظوم امام علی[۲۹۶] اشاره کرد.
روایات و احادیث: در منابع حدیثی اهلسنت، شمار روایات منقول از امام علی را ۵۳۷ حدیث دانستند.[۲۹۷] در منابع شیعه، سیدحسن قبانچی در مسند الإمام علی روایات او را از منابع شیعه و اهلسنت گرد آورده و شمار آنها را بیش از ۱۱٬۴۵۱ روایت دانسته است.[۲۹۸] همچنین در برخی پایگاه‌های جامع حدیثی شیعه، ۱۷٬۴۳۱ روایت به امام علی نسبت داده شده است.[۲۹۹]
امام علی در فرهنگ ایرانیان
در فرهنگ ایرانی، سیره و شخصیت امام علی در حوزه‌هایی مانند تقوا، عدالت، خردورزی، مسئولیت‌پذیری و تقویت ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی بازتاب یافته است.[۳۰۰] گزارش‌های متعددی دربارهٔ کرامات منسوب به امام علی در آثاری همچون ۳۲۰ داستان از معجزات و کرامات امام علی،[۳۰۱] در اشعار مولانا جلال‌الدین بلخی[۳۰۲] و در متون عرفانی، ازجمله گزارش‌هایی دربارهٔ دیدن امام علی در خواب و رؤیاهای صوفیه،[۳۰۳] بازتاب دارد. ردّالشمس به معنای بازگرداندن خورشید،[۳۰۴] سفر شهودی امام علی و برخی یاران او به کوه قاف با سوارشدن بر پاره‌های ابر،[۳۰۵] سخن گفتن زمین با امام علی، کندن صخره‌ای بزرگ از زمین، تبدیل سنگ‌ریزه‌ها به جواهر، توقف زلزله، پرده‌برداری از بهشت و جهنم و شفای بیماران، ازجمله مواردی است که بیان شده است.[۳۰۶] با توجه به این کرامات، در فرهنگ عامه ایران نیز نام و شخصیت امام علی در برخی آیین‌ها و باورهای مردمی، ازجمله کاربرد عبارت‌هایی مانند «یا علی» و «یا علی مدد»، با مفاهیم یاری‌رسانی و توان‌بخشی پیوند یافته است.[۳۰۷][۳۰۸] شخصیت امام علی در محورهای مهمی مانند جهاد تبیین،[۳۰۹] فتوت و جوانمردی، عقلانیت و عرفان، عدالت‌خواهی و مبارزه با تبعیض و حکمرانی اخلاق‌مدار و راستگویی بخشی از حیات فرهنگی و اجتماعی مردم ایران است.[۳۱۰]
بزرگداشت و آیین‌های مردمی
آیین‌های ولادت
سالروز ولادت امام علی در ایران با برگزاری آیین‌های مذهبی و فرهنگی مانند آذین‌بندی و چراغانی مساجد، تکایا، حسینیه‌ها، بقاع متبرکه و حرم‌ها و نیز شعرخوانی، مولودی‌خوانی و توزیع شیرینی، شربت و نذورات مردمی همراه است.[۳۱۱] آیین‌های گرامیداشت میلاد امام علی شامل برگزاری همایش‌های علمی، فرهنگی و ترویجی، جشنواره‌های هنری، شب‌های شعر علوی، مسابقات حفظ خطبه غدیر و کتاب‌خوانی، نمایشگاه‌های محصولات فرهنگی و مراسم جشن در امامزاده‌ها و بقاع متبرکه است. همچنین در این مناسبت، پویش‌های اجتماعی و فرهنگی، اهدای بسته‌های معیشتی و بهداشتی به مناطق کم‌برخوردار، اهدای هدیه به والدین فرزندانی با نام علی، تجلیل از فعالان فضای مجازی و خانواده‌های شهدا و دیگر برنامه‌های فرهنگی برگزار میشود.[۳۱۲] همزمان با سیزدهم رجب، از سوی رایزنی‌های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف به مناسبت ولادت علی بن ابی‌طالب با حضور ایرانیان مقیم، شخصیت‌های علمی، فرهنگی و دینی و شماری از شاعران برجسته از شهرهای مختلف مراسم و جشن‌هایی برگزار کردند.[۳۱۳][۳۱۴] همچنین روز پدر یا روز مرد در ایران، ۱۳ رجب، سالروز ولادت امام علی بن ابی‌طالب است و پس‌از پیروزی انقلاب اسلامی به این عنوان در تقویم ایران ثبت شد. این مناسبت در فرهنگ‌های مختلف با هدف گرامیداشت پدران و قدردانی از آنان برگزار میشود و در ایران تعطیل رسمی است.[۳۱۵]
آیین‌های شهادت
در سالروز شهادت، به‌ویژه از شب نوزدهم تا بیست‌وسوم رمضان و همزمان با شب‌های قدر، آیین‌های سوگواری شامل سینه‌زنی و زنجیرزنی، سخنرانی، روضه‌خوانی و نوحه‌سرایی در مساجد، حسینیه‌ها، تکایا، بقاع متبرکه و محافل عمومی و خانوادگی برگزار میشود و اطعام روزه‌داران و نیازمندان و توزیع نذری و افطاری نیز از برنامه‌های این ایام است. در برخی مناطق ایران، تعطیلی کسب‌وکار و فعالیت‌های کشاورزی از شب شهادت تا شام غریبان، ازجمله رها کردن آب مزارع و باغ‌ها به‌صورت مشاع برای بهره‌مندی دیگر موجودات، از سنت‌های مرتبط با این مناسبت به‌شمار می‌رود.[۳۱۶]
آیین‌های توسل و زیارت
در منابع شیعه، زیارت امام علی و توسل به او گزارش شده است که به بخشی از تجربه زیسته فرهنگی و اجتماعی ایرانیان در طول تاریخ تبدیل شده است.[۳۱۷] در روایات و سیره ائمه، برای زیارت امام علی فضیلت‌هایی نقل شده و در برخی روایات، مزار او محل زیارت آدم و نوح و پناهگاهی برای دردمندان معرفی شده است. در زیارت امین‌الله نیز امام سجاد، امام علی را «امین‌الله فی ارضه» و «حجته علی عباده» خوانده و از خداوند شفاعت او و برخورداری از فضایل معنوی را درخواست کرده است.[۳۱۸] در برخی منابع اهلسنت نیز مضامین زیارت امیرالمؤمنین با گزارش‌هایی دربارهٔ فضائل، فداکاری، جهاد، جایگاه دینی و نسبت او با پیامبر بازتاب یافته است.[۳۱۹]
عید غدیر
آیین دیدار سادات یکی از رسوم ایرانی در روز عید غدیرخم است. در این روز، سادات به مردم، به‌ویژه مهمانان خود، عیدی می‌دهند. این عیدی معمولاً اسکناس‌های نو است که با مُهرِ القاب امام علی و نام شخص مُهر شده‌اند.[۳۲۰] در ایران، در دوره صفویه، عید غدیر از اعیاد رسمی شیعیان و از ارکان هویت جمعی آنان بود.[۳۲۱] امروزه نیز عید غدیر در جمهوری اسلامی ایران تعطیل رسمی است. همچنین این روز در برخی شهرهای عراق، ازجمله کربلا، نجف و ذی‌قار، تعطیل رسمی است.[۳۲۲] در برخی شهرها، عید غدیر نیز با برگزاری جشن‌های مردمی و خیابانی، مهمانی‌های کیلومتری، برپایی موکب‌های پذیرایی و فرهنگی، اطعام و توزیع نذری و اجرای برنامه‌های فرهنگی و هنری در نقاط مختلف کشور گرامی داشته میشود. علاوه‌بر این، مراسم عید غدیر در سال ۱۴۰۴ش، تجلی اراده ملی مردم ایران برای انتقام و اقتدار از رژیم اسرائیل بود.[۳۲۳][۳۲۴] ایرانیان در سال ۱۴۰۵ش به رسم سال‌های گذشته در روز عید غدیر، مهمانی ۱۰ کیلومتری غدیر را با شعار بیعت در امتداد بعثت برگزار کردند.[۳۲۵]
همچنین در برخی مناطق، برگزاری مراسم عقد و ازدواج به‌صورت نمادین یا جمعی و بزرگداشت پدران آسمانی در این مناسبت گزارش شده است.[۳۲۶] فرهنگ‌سرای اندیشه همزمان با عید غدیر، با اجرای پویش مجازی برادرانه تلاش کرد ضمن احیای سنت عقد اخوت میان شیعیان و دوستداران اهل‌بیت، روحیه همبستگی و اتحاد میان مسلمانان جهان را تقویت کند.[۳۲۷]
بازتاب فرهنگی و هنری
- خوشنویسی: قدیمی‌ترین خوشنویسی‌های منسوب به امام علی در موزه‌های جهان، با خط کوفی بر پوست آهو گزارش شده است.[۳۲۸] از آثار مرتبط می‌توان به تابلوی غدیر؛ ولایت حضرت امام علی، آیه اطاعت اثر علی طه و آثار ولایت امیرالمؤمنین اثر مسعود نجابتی،[۳۲۹][۳۳۰] ها علی بشر کیف بشر،[۳۳۱] السلام علیک یا امیرالمؤمنین،[۳۳۲] علی مع الحق و الحق مع علی اثر علی رضاییان[۳۳۳] و فرازی از مناجات‌نامه امام علی اثر حمیدرضا ابراهیمی اشاره کرد.[۳۳۴] حمید عجمی نیز در ۱۳۷۸ش خط مُعَلّی را ابداع کرد که نام آن برگرفته از امام علی است.[۳۳۵]
- هنرهای تجسمی: از نمونه‌های بازتاب امام علی در نگارگری، نقاشی قهوه‌خانه‌ای شبیه غدیر خم با قدمت ۱۶۵ سال است که در سال ۱۲۷۷ق به سفارش سهراب‌خان تقدسی از رجال دوره قاجار، به‌دست استاد حاجی فارسی نقاشی و خوشنویسی کتیبه‌های آن به خط احمد بن شیخ حسین‌المشهدی اجرا شد؛ این اثر پس‌از اتمام به حرم فاطمه معصومه اهدا و در اوایل دهه ۱۳۷۰ش به موزه حرم منتقل شد.[۳۳۶][۳۳۷] از دیگر آثار، تابلوهای محمود فرشچیان است که چهار صحنه از زندگی امام را در آثار مولود کعبه، یتیم‌نوازی یا پناه، غدیر خم و شهادت به تصویر کشیده است.[۳۳۸][۳۳۹] همچنین می‌توان به نقاشی بیعت، کمال دین، فهذا علی و بعثت در غدیر اثر حسن روح‌الامین، نقاشی جشن ولایت، اکمال دین و مجموعه خط نگاره اذان اثر رضا بدرالسماء، کتیبه غدیری اثر مسعود نجابتی، نقاشی غدیر اثر زنده‌یاد حبیب‌الله صادقی در پیوند میان غدیر و انتظار و ظهور، تابلوی نقاشی غدیر خم اثر علی بحرینی، نقاشی علی پرچم هدایت اثر صابر شیخ‌رضایی اشاره کرد.[۳۴۰] تابلوی گل‌ومرغ و مینیاتور خوشنویسی‌شده غدیر؛ ولایت حضرت امام علی با تکنیک اکریلیک و گواش، اثر رضا بدرالسماء (نقاش)، سیدمسعود آقامیری (مذهب) و سیدرسول آقامیری (خوشنویس)، و تابلوی ولایت حضرت علی اثر حسین رزاقی به سبک مینیاتور و تکنیک اکریلیک در سال ۱۳۷۵ش در مشهد، همچنین تابلوی واقعه غدیرخم اثر سید فضل‌الله هاشمی با تکنیک رنگ‌وروغن روی چوب در سال ۱۳۸۶ش، از آثار غدیریه موزه حرم رضوی هستند.[۳۴۱] در سال ۱۳۹۹ش، در نمایشگاه جلوه امیرالمؤمنین در آثار نقاشی پشت شیشه، ۱۴ اثر با موضوع امام علی از دوره قاجار تا دوره معاصر توسط هنرمندان به تصویر کشیده شد.[۳۴۲] نمایشگاه آیینه افلاک نیز در ۱۴۰۳ش، ۲۰۰ اثر نقاشی، خوشنویسی، نقاشی‌خط، نقاشی قهوه‌خانه‌ای، حجم و گرافیک با موضوع امام علی را ارائه کرد.[۳۴۳]
- موسیقی و سرود: شخصیت امام علی در موسیقی و سرود ایران، در قالب موسیقی متن و تیتراژ، آلبوم‌ها و قطعات آیینی بازتاب یافته است. از آثار شاخص این حوزه امام علی، ساخته فرهاد فخرالدینی با صدای صدیق تعریف، ماه غریبستان با صدای محمد اصفهانی، امیر عشق و حضرت خورشید و مجموعه‌ای از قطعات با موضوع امام علی است که توسط خوانندگان و آهنگسازان مختلف تولید و اجرا شده‌اند.[۳۴۴]
- ادبیات و شعر: بازتاب شخصیت و جایگاه امام علی در شعر فارسی، از دوره‌های نخستین ادب فارسی تا روزگار معاصر، در آثار شاعران و نویسندگان مختلف دیده میشود. ازجمله این شاعران می‌توان به ابوالقاسم فردوسی در شاهنامه،[۳۴۵] ابوالحسن کسایی مروزی،[۳۴۶] ناصر خسرو قبادیانی،[۳۴۷] سنائی غزنوی،[۳۴۸] نظامی گنجوی،[۳۴۹][۳۵۰] عطار نیشابوری،[۳۵۱][۳۵۲][۳۵۳] مُصلِح‌الدین سعدی،[۳۵۴] جلال‌الدین محمد مولوی،[۳۵۵][۳۵۶][۳۵۷] امیر فخرالدین محمود ابن‌یمین،[۳۵۸] شمس‌الدین محمد حافظ،[۳۵۹] سید محمدحسین شهریار،[۳۶۰] محمدحسین غروی اصفهانی (کمپانی)،[۳۶۱] محمد اقبال لاهوری[۳۶۲] و باذل مشهدی[۳۶۳] اشاره کرد. مضامین مرتبط با امام علی در شعر فارسی، موضوعاتی مانند ولایت، غدیر، فضایل و سیره، عدالت، شجاعت و جایگاه معنوی او را دربر می‌گیرد و در قالب‌هایی مانند قصیده، غزل، مثنوی و رباعی بازتاب یافته است. شهریار نیز با سروده همای رحمت از شناخته‌شده‌ترین شاعران معاصر در این زمینه است. ازجمله؛[۳۶۴]
علی ای همای رحمت تو چه آیتی خدا را
که به ماسوا فکندی همه سایه هما را
دل اگر خداشناسی همه در رخ علی بین
به علی شناختم من به خدا قسم خدا را
- سینما، تلویزیون و رادیو: در سینما و تلویزیون، فیلم اینجا شهر دیگری است و مجموعه تلویزیونی امام علی از آثار مرتبط با زندگی و دوران امام علی هستند. در تئاتر نیز نمایش‌های مجلس ضربت خوردن، توبه نمی‌کنم، مهر و آیینه‌ها و زمان سکوت برای زندگان و نمایشنامه‌های امیر و پل با موضوع امام علی اجرا شده‌اند.[۳۶۵] رسانه ملی نیز برنامه‌ها و آثار مناسبتی متعددی دربارهٔ امام علی تولید و پخش کرده است.[۳۶۶] در رادیوهای ایران، فرهنگ، معارف، تهران، قرآن و جوان نیز برنامه‌های مناسبتی، مستند، گفت‌وگو، نمایش و درس‌گفتارهایی دربارهٔ زندگی، سیره، فضایل و اندیشه او تولید شده است که ازجمله آنها ماه شب‌های کوفه، ماه محراب، گفت نپوش، سجده سرخ، خانه بدون علی، پلک تر عشق، از محراب تا معراج و من غدیری‌ام است.[۳۶۷]
- معماری: نام و جایگاه امام علی در معماری مذهبی و تاریخی ایران، به‌ویژه در کتیبه‌ها، کاشی‌کاری، گچ‌بری، محراب‌ها، گنبدها و ایوان‌ها بازتاب یافته است. مسجد جامع اصفهان، مسجد کبود تبریز، مجموعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی و برخی بناهای مذهبی کاشان، یزد، کرمان، خراسان و مشهد از نمونه‌های آن به‌شمار می‌روند. این بازتاب در سکه‌ها، نگارگری و کتاب‌آرایی نیز دیده میشود و موضوعاتی مانند غدیر و ذوالفقار در نگارگری ایرانی، به‌ویژه از دوره صفوی، بازنمایی شده است. همچنین نام امام علی در کتیبه‌ها و تزئینات برخی زیارتگاه‌ها، ازجمله حرم امام رضا، حرم فاطمه معصومه و شاهچراغ، به کار رفته است.[۳۶۸]
نامگذاری فرزندان
اسامی و القاب علی بیشترین انتخاب نام ایرانیان برای فرزندان پسر بوده است.[۳۶۹] براساس داده‌های پایگاه اطلاعات جمعیتی سازمان ثبت احوال کشور، نام علی با بیش از ۲٫۵ میلیون نفر، علیرضا با ۹۴۱ هزار نفر و امیرعلی با ۴۸۱ هزار نفر از رایج‌ترین نام‌های مرتبط با نام امام علی در ایران هستند. در ۹ ماه نخست سال ۱۴۰۴ش نیز ۷۷۳۲ نوزاد با نام علی، ۶۳۹۷ نوزاد با نام امیرعلی و ۲۲۴۰ نوزاد با نام علیرضا نامگذاری شده‌اند.[۳۷۰]
نام علی در فرهنگ اسلامی و به‌ویژه در جامعهٔ ایران، افزون‌بر یک نام شخصی، با شخصیت امام، مفاهیمی چون فضیلت، عدالت، شجاعت و معنویت و نیز هویت دینی و فرهنگی پیوند یافته است. این نام در کشورهای مسلمان نیز رواج گسترده دارد و در خارج از جهان اسلام نیز تا حدی با مهاجرت مسلمانان و انتقال فرهنگی مرتبط دانسته شده است. از منظر جامعه‌شناختی، استمرار و گستردگی نام علی را می‌توان بازتابی از نامگذاری به‌عنوان کنشی هویتی و نمادین دانست که در آن، برکت‌جویی، تعلق دینی، پیوند با سنت خانوادگی و انتقال ارزش‌ها میان نسل‌ها نقش دارد؛ در عین حال، کوتاهی، خوش‌آوایی و امکان ترکیب آن با نام‌های دیگر نیز به رواج و ماندگاری آن در جوامع گوناگون کمک کرده است.[۳۷۱]
نامگذاری فضاهای شهری
نام امام علی در ایران برای شماری از مساجد، حسینیه، کانون فرهنگی هنری، معابر، بزرگراه‌ها، میدان‌ها، مراکز آموزشی و درمانی و دیگر فضاهای عمومی به کار رفته است. براساس آمار ثبت‌شده در نرم‌افزار مسجدیاب در سال ۱۳۹۶ش، ۱٬۴۸۲ مسجد و حسینیه در ایران به نام امام علی یا القاب او، ازجمله امیرالمؤمنین، علی‌بن‌ابی‌طالب و حیدر کرار، نامگذاری شده‌اند؛ این نام پس‌از امام حسین در رتبه دوم نامگذاری مساجد و حسینیه‌ها قرار دارد.[۳۷۲] همچنین براساس آمار اعلام‌شده در سال ۱۴۰۱ش، در ایران ۱٬۰۶۴ کانون فرهنگی هنری، ۱٬۱۳۷ مسجد و ۶۵۸ مجموعه مسجد و کانون فرهنگی هنری به‌صورت مشترک با نام یا القاب امام علی فعالیت می‌کنند.[۳۷۳] علاوه‌بر این، از نمونه‌های شاخص سایر فضاهای شهری می‌توان به بزرگراه امام علی در تهران،[۳۷۴] میدان امام علی در اصفهان،[۳۷۵] بلوار امام علی در پردیسان قم،[۳۷۶] خیابان امام علی[۳۷۷] و دانشگاه افسری امام علی ارتش[۳۷۸] اشاره کرد. همچنین مراکز درمانی متعددی در شهرهای مختلف با این نام فعالیت می‌کنند.[۳۷۹][۳۸۰]
پویش‌های مردمی
بر پایه گزارش رسانه‌های مختلف، هر سال در ایام ولادت یا شهادت امام علی، پویش‌های مردمی مختلفی با رویکرد فرهنگی‌اجتماعی و مذهبی برگزار میشود؛ ازجمله؛ پویش سه‌گانه نذر قربانی، اطعام علوی، به عشق علی،[۳۸۱] پویش همبستگی و امدادرسانی خادمان حرم امام علی،[۳۸۲] سومین پویش ملی من شیعه علی‌ام،[۳۸۳] پویش ملی در پناه علی،[۳۸۴] پویش سراسری جشن ملی بیعت با علی در ۳۱ استان کشور،[۳۸۵] پویش به نام پدر،[۳۸۶] پویش دُرّ نجف،[۳۸۷] پویش به حرمت حضرت علی می‌بخشم،[۳۸۸] پویش حرمت مولا،[۳۸۹] پویش مردمی علی یاوران در ۳۰ استان،[۳۹۰] پویش به حساب علی.[۳۹۱]
پژوهش‌ها و آثار دربارهٔ امام علی
نسخه‌های خطی
حدود ۵۹۰ نسخه خطی از آثار منسوب به امام علی به زبان‌های عربی و فارسی در مرکز نسخ خطی کتابخانه آستان قدس رضوی وجود دارد که مشتمل بر احادیث و روایات از این امام است. نهج‌البلاغه و ترجمه و شروح آن، غُرَرُ الحِکَم و دُرَرُ الکَلِم، دعای صباح و دعای سیفی، ازجمله این آثار است.[۳۹۲] یک نسخه خطی ۵۰۸ ساله با محتوای مناجات منظوم منسوب به علی همزمان با ایام عید غدیر در کتابخانه حرم رضوی رونمایی شد.[۳۹۳] از دیگر نمونه‌های شاخص، قدیمی‌ترین نسخه خطی نهج‌البلاغه در آستان قدس رضوی مربوط به نیمه نخست قرن پنجم هجری،[۳۹۴] نسخه ۳۴۴ ساله مناقب مرتضوی[۳۹۵] و مصحف منسوب به امام علی است که در گنجینه‌های نسخه‌های خطی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شوند.[۳۹۶] همچنین براساس فهرست معجم‌الآثار المخطوطه، حدود ۲۰ هزار نسخه خطی در ۶ هزار عنوان دربارهٔ امام علی در کتابخانه‌های جهان شناسایی و معرفی شده است. این نسخه‌ها به زبان‌های عربی، فارسی، ترکی و اردو هستند و بیشتر آنها در ایران نگهداری می‌شوند؛ در این طرح، نمونه‌هایی از نسخه‌های مرتبط با امام علی در آلمان و بوسنی و هرزگوین نیز شناسایی شده است.[۳۹۷]
پژوهشی و ادبی
در ادب فارسی، منظومه‌های دینی دربارهٔ امام علی بخشی از میراث منظوم فارسی را تشکیل می‌دهند و از نظر ادبی، تاریخی و زبانی بررسی شده‌اند.[۳۹۸] آثار پژوهشی و خواندنی متعددی ازجمله کتاب، مقاله، پایان‌نامه نیز دربارهٔ زندگی، سیره، اندیشه و شخصیت او پدید آمده است.[۳۹۹][۴۰۰] در کنار این آثار و دانشنامه‌های تخصصی و عمومی متعددی دربارهٔ امام علی منتشر شده‌اند که ابعاد گوناگون زندگی، سیره، فضایل، اندیشه، سیاست، اخلاق، حقوق، اقتصاد، علم و مسائل اجتماعی مربوط به او را بررسی می‌کنند.[۴۰۱][۴۰۲][۴۰۳][۴۰۴][۴۰۵] این مطالعات در حوزه ادبیات نیز با آثاری همچون علی‌نامه، از نخستین منظومه‌های شناخته‌شده حماسه شیعی[۴۰۶] و همچنین رمان‌ها و داستان‌هایی با موضوع امام علی ادامه یافته است.[۴۰۷][۴۰۸][۴۰۹] مجموعه آثار دیگری نیز با موضوع علی بن ابی‌طالب نگارش یافته‌اند.[۴۱۰][۴۱۱]
همایش‌ها و کنگره‌ها
در دهه‌های اخیر نیز برگزاری همایش‌ها و کنگره‌های ملی و بین‌المللی،[۴۱۲][۴۱۳] زمینه دیگری برای بررسی ابعاد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، هنری، اخلاقی و تمدن‌ساز سیره و اندیشه امام علی فراهم کرده است؛[۴۱۴] این رویدادها در ایران و دیگر کشورها[۴۱۵][۴۱۶] برگزار شده و موضوعاتی همچون حکومت علوی،[۴۱۷] سیره علوی،[۴۱۸] نهج‌البلاغه،[۴۱۹] حکمرانی،[۴۲۰] مقاومت و غدیر،[۴۲۱][۴۲۲][۴۲۳] تربیت معنوی،[۴۲۴] مدیریت، فرماندهی و دیگر ابعاد شخصیت و میراث او را دربر گرفته‌اند.[۴۲۵] همچنین در سال ۱۳۷۹ش، همایش‌های بین‌المللی و منطقه‌ای دربارهٔ امام علی در چند کشور، برگزاری همایش جهانی عدالت و علی و ترجمه و توزیع کلمات قصار نهج‌البلاغه به ۱۲ زبان اعلام شد.[۴۲۶]
پانویس
- ↑ مفید، الإرشاد، ۱: ۵ و ۸.
- ↑ قمی، منتهی الآمال، ۱: ۲۷۳.
- ↑ طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی، ۱: ۱۵۳.
- ↑ مفید، الإرشاد، ۱: ۱۵.
- ↑ مفید، الإرشاد، ۱: ۲.
- ↑ جمعی از نویسندگان به سرپرستی علی‌اکبر رشاد، دانشنامه امام علی، ۸: ۶۸.
- ↑ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱: ۱۵۵.
- ↑ سیدرضی، نهج‌البلاغه، خطبه ۱۳۱.
- ↑ منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۲۳.
- ↑ محمدی ری‌شهری، دانشنامه امیرالمؤمنین، ۱۴: ۳۰۸.
- ↑ ثابتی، القاب و صفات مولای متقیان.
- ↑ شکوهی قوچانی، اسماء و القاب امیرالمومنین.
- ↑ شهرانی فراهانی، «علی در آیینه نام‌ها، کنیه‌ها و القاب»، سفینه، ۶۵–۸۲.
- ↑ میرزابابایی و افتخاری‌پور، «تحلیل القاب امام علی و نقش آنها در اثبات افضلیت ایشان در منابع حدیثی شیعه و عامه»، مدینه العلم کاظمیه، ۴۰.
- ↑ قمی، منتهی الآمال، ۱: ۳۵۱.
- ↑ محمدی ری‌شهری، اهل‌بیت در قرآن و حدیث، ۱: ۱۰۸.
- ↑ عباس، «بررسی تاریخی شخصیت و زندگانی همسران حضرت امام علی علیه‌السلام»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، جامعه المصطفی العالمیه، ۱.
- ↑ مفید، الإرشاد، ۱: ۳۵۴.
- ↑ خلیلیان، «امام علی و پیروی از پیامبر»، فرهنگ کوثر، ۶۴.
- ↑ مفید، الإرشاد، ۱: ۹ و ۳۵–۳۴.
- ↑ ابن‌اثیر، الکامل فی التاریخ، ۲: ۵۷.
- ↑ معادیخواه، تاریخ اسلام (عصر بعثت)، ۸۰.
- ↑ شهیدی، زیستنامه امام علی، در دانشنامه امام علی، ۸: ۱۴.
- ↑ معادیخواه، تاریخ اسلام (عصر بعثت)، ۱۵۵–۱۵۸.
- ↑ منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۲۴.
- ↑ جعفریان، تاریخ سیاسی اسلام، ۲: ۳۴۴.
- ↑ روحی برندق و احمدی، «تحلیل روایی تاریخیِ پرچم داری امیرمؤمنان علی در غزوات پیامبر اکرم»، تاریخ اسلام، ۳۰.
- ↑ ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ۳: ۲۴.
- ↑ منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۲۴–۲۶.
- ↑ منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۲۳–۲۶.
- ↑ امینی، الغدیر، ۱–۲: مبحث غدیر.
- ↑ مفید، اوائل المقالات، ۳۵.
- ↑ منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۲۴–۲۶.
- ↑ طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۲: ۲۷۹.
- ↑ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱: ۴۳۶–۴۵۳ و ۴۷۵–۴۵۶ و ۴۸۸–۴۷۶.
- ↑ زمانی محجوب، «مولفه‌های تمدن‌ساز در سیره امام علی با رویکرد قرآنی»، قرآن، فرهنگ و تمدن، ۴۶.
- ↑ ابن‌قتیبه دینوری، الامامه و السیاسه، ۱: ۱۴.
- ↑ جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، ۵۳.
- ↑ اربلی، کشف الغمه، ۲: ۶۷.
- ↑ طبرسی، الاحتجاج، ۱: ۱۰۹.
- ↑ مسعودی، مروج الذهب، ۲: ۳۰۸.
- ↑ رهبر، «فدک، نماد مظلومیّت اهل‌بیت»، میقات حج، ۱۶۶–۱۷۸.
- ↑ امین، اعیان الشیعه، ۱: ۳۱۴.
- ↑ طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۳: ۲۰۷–۲۰۸.
- ↑ بلاذری، فتوح البلدان، ۴۴–۴۶.
- ↑ ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ۱: ۲۲۲.
- ↑ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱: ۳۴۷.
- ↑ جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، ۶۰–۶۱.
- ↑ قمی، منتهی الآمال، ۱: ۲۸۰.
- ↑ جعفریان، تاریخ خلفا، ۱۲۹ و ۸۷.
- ↑ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱: ۳۵۹.
- ↑ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱: ۲۹۶ و ۳۵۹–۳۵۸.
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف، ۲: ۱۰۰.
- ↑ سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۳۷.
- ↑ ابن‌شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱: ۳۱۱.
- ↑ ذهبی، تاریخ الإسلام، ۳: ۶۱۶.
- ↑ شهرستانی، منع تدوین الحدیث، ۵۶.
- ↑ مطهری، مجموعه آثار، ۱۷: ۴۳۳.
- ↑ ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ۳: ۳۴۴.
- ↑ سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۲۹.
- ↑ منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۴۶–۵۰.
- ↑ ابن‌کثیر، البدایه و النهایه، ۷: ۱۷۱.
- ↑ یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ۲: ۱۷۳.
- ↑ غریب، خلافه عثمان بن عفان، ۱۰۳ و ۱۰۶–۱۰۵.
- ↑ اداک و حسینی، «موضع‌گیری‌های امام علی در برابر سیاست‌های عثمان بن عفان در دوران خلافت»، مسکویه، ۷–۲۶.
- ↑ ابن‌قتیبه دینوری، الامامه و السیاسه، ۱: ۵۷–۵۸ و ۶۴.
- ↑ منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۵۰–۵۳.
- ↑ طبری، تاریخ طبری، ۴: ۴۲۷–۴۳۱.
- ↑ طبری، تاریخ طبری، ۴: ۴۵۱–۴۵۴ و ۵۰۷ و ۵۱۱ و ۵۳۴.
- ↑ زبیدی، تاج العروس، ۳: ۲۷۳.
- ↑ ابن‌اعثم کوفی، الفتوح، ۳: ۱۶۳.
- ↑ منقری، وقعه صفین، ۵۵ و ۶۰–۵۹ و ۶۷–۶۶.
- ↑ شهرستانی، الملل و النحل، ۱: ۱۳۵.
- ↑ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱: ۴۳۶–۴۵۳ و ۴۷۵–۴۵۶ و ۴۸۸–۴۷۶.
- ↑ «امام علی در دفاع از عزت مسلمانان ایرانی از مدینه به کوفه آمد»، خبرگزاری فارس.
- ↑ دینوری، اخبار الطوال، ۱۵۴.
- ↑ امینی و دشتی، «پیامدها و دستاوردهای حکومت امام علی»، پژوهشنامه علوی، ۲۷–۲۸.
- ↑ عسکری، «سیره امام علی در مواجهه با بزه‌دیدگان بی‌گناه»، معارف اسلامی و حقوق جزا و جرم‌شناسی، ۹۹.
- ↑ فضلی، «سیره قضایی امام علی»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام، ۱۷۳–۱۷۹.
- ↑ پرهیزکاری، «اصول اخلاقی برخورد با متهم در سیرهٔ قضایی امام علی»، پژوهشنامه اخلاق، ۱۳۳.
- ↑ عسکری، «سیره امام علی در مواجهه با بزه‌دیدگان بی‌گناه»، معارف اسلامی و حقوق جزا و جرم‌شناسی، ۹۹.
- ↑ فضلی، «سیره قضایی امام علی»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام، ۱۷۳–۱۷۹.
- ↑ ولیدی، «بررسی مصادیق برجسته عدالت قضایی در سیره امام علی»، نامه علوم انسانی، ۲۶۳.
- ↑ فضلی، «سیره قضایی امام علی»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام، ۱۷۳–۱۷۹.
- ↑ عسکری، «سیره امام علی در مواجهه با بزه‌دیدگان بی‌گناه»، معارف اسلامی و حقوق جزا و جرم‌شناسی، ۹۹.
- ↑ حاجی‌زاده، «جایگاه جنگ در مواجهه با دشمن در سیره نظامی امام علی»، جستارهای تاریخ اسلام، ۱۳۹.
- ↑ دری نجف‌آبادی، «نگاهی به امنیت از منظر امیرمؤمنان»، حکومت اسلامی، بدون صفحه.
- ↑ اکبری، «سیره امنیتی و اطلاعاتی امام علی»، فرهنگ پژوهش، ۱۲.
- ↑ سجادی، «سیاست خارجی دولت اسلامی از دیدگاه امام علی»، علوم سیاسی، بدون صفحه.
- ↑ شهیدی، زیستنامه امام علی، در دانشنامه امام علی، ۸: ۲۵.
- ↑ طوسی، رجال، ۵۷.
- ↑ ناظم‌زاده قمی، اصحاب امام علی.
- ↑ امینی نجفی، اصحاب الامام امیرالمؤمنین.
- ↑ «نقش شخصیت‌های ایرانی در گسترش تشیع»، وب‌سایت اندیشه برتر-مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه.
- ↑ زین، الامام علی بن ابی‌طالب و تجربه الحکم، ۲۸.
- ↑ معینی‌نیا، سیره اداری امام علی در دوران خلافت، ۹۳–۹۶ و ۲۲۴.
- ↑ جعفریان، اطلس شیعه، ۶۰.
- ↑ مطهری و پردل، «جوان‌گرایی در حکومت امام علی»، علوم سیاسی، ۱۴۴.
- ↑ قمی، منتهی الآمال، ۱: ۳۲۰.
- ↑ جعفریان، گزیده حیات سیاسی و فکری امامان شیعه، ۵۳-۵۵.
- ↑ مجلسی، بحار الأنوار، ۳۶: ۵.
- ↑ سیدرضی، نهج‌البلاغه، نامه ۴۷.
- ↑ باقری، «بررسی ابعاد سیاسی اجتماعی وصیت‌نامه امام علی به امام حسن»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، مجتمع دانشگاهی ولیعصر، ۷.
- ↑ مفید، الإرشاد، ۱: ۲۷–۲۸.
- ↑ ثقی کوفی، الغارات، ۲: ۸۳۵–۸۳۷.
- ↑ حکیم، المفصل فی تاریخ النجف الأشرف، ۲: ۲۹–۳۱.
- ↑ خواندمیر، حبیب السیر، ۴: ۱۷۲–۱۷۴.
- ↑ فرطوسی، تاریخچه آستان مطهر امام علی، ۲۹۰–۳۵۱.
- ↑ عقیلی، «تغییر و تحول تاریخی بافت شهری نجف و حرم امام علی (از پیدایش تا دوره معاصر)»، علم و تمدن در اسلام، ۷۸–۸۰.
- ↑ فرطوسی، تاریخچه آستان مطهر امام علی، ۴۲۲–۴۲۵ و ۴۳۷–۴۳۴.
- ↑ فرطوسی، تاریخچه آستان مطهر امام علی، ۳۸۷–۴۱۳.
- ↑ علوی، راهنمای مصور سفر زیارتی عراق، ۱۲۰–۱۲۳.
- ↑ علوی، راهنمای مصور سفر زیارتی عراق، ۱۱۹.
- ↑ علوی، راهنمای مصور سفر زیارتی عراق، ۱۲۱.
- ↑ فرطوسی، تاریخچه آستان مطهر امام علی، ۳۷۴–۳۷۵ و ۳۷۹.
- ↑ فرطوسی، تاریخچه آستان مطهر امام علی، ۳۶۲–۳۷۰.
- ↑ مجلسی، حیوة القلوب، ۱: ۲۲۳.
- ↑ علوی، راهنمای مصور سفر زیارتی عراق، ۱۲۶.
- ↑ «زیرسازی، مقاوم‌سازی و سنگ‌کاری کف و دیوار اطراف ضریح مطهر امام علی»، وب‌سایت ستاد بازسازی عتبات عالیات.
- ↑ عقیلی، «تغییر و تحول تاریخی بافت شهری نجف و حرم امام علی (از پیدایش تا دوره معاصر)»، علم و تمدن در اسلام، ۸۶–۸۷.
- ↑ «عظمت جایگاه امیرالمؤمنین در قیامت براساس منابع اهلسنت»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ گنجی شافعی، کفایة الطالب، ۲۳۱.
- ↑ مفید، الإرشاد، ۱: ۱۱.
- ↑ ابن‌شاذان، مائة منقبة، ۱۷۷.
- ↑ بیاضی، الصراط المستقیم، ۱: ۱۵۱–۲۹۸.
- ↑ شرف‌الدین، المراجعات، ۲۶۲–۲۶۳.
- ↑ طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۶: ۲۵.
- ↑ ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ۱۳: ۲۶۲.
- ↑ سیوطی، الدر المنثور، ۲: ۲۹۸.
- ↑ امینی، الغدیر، ۲: ۱۱۵.
- ↑ طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۹: ۳۳۲.
- ↑ ابن‌عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ۴۲: ۳۵۸.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۹: ۳۸۰.
- ↑ قمی، تفسیر القمی، ۲: ۵۶.
- ↑ ابن‌حنبل، فضائل امیرالمؤمنین، ۱۹۷ و ۱۵۶.
- ↑ قمی، تفسیر القمی، ۱: ۶۸.
- ↑ سیوطی، الدر المنثور، ۵: ۹۷.
- ↑ ابن‌عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ۴۲: ۳۹۲.
- ↑ آل‌کاظمی، امام علی در قرآن، ۱۴۱–۱۴۲ و ۱۴۵.
- ↑ صدوق، الامالی، ۲ و ۸۹.
- ↑ مجلسی، بحار الأنوار، ۳۸: ۳۵۵.
- ↑ بخاری، صحیح البخاری، ۵: ۱۸، حدیث ۳۷۰۱ و ۳۷۰۲.
- ↑ حاکم نیشابوری، مستدرک علی الصحیحین، ۲: ۲۶۳، حدیث ۲۹۴۹.
- ↑ صدوق، کمال‌الدین و تمام النعمه، ۱: ۲۵.
- ↑ نسائی، خصائص أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب، ۹۳.
- ↑ طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۲: ۵۱۴.
- ↑ صدوق، عیون اخبار الرضا، ۲: ۲۷ و ۸۶.
- ↑ طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۶: ۲۵.
- ↑ سیوطی، الدر المنثور، ۲: ۲۹۳.
- ↑ حلی، کشف المراد، ۳۷۱.
- ↑ سیوطی، الدر المنثور، ۶: ۳۷۹.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۲: ۷۶۴.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۸: ۵۶۰.
- ↑ مجلسی، بحار الأنوار، ۲۳: ۲۳۲.
- ↑ عیاشی، تفسیر عیاشی، ۱: ۲۵۱–۲۵۲.
- ↑ زمخشری، الکشاف، ۴: ۶۷۰.
- ↑ حسکانی، شواهد التنزیل، ۱: ۴۳۲.
- ↑ مکارم شیرازی، آیات ولایت در قرآن، ۳۰۷ و ۳۱۲.
- ↑ ترمذی، سنن التزمذی، ۵: ۶۶۲–۶۶۳.
- ↑ محمدی ری‌شهری، اهل‌بیت در قرآن و حدیث، ۱: ۳۸.
- ↑ حاکم نیشابوری، مستدرک علی الصحیحین، ۲: ۳۷۳، حدیث ۳۳۱۲.
- ↑ کلینی، الکافی، ۶: ۵۰.
- ↑ ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ۱: ۲۷.
- ↑ ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ۱۱: ۴۴–۴۵.
- ↑ ابن‌تیمیه، منهاج السنه النبویه، ۸: ۵۰–۸۶ و ۱۲۶–۱۲۲ و ۱۶۸–۱۶۴.
- ↑ ابن‌کثیر، البدایه و النهایه، ۷: ۳۵۷–۳۵۸.
- ↑ ابن‌قیم جوزیه، المنار المنیف، ۵۷.
- ↑ آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ۱۶: ۲۵۳–۲۵۶ و ۲۱: ۱۰۳ و ۲۴: ۴۲۱.
- ↑ نوری کیذقانی و حسینی، فضایل امام علی علیه‌السلام در منابع اهلسنت.
- ↑ امین، سیره معصومان، ۲: ۱۳.
- ↑ ابن‌قتیبه دینوری، المعارف، ۱۲۱.
- ↑ قمی، منتهی الآمال، ۱: ۲۸۶ و ۲۹۶.
- ↑ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱: ۱۵۳.
- ↑ قمی، منتهی الآمال، ۱: ۲۸۵، ۲۸۸–۲۹۰، ۲۹۲و ۲۹۵.
- ↑ سیوطی، الدر المنثور، ۶: ۳۷۹.
- ↑ افضلی، «امام علی و نهج‌البلاغه از نگاه ریمون قسیس شاعر مسیحی معاصر لبنانی»، پژوهشنامه نهج‌البلاغه، ۸۵.
- ↑ ناظم‌زاده قمی، سیمای پرفروغ: پژوهشی پیرامون فضایل و مناقب امیرالمؤمنین علی، ۱۷۱.
- ↑ حسینی خامنه‌ای، «امام علی الگوی مدیریت برای جامعه دینی از منظر رهبری»، اندیشه حوزه، بدون صفحه.
- ↑ «امام علی؛ الگوی حکمرانی اسلامی»، پایگاه خبری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه.
- ↑ سبحانی تبریزی، «امام علی و اصول سیاست»، کتاب نقد، ۳۶–۴۸.
- ↑ شهیدی، زیستنامه امام علی، در دانشنامه امام علی، ۸: ۲۶.
- ↑ ابن‌شعبه حرّانی، تحف العقول، ۱۳۷.
- ↑ سیدرضی، نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.
- ↑ سیدرضی، نهج‌البلاغه، نامه ۴۱.
- ↑ ثواقب، «امام علی کارگزاران حکومت و راهکارهای اصلاحات»، حکومت اسلامی، ۱۴۷.
- ↑ پورطهماسبی و تاجور، «ویژگی‌ها و وظایف کارگزاران در نهج‌البلاغه»، پژوهشنامه علوی، ۲۱ و ۴۱–۳۹.
- ↑ دلشاد تهرانی، امین ناجی و باقرپور، «اصول عزل و نصب کارگزاران با رویکرد اندیشه سیاسی امام علی در نهج‌البلاغه»، مدیریت سازمان‌های دولتی، ۱۴۴–۱۴۵.
- ↑ معمار، «تحلیل جامعه‌شناختی مفهوم عدالت از دیدگاه حضرت علی»، شیعه‌شناسی، ۷۴.
- ↑ غلام علی خمسه، «تحلیل فلسفی مفهوم «عدالت» در اسلام و تأثیر آن بر سیاست و حکومت بر مبنای نهج‌البلاغه»، کنفرانس ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران، ۱۶۹۸–۱۶۹۹.
- ↑ معرفت، «امام علی و حقوق متقابل مردم و حکومت»، کتاب نقد، بدون صفحه.
- ↑ موسوی بجنورد و صفایی، «حقوق متقابل مردم و حکومت اسلامی از دیدگاه امیرالمؤمنین علی»، پژوهشنامه متین، ۱۶.
- ↑ سلطانی و مکه، «وحدت مسلمانان و تقریب مذاهب اسلامی در سیره امام امیرالمؤمنین علی»، پژوهشنامه مذاهب اسلامی، ۴۰.
- ↑ مهدوی‌راد و غروی، «ملاک ارزیابی کارگزاران در نهج‌البلاغه»، علوم حدیث، ۸۶.
- ↑ مصباح، «تحلیل قرآنی سیره سیاسی اجتماعی امام علی»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشکده اصول دین قم، ۵.
- ↑ معمار، «تحلیل جامعه‌شناختی مفهوم عدالت از دیدگاه حضرت علی»، شیعه‌شناسی، ۷۴.
- ↑ غلام علی خمسه، «تحلیل فلسفی مفهوم «عدالت» در اسلام و تأثیر آن بر سیاست و حکومت بر مبنای نهج‌البلاغه»، کنفرانس ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران، ۱۶۹۸–۱۶۹۹.
- ↑ معرفت، «امام علی و حقوق متقابل مردم و حکومت»، کتاب نقد، بدون صفحه.
- ↑ عبداللهی، «شناخت حرکت جهادی در تبیین آزادی و آزادی سیاسی در اسلام با محوریت سیره علوی»، تفسیر متون وحیانی، ۸۳.
- ↑ معرفت، «امام علی و حقوق متقابل مردم و حکومت»، کتاب نقد، بدون صفحه.
- ↑ عالیپور، انصاری مقدم و کریمی‌نیا، «سیره اقتصادی امام علی در الگوی تولید و مصرف مدبرانه»، پژوهش و مطالعات علوم اسلامی، ۸۴.
- ↑ گیلک حکیم‌آبادی، «امام علی، دولت و سیاست‌های اقتصادی»، کتاب نقد، ۱۶۴–۱۶۵.
- ↑ یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ۲: ۲۰۳.
- ↑ مجلسی، بحار الأنوار، ۹۰: ۴۷.
- ↑ کلینی، الکافی، ۵: ۱۱۳ و ۳۱۹.
- ↑ خشنودی و منتظرالقائم، «بررسی و توضیح جایگاه موقوفات امام علی»، شیعه‌شناسی، ۲۲۷.
- ↑ گیلک حکیم‌آبادی، «امام علی، دولت و سیاست‌های اقتصادی»، کتاب نقد، ۱۶۴–۱۶۵.
- ↑ طهماسبی، «واکاوی راهکارهای اجرایی نمودن اقتصاد مقاومتی مبتنی بر فرهنگ علوی»، آیین علوی، ۲۳–۲۴.
- ↑ سیدرضی، نهج‌البلاغه، کلمه ۲۳۷.
- ↑ فیض کاشانی، الوافی، ۴: ۳۶۱.
- ↑ معین الاسلام، «سیره عبادی امیرالمؤمنین علیه‌السّلام»، اندیشه‌های قرآنی متفکران معاصر، ۴۷.
- ↑ قرشی، حیاه الامام زین العابدین، ۱: ۱۴۵.
- ↑ گراوند و امرایی، «جایگاه علم و عالمان در سیره امام علی»، بصیرت و تربیت اسلامی، ۱۵۱ و ۱۶۶.
- ↑ فقهی‌زاده و تاجیک، «مرجعیت علمی امام علی در گستره علوم دینی»، پژوهش‌های نهج‌البلاغه، ۴۹.
- ↑ سیوطی، الدر المنثور، ۶: ۳۷۹.
- ↑ گراوند و امرایی، «جایگاه علم و عالمان در سیره امام علی»، بصیرت و تربیت اسلامی، ۱۵۱ و ۱۶۶.
- ↑ ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ۱: ۱۴–۲۷.
- ↑ سیدرضی، نهج‌البلاغه، نامه ۶۷.
- ↑ یاسمی، «سیره فرهنگی امام علی در نهج‌البلاغه»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مرکز پیام نور تهران، ۲۲۴–۲۳۶.
- ↑ مجلسی، بحار الأنوار، ۷۵: ۳۲.
- ↑ طوسی، الأمالی، ۶۱۶.
- ↑ طبری، دلائل الإمامه، ۱۴۴.
- ↑ ابن‌شعبه حرّانی، تحف العقول، ۱۰۹.
- ↑ شریفی، «شیوه‌های تربیت فرزند از دیدگاه امام علی»، معارف اسلامی و علوم تربیتی، ۶۳.
- ↑ سیدرضی، نهج‌البلاغه، خطبه ۲۳ و ۱۳۹ و ۱۴۲ و نامه ۳۱.
- ↑ یوسفیان، «بررسی عرصه‌های حضور زنان در دوره حکومت امام علی»، معارف اسلامی، ۹۶.
- ↑ عفت، «جایگاه زن در سیره امام علی با تأکید بر نهج البلاغه»، تاریخنامه اسلام، ۹.
- ↑ اسلامی علی‌آبادی، امداد و غفوری‌نژاد، «بازنمایی شواهد تشیع اعتقادی در نیمهٔ اول قرن اول»، پژوهشنامه امامیه، ۱۷۷.
- ↑ منتظرالقائم، «سیر تحول نقش امامان شیعه در احیای تئوری امامت الهی»، تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، ۵۸.
- ↑ ربّانی گلپایگانی، «امامت امام علی»، دانشنامه کلام اسلامی، ۴۵۵–۴۵۸.
- ↑ هالم، تشیع، ۲۷–۲۸ و ۳۱.
- ↑ ابن‌طاووس، التحصین.
- ↑ کراجکی، الرساله العلویه.
- ↑ قمی، الروضه فی فضائل أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب علیه‌السلام.
- ↑ عاملی، الصحیح من سیره الامام علی.
- ↑ سماهیجی، صحیفه علویه.
- ↑ ثقی کوفی، الغارات.
- ↑ قمی، الفصول العلیه فی المناقب المرتضویه.
- ↑ بُستی، المراتب فی فضائل امیرالمؤمنین.
- ↑ ابن‌طاووس، الیقین باختصاص مولانا علی بامرة المؤمنین.
- ↑ مفید، تفضیل امیرالمؤمنین.
- ↑ سیدرضی، خصائص الائمه.
- ↑ ابن‌بطریق، خصائص الوحی المبین.
- ↑ «مجموعه مقالات سومین کنگره بین‌المللی امام علی پژوهی بامعرفی جایزه جهانی امام علی»، وب‌سایت سیویلیکا.
- ↑ «کنگره بین‌المللی نهج‌البلاغه انسان در تراز نهج‌البلاغه»، وب‌سایت سیویلیکا.
- ↑ «اختتامیه چهارمین کنگره بین‌المللی «راه نجات، نهج‌البلاغه و حکمرانی علوی» در اصفهان»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ حسنی، فرحه الغری فی تعیین قبر امیرالمؤمنین.
- ↑ شوشتری، قَضاءُ أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب علیه‌السلام.
- ↑ منقری، وقعه صفین.
- ↑ حلی، کشف الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین.
- ↑ «حقانیت امام علی از منابع روایی اهلسنت»، وب‌سایت الشیعه.
- ↑ مفید نیشابوری، الأربعین عن الأربعین: فی فضائل علی أمیرالمؤمنین.
- ↑ بستانی و جعفرنژاد، «گزیده‌ای از فضایل امام علی از دیدگاه مفسرین و محدثین اهلسنت»، شیعه‌شناسی، ۱۱۱.
- ↑ حاکم نیشابوری، مستدرک علی الصحیحین، ۳: ۱۱۶.
- ↑ ایجی، شرح المواقف، ۸: ۳۵۴.
- ↑ ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ۱۳: ۲۶۲.
- ↑ ابن‌اثیر، الکامل فی التاریخ، ۳: ۱۹۰–۱۹۱.
- ↑ جعفریان، تاریخ تحول دولت و خلافت، ۱۶۸.
- ↑ ابن‌شاذان، مائة منقبة.
- ↑ تلمسانی، الجوهره، ۵.
- ↑ اسکافی، المعیار و الموازنه در برتری امیرالمؤمنین علی.
- ↑ باعونی شافعی، جواهر المطالب فی مناقب الإمام علی بن ابی‌طالب.
- ↑ نسائی، خصائص أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب.
- ↑ ابن‌حنبل، فضائل امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب.
- ↑ ابن ابی‌الدنیا، مقتل الإمام أمیرالمؤمنین.
- ↑ ابن‌مغازلی، مناقب الإمام علی بن أبی‌طالب.
- ↑ اخطب خوارزم، المناقب للخوارزمی.
- ↑ ابن‌مردویه، مناقب علی بن أبی‌طالب و ما نزل من القرآن فی علی.
- ↑ ترمذی، مناقب مرتضوی.
- ↑ گنجی شافعی، کفایه الطالب فی مناقب علی بن أبی‌طالب.
- ↑ جرداق، امام علی صدای عدالت انسانی، ۱–۲: ۲۱–۲۲.
- ↑ جرداق، امام علی صدای عدالت انسانی، ۳–۵: ۱۰۵۵–۱۰۵۶ و ۱۰۵۷–۱۰۵۹ و ۱۰۶۱.
- ↑ جرداق، شرح المواقف، ۱: ۳۵.
- ↑ طباطبایی، قرآن در اسلام، ۱۱۳.
- ↑ ابن‌ندیم، الفهرست، ۳۰.
- ↑ صفار، بصائر الدرجات، ۱۹۳.
- ↑ رامیار، تاریخ قرآن، ۳۷۰–۳۷۱.
- ↑ خرمشاهی، قرآن پژوهی، ۲: ۴۶۹.
- ↑ سیدرضی، نهج‌البلاغه، خطبه ۳ و ۱۹۲ و ۱۹۳.
- ↑ «نهج‌البلاغه را به ۱۷ زبان ترجمه کرده‌ایم»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ نجمی، «صحیفه امیرمؤمنان قدیم‌ترین سند حدیثی موجود در میان مسلمانان»، علوم حدیث، ۴۱–۶۰.
- ↑ سیدرضی، نهج‌البلاغه، نامه ۳۱ و ۵۳.
- ↑ کلینی، الکافی، ۶: ۵۰.
- ↑ مفید، الإرشاد، ۱: ۱۳–۱۴.
- ↑ کفعمی، البلد الامین، ۳۶.
- ↑ مجلسی، بحار الأنوار، ۹۲: ۲۴۰ و ۲۴۶.
- ↑ آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ۱۲: ۲۳۵ و ۶: ۱۹۰.
- ↑ حسینی، «ترجمه دعای صباح»، ۲۳۱.
- ↑ آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ۱۳: ۲۵۲–۲۵۶.
- ↑ کفعمی، المصباح - جنه الامان الواقیه و جنه الایمان الباقیه، ۵۵۲.
- ↑ ابن‌طاووس، جمال الاسبوع، ۴۵۳–۴۶۴.
- ↑ کفعمی، البلد الامین، ۳۳۷.
- ↑ طوسی، مصباح المتهجد، ۵۸۴.
- ↑ مجلسی، بحار الأنوار، ۹۱: ۹۷.
- ↑ سماهیجی، صحیفه علویه، ۱۶.
- ↑ کفعمی، البلد الامین، ۳۱۹–۳۲۰.
- ↑ مجلسی، زاد المعاد، ۴۲۸.
- ↑ مجلسی، زاد المعاد، ۴۲۸.
- ↑ قمی، منتهی الآمال، ۱: ۳۶۵–۴۰۵.
- ↑ جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، ۴۷.
- ↑ یاسمی، «سیره فرهنگی امام علی در نهج‌البلاغه»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مرکز پیام نور تهران، ۲۲۴–۲۳۶.
- ↑ «۳۲۰ داستان از معجزات و کرامات امام علی، عباس عزیزی»، وب‌سایت کتابخانه الکترونیکی انهار.
- ↑ آریا و داداش‌زاده، «بررسی کرامات امام علی در اشعار مولانا جلال‌الدین بلخی»، مطالعات ادبیات تطبیقی، ۵۲۷.
- ↑ داداش‌زاده، آریا و ابراهیم، «بررسی کرامات امام علی و تصویر ایشان در خواب‌ها و رویاهای صوفیه در متون عرفانی»، عرفان اسلامی، ۱۶۳.
- ↑ محمدی ری‌شهری، دانشنامه امیرالمؤمنین، ۱۲: ۳۹–۴۰.
- ↑ کربن، چشم‌اندازهای معنوی و فلسفی اسلام ایرانی، ۴، بخش اول: ۳۸۰.
- ↑ «معجزات امام علی»، خبر آنلاین.
- ↑ میرشکرایی، «علی در فرهنگ مردم ایران»، کتاب ماه هنر، ۹.
- ↑ «یاری‌رسانی نام امام علی در فرهنگ ایرانی»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «جایگاه امیرالمؤمنین در فرهنگ دینی و اجتماعی ایران»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «شخصیت امام علی بخشی از حیات فرهنگی و اجتماعی مردم است»، خبرگزاری صداوسیما.
- ↑ «آیین‌های جشن میلاد امام علی و روز بزرگداشت مقام پدر»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «اجرای ده‌ها ویژه‌برنامه به مناسبت سالروز ولادت امیرالمؤمنین علی»، خبرگزاری شبستان.
- ↑ «مراسم جشن میلاد امام علی در کشورهای مختلف برگزار شد»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «برگزاری جشن میلاد حضرت علی در مرکز اسلامی انگلیس در لندن»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «تاریخ روز پدر ۱۴۰۲، روز مرد و ولادت حضرت علی»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «آیین‌های سوگواری شهادت امام علی برگزار شد»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «شخصیت امام علی بخشی از حیات فرهنگی و اجتماعی مردم است»، خبرگزاری صداوسیما.
- ↑ رجبی، «زیارت امیرالمؤمنین در سیره معصومین»، فرهنگ کوثر، بدون صفحه.
- ↑ «نگاهی به زیارت امیرالمؤمنین با تکیه بر منابع اهلسنت»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ باریکانی، «بررسی مردم شناختی جنبه‌های مختلف برگزاری اعیاد مذهبی در کلانشهرها (مورد مطالعه کلانشهر تهران)»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی (واحد تهران مرکزی)، ۱۰۳.
- ↑ نیک‌زاد و حمزه، «تشیع و تاریخ اجتماعی ایرانیان در عصر صفوی»، شیعه‌پژوهی، ۱۳۱.
- ↑ «نگاهی به پیشینه جشن و سرور شیعیان در عید غدیر خم»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
- ↑ «غدیر ۱۴۰۴؛ تجلی اراده ملی برای انتقام و اقتدار»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «جزئیات مهمانی ۱۰ کیلومتری عید غدیر در خیابان ولیعصر»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «مهمونی ۱۰ کیلومتری غدیر با شعار بیعت در امتداد بعثت»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «آیین‌های جشن میلاد امام علی و روز بزرگداشت مقام پدر»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «احیای سنت غدیریِ عقد اخوت در پویش برادرانه»، خبرگزاری شبستان.
- ↑ «قدیمی‌ترین خط کوفی منسوب به امام علی است»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «قدیمی‌ترین نسخ خطی منسوب به امام علی و غدیر در موزه حرم رضوی رونمایی شد»، قدس آنلاین.
- ↑ «مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند؛ تماشای ولایت علی از چشم هنرمندان»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «ها علی بشر کیف بشر»، وب‌سایت کانون هنری شیعی.
- ↑ «السلام علیک یا امیرالمؤمنین»، وب‌سایت کانون هنری شیعی.
- ↑ «علی مع الحق و الحق مع علی»، وب‌سایت کانون هنری شیعی.
- ↑ «خلق اثر خوشنویسی با ناخن به مناسبت میلاد حضرت علی»، خبرگزاری صداوسیما فارس.
- ↑ عجمی، «خط معلی از یک علی آغاز شد»، گلستان قرآن، ۱۹.
- ↑ «تابلوی نقاشی ۱۶۵ ساله غدیری در موزه حرم حضرت معصومه»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند؛ تماشای ولایت علی از چشم هنرمندان»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «یادی از چند اثر ادبی و هنری معاصر، با موضوع امیرمؤمنان، هنرِ وصف علی»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «امام علی در ۴ تابلوی فرشچیان+تصاویر»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند؛ تماشای ولایت علی از چشم هنرمندان»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «قدیمی‌ترین نسخ خطی منسوب به امام علی و غدیر در موزه حرم رضوی رونمایی شد»، قدس آنلاین.
- ↑ «نمایش نقاشی‌های پشت شیشه در نمایشگاه جلوه امیرالمؤمنین»، وب‌سایت رسانه فرهنگ و هنر صبا.
- ↑ «نمایشگاه آیینه افلاک همزمان با دهه ولایت برگزار میشود»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «نواهایی که در سایه ماه غریبستان ماندگار شدند، ارادت به امیرعشق»، خبرگزاری مهر.
- ↑ فردوسی، شاهنامه فردوسی، ۱: ۱۹–۲۰.
- ↑ «۲ شعر از کسایی در ستایش امام علی»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ ناصر خسرو، دیوان اشعار حکیم ناصر خسرو قبادیانی، ۴۹–۵۰ و ۱۰۴–۱۰۳ و ۱۵۸ و ۲۱۸.
- ↑ سنائی غزنوی، دیوان حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم سنائی غزنوی، ۴۶۷–۴۷۱.
- ↑ نظامی، شرفنامه، ۳۵.
- ↑ نظامی، دیوان قصاید و غزلیات نظامی گنجوی، ۳۴۹.
- ↑ عطار نیشابوری، مصیبت نامه، ۳۴–۳۶.
- ↑ عطار نیشابوری، الهی نامه، ۲۲–۲۳.
- ↑ عطار نیشابوری، منطق الطیر، ۲۶.
- ↑ مصفا، متن کامل دیوان شیخ اجل سعدی شیرازی، ۶۷۹–۶۸۰.
- ↑ مولوی، مثنوی معنوی، دفتر اول، ۱۶۴–۱۶۶، ابیات ۳۷۲۷–۳۷۷۸ و ۱۶۶–۱۶۷، ابیات ۳۷۷۹–۳۷۹۳ و ۱۶۷–۱۶۸، ابیات ۳۷۹۴–۳۸۳۸ و دفتر ششم، ۱۰۹۳–۱۰۹۴، ابیات ۴۵۳۷–۴۵۵۱.
- ↑ مولوی، کلیات شمس تبریزی، رباعیات، شماره ۳۰۰ و ۳۰۴.
- ↑ صولتی، معارفی از تشیع در مثنوی معنوی، ۱۶۱–۱۶۳ و ۱۶۶–۱۶۵.
- ↑ ابن‌یمین، دیوان اشعار ابن‌یمین، ۱۰–۱۱ و ۳۲–۳۱ و ۴۰–۳۹ و ۴۵–۴۴ و ۳۵۵.
- ↑ حافظ، دیوان حافظ، ۳۰۱.
- ↑ شهریار، دیوان شهریار، ۱: ۹۸ و ۶۱۶–۶۱۵.
- ↑ اصفهانی، کلیات دیوان کمپانی، ۳۵–۳۸.
- ↑ اقبال لاهوری، کلیات اشعار فارسی علامه اقبال لاهوری، ۱۱۴–۱۱۶.
- ↑ باذل مشهدی، حمله حیدری.
- ↑ شهریار، دیوان شهریار، ۱: ۹۸.
- ↑ «آثار نمایشی و تصویری امام علی؛ نگاهی به چهار دهه کمکاری»، وب‌سایت رسانه فرهنگ و هنر صبا.
- ↑ «ویژههای رسانه ملی؛ از ولادت امیرالمؤمنین حضرت علی و روز پدر تا گرامیداشت سردار دل‌ها»، وب‌سایت رسانه فرهنگ و هنر صبا.
- ↑ «خبرهای کوتاه رادیو و تلویزیون، 15 سریال رادیویی برای آنتن رمضانی»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «نامی که بر ستون تاریخ حک شد، رد پای علی در هنر و معماری ایران»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «نام علی و القاب علی بیشترین انتخاب ایرانیان برای نام فرزندان»، وب‌سایت مگ‌ایران.
- ↑ «نامگذاری بیش از دو و نیم میلیون نفر در کشور با نام علی»، پایگاه خبری تحلیلی تابناک.
- ↑ «نام علی در کدام کشورها بیشترین طرفدار را دارد؟»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «نام علی و فاطمه بیشترین نام مساجد کشور»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «روایت آماری از مساجد و کانون‌های فرهنگی هنری منتسب به نام و القاب امام علی»، خبرگزاری شبستان.
- ↑ «بزرگراه امام علی از فرجام تا پل آغاز در تهران افتتاح شد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «افتتاح رسمی میدان امام علی اصفهان با حضور رئیس مجلس شورای اسلامی»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «بلوار امام علی پردیسان قم بازگشایی شد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «خیابان امام علی شهرضا بعد از ۱۳ سال افتتاح میشود»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «دانشگاه افسری امام علی، انسان‌سازترین دانشگاه کشور»، خبرگزاری صداوسیما.
- ↑ «بهره‌برداری از ۲۱۱ طرح، بیمارستان امیرالمؤمنین رسماْ افتتاح میشود»، خبرگزاری مهر.
- ↑ الگو:Pک/بن
- ↑ «اجرای پویش‌های سه‌گانه در دهه ولایت و امامت»، پایگاه خبری تحلیلی تابناک.
- ↑ «آغاز پویش همبستگی خادمان حرم امام علی با ملت ایران»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «آغاز سومین پویش ملی من شیعه علی‌ام»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «پویش ملی در پناه علی علیه‌السلام توسط رئیس سازمان بسیج مستضعفین رونمایی شد»، خبرگزاری بسیج.
- ↑ «برگزاری پویش سراسری جشن ملی بیعت با علی در ۳۱ استان کشور، مشارکت بیش از ۱۱۰۰ نوجوان و مددجو»، گیتی آنلاین.
- ↑ «برگزاری پویش به نام پدر جهت آزادی پدران دارای جرایم غیرعمد از زندان»، وب‌سایت اصلی آستان قدس رضوی.
- ↑ «برگزاری پویش درّ نجف با هدف ترویج گفتمان حضرت علی»، پایگاه خبری کانون نیوز.
- ↑ «آغاز پویش به حرمت حضرت علی می‌بخشم در سراسر کشور»، خبرگزاری برنا.
- ↑ «همه به سوگ مولا دعوتید، پویش بزرگ حرمت مولا در مازندران»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «برگزاری پویش مردمی علی یاوران در ۳۰ استان، توزیع ۱۳۰ هزار پرس غذا میان نیازمندان»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «راه‌اندازی پویش به حساب علی در شهرستان فسا»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «قدیمی‌ترین نسخه‌های خطی با محوریت امام علی در کتابخانه رضوی رونمایی شد»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «نسخه خطی ۵۰۸ ساله مناجات نامه منسوب به امام علی در مشهد رونمایی شد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «جزئیاتی از قدیمی‌ترین نسخ خطی نهج‌البلاغه»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «نسخه ۳۴۴ ساله خطی مناقب مرتضوی در مدح امام علی رونمایی شد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «بررسی مصحف منسوب به امام علی در شورای عالی قرآن»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «شناسنامه‌دار شدن ۲۰ هزار نسخه خطی مرتبط با حضرت علی در کتابخانه‌های جهان»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ بگ‌جانی و دبیران، «کتابشناسی منظومه‌های دینی دربارهٔ امام علی»، مطالعات و تحقیقات ادبی، ۴۷–۶۴.
- ↑ «۱۰ کتاب خواندنی دربارهٔ امام علی»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ عاملی، الصحیح من سیرة الامام علی.
- ↑ «فراخوان چهارمین کنگره بین‌المللی «امام علی؛ انسان ۲۵۰ ساله در افق تمدن نوین اسلامی»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ زارع بیدکی، «معرفی کتاب مرجع دانشنامه امام علی»، پیام بهارستان، ۲۳.
- ↑ «موسوعة الإمام أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب»، وب‌سایت کتابخانه مجازی الفبا.
- ↑ محمدی ری‌شهری، گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین، ۱۳.
- ↑ «دانشنامه جامع موضوعی و الفبایی امام علی منتشر شد»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «چطور حماسه امیرالمؤمنین در قرن پنجم جای شاهنامه را گرفت، کدکنی: علی نامه، کمال شعر شیعی است»، وب‌سایت مشرق نیوز.
- ↑ «معرفی رمان قدیس در مورد امام علی»، وب‌سایت مؤسسه تحقیقات و نشر معارف اهل‌البیت.
- ↑ کدیور، پس از بیست سال.
- ↑ «ماجرای سبّ امام علی چه بود؟ مروری بر صفحه‌ای غم‌انگیز از تاریخ با دشنام»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «کتابشناسی امام علی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
- ↑ «فهرست ۳۰ کتاب در مورد امیرالمؤمنین علی»، وب‌سایت پایگاه امام علی.
- ↑ «هشتمین کنفرانس امام علی با موضوع عدالت از منظر امام علی»، وب‌سایت سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران-میلان.
- ↑ «همایش امام علی، الگوی عدالت، شجاعت و حکمت در دوران معاصر از سوی مرکز تبیان در کابل»، وب‌سایت مرکز تبیان.
- ↑ «کنگره بازخوانی ابعاد شخصیتی امیرالمؤمنین، گام نخست تمدن‌سازی علوی است»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ «همایش بین‌المللی امام علی در هند»، خبرگزاری صداوسیما.
- ↑ «همایش بین‌المللی نهج‌البلاغه در هند برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «همایش بین‌المللی حکومت علوی نگاهی پس از ۱۴ قرن»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ [[#CITEREFسال انتشار وارد نشده‌است|وب‌سایت سیلیویکا]].
- ↑ [[#CITEREFسال انتشار وارد نشده‌است|«کنگره بین‌المللی نهج‌البلاغه انسان در تراز نهج‌البلاغه»، وب‌سایت سیلیویکا]].
- ↑ [[#CITEREFسال انتشار وارد نشده‌است|«اختتامیه چهارمین کنگره بین‌المللی راه نجات، نهج‌البلاغه و حکمرانی علوی در اصفهان»، خبرگزاری ایکنا]].
- ↑ «انتشار مقالات دومین کنگره بین‌المللی راهکارهای گسترش فرهنگ غدیر و ترویج نهج‌البلاغه با تأکید بر آداب و سنن اجتماعی واقعه غدیر»، وب‌سایت سیلیویکا.
- ↑ «مجموعه مقالات دومین همایش بین‌المللی غدیر و مقاومت»، وب‌سایت سیلیویکا.
- ↑ «مراسم رونمایی از مجموعه مقالات همایش غدیر و پوستر همایش بین‌المللی غدیر در میراث عارفان مسلمان برگزار گردید»، وب‌سایت دانشگاه ادیان و مذاهب.
- ↑ «مجموعه مقالات اولین همایش بین‌المللی تربیت معنوی و سلامت معنوی از منظر امام علی»، وب‌سایت سیویلیکا.
- ↑ «مجموعه مقالات دومین همایش ملی نهج‌البلاغه در آراء و اندیشه‌های اسلام‌شناسان»، وب‌سایت سیویلیکا.
- ↑ «فعالیت‌های بین‌المللی ستاد بزرگداشت سال امام علی اعلام شد»، خبرگزاری ایرنا.
جستارهای وابسته
منابع
- قرآن کریم.
- «آثار نمایشی و تصویری امام علی؛ نگاهی به چهار دهه کمکاری». وب‌سایت رسانه فرهنگ و هنر صبا. ۱۳ دی ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
- آریا، غلامعلی؛ داداش‌زاده، وحیده (۱۳۹۹). «بررسی کرامات امام علی در اشعار مولانا جلال‌الدین بلخی». مطالعات ادبیات تطبیقی. چهاردهم (پنجاه و ششم): ۵۲۱–۵۴۳.
- «آغاز پویش به حرمت حضرت علی می‌بخشم در سراسر کشور». خبرگزاری برنا. ۱۰ بهمن ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «آغاز پویش همبستگی خادمان حرم امام علی با ملت ایران». خبرگزاری ایکنا. ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «آغاز سومین پویش ملی من شیعه علی‌ام». خبرگزاری ایرنا. ۱۰ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن (۱۴۰۳). الذریعة الی تصانیف الشیعه. بیروت: دار الاضواء.
- آل‌کاظمی، علی (۱۳۸۵). امام علی در قرآن. تهران: دفتر نشر معارف.
- آلوسی، سید محمود (۱۴۱۵). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی. بیروت: دارالکتب العلمیه.
- «آیین‌های جشن میلاد امام علی و روز بزرگداشت مقام پدر». باشگاه خبرنگاران جوان. ۱ فروردین ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «آیین‌های سوگواری شهادت امام علی برگزار شد». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲۸ خرداد ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- ایجی، میر سیدشریف (۱۳۲۵). شرح المواقف. به کوشش بدرالدین نعسانی. قم: الشریف الرضی.
- اخطب خوارزم، موفق بن احمد (۱۳۸۸). المناقب للخوارزمی. به کوشش محمدرضا موسوی خرسان. نجف: المطبعه الحیدریه.
- افضلی، زهرا (۱۳۹۲). «امام علی و نهج‌البلاغه از نگاه ریمون قسیس شاعر مسیحی معاصر لبنانی». پژوهشنامه نهج‌البلاغه. اول (سوم): ۸۷–۱۰۰.
- اکبری، اسدالله (۱۳۸۹). «سیره امنیتی و اطلاعاتی امام علی». فرهنگ پژوهش. دوم (هفتم): ۱–۱۴.
- «السلام علیک یا امیرالمؤمنین». وب‌سایت کانون هنری شیعی. ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- امین، سید محسن (۱۴۰۳). اعیان الشیعه. به کوشش حسن امین. بیروت: دار التعارف للمطبوعات.
- امین، سید محسن (۱۳۷۶). سیره معصومان. ترجمهٔ علی حجتی. تهران: سروش.
- امینی، علی‌اکبر؛ دشتی، فرزانه (۱۳۹۱). «پیامدها و دستاوردهای حکومت امام علی». پژوهشنامه علوی. سوم (اول): ۲۳–۴۶.
- امینی، عبدالحسین (۱۳۶۸). الغدیر. ترجمهٔ محمدباقر بهبودی و همکاران. تهران: کتابخانه بزرگ اسلامی.
- امینی، محمدهادی (۱۴۱۲). اصحاب الامام امیرالمؤمنین و الروات عنه. بیروت: دار الکتاب الاسلامی.
- ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید بن هبةالله (۱۴۰۴). شرح نهج البلاغه. به کوشش تصحیح ابراهیم محمد ابوالفضل. قم: مکتبة آیة الله المرعشی النجفی.
- ابن ابی‌الدنیا، عبدالله بن محمد (۱۴۲۳). مقتل الإمام أمیرالمؤمنین. به کوشش مصطفی مرتضی قزوینی. بیروت: دارالعلوم.
- ابن‌أثیر، ضیاءالدین (۱۳۹۹). الکامل فی التاریخ. بیروت: دار صادر.
- ابن‌اعثم کوفی، محمد بن علی (۱۴۱۱). الفتوح. بیروت: دار الندوه الجدیده.
- ابن‌بطریق، یحیی (۱۴۰۷). عمده عیون صحاح الاخبار فی مناقب امام الابرار. به کوشش جعفر سبحانی تبریزی. قم: جامعه مدرسین.
- ابن‌بطریق، یحیی بن حسن (۱۴۱۷). خصائص الوحی المبین. به کوشش مالک محمودی. تهران: دار القرآن الکریم.
- ابن‌تیمیه، احمد بن عبدالحلیم (۱۴۰۶). منهاج السنه النبویه فی نقض کلام الشیعه القدریه. به کوشش محمد رشاد سالم. ریاض: جامعه الإمام محمد بن سعود الإسلامیه.
- ابن‌حنبل، احمد (۱۴۳۳). فضائل امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب. به کوشش سیدعبدالعزیز طباطبایی. قم: دار التفسیر.
- ابن‌سعد (۱۴۱۸). الطبقات الکبری. بیروت: دار الکتب العلمیه.
- ابن‌شاذان، محمد بن احمد (۱۴۰۷). مائة منقبة من مناقب امیرالمؤمنین و الائمه. قم: مدرسة الامام المهدی.
- ابن‌شعبه حرّانی، حسن بن علی (۱۳۸۷). تحف العقول عن آل الرسول. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی. شرکت چاپ و نشر بین‌الملل.
- ابن‌شهر آشوب، محمد بن علی (۱۳۷۹). مناقب آل ابی‌طالب. قم: علامه.
- ابن‌طاووس، علی بن موسی (۱۴۱۳). التحصین لأسرار ما زاد من کتاب الیقین. قم: مؤسسه دار الکتاب.
- ابن‌طاووس، علی بن موسی (۱۴۱۳). الیقین باختصاص مولانا علی بامرة المؤمنین. به کوشش محمدباقر انصاری و محمدصادق انصاری. قم: دار الکتاب.
- ابن‌طاووس، علی بن موسی (۱۴۲۰). طرف من الانباء و المناقب. به کوشش قیس بهجت عطار. مشهد: تاسوعا.
- ابن‌طاووس، علی بن موسی (۱۳۳۰). جمال الاسبوع بکمال المشروع. قم: دار الرضی.
- ابنعبدالبر، یوسف بن عبدالله (۱۳۲۸). الإستیعاب فی معرفه الأصحاب. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- ابن‌عساکر، علی بن حسن (۱۴۱۵). تاریخ مدینة دمشق. به کوشش علی شیری. بیروت: دار الفکر.
- ابن‌قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم (۱۴۰۷). المعارف. بیروت: دار الکتب العلمیه.
- ابن‌قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم (۱۳۵۶). الامامه و السیاسه. قاهره: بی‌نا.
- ابن‌قیم جوزیه، محمد بن ابی‌بکر (۱۳۹۰). المنار المنیف فی الصحیح و الضعیف. به کوشش عبدالفتاح ابوغده. حلب: مکتبه المبطوعات الاسلامیه.
- ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر (۱۴۰۷). البدایه و النهایه. بیروت: دار الفکر.
- ابن‌مردویه، احمد بن موسی (۱۳۸۲). مناقب علی بن أبی‌طالب و ما نزل من القرآن فی علی. به کوشش عبدالرزاق محمدحسین حرز الدین. قم: دار الحدیث.
- ابن‌مغازلی، علی بن محمد (۱۴۲۴). مناقب الإمام علی بن أبی‌طالب. به کوشش شهاب‌الدین مرعشی و همکاران. بیروت: دار الأضواء.
- ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق (۱۳۴۶). الفهرست. ترجمهٔ محمدرضا تجدد. تهران: بانک بازرگانی ایران (چاپخانه).
- ابن‌یمین، محمودبن یمین الدین (۱۳۴۴). دیوان اشعار ابن‌یمین. به کوشش حسینعلی باستانی‌راد. تهران: کتابخانه سنائی.
- «اجرای پویش‌های سه‌گانه در دهه ولایت و امامت». پایگاه خبری تحلیلی تابناک. ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «اجرای ده‌ها ویژه‌برنامه به مناسبت سالروز ولادت امیرالمؤمنین علی». خبرگزاری شبستان. ۲۴ بهمن ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «احیای سنت غدیریِ عقد اخوت در پویش برادرانه». خبرگزاری شبستان. ۴ مرداد ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۱۵ شهریور ۱۴۰۵.
- «اختتامیه چهارمین کنگره بین‌المللی راه نجات، نهج‌البلاغه و حکمرانی علوی در اصفهان». خبرگزاری ایکنا. ۲۲ آبان ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- اداک، صابر؛ حسینی، فرح (۱۳۸۹). «موضع‌گیری‌های امام علی در برابر سیاست‌های عثمان بن عفان در دوران خلافت». مسکویه. پنجم (چهاردهم): ۷–۲۸.
- اربلی، علی بن عیسی (۱۳۸۱). کشف الغمه فی معرفة الائمة. تبریز: بنی‌هاشمی.
- اسفندیاری، محمد (۱۳۸۰). «مقدمه» در دانشنامه امام علی. به کوشش علی‌اکبر رشاد. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
- اسکافی، محمد بن عبدالله (۱۳۷۴). المعیار و الموازنه در برتری امیرالمؤمنین علی. ترجمهٔ محمود مهدوی دامغانی. به کوشش محمدباقر محمودی. تهران: نی.
- اسلامی علی‌آبادی، طاهره؛ امداد، توران؛ غفوری‌نژاد، محمد (۱۴۰۱). «بازنمایی شواهد تشیع اعتقادی در نیمهٔ اول قرن اول». پژوهشنامه امامیه. هشتم (پانزدهم): ۱۶۳–۱۸۴.
- اصفهانی، محمدحسین (۱۳۶۷). کلیات دیوان حاج شیخ محمدحسین غروی اصفهانی معروف به (کمپانی). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
- «افتتاح رسمی میدان امام علی اصفهان با حضور رئیس مجلس شورای اسلامی». باشگاه خبرنگاران جوان. ۳۰ مرداد ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- اقبال لاهوری، محمد (۱۳۶۶). کلیات اشعار فارسی علامه اقبال لاهوری. به کوشش و مقدمه و حواشی از محمود علمی (درویش). تهران: جاویدان.
- «امام علی؛ الگوی حکمرانی اسلامی». پایگاه خبری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه. ۲۹ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۲۵ شهریور ۱۴۰۵.
- «امام علی در دفاع از عزت مسلمانان ایرانی از مدینه به کوفه آمد». خبرگزاری فارس. ۱۵ خرداد ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۲۵ شهریور ۱۴۰۵.
- «امام علی در ۴ تابلوی فرشچیان+تصاویر». خبرگزاری ایسنا. ۲۳ فروردین ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «انتشار مقالات دومین کنگره بین‌المللی راهکارهای گسترش فرهنگ غدیر و ترویج نهج‌البلاغه با تأکید بر آداب و سنن اجتماعی واقعه غدیر». وب‌سایت سیویلیکا. ۳۰ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- باذل مشهدی، میرزا محمد رفیع. حمله حیدری. نسخه خطی سپهسالار، شماره ۱۰۲۵.
- باریکانی، سمیرا (۱۳۹۱). «بررسی مردم شناختی جنبه‌های مختلف برگزاری اعیاد مذهبی در کلانشهرها مورد مطالعه کلانشهر تهران». پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده روان‌شناسی و علوم اجتماعی.
- باعونی شافعی، محمد بن احمد (۱۴۱۵). جواهر المطالب فی مناقب الإمام علی بن ابی‌طالب. به کوشش محمدباقر محمودی. قم: مجمع احیاء الثقافه الاسلامیه.
- باقری، فاطمه (۱۳۹۶). «بررسی ابعاد سیاسی اجتماعی وصیت‌نامه امام علی به امام حسن». پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، مجتمع دانشگاهی ولیعصر، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
- بخاری، محمد بن اسماعیل (۱۴۲۲). صحیح البخاری. به کوشش محمد زهیر بن ناصر الناصر. بیروت: دار طوق النجاة.
- «بررسی مصحف منسوب به امام علی در شورای عالی قرآن». خبرگزاری تسنیم. ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
- «برگزاری پویش به نام پدر جهت آزادی پدران دارای جرایم غیرعمد از زندان». وب‌سایت اصلی آستان قدس رضوی. ۲۴ دی ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «برگزاری پویش درّ نجف با هدف ترویج گفتمان حضرت علی». پایگاه خبری کانون نیوز. ۹ اسفند ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «برگزاری پویش مردمی علی یاوران در ۳۰ استان، توزیع ۱۳۰ هزار پرس غذا میان نیازمندان». خبرگزاری ایکنا. ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «برگزاری پویش سراسری جشن ملی بیعت با علی در ۳۱ استان کشور، مشارکت بیش از ۱۱۰۰ نوجوان و مددجو». گیتی آنلاین. ۱۳ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «برگزاری جشن میلاد حضرت علی در مرکز اسلامی انگلیس در لندن». خبرگزاری ایرنا. ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «بزرگراه امام علی از فرجام تا پل آغاز در تهران افتتاح شد». خبرگزاری ایرنا. ۸ اسفند ۱۳۸۵. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- بستانی، قاسم؛ جعفرنژاد، محمد (۱۳۸۸). «گزیده‌ای از فضایل امام علی از دیدگاه مفسرین و محدثین اهلسنت». شیعه‌شناسی. هفتم (بیست و پنجم): ۱۱۱–۱۳۸.
- بُستی، ابوالقاسم (۱۴۲۱). المراتب فی فضائل امیرالمؤمنین. قم: دلیل ما.
- بگ‌جانی، عباس؛ دبیران، حکیمه (۱۳۸۹). «کتابشناسی منظومه‌های دینی دربارهٔ امام علی». مطالعات و تحقیقات ادبی. چهارم (چهاردهم و پانزدهم): ۴۷–۶۹.
- بلاذری، احمد بن یحیی (۱۳۹۸). فتوح البلدان. به کوشش رضوان محمد رضوان. بیروت: بی‌نا.
- بلاذری، احمد بن یحیی (۱۴۱۷). أنساب الأشراف. بیروت: دار الفکر.
- «بلوار امام علی پردیسان قم بازگشایی شد». خبرگزاری تسنیم. ۹ شهریور ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «بهره‌برداری از ۲۱۱ طرح، بیمارستان امیرالمؤمنین رسماْ افتتاح میشود». خبرگزاری مهر. ۲ شهریور ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- بیاضی، علی بن محمد (۱۳۸۴). الصراط المستقیم الی مستحقی التقدیم. به کوشش رمضان میخائیل. نجف: المکتبة الحیدریه.
- «بیمارستان امیرالمؤمنین اصفهان در شرایط کرونایی». پایگاه خبری تحلیلی تابناک. ۲۶ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- پرهیزکاری، سید روح‌الله (۱۳۹۳). «اصول اخلاقی برخورد با متهم در سیرهٔ قضایی امام علی». پژوهشنامه اخلاق. هفتم (بیست و ششم): ۱۳۳–۱۴۵.
- پورطهماسبی، سیاوش؛ تاجور، آذر (۱۳۸۹). «ویژگی‌ها و وظایف کارگزاران در نهج‌البلاغه». پژوهشنامه علوی. اول (دوم): ۲۱–۴۲.
- «پویش ملی در پناه علی توسط رئیس سازمان بسیج مستضعفین رونمایی شد». خبرگزاری بسیج. ۲۸ بهمن ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «تابلوی نقاشی ۱۶۵ ساله غدیری در موزه حرم حضرت معصومه». خبرگزاری ایسنا. ۷ مرداد ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «تاریخ روز پدر ۱۴۰۲، روز مرد و ولادت حضرت علی». خبرگزاری ایمنا. ۵ دی ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۲۳ شهریور ۱۴۰۵.
- ترمذی، محمد بن عیسی (۱۴۱۹). سنن الترمذی. به کوشش احمد محمد شاکر. قاهره: دار الحدیث.
- ترمذی، محمدصالح (۱۳۸۰). مناقب مرتضوی. تهران: روزنه.
- تلمسانی، محمد بن ابی‌بکر (۱۴۰۲). الجوهره فی نسب الامام علی. دمشق: مکتبه النوری.
- ثابتی، فرزین (۱۳۷۷). القاب و صفات مولای متقیان علی بن ابی‌طالب. تهران: سبحان.
- ثقفی کوفی، ابواسحاق ابراهیم بن محمد (۱۳۵۳). الغارات. به کوشش جلال‌الدین حسینی ارموی. تهران: انجمن آثار ملی.
- ثواقب، جهانبخش (۱۳۸۰). «امام علی کارگزاران حکومت و راهکارهای اصلاحات». حکومت اسلامی. ششم (بیست و دوم): ۱۴۷–۱۷۷.
- «جایگاه امیرالمؤمنین در فرهنگ دینی و اجتماعی ایران». خبرگزاری ایکنا. ۲۵ دی ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۲۵ شهریور ۱۴۰۵.
- جرداق، جورج (۱۹۷۰). الامام علی صوت العداله الانسانیه. بیروت: دار مکتبه الحیاه.
- جرداق، جورج (۱۳۸۹). امام علی صدای عدالت انسانی. ترجمهٔ محمدعلی سلطانی. تهران: مؤسسه نشر پنجره.
- «جزئیاتی از قدیمی‌ترین نسخ خطی نهج‌البلاغه». خبرگزاری تسنیم. ۹ مهر ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
- «جزئیات مهمانی ۱۰ کیلومتری عید غدیر در خیابان ولیعصر». خبرگزاری تسنیم. ۱۵ تیر ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- جعفریان، رسول (۱۳۷۳). تاریخ تحول دولت و خلافت. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
- جعفریان، رسول (۱۳۸۳). تاریخ سیاسی اسلام، تاریخ خلفا. قم: دلیل ما.
- جعفریان، رسول (۱۳۸۷). حیات فکری سیاسی امامان شیعه. قم: انصاریان.
- جعفریان، رسول (۱۳۸۷). اطلس شیعه. تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح.
- جعفریان، رسول (۱۳۹۱). گزیده حیات سیاسی و فکری امامان شیعه. قم: دفتر نشر معارف.
- جمعی از نویسندگان، (به سرپرستی علی‌اکبر رشاد) (۱۳۸۰). دانشنامه امام علی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
- «چطور حماسه امیرالمؤمنین در قرن پنجم جای شاهنامه را گرفت، کدکنی: علی نامه کمال شعر شیعی است». وب‌سایت مشرق نیوز. ۲۷ فروردین ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۶ شهریور ۱۴۰۵.
- «چند حدیث از امام علی در کتب حدیثی اهلسنت آمده است؟». خبرگزاری رسمی حوزه. ۶ دی ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱ شهریور ۱۴۰۵.
- حاجی‌زاده، یدالله (۱۴۰۱). «جایگاه جنگ در مواجهه با دشمن در سیره نظامی امام علی». جستارهای تاریخ اسلام. دوم (چهارم): ۱۲۱–۱۴۱.
- حافظ، شمس‌الدین محمد (۱۳۱۵). دیوان حافظ. به کوشش حسین پژمان. تهران: کتابخانه بروخیم.
- حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله (۱۴۱۱). المستدرک علی الصحیحین. به کوشش مصطفی عبدالقادر عطا. بیروت: دار الکتب العلمیه.
- حسکانی، عبیدالله بن احمد (۱۴۱۱). شواهد التنزیل لقواعد التفضیل. به کوشش محمدباقر محمودی. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی.
- حسینی، سید محمدرضا (۱۳۷۷). «ترجمه دعای صباح» در میراث حدیث شیعه، دفتر اول. به کوشش مهدی مهریزی و علی صدرائی خوئی. قم: مؤسسه فرهنگی دار الحدیث.
- حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (۱۳۸۱). «امام علی الگوی مدیریت برای جامعه دینی از منظر رهبری». اندیشه حوزه. هشتم (سی و دوم و سی و سوم).
- «حقانیت امام علی ز منابع روایی اهلسنت». وب‌سایت الشیعه. ۲۳ بهمن ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۱۴ شهریور ۱۴۰۵.
- حکیم، حسن عیسی (۱۳۸۵). المفصل فی تاریخ النجف الأشرف. قم: المکتبة الحیدریة.
- حلی، حسن بن یوسف (۱۴۱۳). کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. به کوشش حسن حسن‌زاده آملی. قم: مؤسسة النشر الاسلامی.
- حلی، حسن بن یوسف (۱۳۷۹). کشف الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین. ترجمهٔ حمیدرضا آژیر. تهران: وزارت ارشاد.
- حسنی، سیدعبدالکریم بن طاووس (۱۴۱۹). فرحه الغری فی تعیین قبر امیرالمؤمنین. به کوشش السید تحسین آل شبیب الموسوی. قم: مرکز الغدیر للدراسات الاسلامیه.
- «خبرهای کوتاه رادیو و تلویزیون| 15 سریال رادیویی برای آنتن رمضانی». خبرگزاری تسنیم. ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۸۹). قرآن پژوهی. تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی.
- خشنودی، عفت؛ منتظرالقائم، اصغر (۱۳۹۳). «بررسی و توضیح جایگاه موقوفات امام علی». شیعه‌شناسی. دوازدهم (چهل و هشتم): ۲۲۷–۲۴۸.
- «خلق اثر خوشنویسی با ناخن به مناسبت میلاد حضرت علی». خبرگزاری صداوسیما فارس. ۲۶ بهمن ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- خلیلیان، مهدی (۱۳۸۸). «امام علی و پیروی از پیامبر». فرهنگ کوثر. دوازدهم (هفتاد و نهم): ۶۴–۷۰.
- خواندمیر، غیاث‌الدین بن همام‌الدین (۱۳۸۰). حبیب السیر فی اخبار افراد بشر. به کوشش محمد دبیر سیاقی، جلال‌الدین همایی. تهران: خیام.
- «خیابان امام علی شهرضا بعد از ۱۳ سال افتتاح میشود». خبرگزاری فارس. ۱۳ آذر ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- داداش‌زاده، وحیده؛ آریا، غلامعلی؛ ابراهیم، علیرضا (۱۴۰۱). «بررسی کرامات امام علی و تصویر ایشان در خواب‌ها و رویاهای صوفیه در متون عرفانی». عرفان اسلامی. نوزدهم (هفتاد و چهارم): ۱۶۳–۱۸۰.
- «دانشگاه افسری امام علی، انسان‌سازترین دانشگاه کشور». خبرگزاری صداوسیما. ۷ تیر ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «دانشنامه جامع موضوعی و الفبایی امام علی منتشر شد». خبرگزاری ایکنا. ۷ مرداد ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۶ شهریور ۱۴۰۵.
- دری نجف‌آبادی، قربانعلی (۱۳۷۹). «نگاهی به امنیت از منظر امیرمؤمنان». حکومت اسلامی. پنجم (هجدهم).
- «دسته‌بندی احادیث بر اساس نام معصوم». وب‌سایت کتابخانه احادیث شیعه. دریافت‌شده در ۱ شهریور ۱۴۰۵.
- دلشاد تهرانی، مصطفی؛ امین ناجی، محمدهادی؛ باقرپور، سیدمعصوم (۱۳۹۵). «اصول عزل و نصب کارگزاران با رویکرد اندیشه سیاسی امام علی در نهج‌البلاغه». مدیریت سازمان‌های دولتی. پنجم (یکم، پیاپی هفدهم): ۱۳۷–۱۵۰.
- دینوری، احمد بن داود (۱۳۷۱). أخبار الطوال. ترجمهٔ محمود مهدوی دامغانی. تهران: نی.
- ذهبی، محمد بن احمد (۱۴۱۳). تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام. به کوشش عمر عبدالسلام تدمری. بیروت: دار الکتاب العربی.
- رامیار، محمود (۱۳۶۹). تاریخ قرآن. تهران: امیرکبیر.
- «راه‌اندازی پویش به حساب علی در شهرستان فسا». خبرگزاری مهر. ۲۱ خرداد ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- ربّانی گلپایگانی، علی. «امامت امام علی». دانشنامه کلام اسلامی (جلد ۱): ۴۵۳–۴۷۱.
- رجبی، حسین (۱۳۷۶). «زیارت امیرالمؤمنین در سیره معصومین». فرهنگ کوثر. اول (هفتم).
- «روایت آماری از مساجد و کانون‌های فرهنگی هنری منتسب به نام و القاب امام علی». خبرگزاری شبستان. ۳ اردیبهشت ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- روحی برندق، کاووس؛ احمدی، علی (۱۳۹۷). «تحلیل روایی تاریخیِ پرچم داری امیرمؤمنان علی در غزوات پیامبر اکرم». تاریخ اسلام. نوزدهم (دوم): ۷–۴۰.
- رهبر، محمدتقی (۱۳۷۹). «فدک، نماد مظلومیّت اهل‌بیت». میقات حج. نهم (سی و چهارم): ۱۵۸–۱۸۵.
- «سیزدهمین همایش بین‌المللی سیره علوی در لرستان». خبرگزاری ایکنا. ۲۱ خرداد ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- سیوطی، جلال‌الدین (۱۴۰۴). الدر المنثور فی تفسیر المأثور. قم: کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی.
- سیوطی، جلال‌الدین (۱۴۱۱). تاریخ الخلفاء. قم: الشریف الرضی.
- «شخصیت امام علی بخشی از حیات فرهنگی و اجتماعی مردم است». خبرگزاری صداوسیما. ۱۳ بهمن ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۵ شهریور ۱۴۰۵.
- شرف‌الدین، عبدالحسین (۱۴۱۶). المراجعات. به کوشش حسین راضی. قم: المجمع العالمی لاهل‌البیت.
- شریفی، محمدعارف (۱۴۰۴). «شیوه‌های تربیت فرزند از دیدگاه امام علی». معارف اسلامی و علوم تربیتی. ششم (بیست و دوم): ۵۴–۶۶.
- شکوهی قوچانی، علی‌اصغر (۱۳۸۵). اسماء و القاب امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی استان قدس رضوی.
- «شناسنامه‌دار شدن ۲۰ هزار نسخه خطی مرتبط با حضرت علی در کتابخانه‌های جهان». خبرگزاری تسنیم. ۲۸ شهریور ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
- شوشتری، محمدتقی (۱۴۳۰). قَضاءُ أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب. نجف: المکتبه الحیدریه.
- شهرانی فراهانی، زهرا (۱۳۸۶). «علی در آیینه نام‌ها، کنیه‌ها و القاب». سفینه. چهارم (چهاردهم): ۶۵–۸۴.
- شهرستانی، محمد بن عبدالکریم (۱۴۱۵). الملل و النحل. به کوشش محمدسید کیلانی. بیروت: دار المعرفه.
- شهرستانی، سیدعلی (۱۴۳۰). منع تدوین الحدیث: قراءة فی منهجة الفکر واصول مدرستی الحدیث عند المسلمین. قم: مؤسسه الرافد.
- شهریار، محمدحسین (۱۳۸۶). دیوان شهریار. تهران: زرین، نگارستان کتاب.
- شهیدی، سیدجعفر (۱۳۸۰). زیستنامه امام علی، در دانشنامه امام علی. تهران: مرکز نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
- شیعی سبزواری بیهقی، حسن بن حسین (۱۳۸۰). غایه المرام فی فضایل علی و اولاده الکرام، میراث حدیث شیعه، دفتر ششم. به کوشش علیرضا هزار. قم: دار الحدیث.
- صدوق، محمد بن علی (۱۳۷۶). الامالی. تهران: کتابچی.
- صدوق، محمد بن علی (۱۳۷۸). عیون اخبار الرضا. به کوشش مهدی لاجوردی. تهران: جهان.
- صدوق، محمد بن علی بن حسین بن بابویه (۱۳۹۵). کمال‌الدین و تمام النعمه. قم: دار الکتب الاسلامیه.
- صفار، محمد بن حسن (۱۴۰۲). بصائر الدرجات. به کوشش جواد قیومی اصفهانی. قم: مؤسسه بوستان کتاب (مرکز چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم).
- صولتی، قدرت (۱۳۷۷). معارفی از تشیع در مثنوی معنوی. تهران: ابرون.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۰). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الاعلمی للمطبوعات.
- طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۷۶). قرآن در اسلام. به کوشش محمدباقر بهبودی. تهران: دار الکتب الاسلامیة.
- طبرسی، احمد بن علی (۱۴۲۴). الاحتجاج. به کوشش جعفر سبحانی تبریزی، ابراهیم بهادری، محمد هادی به. قم: سازمان اوقاف و امور خیریه، اسوه.
- طبرسی، فضل بن حسن (۱۳۷۲). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. به کوشش محمدجواد بلاغی. تهران: ناصر خسرو.
- طبرسی، فضل بن حسن (۱۳۹۰). إعلام الوری بأعلام الهدی. تهران: دارالکتب الإسلامیه.
- طبری، محمد بن جریر (۱۴۱۳). دلائل الإمامه. قم: بنیاد بعثت، واحد تحقیقات اسلامی.
- طبری، محمد بن جریر (۱۳۶۲). تاریخ الطبری (تاریخ الرسل و الملوک). ترجمهٔ ابوالقاسم پاینده. تهران: اساطیر.
- طبری، محمد بن جریر (۱۳۸۷). تاریخ الامم و الملوک. ترجمهٔ عباس معروفی. به کوشش محمد ابوالفضل ابراهیم. بیروت: دار التراث.
- طوسی، محمد بن حسن (۱۴۱۴). الأمالی. قم: دار الثقافه.
- طوسی، محمد بن حسن (۱۴۱۵). رجال طوسی. قم: مؤسسه نشر اسلامی.
- طوسی، محمد بن حسن (۱۴۱۸). مصباح المتهجد. بیروت: چاپ علاءالدین اعلمی.
- طهماسبی، اصغر (۱۴۰۱). «واکاوی راهکارهای اجرایی نمودن اقتصاد مقاومتی مبتنی بر فرهنگ علوی». آیین علوی. دوم (یکم): ۲۳–۴۸.
- عالیپور، صدیقه؛ انصاری مقدم، مجتبی؛ کریمی‌نیا، محمدمهدی (۱۴۰۰). «سیره اقتصادی امام علی در الگوی تولید و مصرف مدبرانه». پژوهش و مطالعات علوم اسلامی. سوم (بیست و نهم): ۸۴–۹۵.
- عاملی، سیدجعفر مرتضی (۱۳۹۴). الصحیح من سیرة الامام علی. قم: مرکز نشر و ترجمه آثار علامه محقق.
- عباس، قیصر (۱۴۰۳). «بررسی تاریخی شخصیت و زندگانی همسران حضرت امام علی». پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، جامعه المصطفی العالمیه، مجتمع آموزش عالی امام خمینی- مدرسه عالی تاریخ و ادیان.
- عبدالمجید، ناصری (۱۳۸۲). «سیری در زندگانی امام اول شیعیان». شیعه‌شناسی. اول (سوم و چهارم): ۴۳–۵۸.
- عبداللهی، محسن (۱۴۰۳). «شناخت حرکت جهادی در تبیین آزادی و آزادی سیاسی در اسلام با محوریت سیره علوی». تفسیر متون وحیانی. پنجم (هفتم): ۷۳–۹۲.
- عجمی، حمید (۱۳۷۹). «خط معلی از یک علی آغاز شد». گلستان قرآن. اول (سیزدهم): ۱۹–۲۶.
- عسکری، موسی (۱۴۰۲). «سیره امام علی در مواجهه با بزه‌دیدگان بی‌گناه». معارف اسلامی و حقوق جزا و جرم‌شناسی. چهارم (شانزدهم): ۹۹–۱۳۴.
- عطار نیشابوری، فریدالدین محمد (۱۳۳۹). الهی نامه. به کوشش فؤاد روحانی. تهران: کتابفروشی زوار تهران شاه آباد.
- عطار نیشابوری، فریدالدین محمد (۱۳۵۶). مصیبت نامه. به کوشش وصال نورانی. تهران: زوّار.
- عطار نیشابوری، فریدالدین محمد (۱۳۵۶). منطق الطیر (مقامات الطیور). به کوشش سیدصادق گوهرین. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
- «عظمت جایگاه امیرالمؤمنین در قیامت براساس منابع اهلسنت». خبرگزاری ایکنا. ۲۴ فروردین ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۱۴ شهریور ۱۴۰۵.
- عفت، بتول (۱۴۰۱). «جایگاه زن در سیره امام علی با تأکید بر نهج‌البلاغه». تاریخنامه اسلام. چهارم (یکم): ۹–۳۱.
- عقیلی، سیداحمد (۱۴۰۴). «تغییر و تحول تاریخی بافت شهری نجف و حرم امام علی از پیدایش تا دوره معاصر». علم و تمدن در اسلام. هفتم (بیست و پنجم): ۷۱–۹۰.
- علوی، احمد (۱۳۸۹). راهنمای مصور سفر زیارتی عراق. قم: معروف.
- «علی مع الحق و الحق مع علی». وب‌سایت کانون هنری شیعی. ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- عیاشی، محمد بن مسعود (۱۳۸۰). تفسیر عیاشی. به کوشش سیدهاشم رسولی محلاتی. تهران: المطبعة العلمیه.
- «غدیر ۱۴۰۴؛ تجلی اراده ملی برای انتقام و اقتدار». خبرگزاری تسنیم. ۲۴ خرداد ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- غریب، مامون (۱۹۹۷). خلافه عثمان بن عفان. قاهره: مرکز الکتاب للنشر.
- غلام علی خمسه، مجتبی (۱۴۰۳). «تحلیل فلسفی مفهوم «عدالت» در اسلام و تأثیر آن بر سیاست و حکومت بر مبنای نهج‌البلاغه». کنفرانس ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران: ۱۶۹۰–۱۷۰۰.
- «فراخوان چهارمین کنگره بین‌المللی امام علی؛ انسان ۲۵۰ ساله در افق تمدن نوین اسلامی». خبرگزاری ایکنا. ۳ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- فردوسی، ابوالقاسم (۱۳۷۵). شاهنامه فردوسی. به کوشش سعید حمیدیان. تهران: قطره. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۵۹۵-۸۱۳-۶.
- فرطوسی، صلاح مهدی (۱۳۹۳). تاریخچه آستان مطهر امام علی. ترجمهٔ حسین طه‌نیا. تهران: مشعر.
- فضلی، حجت‌اله (۱۳۸۶). «سیره قضایی امام علی». پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه باقرالعلوم، دانشکده الهیات و معارف اسلامی.
- «فعالیت‌های بین‌المللی ستاد بزرگداشت سال امام علی اعلام شد». خبرگزاری ایرنا. ۲۰ شهریور ۱۳۷۹. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- فقهی‌زاده، عبدالهادی؛ تاجیک، الهه (۱۳۹۳). «مرجعیت علمی امام علی در گستره علوم دینی». پژوهش‌های نهج‌البلاغه. چهاردهم (چهلم): ۴۹–۷۴.
- «فهرست ۳۰ کتاب در مورد امیرالمؤمنین علی». وب‌سایت پایگاه امام علی. ۲۸ آذر ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- فیض کاشانی، محمدمحسن (۱۴۰۶). الوافی. اصفهان: کتابخانه امیرالمؤمنین.
- قبانچی، سیدحسن (۱۴۲۱). مسند الامام علی. به کوشش شیخ طاهر اسلامی. بیروت: مؤسسة الاعلی.
- «قدیمی‌ترین خط کوفی منسوب به امام علی است». خبرگزاری ایکنا. ۵ آبان ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «قدیمی‌ترین نسخ خطی منسوب به امام علی و غدیر در موزه حرم رضوی رونمایی شد». قدس آنلاین. ۱۴ مرداد ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
- «قدیمی‌ترین نسخه‌های خطی با محوریت امام علی در کتابخانه رضوی رونمایی شد». باشگاه خبرنگاران جوان. ۵ بهمن ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
- قرشی، باقر شریف (۱۴۰۹). حیاه الامام زین العابدین. بیروت: دار الأضواء.
- قمی، علی بن ابراهیم (۱۴۰۴). تفسیر القمی. به کوشش طیب موسوی جزائری. قم: دار الکتاب.
- قمی، عباس (۱۴۱۶). الفصول العلیه فی المناقب المرتضویه. بحرین: مکتبه فخراوی.
- قمی، شاذان بن جبرئیل (۱۴۲۳). الروضه فی فضائل امیرالمؤمنین. به کوشش علی شکرچی. قم: مکتبه الامین.
- قمی، عباس (۱۳۷۱). منتهی الآمال. قم: هجرت.
- «کتابشناسی امام علی». پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه. دریافت‌شده در ۶ شهریور ۱۴۰۵.
- کدیور، سلمان (۱۳۹۹). پس از بیست سال. تهران: شهرستان ادب.
- کراجکی، ابوالفتح (۱۴۲۷). الرساله العلویه فی فضل أمیرالمؤمنین علی سائر البریه. قم: دلیل ما.
- کربن، هانری (۱۳۹۸). چشم‌اندازهای معنوی و فلسفی اسلام ایرانی. ترجمهٔ انشاءالله رحمتی. تهران: سوفیا.
- کفعمی، ابراهیم بن علی (۱۳۴۹). المصباح - جنة الأمان الواقیة و جنة الإیمان الباقیة. نجف: دارالکتب العلمیة.
- کفعمی، ابراهیم بن علی‌عامل (۱۴۱۷). البلد الامین و الدرع الحصین. بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
- «کنگره بازخوانی ابعاد شخصیتی امیرالمؤمنین، گام نخست تمدن‌سازی علوی است». خبرگزاری رسمی حوزه. ۸ بهمن ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «کنگره بین‌المللی نهج‌البلاغه انسان در تراز نهج‌البلاغه». وب‌سایت سیویلیکا. ۲۵ بهمن ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- گراوند، محمد؛ امرایی، مجتبی (۱۳۹۹). «جایگاه علم و عالمان در سیره امام علی». بصیرت و تربیت اسلامی. هفدهم (پنجاه و دوم): ۱۵۱–۱۶۸.
- گنجی شافعی، محمد بن یوسف (۱۳۶۲). کفایه الطالب فی مناقب علی بن أبی‌طالب. تهران: دار إحیاء تراث أهل‌البیت.
- گنجی شافعی، محمد بن یوسف (۱۴۰۴). کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابی‌طالب. به کوشش محمدهادی امینی. تهران: دار احیاء التراث اهل‌البیت.
- گیلک حکیم‌آبادی، محمد تقی (۱۳۸۰). «امام علی، دولت و سیاست‌های اقتصاد». کتاب نقد. ششم (نوزدهم): ۱۱۶–۱۷۷.
- «ماجرای سبّ امام علی چه بود؟ مروری بر صفحه‌ای غم‌انگیز از تاریخ با دشنام». خبرگزاری تسنیم. ۲۲ فروردین ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۶ شهریور ۱۴۰۵.
- مجلسی، محمدباقر (۱۴۰۳). بحار الأنوار. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
- مجلسی، محمدباقر (۱۴۲۳). زاد المعاد. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
- مجلسی، محمدباقر (۱۳۸۴). حیوة القلوب. قم: سرور.
- «مجموعه مقالات اولین همایش بین‌المللی تربیت معنوی و سلامت معنوی از منظر امام علی». وب‌سایت سیویلیکا. ۲۶ خرداد ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «مجموعه مقالات اولین همایش ملی فرماندهی و مدیریت از منظر امیرالمؤمنین امام علی». وب‌سایت سیویلیکا. ۱۱ آبان ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «مجموعه مقالات دومین همایش بین‌المللی غدیر و مقاومت». وب‌سایت سیویلیکا. ۱۱ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «مجموعه مقالات دومین همایش ملی نهج‌البلاغه در آراء و اندیشه‌های اسلام‌شناسان». وب‌سایت سیویلیکا. ۵ شهریور ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «مجموعه مقالات سومین کنگره بین‌المللی امام علی پژوهی بامعرفی جایزه جهانی امام علی». وب‌سایت سیویلیکا. ۲۲ دی ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- محمدی ری‌شهری، محمد (۱۳۸۲). دانشنامه امیرالمؤمنین بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ. ترجمهٔ مهدی مهریزی. قم: دار الحدیث.
- محمدی ری‌شهری، محمد (۱۳۹۱). گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین. قم: دار الحدیث.
- محمدی ری‌شهری، محمد (۱۳۷۹). اهل‌بیت در قرآن و حدیث. ترجمهٔ رضا شیخی و حمیدرضا آژیر. قم: دار الحدیث.
- «مراسم جشن میلاد امام علی در کشورهای مختلف برگزار شد». خبرگزاری مهر. ۱۹ تیر ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «مراسم رونمایی از مجموعه مقالات همایش غدیر و پوستر همایش بین‌المللی غدیر در میراث عارفان مسلمان برگزار گردید». وب‌سایت دانشگاه ادیان و مذاهب. ۳۱ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «مرور آثاری که با موضوع غدیر خلق شدند؛ تماشای ولایت علی از چشم هنرمندان». خبرگزاری مهر. ۱۴ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- مسعودی، علی بن حسین (۱۳۸۷). مروج الذهب و معادن الجواهر. به کوشش محمد محیی‌الدین عبدالحمید. بیروت: بی‌نا.
- مصباح، کاظم (۱۳۸۸). «تحلیل قرآنی سیره سیاسی اجتماعی امام علی». پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشکده اصول دین قم.
- مصفا، مظاهر (۱۳۸۹). متن کامل دیوان شیخ اجل سعدی شیرازی. تهران: روزنه.
- مطهری، مرتضی (۱۳۹۰). مجموعه آثار. تهران: صدرا.
- مطهری، حمیدرضا؛ پردل، محمدجواد (۱۳۹۸). «جوان‌گرایی در حکومت امام علی». علوم سیاسی. بیست و دوم (هشتاد و پنجم): ۹۵–۱۱۸.
- معادیخواه، عبدالمجید (۱۳۷۷). تاریخ اسلام (عصر بعثت). تهران: ذره.
- «معجزات امام علی». خبر آنلاین. ۱۴ خرداد ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۲ شهریور ۱۴۰۵.
- معرفت، محمدهادی (۱۳۸۰). «امام علی و حقوق متقابل مردم و حکومت». کتاب نقد. ششم (هجدهم).
- «معرفی رمان قدیس در مورد امام علی». وب‌سایت مؤسسه تحقیقات و نشر معارف اهل‌البیت. ۶ اردیبهشت ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۶ شهریور ۱۴۰۵.
- معروف حسنی، هاشم (۱۳۸۹). زندگی دوازده امام. ترجمهٔ محمد مقدس. تهران: امیرکبیر.
- معمار، ثریا (۱۳۹۵). «تحلیل جامعه‌شناختی مفهوم عدالت از دیدگاه حضرت علی». شیعه‌شناسی. دوازدهم (چهل و هفتم): ۴۷–۷۸.
- معین الاسلام، مریم (۱۳۸۸). «سیره عبادی امیرالمؤمنین». اندیشه‌های قرآنی متفکران معاصر. ششم (پنجاه و هشتم): ۴۱–۴۸.
- معینی‌نیا، مریم (۱۳۷۹). سیره اداری امام علی در دوران خلافت. تهران: چاپ و نشر بین‌الملل.
- مفید، محمد بن نعمان (۱۴۱۳). اوائل المقالات فی المذاهب و المختارات. قم: المؤتمر العالمی للشیخ المفید.
- مفید، محمد بن نعمان (۱۴۱۴). تفضیل أمیرالمؤمنین. بیروت: دار المفید.
- مفید، محمد بن نعمان (۱۳۶۴). الإرشاد فی معرفه حجج الله علی العباد. ترجمهٔ محمدباقر ساعدی. تهران: کتابفروشی اسلامیه.
- مفید نیشابوری، عبدالرحمن بن احمد (۱۴۱۴). الأربعین عن الأربعین: فی فضائل علی أمیرالمؤمنین. به کوشش محمدباقر محمودی. تهران: وزاره الثقافه و الإرشاد الإسلامی، مؤسسه الطبع و النشر.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۸۶). آیات ولایت در قرآن. قم: نسل جوان.
- منتظرالقائم، اصغر (۱۳۹۳). «سیر تحول نقش امامان شیعه در احیای تئوری امامت الهی». تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی. پنجم (چهاردهم): ۵۱–۷۰.
- منتظرالقائم، اصغر (۱۳۹۶). تاریخ امامت. قم: دفتر نشر معارف.
- منقری، نصر بن مزاحم (۱۳۸۲). وقعه صفین. به کوشش عبدالسلام محمد هارون. قاهره: المؤسسه العربیه الحدیثه.
- «موسوعة الإمام أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب». وب‌سایت کتابخانه مجازی الفبا. دریافت‌شده در ۶ شهریور ۱۴۰۵.
- موسوی بجنوردی، سیدمحمد؛ صفایی، راحله (۱۳۸۸). «حقوق متقابل مردم و حکومت اسلامی از دیدگاه امیرالمؤمنین علی». پژوهشنامه متین. یازدهم (چهل و چهارم): ۱–۲۶.
- مولوی، جلال‌الدین محمد (۱۳۷۵). مثنوی معنوی (براساس نسخه قونیه). به کوشش عبدالکریم سروش. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
- مولوی، جلال‌الدین محمد (۱۳۷۶). کلیات شمس تبریزی. به کوشش و به انضمام شرح حال مولوی به قلم بدیع‌الزمان فروزانفر. تهران: امیرکبیر.
- مهدوی‌راد، محمدعلی؛ غروی، سعیده (۱۳۹۱). «ملاک ارزیابی کارگزاران در نهج‌البلاغه». علوم حدیث. هفدهم (شصت و سوم): ۸۶–۱۱۰.
- «مهمونی ۱۰ کیلومتری عید غدیر با شعار بیعت در امتداد بعثت». باشگاه خبرنگاران جوان. ۱۴ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۵ شهریور ۱۴۰۵.
- میرزابابایی، سیدمحمدطاها؛ افتخاری‌پور، محمدعلی (۱۴۰۴). «تحلیل القاب امام علی و نقش آنها در اثبات افضلیت ایشان در منابع حدیثی شیعه و عامه». مدینه العلم کاظمیه. سوم (هفتم): ۴۰–۵۸.
- میرشکرایی، محمد (۱۳۸۰). «علی در فرهنگ مردم ایران». کتاب ماه هنر. چهارم (سی و یکم و سی و دوم): ۸–۹.
- ناصر خسرو (۱۳۳۵). دیوان اشعار حکیم ناصر خسرو قبادیانی. به کوشش مهدی سهیلی. تهران: مؤسسه مطبوعاتی امیرکبیر، کتابفروشی ابن‌سینا، کتابفروشی تأیید اصفهان.
- ناظم‌زاده قمی، سیداصغر (۱۳۷۹). سیمای پرفروغ: پژوهشی پیرامون فضایل و مناقب امیرالمؤمنین علی. قم: کوثر ولایت.
- ناظم‌زاده قمی، سیداصغر (۱۳۸۵). اصحاب امام علی. قم: بوستان کتاب.
- «نام علی در کدام کشورها بیشترین طرفدار را دارد؟». خبرگزاری ایسنا. ۱۴ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «نام علی و القاب علی بیشترین انتخاب ایرانیان برای نام فرزندان». وب‌سایت مگ‌ایران. ۲۶ آبان ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «نام علی و فاطمه بیشترین نام مساجد کشور». خبرگزاری ایکنا. ۱ شهریور ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «نامگذاری بیش از دو و نیم میلیون نفر در کشور با نام علی». پایگاه خبری تحلیلی تابناک. ۱۳ دی ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «نام‌ها و لقب‌های امام علی کدام‌اند و نسب ایشان به چه فردی می‌رسد و آیا در موارد یاد شده، گزارش‌ها». وب‌سایت راسخون. ۷ آذر ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۱۱ شهریور ۱۴۰۵.
- «نامی که بر ستون تاریخ حک شد، رد پای علی در هنر و معماری ایران». خبرگزاری ایمنا. ۲۴ خرداد ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
- نجمی، محمدصادق (۱۳۷۶). «صحیفه امیرمؤمنان قدیم‌ترین سند حدیثی موجود در میان مسلمانان». علوم حدیث. دوم (سوم): ۴۱–۶۰.
- نسائی، احمد (۱۳۸۰). خصائص أمیرالمؤمنین علی بن أبی‌طالب. تهران: آفاق.
- «نسخه خطی ۵۰۸ ساله مناجات نامه منسوب به امام علی در مشهد رونمایی شد». خبرگزاری ایرنا. ۱۲ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
- «نسخه ۳۴۴ ساله خطی مناقب مرتضوی در مدح امام علی رونمایی شد». خبرگزاری تسنیم. ۳ بهمن ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
- نظامی، الیاس بن یوسف (۱۳۸۰). دیوان قصاید و غزلیات نظامی گنجوی. به کوشش سعید نفیسی. تهران: فروغی.
- نظامی، الیاس بن یوسف (۱۳۹۹). شرفنامه. به کوشش بهروز ثروتیان. تهران: میراثبان.
- «نقش شخصیت‌های ایرانی در گسترش تشیع». وب‌سایت اندیشه برتر-مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه. ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۹ شهریور ۱۴۰۵.
- «نگاهی به پیشینه جشن و سرور شیعیان در عید غدیر خم». وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. ۱۸ تیر ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۱۵ شهریور ۱۴۰۵.
- «نگاهی به زیارت امیرالمؤمنین با تکیه بر منابع اهلسنت». خبرگزاری ایکنا. ۱۳ دی ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۹ شهریور ۱۴۰۵.
- «نمایش نقاشی‌های پشت شیشه در نمایشگاه جلوه امیرالمؤمنین». وب‌سایت رسانه فرهنگ و هنر صبا. ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «نمایشگاه آیینه افلاک همزمان با دهه ولایت برگزار میشود». خبرگزاری ایسنا. ۲۷ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «نواهایی که در سایه ماه غریبستان ماندگار شدند، ارادت به امیرعشق». خبرگزاری مهر. ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- نوری کیذقانی، مهدی؛ حسینی، مرتضی (۱۳۹۲). فضایل امام علی در منابع اهلسنت. قم: دفتر نشر معارف.
- «نهج‌البلاغه را به ۱۷ زبان ترجمه کرده‌ایم». خبرگزاری رسمی حوزه. ۱۹ بهمن ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
- نیک‌زاد، علی‌اکبر؛ حمزه، حسین (۱۳۹۵). «تشیع و تاریخ اجتماعی ایرانیان در عصر صفوی». شیعه‌پژوهی. دوم (ششم): ۱۲۵–۱۵۰.
- ولیدی، محمدصالح (۱۳۷۹). «بررسی مصادیق برجسته عدالت قضایی در سیره امام علی». نامه علوم انسانی. اول (چهارم و پنجم): ۲۶۳–۳۰۲.
- «ویژههای رسانه ملی؛ از ولادت امیرالمؤمنین حضرت علی و روز پدر تا گرامیداشت سردار دل‌ها». خبرگزاری رسانه فرهنگ و هنر صبا. ۱۱ دی ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
- «ها علی بشر کیف بشر». وب‌سایت کانون هنری شیعی. ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- هالم، هاینس (۱۳۸۹). تشیع. ترجمهٔ محمدتقی اکبری. قم: ادیان.
- «هشتمین کنفرانس امام علی با موضوع عدالت از منظر امام علی». وب‌سایت سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران-میلان. ۱۷ بهمن ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «همایش امام علی، الگوی عدالت، شجاعت و حکمت در دوران معاصر از سوی مرکز تبیان در کابل». وب‌سایت مرکز تبیان. ۲۵ دی ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «همایش بین‌المللی امام علی در هند». خبرگزاری صداوسیما. ۲۶ مرداد ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «همایش بین‌المللی حکومت علوی نگاهی پس از ۱۴ قرن». خبرگزاری رسمی حوزه. ۳ اردیبهشت ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «همایش بین‌المللی نهج‌البلاغه در هند برگزار شد». خبرگزاری ایرنا. ۱۴ آبان ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۷ شهریور ۱۴۰۵.
- «همه به سوگ مولا دعوتید، پویش بزرگ حرمت مولا در مازندران». خبرگزاری مهر. ۱۲ فروردین ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «یادی از چند اثر ادبی و هنری معاصر، با موضوع امیرمؤمنان، هنرِ وصف علی». باشگاه خبرنگاران جوان. ۵ خرداد ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- «یاری‌رسانی نام امام علی در فرهنگ ایرانی». باشگاه خبرنگاران جوان. ۳۱ خرداد ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۴ شهریور ۱۴۰۵.
- یاسمی، طاهره (۱۳۸۹). «سیره فرهنگی امام علی در نهج‌البلاغه». پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه پیام‌نور استان تهران، مرکز پیام‌نور تهران.
- یعقوبی، احمد بن اسحاق (۱۳۷۱). تاریخ یعقوبی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
- یوسفیان، زهرا (۱۳۹۴). «بررسی عرصه‌های حضور زنان در دوره حکومت امام علی». معارف اسلامی. سیزدهم (صد و شانزدهم): ۹۱–۱۱۴.
- «۱۰ کتاب خواندنی دربارهٔ امام علی». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲۷ تیر ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۶ شهریور ۱۴۰۵.
- «۳۲۰ داستان از معجزات و کرامات امام علی، عباس عزیزی». وب‌سایت کتابخانه الکترونیکی انهار. دریافت‌شده در ۹ شهریور ۱۴۰۵.
- «۲ شعر از کسایی در ستایش امام علی». خبرگزاری ایسنا. ۲۷ تیر ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۵ شهریور ۱۴۰۵.
| شاخه‌ها | |
|---|---|
| باورها و آموزه‌ها | |
| شخصیت‌های محوری | |
| رویدادها و مناسبت‌ها | |
| متون و احادیث | |
| آیین‌ها | |
| موضوعات مرتبط | |
