امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱۲۲: خط ۱۲۲:


=== عضویت در شورای انقلاب اسلامی ===
=== عضویت در شورای انقلاب اسلامی ===
با صدور فرمان سید روح‌الله خمینی از [[فرانسه]]، خامنه‌ای به عضویت [[شورای انقلاب اسلامی]] منصوب شد<ref>خمینی، صحیفه امام، ۱۳۸۹ش، ج۵، ص۴۲۶–۴۲۸</ref> و به [[تهران]] رفت. او در [[مدرسه رفاه]] و در کنار افرادی چون [[سید محمد حسینی بهشتی]]، [[مرتضی مطهری]] و [[محمد مفتح]]، در سازمان‌دهی کمیته تبلیغات برای استقبال از سید روح‌الله خمینی نقش‌آفرین بود.<ref>خامنه‌ای، نرم‌افزار حدیث ولایت، ۱۳۹۲ش، ج۲، ص۴۰؛ قاسم‌پور، دهه سرنوشت ساز از ۱۲ بهمن ۵۷ تا ۲۲ بهمن ۵۷، ۱۳۸۵ش، ص۹۲–۹۴.</ref> همچنین در تحصن [[دانشگاه تهران]]، انتشار اعلامیه‌ها و تهیه نشریه تحصن، در اعتراض به بسته‌شدن [[فرودگاه مهرآباد]] توسط [[شاپور بختیار]]، مشارکت داشت.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/w/index.php?title=سیدعلی_خامنه‌ای#cite_note-149 «سیدعلی خامنه‌ای»، ویکی‌خمینی.]</ref>
با صدور فرمان [[امام خمینی]] از [[فرانسه]]، خامنه‌ای به عضویت [[شورای انقلاب اسلامی]] منصوب شد<ref>خمینی، صحیفه امام، ۱۳۸۹ش، ج۵، ص۴۲۶–۴۲۸</ref> و به [[تهران]] رفت. او در [[مدرسه رفاه]] و در کنار افرادی چون [[سید محمد حسینی بهشتی]]، [[مرتضی مطهری]] و [[محمد مفتح]]، در سازمان‌دهی کمیته تبلیغات برای استقبال از سید روح‌الله خمینی نقش‌آفرین بود.<ref>خامنه‌ای، نرم‌افزار حدیث ولایت، ۱۳۹۲ش، ج۲، ص۴۰؛ قاسم‌پور، دهه سرنوشت ساز از ۱۲ بهمن ۵۷ تا ۲۲ بهمن ۵۷، ۱۳۸۵ش، ص۹۲–۹۴.</ref> همچنین در تحصن [[دانشگاه تهران]]، انتشار اعلامیه‌ها و تهیه نشریه تحصن، در اعتراض به بسته‌شدن [[فرودگاه مهرآباد]] توسط [[شاپور بختیار]]، مشارکت داشت.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/w/index.php?title=سیدعلی_خامنه‌ای#cite_note-149 «سیدعلی خامنه‌ای»، ویکی‌خمینی.]</ref>


=== فعالیت‌ها در سال‌های آغازین انقلاب اسلامی ===
=== فعالیت‌ها در سال‌های آغازین انقلاب اسلامی ===
خط ۲۰۲: خط ۲۰۲:


== رهبری سید علی خامنه‌ای ==
== رهبری سید علی خامنه‌ای ==
پس از درگذشت سید روح‌الله خمینی در [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش، مسئلهٔ تعیین رهبری در دستور کار [[مجلس خبرگان رهبری]] قرار گرفت. پیش‌تر، برای سامان‌دهی موضوع رهبری آینده، مجلس خبرگان رهبری، نهادی مسئول در این زمینه تعیین شده بود و در میانهٔ دهه ۱۳۶۰ش نیز [[حسینعلی منتظری]] به‌عنوان [[قائم‌مقام رهبری]] معرفی شد؛<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای»، وب‌سایت دنیای سیاست.]</ref> اما این جایگاه در [[۶ فروردین]] ۱۳۶۸ش از او سلب شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/photo/1747881/بازخوانی-نامه-عزل-آیت-الله-منتظری-در-۶-فروردین-سال-۱۳۶۸-والله «بازخوانی نامه عزل آیت‌الله منتظری در ۶ فروردین سال ۱۳۶۸/ والله قسم از ابتدا با انتخاب شما مخالف بودم»، وب‌سایت خبر آنلاین.]</ref> مجلس خبرگان رهبری در همان روز درگذشت سید روح‌الله خمینی تشکیل جلسه داد و در میان دو گزینهٔ شورای رهبری یا رهبری فردی، در نهایت خامنه‌ای را به‌عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرد.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای»، وب‌سایت دنیای سیاست.]</ref> او ابتدا در علل مخالفت خود مطالبی را بیان کرد که مورد قبول خبرگان رهبری قرار نگرفت و سرانجام انتخاب او با اکثریت بیش از دوسوم و با حذف شرط مرجعیت به تصویب رسید.<ref>هاشمی رفسنجانی، کارنامه و خاطرات، سال ۱۳۶۸، بازسازی و سازندگی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۱؛ [https://irdc.ir/fa/news/4950/چرا-خبرگان-آیت‌الله-خامنه‌ای-را-به-عنوان-رهبر-انتخاب-کرد «چرا خبرگان آیت‌الله خامنه‌ای را به عنوان رهبر انتخاب کرد؟»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref>
پس از [[رحلت سید روح‌الله خمینی]] در [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش، مسئلهٔ تعیین رهبری در دستور کار [[مجلس خبرگان رهبری]] قرار گرفت. پیش‌تر، برای سامان‌دهی موضوع رهبری آینده، مجلس خبرگان رهبری، نهادی مسئول در این زمینه تعیین شده بود و در میانهٔ دهه ۱۳۶۰ش نیز [[حسینعلی منتظری]] به‌عنوان [[قائم‌مقام رهبری]] معرفی شد؛<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای»، وب‌سایت دنیای سیاست.]</ref> اما این جایگاه در [[۶ فروردین]] ۱۳۶۸ش از او سلب شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/photo/1747881/بازخوانی-نامه-عزل-آیت-الله-منتظری-در-۶-فروردین-سال-۱۳۶۸-والله «بازخوانی نامه عزل آیت‌الله منتظری در ۶ فروردین سال ۱۳۶۸/ والله قسم از ابتدا با انتخاب شما مخالف بودم»، وب‌سایت خبر آنلاین.]</ref> مجلس خبرگان رهبری در همان روز درگذشت سید روح‌الله خمینی تشکیل جلسه داد و در میان دو گزینهٔ شورای رهبری یا رهبری فردی، در نهایت خامنه‌ای را به‌عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرد.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای»، وب‌سایت دنیای سیاست.]</ref> او ابتدا در علل مخالفت خود مطالبی را بیان کرد که مورد قبول خبرگان رهبری قرار نگرفت و سرانجام انتخاب او با اکثریت بیش از دوسوم و با حذف شرط مرجعیت به تصویب رسید.<ref>هاشمی رفسنجانی، کارنامه و خاطرات، سال ۱۳۶۸، بازسازی و سازندگی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۱؛ [https://irdc.ir/fa/news/4950/چرا-خبرگان-آیت‌الله-خامنه‌ای-را-به-عنوان-رهبر-انتخاب-کرد «چرا خبرگان آیت‌الله خامنه‌ای را به عنوان رهبر انتخاب کرد؟»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref>


در آن زمان فرایند بازنگری [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]] که به دستور سید روح‌الله خمینی در [[اردیبهشت]] همان سال آغاز شده بود، هنوز به پایان نرسیده بود؛ بازنگری‌ای که از جمله تغییرات آن حذف شرط مرجعیت برای رهبر آینده بود. از این رو انتخاب سید علی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر انقلاب اسلامی در برخی روایت‌ها به‌دلیل در جریان بودن اصلاحات قانون اساسی موقت توصیف شده است. در مرداد ۱۳۶۸ش [[همه‌پرسی بازنگری قانون اساسی]] برگزار شد و با رأی موافق اکثریت شرکت‌کنندگان به تصویب رسید. پس از آن، مجلس خبرگان بار دیگر انتخاب خامنه‌ای به‌عنوان رهبر را به رأی گذاشت و این انتخاب تأیید شد. به‌گفتهٔ برخی ناظران، رأی‌گیری دوم بیشتر برای انطباق رسمی روند انتخاب رهبر با قانون اساسی اصلاح‌شده انجام شد؛ در حالی که تصمیم اصلی در جلسه ۱۴ خرداد همان سال اتخاذ شده بود.<ref>[https://www.jahannews.com/report/580530/آیا-آیت-الله-خامنه-ای-رهبر-موقت-بودند-چند-نکته «آیا آیت‌الله خامنه‌ای رهبر موقت بودند؟!»، پایگاه خبری جهان نیوز.]</ref>
در آن زمان فرایند بازنگری [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]] که به دستور سید روح‌الله خمینی در [[اردیبهشت]] همان سال آغاز شده بود، هنوز به پایان نرسیده بود؛ بازنگری‌ای که از جمله تغییرات آن حذف شرط مرجعیت برای رهبر آینده بود. از این رو انتخاب سید علی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر انقلاب اسلامی در برخی روایت‌ها به‌دلیل در جریان بودن اصلاحات قانون اساسی موقت توصیف شده است. در مرداد ۱۳۶۸ش [[همه‌پرسی بازنگری قانون اساسی]] برگزار شد و با رأی موافق اکثریت شرکت‌کنندگان به تصویب رسید. پس از آن، مجلس خبرگان بار دیگر انتخاب خامنه‌ای به‌عنوان رهبر را به رأی گذاشت و این انتخاب تأیید شد. به‌گفتهٔ برخی ناظران، رأی‌گیری دوم بیشتر برای انطباق رسمی روند انتخاب رهبر با قانون اساسی اصلاح‌شده انجام شد؛ در حالی که تصمیم اصلی در جلسه ۱۴ خرداد همان سال اتخاذ شده بود.<ref>[https://www.jahannews.com/report/580530/آیا-آیت-الله-خامنه-ای-رهبر-موقت-بودند-چند-نکته «آیا آیت‌الله خامنه‌ای رهبر موقت بودند؟!»، پایگاه خبری جهان نیوز.]</ref>
خط ۲۰۹: خط ۲۰۹:


=== راهبردها و سیاست‌های کلان دوران رهبری ===
=== راهبردها و سیاست‌های کلان دوران رهبری ===
در دوران رهبری سید علی خامنه‌ای، برخی منابع از تلاش او برای ادامهٔ رویکردهای سید روح‌الله خمینی در زمینه‌هایی مانند تأکید بر [[وحدت ملی]]، تقویت اعتماد میان مسئولان و جامعه، پایبندی به ارزش‌ها و آموزه‌های اسلامی، حمایت از محرومان و تأکید بر [[عدالت اجتماعی]] یاد کرده‌اند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/363521/کارنامه-ربع-قرن-مدیریت-جهادی-رهبر-معظم-انقلاب «کارنامه ربع قرن مدیریت جهادی رهبر معظم انقلاب»، وب‌سایت دیدبان.]</ref> حامیان او نقش وی را در هدایت سیاسی کشور، دفاع از ساختار قانونی نظام و مواجهه با چالش‌های داخلی و خارجی برجسته می‌کنند. در این چارچوب، مواضع و سخنرانی‌های او در تحلیل رویدادهای سیاسی و مقابله با آنچه تهدیدها و توطئه‌های خارجی خوانده می‌شود، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای»، وب‌سایت دنیای سیاست.]</ref> در مواضع رسمی او، انتقاد از ایالات متحده و رژیم اسرائیل و تأکید بر استقلال سیاسی ایران از محورهای ثابت سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به‌شمار می‌آید.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای»، وب‌سایت دنیای سیاست.]</ref> همچنین در این منابع به مواضعی مانند تقویت همبستگی در میان جوامع مسلمان، مقابله با فشارها و تهدیدهای خارجی، مدیریت چالش‌های داخلی، تأکید بر سیاست [[اقتصاد مقاومتی]] و حمایت از [[محور مقاومت]] اشاره شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیت‌الله%20خامنه‌ای%C2»ØŒ%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، ۱۳۹۸ش، ص۷۲.]</ref>
در دوران رهبری سید علی خامنه‌ای، برخی منابع از تلاش او برای ادامهٔ رویکردهای [[امام‌خمینی]] در زمینه‌هایی مانند تأکید بر [[وحدت ملی]]، تقویت اعتماد میان مسئولان و جامعه، پایبندی به ارزش‌ها و آموزه‌های اسلامی، حمایت از محرومان و تأکید بر [[عدالت اجتماعی]] یاد کرده‌اند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/363521/کارنامه-ربع-قرن-مدیریت-جهادی-رهبر-معظم-انقلاب «کارنامه ربع قرن مدیریت جهادی رهبر معظم انقلاب»، وب‌سایت دیدبان.]</ref> حامیان او نقش وی را در هدایت سیاسی کشور، دفاع از ساختار قانونی نظام و مواجهه با چالش‌های داخلی و خارجی برجسته می‌کنند. در این چارچوب، مواضع و سخنرانی‌های او در تحلیل رویدادهای سیاسی و مقابله با آنچه تهدیدها و توطئه‌های خارجی خوانده می‌شود، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای»، وب‌سایت دنیای سیاست.]</ref> در مواضع رسمی او، انتقاد از ایالات متحده و رژیم اسرائیل و تأکید بر استقلال سیاسی ایران از محورهای ثابت سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به‌شمار می‌آید.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای»، وب‌سایت دنیای سیاست.]</ref> همچنین در این منابع به مواضعی مانند تقویت همبستگی در میان جوامع مسلمان، مقابله با فشارها و تهدیدهای خارجی، مدیریت چالش‌های داخلی، تأکید بر سیاست [[اقتصاد مقاومتی]] و حمایت از [[محور مقاومت]] اشاره شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیت‌الله%20خامنه‌ای%C2»ØŒ%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، ۱۳۹۸ش، ص۷۲.]</ref>


==== دیدگاه‌ها دربارهٔ دوران رهبری سیدعلی خامنه‌ای ====
==== دیدگاه‌ها دربارهٔ دوران رهبری سیدعلی خامنه‌ای ====