پرچم ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

پرچم در [[ایران]] با دگرگونی سلسله‌ها و نظام‌های سیاسی تغییر یافته و این تغییرات گاه بازتاب‌دهندهٔ باورها و نمادپردازی‌های حکومت‌ها و گاه حاصل تحولات فرهنگی جامعه بوده است. دربارهٔ نخستین پرچم ایران باستان دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد؛ برخی منابع از نقش گاوی بالدار بر درفش‌های پیشاهخامنشی یاد کرده‌اند و برخی دیگر از جایگزینی پرنده‌ای شکاری که در برخی منابع شهباز نامیده شده، در [[دوره کوروش|دورهٔ کوروش]] سخن گفته‌اند. در منابع مربوط به [[دوره هخامنشی|دورهٔ هخامنشی]]، به پرچمی سفید با نقش عقابی زرین منسوب به کوروش بزرگ اشاره شده که بر نیزه‌ای بلند نصب می‌شد؛ نمادی که در توصیف پرچم [[اردشیر هخامنشی]] نیز دیده می‌شود.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/929993/تغییرات-پرچم-ایران-در-طول-تاریخ-از-2500-سال-قبل-از-میلاد-تا-به-امروز-عکس «تغییرات پرچم ایران در طول تاریخ؛ از 2500 سال قبل از میلاد تا به امروز (+عکس)»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref> با این حال، درفش کاویانی شناخته‌شده‌ترین نماد پرچم در ایران کهن به‌شمار می‌رود و جایگاهی برجسته در سنت تاریخی و حافظهٔ فرهنگی ایرانیان دارد. بر پایهٔ روایت‌های اسطوره‌ای [[شاهنامه]]<ref>[https://ganjoor.net/search?s=درفش+کاویانی&author=4&cat=33 فردوسی، شاهنامه، ضحاک، وب‌سایت گنجور.]</ref> و تحلیل برخی متون، [[کاوه]] پیش‌بند چرمی خود را بر سر نیزه‌ای افراشت و آن به نمادی برای گردآمدن مردم و شکست [[ضحاک]] بدل شد. پس از به پادشاهی رسیدن [[فریدون]]، این پیش‌بند با پارچه‌های رنگین و جواهر آراسته شد و درفش کاویانی نام گرفت. درفش کاویانی که رنگ زرد، سرخ و بنفش داشت و فاقد نقش مشخص بود، در گذر زمان از یک نماد اساطیری فراتر رفت و در دوره‌های تاریخی، به‌ویژه در عصر هخامنشی و [[دوره ساسانی|ساسانی]]، به‌عنوان پرچم ملی و نظامی ایران شناخته شد. این درفش معمولاً از پوست جانوران ساخته می‌شد و هر پادشاه با افزودن زیورها، آن را پرشکوه‌تر می‌کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1873116/روند-تغییر-پرچم-ایران-از-عصرصفوی-تا-دوران-معاصر-با-بررسی-عناصر-رنگ-نشان-و-طراحی-پرچم-ایران موسوی خرد، «روند تغییر پرچم ایران از عصو صفوی تا دوران معاصر با بررسی عناصر رنگ، نشان و طراحی پرچم ایران»، 1400ش، ص54.]</ref>