ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

واژهٔ ترور (به فرانسوی: ''Terreur)'' به‌معنای ترس و هراس‌افکنی، در اصطلاح رایج به‌معنای ایجاد وحشت از طریق خشونت و قتل با هدف دستیابی به مقاصد سیاسی است و می‌تواند توسط افراد، گروه‌ها، احزاب یا دولت‌ها صورت پذیرد.<ref name=":0">نعمتی وروجنی، «بررسی پدیده ترور و نفی و محکومیت آن از منظر امام خمینی»، 1395ش، ص81-82.</ref> پژوهشگران ویژگی‌های اصلی ترور را توسل به زور، اقدامات خشونت‌آمیز، قتل، خونریزی برای ایجاد ترس، اقدام به‌صورت غیر مشروع، هدف‌گذاری بر اساس اهداف سیاسی و ایدئولوژیک و همچنین کسب یا حفظ قدرت دانسته‌اند.<ref>عبداللهی‌نژاد و عباس‌پور مقدم، «ترور از دیدگاه فقه»، 1390ش، ص۱۵۶.</ref> برخی محققان، واژه‌های ذکرشده در متون اسلامی مانند فَتْک، اِغْتِیال، اِرْهاب و محاربه را مترادف با مفهوم ترور می‌دانند.<ref>برجی، پژوهشی فقهی و حقوقی دربارهٔ ترور و دفاع مقدس، ۱۳۸۶ش، ص۲۸–۳۰؛ حاتمی، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، 1394ش، ص۸–۱۰.</ref> مسئول نیز در فرهنگ اسلامی به کسی گفته می‌شود که مورد سؤال مردم قرار می‌گیرد و باید پاسخ‌گوی عملکرد خود باشد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=50037 «بیانات در دیدار مسئولان نظام»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref> بر این اساس ترور مسئولان جمهوری اسلامی ایران مجموعه‌ای از اقدامات خشونت‌آمیز سازمان‌یافته توسط گروه‌های تروریستی،<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی مهم‌ترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> اسراییل و آمریکا<ref>[https://www.habilian.ir/fa/ایران-و-آمریکا-پس-از-انقلاب-اسلامی؛-آمریکاستیزی-و-دیپلماسی-تروریستیhtml دانشور محمدزادگان و شفیع‌زاده برمی، «ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی؛ آمریکاستیزی و دیپلماسی تروریستی»، وب‌سایت هابلیان.]</ref> توصیف شده است که با هدف حذف فیزیکی شخصیت‌های نظام اسلامی، ایجاد رعب و وحشت در [[جامعه]] و تخریب اماکن حساس دولتی انجام می‌شود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی مهم‌ترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا]؛ [https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-12/605574-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D9%87%D9%87 «استمرار ترور از دهه ۶۰ تا دهه ۱۴۰۰»، وب‌سایت روزنامۀ 7 صبح].</ref>

* نخستین موج ترورهای سازمان‌یافته از اوایل ۱۳۵۸ش با فعالیت گروه فرقان آغاز شد. این گروه که با شعارهایی همچون [[اسلام منهای روحانیت]] فعالیت می‌کرد، با بهره‌گیری از فضای دانشگاهی و جذب جوانان سطحی‌نگر، اقدام به ترور شخصیت‌های برجستهٔ انقلابی کرد. این مرحله با ترور نخستین فرمانده [[ستاد کل ارتش جمهوری اسلامی ایران]] در [[اردیبهشت]] ۱۳۵۸ش آغاز شد<ref>[https://irdc.ir/fa/news/998/بازخوانی-24-ترور-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> و سپس شماری از اعضای [[شورای انقلاب اسلامی|شورای انقلاب]] و روحانیون تأثیرگذار را در بر گرفت. این موج با دستگیری اعضای اصلی گروه فرقان در [[دی‌ (ماه)|دی‌ماه]] همان سال فروکش کرد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/635711/روزی-که-اکبر-گودرزی-سرکرده-گروهک-فرقان-تیرباران-شد «روزی که اکبر گودرزی سرکرده گروهک فرقان تیرباران شد»، خبرگزاری فرارو.]</ref>

پژوهشگران حوزهٔ مطالعات سیاسی و امنیتی، زمینه‌های متعددی را برای تبیین ترور مسئولان جمهوری اسلامی ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی مطرح کرده‌اند. بر اساس یافته‌های تحقیقاتی، این ترورها به‌طور عمده توسط گروه فرقان، سازمان مجاهدین خلق و همچنین با حمایت و هدایت دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل و همچنین خود این کشورها صورت گرفته است.  

پژوهشگران روابط بین‌الملل، علل اقدامات تروریستی آمریکا و اسرائیل در ایران را در چند سطح معرفتی، سیاسی، اقتصادی و منطقه‌ای تحلیل کرده‌اند. در سطح معرفت‌شناختی، محققان به تضاد بنیادین میان نظام فکری اسلام مبتنی بر خدامحوری با [[اومانیسم]] و [[سکولاریسم]] غربی اشاره کرده‌اند. به اعتقاد آنان، موفقیت نظام اسلامی تهدیدی برای نظام‌های مبتنی بر اومانیسم تلقی می‌شود. در سطح سیاسی، از دست‌دادن بازاری بزرگ برای محصولات آمریکا پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، به‌هم‌خوردن توازن و ثبات مدنظر غرب در منطقه و رشد گرایش‌های اسلام‌خواهانه در کشورهای منطقه به‌عنوان عوامل مهم نگرانی‌آفرین ذکر شده است. از منظر اقتصادی، موقعیت ژئوپلیتیک [[ایران]] میان دو منبع انرژی [[دریای خزر]] و [[خلیج فارس]] و امکان خودکفایی ایران در حوزهٔ هسته‌ای، تهدیدی برای منافع حیاتی غرب ارزیابی می‌شد. در سطح منطقه‌ای، پژوهشگران به حمایت‌های مالی و تسلیحاتی آمریکا از گروه‌های تروریستی مانند سازمان مجاهدین خلق اشاره کرده‌اند که در [[جنگ عراق با ایران]] علیه غیرنظامیان ایرانی به کار گرفته شدند.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/ایران-و-آمریکا-پس-از-انقلاب-اسلامی؛-آمریکاستیزی-و-دیپلماسی-تروریستیhtml دانشور محمدزادگان و شفیع‌زاده برمی، «ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی؛ آمریکاستیزی و دیپلماسی تروریستی»، وب‌سایت هابلیان.]</ref> افزون بر این، تحلیلگران بر این باورند که حمایت جمهوری اسلامی از [[محور مقاومت]]، از جمله [[فلسطین]] و [[حزب‌الله لبنان]] و نیز تأکید بر آرمان‌های عدالت‌خواهانه و مقابله با سلطه‌گری، از عوامل اصلی خصومت راهبردی آمریکا و اسرائیل با نظام جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/98298/نقش-جمهوری-اسلامی-ایران-در-هویت-بخشی-به-مجموعه-امنیتی-محور-مقاومت?rcids=95379,105832,82996,99053,98308,98318,98313,98314 کرمی، «نقش جمهوری اسلامی ایران در هویت بخشی به مجموعه امنیتی محور مقاومت»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> مجموعهٔ این زمینه‌ها و تضادهای بنیادین، ایالات متحده آمریکا و اسراییل را به این نتیجه‌گیری راهبردی رسانده است که حذف فیزیکی شخصیت‌های تأثیرگذار جمهوری اسلامی می‌تواند مسیر تضعیف و در نهایت فروپاشی نظام را هموار سازد. به گزارش محققان، [[ترور دانشمندان هسته‌ای ایران]] توسط سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل، حمایت از [[تجزیه‌طلبی در ایران]]، به‌کارگیری [[تروریسم اقتصادی]] در قالب تحریم‌های یکجانبه و ترور شخصیت‌های مهم جمهوری اسلامی، از جمله مصادیق اقدامات تروریستی این دو کشور علیه ایران بوده که در همین راستا صورت گرفته است.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/ایران-و-آمریکا-پس-از-انقلاب-اسلامی؛-آمریکاستیزی-و-دیپلماسی-تروریستیhtml دانشور محمدزادگان و شفیع‌زاده برمی، «ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی؛ آمریکاستیزی و دیپلماسی تروریستی»، وب‌سایت هابلیان]؛ [https://hawzah.net/fa/Article/View/99386/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%83%D8%A7_%D9%88_%D9%87%D8%AF%D9%81%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82_%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «آمریکا و هدفی فراتر از توافق هسته ای با ایران»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه].</ref>

به گفتهٔ کارشناسان، از پیام‌رسان‌های خارجی نظیر [[واتساپ]] نیز برای مکان‌یابی و ترور برخی از فرماندهان استفاده می‌شود. آنها تأکید دارند که [[فیلترشکن|فیلترشکن‌های]] رایگان و ناایمن نیز از دیگر ابزارهای نفوذ و برداشت اطلاعات از تلفن‌های همراه محسوب می‌شوند و می‌توانند مسیری برای شناسایی و هدف‌گیری شخصیت‌های مؤثر فراهم آورند.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-بازنشر-59/1676563-نقش-تلفن-های-همراه-محافظان-خانواده-ها-در-ترور-فرماندهان-نظامی-معاون-رئیس-جمهوری-حتی-ماشینی-که-با-آن-رفت-وآمد-می-کنند-ممکن-است-دارای-gps-باشد «نقش تلفن‌های همراه محافظان و خانواده‌ها در ترور فرماندهان نظامی/ معاون رئیس‌جمهوری: حتی ماشینی که با آن رفت وآمد می‌کنند، ممکن است دارای GPS باشد»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران.]</ref>

!165

|10 فروردین 1405ش

|مشاور رئیس ستاد کل نیروهای مسلح <ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1799835/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%84-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF «پیام فرمانده کل سپاه پاسداران بمناسبت شهادت سرلشکر پاسدار جمشید اسحاقی، مشاور رئیس ستاد کل نیروهای مسلح»، وب‌سایت مشرق.]</ref>

* «پیام فرمانده کل سپاه پاسداران بمناسبت شهادت سرلشکر پاسدار جمشید اسحاقی، مشاور رئیس ستاد کل نیروهای مسلح»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: 11 فروردین 1405ش.