| خط ۱۶۹: | خط ۱۶۹: | ||
=== پیامدهای نامزدی === | === پیامدهای نامزدی === | ||
از دیدگاه اجتماعی، نامزدی پیامدهای مهمی دارد. با انجام این رسم، دختر از نظر عرف تحت حمایت خانوادهٔ داماد قرار میگیرد.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده در افغانستان از دیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع از حقوق زنان افغانستان، 1383ش، ص54.</ref> معاشرت زوجین در این دوره بهصورت معمول در بسیاری مناطق افغانستان با محدودیتهای شدید و تحت نظارت خانوادهها انجام میپذیرد.<ref> | از دیدگاه اجتماعی، نامزدی پیامدهای مهمی دارد. با انجام این رسم، دختر از نظر عرف تحت حمایت خانوادهٔ داماد قرار میگیرد.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده در افغانستان از دیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع از حقوق زنان افغانستان، 1383ش، ص54.</ref> معاشرت زوجین در این دوره بهصورت معمول در بسیاری مناطق افغانستان با محدودیتهای شدید و تحت نظارت خانوادهها انجام میپذیرد.<ref>عبدالله، شرح قانون مدنی افغانستان (حقوق فامیل)، 1391ش، ص61.</ref> | ||
=== فسخ نامزدی در افغانستان === | === فسخ نامزدی در افغانستان === | ||
| خط ۱۷۷: | خط ۱۷۷: | ||
== مراسم خویشیگری در افغانستان == | == مراسم خویشیگری در افغانستان == | ||
خویشیگری یا شیرینیخوری، مراسم رسمی عقد در افغانستان است که با رسومات متنوع محلی انجام میشود. مراسم خویشی، بعد از نامزدی صورت گرفته و بسیاری از توافقات در موضوعاتی مانند شیوهٔ برگزاری مراسم عروسی، گله و شیربها، جهیزیه و از همه مهمتر اجرای عقد ازدواج عروس و داماد در این مراسم انجام گرفته یا بهصورت علنی اعلام میشود.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، | خویشیگری یا شیرینیخوری، مراسم رسمی عقد در افغانستان است که با رسومات متنوع محلی انجام میشود. مراسم خویشی، بعد از نامزدی صورت گرفته و بسیاری از توافقات در موضوعاتی مانند شیوهٔ برگزاری مراسم عروسی، گله و شیربها، جهیزیه و از همه مهمتر اجرای عقد ازدواج عروس و داماد در این مراسم انجام گرفته یا بهصورت علنی اعلام میشود.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، 1392ش، ص6.</ref> | ||
=== آداب و رسوم خویشیگری === | === آداب و رسوم خویشیگری === | ||
# مراسم خویشیگری با تشریفاتی خاص برگزار میشود که در آن خانوادهٔ داماد با همراهی نزدیکان و هدایای ویژه به منزل پدر عروس میروند. در بعض مناطق، خانوادهٔ عروس با آمادهسازی تخت مخصوصی به نام «تخت شاه» برای داماد و «تخت قودغو» برای مادر، خواهر یا خاله داماد از مهمانان استقبال میکند. پذیرایی با شیرینیهای محلی مانند بوسراغ همراه با موسیقی و رقص انجام میشود. بر روی تختها دستمالهای دستدوزی گرانبها قرار میگیرد که داماد و همراهان برمیدارند و در مقابل هدایایی به آمادهکنندگان تقدیم میکنند. این مراسم با فضایی شاد و همراه با موسیقی محلی ادامه مییابد.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> | # مراسم خویشیگری با تشریفاتی خاص برگزار میشود که در آن خانوادهٔ داماد با همراهی نزدیکان و هدایای ویژه به منزل پدر عروس میروند. در بعض مناطق، خانوادهٔ عروس با آمادهسازی تخت مخصوصی به نام «تخت شاه» برای داماد و «تخت قودغو» برای مادر، خواهر یا خاله داماد از مهمانان استقبال میکند. پذیرایی با شیرینیهای محلی مانند بوسراغ همراه با موسیقی و رقص انجام میشود. بر روی تختها دستمالهای دستدوزی گرانبها قرار میگیرد که داماد و همراهان برمیدارند و در مقابل هدایایی به آمادهکنندگان تقدیم میکنند. این مراسم با فضایی شاد و همراه با موسیقی محلی ادامه مییابد.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> | ||
# در این مراسم، خانوادهٔ داماد پس از پذیرایی رسمی، هدایای ازدواج شامل شیربها و تحفههای ویژه را به خانوادهٔ عروس تقدیم میکند. این هدایا بهطور عمده شامل پرداخت کامل یا بخشی از [[شیربها]] در حضور مهمانان، اهدای هدایای خاص برای عروس و مادر وی و تقدیم تحفههایی به نزدیکان داماد است. تمامی این هزینهها بر عهدهٔ خانوادهٔ داماد بوده و از محل شیربها یا منابع مالی داماد تأمین میشود. خانوادهٔ عروس بهصورت عموم سهم مالی قابل توجهی در این مراسم ندارد.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، | # در این مراسم، خانوادهٔ داماد پس از پذیرایی رسمی، هدایای ازدواج شامل شیربها و تحفههای ویژه را به خانوادهٔ عروس تقدیم میکند. این هدایا بهطور عمده شامل پرداخت کامل یا بخشی از [[شیربها]] در حضور مهمانان، اهدای هدایای خاص برای عروس و مادر وی و تقدیم تحفههایی به نزدیکان داماد است. تمامی این هزینهها بر عهدهٔ خانوادهٔ داماد بوده و از محل شیربها یا منابع مالی داماد تأمین میشود. خانوادهٔ عروس بهصورت عموم سهم مالی قابل توجهی در این مراسم ندارد.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، 1392ش، ص6.</ref> | ||
# در این بخش از مراسم، خانوادهٔ عروس لباسهای تهیهشده برای داماد را به وی میپوشانند. هدایایی شامل لوازم بهداشتی، ساعت، عینک و دستمال عرقچین نیز به داماد تقدیم میشود. پدر عروس با بستن دستمال گلدوزیشده حاوی پول به کمر داماد، این رسم را تکمیل میکند. | # در این بخش از مراسم، خانوادهٔ عروس لباسهای تهیهشده برای داماد را به وی میپوشانند. هدایایی شامل لوازم بهداشتی، ساعت، عینک و دستمال عرقچین نیز به داماد تقدیم میشود. پدر عروس با بستن دستمال گلدوزیشده حاوی پول به کمر داماد، این رسم را تکمیل میکند. | ||
# حاضران با انداختن حلقههای گل به گردن داماد، ازدواج وی را تبریک میگویند. مهمانان نیز هدایای نقدی اندکی در سینی مخصوص میگذارند. سپس روحانی دعوتشده، صیغه عقد را جاری میسازد که به معنی رسمیت یافتن ازدواج است. خانوادهٔ داماد نیز هدیهای ویژه به عاقد تقدیم میکنند.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> | # حاضران با انداختن حلقههای گل به گردن داماد، ازدواج وی را تبریک میگویند. مهمانان نیز هدایای نقدی اندکی در سینی مخصوص میگذارند. سپس روحانی دعوتشده، صیغه عقد را جاری میسازد که به معنی رسمیت یافتن ازدواج است. خانوادهٔ داماد نیز هدیهای ویژه به عاقد تقدیم میکنند.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> | ||
| خط ۱۹۴: | خط ۱۹۴: | ||
=== کارکردهای اجتماعی خانهبلدی === | === کارکردهای اجتماعی خانهبلدی === | ||
خانهبلدی در افغانستان کارکردهای اجتماعی مهمی دارد. این مراسم با تبادل هدایا، پیوند بین دو خانواده را تقویت و به شناخت متقابل کمک میکند.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، | خانهبلدی در افغانستان کارکردهای اجتماعی مهمی دارد. این مراسم با تبادل هدایا، پیوند بین دو خانواده را تقویت و به شناخت متقابل کمک میکند.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، 1392ش، ص8.</ref> اما امروزه، این سنت تحتتأثیر فشارهای اقتصادی قرار گرفته و به نمایشی از وضعیت مالی تبدیل شده که به نظر کارشناسان این تغییر نشاندهندهٔ تنش بین ساختارهای سنتی و واقعیتهای جدید در جامعهٔ افغانستان است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83044684/آیین-ازدواج-در-افغانستان-فرآیندی-دشوار-برای-مردان «آیین ازدواج درافغانستان؛ فرایند دشوار برای مردان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== سنت عیدیبردن در افغانستان == | == سنت عیدیبردن در افغانستان == | ||
