بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات افراد | {{جعبه اطلاعات افراد | ||
| تصویر = | | تصویر =سید علی خامنهای.png | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر =سید علی خامنهای | ||
| image_alt = | | image_alt =سید علی خامنهای | ||
| فایل پادکست =سید علی خامنهای.ogg | | فایل پادکست =سید علی خامنهای.ogg | ||
| حجم فایلپادکست =34 | | حجم فایلپادکست =34 | ||
| خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
=== تحصیل علوم دینی === | === تحصیل علوم دینی === | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۱.jpg|جایگزین=سید علی خامنهای در جوانی در قم پشت سر امام خمینی|بندانگشتی|سید علی خامنهای در جوانی در قم پشت سر امام خمینی]] | |||
سید علی خامنهای تحصیل علوم دینی را در حوزه علمیه مشهد آغاز کرد و برخی دروس حوزوی را نزد پدر خود<ref>مهاجرنیا، فلسفه سیاسی آیتالله خامنهای، ۱۳۹۳ش، ص۳۱–۳۰.</ref> و بخشی از سطوح عالی حوزوی را نزد استادان برتر حوزه علمیه خراسان، فراگرفت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیتالله%20خامنهای%C2»Ø%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۴-۶۳.]</ref> او در سال ۱۳۳۶ش، به [[نجف]] سفر کرد و در مجلس درس استادان [[حوزه علمیه نجف]] مانند [[سید محسن حکیم]]، [[سید ابوالقاسم خویی]]، [[سید محمود حسینی شاهرودی]]، [[میرزا باقر زنجانی]] و [[میرزا حسین بجنوردی]] حاضر شد. با این حال، وی بهدلیل مخالفت پدرش با اقامت طولانی در نجف، به مشهد بازگشت. وی در مشهد، بهدلیل دانش و تسلطی که در علوم دینی کسب کرده بود، بر اساس یک سنت حوزوی، از [[سید محمدهادی میلانی]] اجازهٔ تدریس و [[اجازه روایت]] دریافت کرد<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۳ و ۵۹ و ۶۴ و ۷۳–۶۸، ۸۵–۸۲، ۹۴ و ۳۱۲؛ [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیتالله%20خامنهای%C2»Ø%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۵-۶۴.]</ref> و در سال ۱۳۳۷ش، در ۱۹ سالگی به [[قم]] مهاجرت کرد و در [[مدرسه حجتیه|مدرسهٔ حجتیه]] ساکن شد. سید علی خامنهای در [[حوزه علمیه قم]] به مجلس درس [[سید حسین طباطبائی بروجردی|سید حسین بروجردی]] میرفت<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۸۲.</ref> و سپس از مجالس درس [[سید روحالله خمینی]]، [[مرتضی حائری یزدی]]، [[سید محمد محقق داماد]] و [[سید کاظم شریعتمداری]] نیز بهره برد. همچنین، بخشی از دروس فلسفی، شامل شفای بوعلیسینا و اسفار ملاصدرا را نزد [[سید محمدحسین طباطبایی]] و [[حسینعلی منتظری]] فرا گرفت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۸۵–۸۴.</ref> خامنهای در سال ۱۳۴۳ش بهدلیل بیماری پدرش به مشهد بازگشت و فراگیری سطوح عالی علوم دینی را تا سال ۱۳۴۹ش نزد سید محمدهادی میلانی ادامه داد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۳ و ۵۹ و ۶۴ و ۷۳–۶۸، ۸۵–۸۲، ۹۴ و ۳۱۲؛ [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیتالله%20خامنهای%C2»Ø%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۵-۶۴.]</ref> | سید علی خامنهای تحصیل علوم دینی را در حوزه علمیه مشهد آغاز کرد و برخی دروس حوزوی را نزد پدر خود<ref>مهاجرنیا، فلسفه سیاسی آیتالله خامنهای، ۱۳۹۳ش، ص۳۱–۳۰.</ref> و بخشی از سطوح عالی حوزوی را نزد استادان برتر حوزه علمیه خراسان، فراگرفت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیتالله%20خامنهای%C2»Ø%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۴-۶۳.]</ref> او در سال ۱۳۳۶ش، به [[نجف]] سفر کرد و در مجلس درس استادان [[حوزه علمیه نجف]] مانند [[سید محسن حکیم]]، [[سید ابوالقاسم خویی]]، [[سید محمود حسینی شاهرودی]]، [[میرزا باقر زنجانی]] و [[میرزا حسین بجنوردی]] حاضر شد. با این حال، وی بهدلیل مخالفت پدرش با اقامت طولانی در نجف، به مشهد بازگشت. وی در مشهد، بهدلیل دانش و تسلطی که در علوم دینی کسب کرده بود، بر اساس یک سنت حوزوی، از [[سید محمدهادی میلانی]] اجازهٔ تدریس و [[اجازه روایت]] دریافت کرد<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۳ و ۵۹ و ۶۴ و ۷۳–۶۸، ۸۵–۸۲، ۹۴ و ۳۱۲؛ [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیتالله%20خامنهای%C2»Ø%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۵-۶۴.]</ref> و در سال ۱۳۳۷ش، در ۱۹ سالگی به [[قم]] مهاجرت کرد و در [[مدرسه حجتیه|مدرسهٔ حجتیه]] ساکن شد. سید علی خامنهای در [[حوزه علمیه قم]] به مجلس درس [[سید حسین طباطبائی بروجردی|سید حسین بروجردی]] میرفت<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۸۲.</ref> و سپس از مجالس درس [[سید روحالله خمینی]]، [[مرتضی حائری یزدی]]، [[سید محمد محقق داماد]] و [[سید کاظم شریعتمداری]] نیز بهره برد. همچنین، بخشی از دروس فلسفی، شامل شفای بوعلیسینا و اسفار ملاصدرا را نزد [[سید محمدحسین طباطبایی]] و [[حسینعلی منتظری]] فرا گرفت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۸۵–۸۴.</ref> خامنهای در سال ۱۳۴۳ش بهدلیل بیماری پدرش به مشهد بازگشت و فراگیری سطوح عالی علوم دینی را تا سال ۱۳۴۹ش نزد سید محمدهادی میلانی ادامه داد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۳ و ۵۹ و ۶۴ و ۷۳–۶۸، ۸۵–۸۲، ۹۴ و ۳۱۲؛ [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیتالله%20خامنهای%C2»Ø%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۵-۶۴.]</ref> | ||
| خط ۶۵: | خط ۶۶: | ||
=== آثار === | === آثار === | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۲.jpg|جایگزین=کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن اثر سید علی خامنهای|بندانگشتی|کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن اثر سید علی خامنهای]] | |||
مجموعه آثار سید علی خامنهای توسط [[مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی]] با عنوان [[حدیث ولایت]] منتشر شده و شامل نرمافزار جامع بیانات و پیامهای او از سال ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۲ش، همراه با متن ۱۴۱ عنوان کتاب در ۲۳۴ جلد از انتشارات انقلاب اسلامی به زبانهای مختلف است.<ref>[https://www.noorshop.ir/fa/product/74148 «حدیث ولایت3»، وبسایت مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.]</ref> زندگینامه او در کتاب '''شرح اسم''' جمعآوری شده است.<ref>[https://bookroom.ir/news/11547/گزارشی-درباره-کتاب-خواندنی-شرح-اسم «گزارشی درباره کتاب خواندنی «شرح اسم» »، وبسایت پاتوق کتاب فردا.]</ref> آثار او طیفی از تألیفها، ترجمهها، دروس، سخنرانیها و متون مرتبط با موضوعات عبادی، اخلاقی، فقهی، کلامی، تفسیری، اجتماعی، سیاسی و سیرهپژوهی را دربر میگیرد. از میان آثار تألیفی او، برخی نوشتهها با تمرکز بر بررسی سیرهٔ ائمهٔ شیعه، بر جنبهٔ مبارزه و مواضع سیاسی آنان تأکید کردهاند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیتالله%20خامنهای%C2»Ø%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۶؛][https://khameneibook.ir/Portals/0/فهرست%20آثار.pdf?ver=4i8kEEA9YVxSisvaqA4UvA%3d%3d «فهرست آثار»، وبسایت انتشارات انقلاب اسلامی.]</ref> برخی از آثار او عبارتند از: | مجموعه آثار سید علی خامنهای توسط [[مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی]] با عنوان [[حدیث ولایت]] منتشر شده و شامل نرمافزار جامع بیانات و پیامهای او از سال ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۲ش، همراه با متن ۱۴۱ عنوان کتاب در ۲۳۴ جلد از انتشارات انقلاب اسلامی به زبانهای مختلف است.<ref>[https://www.noorshop.ir/fa/product/74148 «حدیث ولایت3»، وبسایت مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.]</ref> زندگینامه او در کتاب '''شرح اسم''' جمعآوری شده است.<ref>[https://bookroom.ir/news/11547/گزارشی-درباره-کتاب-خواندنی-شرح-اسم «گزارشی درباره کتاب خواندنی «شرح اسم» »، وبسایت پاتوق کتاب فردا.]</ref> آثار او طیفی از تألیفها، ترجمهها، دروس، سخنرانیها و متون مرتبط با موضوعات عبادی، اخلاقی، فقهی، کلامی، تفسیری، اجتماعی، سیاسی و سیرهپژوهی را دربر میگیرد. از میان آثار تألیفی او، برخی نوشتهها با تمرکز بر بررسی سیرهٔ ائمهٔ شیعه، بر جنبهٔ مبارزه و مواضع سیاسی آنان تأکید کردهاند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیتالله%20خامنهای%C2»Ø%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۶؛][https://khameneibook.ir/Portals/0/فهرست%20آثار.pdf?ver=4i8kEEA9YVxSisvaqA4UvA%3d%3d «فهرست آثار»، وبسایت انتشارات انقلاب اسلامی.]</ref> برخی از آثار او عبارتند از: | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۳: | ||
== زمینههای فکری و تکوین شخصیت == | == زمینههای فکری و تکوین شخصیت == | ||
=== زمینههای خانوادگی === | === زمینههای خانوادگی === | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۳.png|جایگزین=سید علی خامنهای در کنار پدرش سید جواد خامنهای|بندانگشتی|سید علی خامنهای در کنار پدرش سید جواد خامنهای]] | |||
به گزارش منابع مختلف، [[خاندان خامنهای|خاندان سید علی خامنهای]] از دیرباز در [[حوزه علمیه|حوزههای علمیه]] و عرصهٔ مبارزات سیاسیاجتماعی حضور داشتهاند؛ برای مثال جد وی، سید حسین خامنهای، از فقها و مدرسان [[حوزه علمیه نجف|حوزهٔ علمیه نجف]] و از طرفداران مشروطه بود. عموی او، سید محمد خامنهای، شاگرد [[آخوند خراسانی]] و از رجال مشروطهخواه بهشمار میرفت. پدر وی، [[سیدجواد خامنهای|سید جواد خامنهای]] نیز مخالف [[حکومت پهلوی]] بود. جد مادری او، [[سیدهاشم میردامادی نجفآبادی|سید هاشم میردامادی نجفآبادی]]، از شاگردان آخوند خراسانی و از ائمهٔ جماعت [[مسجد گوهرشاد]] بود که بهدلیل اعتراض به [[واقعه مسجد گوهرشاد|کشتار مسجد گوهرشاد]] و ایستادگی در مقابل حکومت پهلوی به [[سمنان]] تبعید شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/10533 ولایتی، «آیت الله سید علی خامنهای»، وبسایت مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی.]</ref> | به گزارش منابع مختلف، [[خاندان خامنهای|خاندان سید علی خامنهای]] از دیرباز در [[حوزه علمیه|حوزههای علمیه]] و عرصهٔ مبارزات سیاسیاجتماعی حضور داشتهاند؛ برای مثال جد وی، سید حسین خامنهای، از فقها و مدرسان [[حوزه علمیه نجف|حوزهٔ علمیه نجف]] و از طرفداران مشروطه بود. عموی او، سید محمد خامنهای، شاگرد [[آخوند خراسانی]] و از رجال مشروطهخواه بهشمار میرفت. پدر وی، [[سیدجواد خامنهای|سید جواد خامنهای]] نیز مخالف [[حکومت پهلوی]] بود. جد مادری او، [[سیدهاشم میردامادی نجفآبادی|سید هاشم میردامادی نجفآبادی]]، از شاگردان آخوند خراسانی و از ائمهٔ جماعت [[مسجد گوهرشاد]] بود که بهدلیل اعتراض به [[واقعه مسجد گوهرشاد|کشتار مسجد گوهرشاد]] و ایستادگی در مقابل حکومت پهلوی به [[سمنان]] تبعید شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/10533 ولایتی، «آیت الله سید علی خامنهای»، وبسایت مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی.]</ref> | ||
=== فضای فرهنگی و سیاسی جهان اسلام === | === فضای فرهنگی و سیاسی جهان اسلام === | ||
سید علی خامنهای در دورهای متولد شد که [[جهان اسلام]] در آستانهٔ تحولاتی عمیق بود و اندیشههای [[سید جمالالدین اسدآبادی]] پس از چند دهه، شبکهای از جریانهای فکری و سیاسی را در سراسر سرزمینهای اسلامی پدیدآورده بود. به نظر محققان این فضا، زمینهای را فراهم آورد که بخش مهمی از مبارزان ایرانی، در معرض افکاری قرار گیرند که محورهای اصلی آن پیشتر در [[مصر]]، شبهقارهٔ [[هند]] و دیگر مناطق جهان اسلام شکلگرفته بود. اندیشهها و آموزههای سیدجمال از یکسو به جریان احیاگری و اصلاحطلبی دینی توسط افرادی مانند [[محمد عبده]] و [[محمد اقبال لاهوری]] انجامید و از سوی دیگر به جریان سازمانیافتهای منتهی شد که [[حسن البنا]]، بنیانگذار [[اخوانالمسلمین]]، نمایندهٔ اصلی آن به شمار میرود.<ref>[https://yousefieshkevari.com/2019/02/آموزه-های-سید-جمال-الدین-اسدآبادی-در-دو/ یوسفی اشکوری، «آموزههای سید جمالالدین اسدآبادی در دو بعد فکری و سیاسی»، وبسایت یوسفی اشکوری.]</ref> این جریانهای فکری بر سه محور اصلی، تمرکز داشتند: | سید علی خامنهای در دورهای متولد شد که [[جهان اسلام]] در آستانهٔ تحولاتی عمیق بود و اندیشههای [[سید جمالالدین اسدآبادی]] پس از چند دهه، شبکهای از جریانهای فکری و سیاسی را در سراسر سرزمینهای اسلامی پدیدآورده بود. به نظر محققان این فضا، زمینهای را فراهم آورد که بخش مهمی از مبارزان ایرانی، در معرض افکاری قرار گیرند که محورهای اصلی آن پیشتر در [[مصر]]، شبهقارهٔ [[هند]] و دیگر مناطق جهان اسلام شکلگرفته بود. اندیشهها و آموزههای سیدجمال از یکسو به جریان احیاگری و اصلاحطلبی دینی توسط افرادی مانند [[محمد عبده]] و [[محمد اقبال لاهوری]] انجامید و از سوی دیگر به جریان سازمانیافتهای منتهی شد که [[حسن البنا]]، بنیانگذار [[اخوانالمسلمین]]، نمایندهٔ اصلی آن به شمار میرود.<ref>[https://yousefieshkevari.com/2019/02/آموزه-های-سید-جمال-الدین-اسدآبادی-در-دو/ یوسفی اشکوری، «آموزههای سید جمالالدین اسدآبادی در دو بعد فکری و سیاسی»، وبسایت یوسفی اشکوری.]</ref> این جریانهای فکری بر سه محور اصلی، تمرکز داشتند: | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۴.png|جایگزین=کتاب آینده در قلمرو اسلام اثر سید قطب با ترجمه سید علی خامنهای|بندانگشتی|کتاب آینده در قلمرو اسلام اثر سید قطب با ترجمه سید علی خامنهای]] | |||
* رویارویی با سلطهٔ سیاسی غرب ([[استعمار]]) | * رویارویی با سلطهٔ سیاسی غرب ([[استعمار]]) | ||
* بازگشت به آموزههای اصیل اسلام بهعنوان چارچوب اصلی برای بازسازی جامعه مسلمان | * بازگشت به آموزههای اصیل اسلام بهعنوان چارچوب اصلی برای بازسازی جامعه مسلمان | ||
| خط ۱۰۹: | خط ۱۱۳: | ||
== فعالیتهای سیاسی == | == فعالیتهای سیاسی == | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۵.png|جایگزین=سید علی خامنهای درحال سخنرانی در تحصن تاریخی مردم در بیمارستان امام رضا|بندانگشتی|سید علی خامنهای درحال سخنرانی در تحصن تاریخی مردم در بیمارستان امام رضا سال 1357ش]] | |||
سید علی خامنهای فعالیت سیاسی خود را از اوایل دههٔ ۱۳۳۰ش آغاز کرد؛ پیشینهای که تا حدی متأثر از زمینهٔ مذهبی و سیاسی خانوادهٔ او بود. نخستین محرک جدی فعالیتهای او دیدار با [[سید مجتبی نواب صفوی]] در سال ۱۳۳۲ش در [[مشهد]] بود که به گفته وی نقش مهمی در جهتگیری سیاسیاش داشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1862068/دیدار-رهبر-انقلاب-در-نوجوانی-با-نواب-صفوی-تصورات-آقاسیدعلی-نسبت «دیدار رهبر انقلاب در نوجوانی با نواب صفوی/ تصورات آقاسیدعلی نسبت به نواب در هم ریخت...»، وبسایت خبر آنلاین.]</ref> سپس از طریق طلاب [[حوزه علمیه قم]]، بهویژه [[سیدمصطفی خمینی|سید مصطفی خمینی]]، با اندیشههای [[سید روحالله خمینی]] آشنا شد و در نخستین ملاقات در سال ۱۳۳۶ش تحت تأثیر او قرار گرفت.<ref>سلیمی بنی و مظفری، جامعه روحانیت مبارز، ۱۳۸۸ش، ص۹۵–۹۴.</ref> | سید علی خامنهای فعالیت سیاسی خود را از اوایل دههٔ ۱۳۳۰ش آغاز کرد؛ پیشینهای که تا حدی متأثر از زمینهٔ مذهبی و سیاسی خانوادهٔ او بود. نخستین محرک جدی فعالیتهای او دیدار با [[سید مجتبی نواب صفوی]] در سال ۱۳۳۲ش در [[مشهد]] بود که به گفته وی نقش مهمی در جهتگیری سیاسیاش داشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1862068/دیدار-رهبر-انقلاب-در-نوجوانی-با-نواب-صفوی-تصورات-آقاسیدعلی-نسبت «دیدار رهبر انقلاب در نوجوانی با نواب صفوی/ تصورات آقاسیدعلی نسبت به نواب در هم ریخت...»، وبسایت خبر آنلاین.]</ref> سپس از طریق طلاب [[حوزه علمیه قم]]، بهویژه [[سیدمصطفی خمینی|سید مصطفی خمینی]]، با اندیشههای [[سید روحالله خمینی]] آشنا شد و در نخستین ملاقات در سال ۱۳۳۶ش تحت تأثیر او قرار گرفت.<ref>سلیمی بنی و مظفری، جامعه روحانیت مبارز، ۱۳۸۸ش، ص۹۵–۹۴.</ref> | ||
| خط ۱۱۶: | خط ۱۲۱: | ||
==== سازماندهی مبارزات ==== | ==== سازماندهی مبارزات ==== | ||
خامنهای در سال ۱۳۴۳ش همراه گروهی از روحانیان فعال، از جمله [[عبدالرحیم ربانی شیرازی]]، [[سیدمحمد حسینی بهشتی|سید محمد حسینی بهشتی]]، [[علی قدوسی،]] [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] و [[محمدتقی مصباح یزدی]] در ایجاد تشکیلات سیاسی در حوزهٔ علمیه قم نقش داشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/211515/از-تاریخ-زندگی-نامه-ایت-الله-ربانی-شیرازی-به-قلم-ان-مرحوم?q=زندگی%20نامه%20آیت%20الله%20ربانی%20شیرازی%20به%20قلم%20خودش&score=65545.04&rownumber=1 ربانی شیرازی، «زندگینامه آیتالله ربانی شیرازی به قلم خودش»، ۱۳۸۴ش، ص۲۷۸-۲۷۷.]</ref> وی از اواخر سال ۱۳۴۳ش در مشهد، فعالیتهای آموزشی، تبلیغی و سازماندهی جلسات مذهبی و فکری را ادامه داد و تا سال ۱۳۴۸ش چندین بار بازداشت شد. در سالهای ۱۳۵۰–۱۳۵۳ش محور جلسات تفسیری در سه مسجد مهم مشهد؛ [[مسجد کرامت]]، مسجد امام حسین و مسجد میرزا جعفر بود. در دی ۱۳۵۳ش ششمین و سختترین دوره بازداشت او رخ داد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> سید علی خامنهای در سال ۱۳۵۶ش، در مشهد هستهٔ اولیه بنیان جامعهٔ روحانیت مبارز با رهبری سید روحالله خمینی و جمعی از روحانیان قم و تهران را بنا نهاد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> | خامنهای در سال ۱۳۴۳ش همراه گروهی از روحانیان فعال، از جمله [[عبدالرحیم ربانی شیرازی]]، [[سیدمحمد حسینی بهشتی|سید محمد حسینی بهشتی]]، [[علی قدوسی،]] [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] و [[محمدتقی مصباح یزدی]] در ایجاد تشکیلات سیاسی در حوزهٔ علمیه قم نقش داشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/211515/از-تاریخ-زندگی-نامه-ایت-الله-ربانی-شیرازی-به-قلم-ان-مرحوم?q=زندگی%20نامه%20آیت%20الله%20ربانی%20شیرازی%20به%20قلم%20خودش&score=65545.04&rownumber=1 ربانی شیرازی، «زندگینامه آیتالله ربانی شیرازی به قلم خودش»، ۱۳۸۴ش، ص۲۷۸-۲۷۷.]</ref> وی از اواخر سال ۱۳۴۳ش در مشهد، فعالیتهای آموزشی، تبلیغی و سازماندهی جلسات مذهبی و فکری را ادامه داد و تا سال ۱۳۴۸ش چندین بار بازداشت شد. در سالهای ۱۳۵۰–۱۳۵۳ش محور جلسات تفسیری در سه مسجد مهم مشهد؛ [[مسجد کرامت]]، مسجد امام حسین و مسجد میرزا جعفر بود. در دی ۱۳۵۳ش ششمین و سختترین دوره بازداشت او رخ داد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> سید علی خامنهای در سال ۱۳۵۶ش، در مشهد هستهٔ اولیه بنیان جامعهٔ روحانیت مبارز با رهبری سید روحالله خمینی و جمعی از روحانیان قم و تهران را بنا نهاد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۶.png|جایگزین=سید علی خامنهای در تبعید به همراه اهالی ایرانشهر|بندانگشتی|سید علی خامنهای در تبعید به همراه اهالی ایرانشهر]] | |||
با درگذشت سید مصطفی خمینی و تشدید فشارهای سیاسی،<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۷۱–۵۷۰.</ref> رژیم پهلوی، خامنهای را در [[آذر (ماه)|آذر]] ۱۳۵۶ش بهمدت ۳ سال به [[ایرانشهر]] '''تبعید''' کرد. فعالیتهای گستردهٔ او میان مردم ایرانشهر باعث تغییر محل تبعیدش به [[جیرفت]] شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۵–۶۰۲.</ref> با وجود محدودیتها، سید علی خامنهای با ایراد سخنرانی در مسجد جامع ایرانشهر و ارائهٔ راهکارها از طریق نوشتن نامه به علما و روحانیون دربارهٔ حوادث کشور، به مبارزه با رژیم پهلوی ادامه داد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیتالله%20خامنهای%C2»Ø%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۷۰-۶۹؛] بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۹–۶۰۸.</ref> خامنهای سپس برای ادامهٔ مبارزات بهصورت مخفیانه به [[کهنوج]] رفت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۱۰.</ref> سید علی خامنهای در مهر ۱۳۵۷ش پس از مدتی فعالیت مخفی در کهنوج، به چند شهر سفر کرد و سرانجام به مشهد بازگشت و در جریان تشدید اعتراضات مردمی به فعالیت سیاسی خود ادامه داد. او در دورهٔ تبعید سید روحالله خمینی در فرانسه، همراه شماری از روحانیان مشهد، سید روحالله خمینی را عاملی مؤثر در تقویت روحیهٔ انقلابی مردم ارزیابی کرد و حامی بازگشت او به ایران شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۹.</ref> در این مقطع، فعالیت تبلیغی و سازماندهی خامنهای افزایش یافت و سخنرانیهای او در تشویق تجمعات و اعتراضهای مردمی نقش داشت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۴۲.</ref> | با درگذشت سید مصطفی خمینی و تشدید فشارهای سیاسی،<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۷۱–۵۷۰.</ref> رژیم پهلوی، خامنهای را در [[آذر (ماه)|آذر]] ۱۳۵۶ش بهمدت ۳ سال به [[ایرانشهر]] '''تبعید''' کرد. فعالیتهای گستردهٔ او میان مردم ایرانشهر باعث تغییر محل تبعیدش به [[جیرفت]] شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۵–۶۰۲.</ref> با وجود محدودیتها، سید علی خامنهای با ایراد سخنرانی در مسجد جامع ایرانشهر و ارائهٔ راهکارها از طریق نوشتن نامه به علما و روحانیون دربارهٔ حوادث کشور، به مبارزه با رژیم پهلوی ادامه داد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیتالله%20خامنهای%C2»Ø%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۷۰-۶۹؛] بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۹–۶۰۸.</ref> خامنهای سپس برای ادامهٔ مبارزات بهصورت مخفیانه به [[کهنوج]] رفت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۱۰.</ref> سید علی خامنهای در مهر ۱۳۵۷ش پس از مدتی فعالیت مخفی در کهنوج، به چند شهر سفر کرد و سرانجام به مشهد بازگشت و در جریان تشدید اعتراضات مردمی به فعالیت سیاسی خود ادامه داد. او در دورهٔ تبعید سید روحالله خمینی در فرانسه، همراه شماری از روحانیان مشهد، سید روحالله خمینی را عاملی مؤثر در تقویت روحیهٔ انقلابی مردم ارزیابی کرد و حامی بازگشت او به ایران شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۹.</ref> در این مقطع، فعالیت تبلیغی و سازماندهی خامنهای افزایش یافت و سخنرانیهای او در تشویق تجمعات و اعتراضهای مردمی نقش داشت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۴۲.</ref> | ||
| خط ۱۶۲: | خط ۱۶۷: | ||
== ریاستجمهوری سیدعلی خامنهای == | == ریاستجمهوری سیدعلی خامنهای == | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۷.png|جایگزین=عکس قدیمی ریاست جمهوری سید علی خامنهای|بندانگشتی|نهاد ریاست جمهوری،عکس یادگاری نخست وزیر وقت و کابینه دولت با سید علی خامنهای در پایان فعالیت های این دولت، سال 1364ش]] | |||
پس از ترور [[محمدعلی رجایی]] و [[محمدجواد باهنر]] در سال ۱۳۶۰ش، با حمایت [[حزب جمهوری اسلامی]] و شخصیتهای سیاسی و همچنین موافقت سید روحالله خمینی که پیشتر با تصدی مناصب اجرایی عالی توسط روحانیون موافق نبود، سید علی خامنهای در انتخابات ریاستجمهوری نامزد شد. وی در انتخابات [[۱۰ مهر]] ۱۳۶۰ش با کسب ۱۵٬۹۰۵٬۹۸۷ رأی (معادل ۹۵درصد آرا) به پیروزی رسید. وی در [[۴ آبان]] همان سال [[میرحسین موسوی]] را بهعنوان نخستوزیر به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد.<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/4464/حمایت-95-درصدی-از-یک-نامزد-انتخابات «حمایت 95درصدی از یک نامزد انتخابات»، وبسایت شورای نگهبان.]</ref> | پس از ترور [[محمدعلی رجایی]] و [[محمدجواد باهنر]] در سال ۱۳۶۰ش، با حمایت [[حزب جمهوری اسلامی]] و شخصیتهای سیاسی و همچنین موافقت سید روحالله خمینی که پیشتر با تصدی مناصب اجرایی عالی توسط روحانیون موافق نبود، سید علی خامنهای در انتخابات ریاستجمهوری نامزد شد. وی در انتخابات [[۱۰ مهر]] ۱۳۶۰ش با کسب ۱۵٬۹۰۵٬۹۸۷ رأی (معادل ۹۵درصد آرا) به پیروزی رسید. وی در [[۴ آبان]] همان سال [[میرحسین موسوی]] را بهعنوان نخستوزیر به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد.<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/4464/حمایت-95-درصدی-از-یک-نامزد-انتخابات «حمایت 95درصدی از یک نامزد انتخابات»، وبسایت شورای نگهبان.]</ref> | ||
| خط ۲۰۲: | خط ۲۰۸: | ||
== رهبری سید علی خامنهای == | == رهبری سید علی خامنهای == | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۸.jpg|جایگزین=قرائت وصیتنامه روحالله خمینی در جلسه مجلس خبرگان رهبری |بندانگشتی|علی خامنهای، رئیسجمهور وقت، در حال قرائت وصیتنامه روحالله خمینی در جلسه مجلس خبرگان رهبری برای انتخاب رهبر جدید، ۱۴ خرداد ۱۳۶۸]] | |||
پس از [[رحلت سید روحالله خمینی]] در [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش، مسئلهٔ تعیین رهبری در دستور کار [[مجلس خبرگان رهبری]] قرار گرفت. پیشتر، برای ساماندهی موضوع رهبری آینده، مجلس خبرگان رهبری، نهادی مسئول در این زمینه تعیین شده بود و در میانهٔ دهه ۱۳۶۰ش نیز [[حسینعلی منتظری]] بهعنوان [[قائممقام رهبری]] معرفی شد؛<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> اما این جایگاه در [[۶ فروردین]] ۱۳۶۸ش از او سلب شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/photo/1747881/بازخوانی-نامه-عزل-آیت-الله-منتظری-در-۶-فروردین-سال-۱۳۶۸-والله «بازخوانی نامه عزل آیتالله منتظری در ۶ فروردین سال ۱۳۶۸/ والله قسم از ابتدا با انتخاب شما مخالف بودم»، وبسایت خبر آنلاین.]</ref> مجلس خبرگان رهبری در همان روز درگذشت سید روحالله خمینی تشکیل جلسه داد و در میان دو گزینهٔ شورای رهبری یا رهبری فردی، در نهایت خامنهای را بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرد.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> او ابتدا در علل مخالفت خود مطالبی را بیان کرد که مورد قبول خبرگان رهبری قرار نگرفت و سرانجام انتخاب او با اکثریت بیش از دوسوم و با حذف شرط مرجعیت به تصویب رسید.<ref>هاشمی رفسنجانی، کارنامه و خاطرات، سال ۱۳۶۸، بازسازی و سازندگی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۱؛ [https://irdc.ir/fa/news/4950/چرا-خبرگان-آیتالله-خامنهای-را-به-عنوان-رهبر-انتخاب-کرد «چرا خبرگان آیتالله خامنهای را به عنوان رهبر انتخاب کرد؟»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | پس از [[رحلت سید روحالله خمینی]] در [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش، مسئلهٔ تعیین رهبری در دستور کار [[مجلس خبرگان رهبری]] قرار گرفت. پیشتر، برای ساماندهی موضوع رهبری آینده، مجلس خبرگان رهبری، نهادی مسئول در این زمینه تعیین شده بود و در میانهٔ دهه ۱۳۶۰ش نیز [[حسینعلی منتظری]] بهعنوان [[قائممقام رهبری]] معرفی شد؛<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> اما این جایگاه در [[۶ فروردین]] ۱۳۶۸ش از او سلب شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/photo/1747881/بازخوانی-نامه-عزل-آیت-الله-منتظری-در-۶-فروردین-سال-۱۳۶۸-والله «بازخوانی نامه عزل آیتالله منتظری در ۶ فروردین سال ۱۳۶۸/ والله قسم از ابتدا با انتخاب شما مخالف بودم»، وبسایت خبر آنلاین.]</ref> مجلس خبرگان رهبری در همان روز درگذشت سید روحالله خمینی تشکیل جلسه داد و در میان دو گزینهٔ شورای رهبری یا رهبری فردی، در نهایت خامنهای را بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرد.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> او ابتدا در علل مخالفت خود مطالبی را بیان کرد که مورد قبول خبرگان رهبری قرار نگرفت و سرانجام انتخاب او با اکثریت بیش از دوسوم و با حذف شرط مرجعیت به تصویب رسید.<ref>هاشمی رفسنجانی، کارنامه و خاطرات، سال ۱۳۶۸، بازسازی و سازندگی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۱؛ [https://irdc.ir/fa/news/4950/چرا-خبرگان-آیتالله-خامنهای-را-به-عنوان-رهبر-انتخاب-کرد «چرا خبرگان آیتالله خامنهای را به عنوان رهبر انتخاب کرد؟»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | ||
| خط ۲۱۷: | خط ۲۲۴: | ||
=== چالشهای سیاسی-اجتماعی === | === چالشهای سیاسی-اجتماعی === | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۹.jpg|جایگزین=حمله معترضان به دانشگاه تهران 18 تیر 1378|بندانگشتی|حمله معترضان به دانشگاه تهران ۱۸ تیر ۱۳۷۸ش]] | |||
بر اساس گزارش منابع رسانهای، دوران ۳۷ ساله رهبری سید علی خامنهای با تحولات و رویدادهای سیاسیاجتماعی مختلفی در داخل کشور همراه بوده است؛ ازجمله: | بر اساس گزارش منابع رسانهای، دوران ۳۷ ساله رهبری سید علی خامنهای با تحولات و رویدادهای سیاسیاجتماعی مختلفی در داخل کشور همراه بوده است؛ ازجمله: | ||
* تنشهای سیاسی دورهٔ ریاستجمهوری [[سیدمحمد خاتمی|سید محمد خاتمی]] و توقیف برخی نشریات اصلاحطلب | * تنشهای سیاسی دورهٔ ریاستجمهوری [[سیدمحمد خاتمی|سید محمد خاتمی]] و توقیف برخی نشریات اصلاحطلب | ||
| خط ۲۳۵: | خط ۲۴۳: | ||
=== سیاست خارجی و راهبردهای منطقهای === | === سیاست خارجی و راهبردهای منطقهای === | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۱۰.png|جایگزین=مذاکرات هستهای وین|بندانگشتی|حضور جواد ظریف رئیس تیم مذاکرهکننده ایران، حسین فریدون برادر حسن روحانی، و جان کری رئیس تیم مذاکرهکننده آمریکا در مذاکرات هستهای وین]] | |||
پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، روابط ایران و ایالات متحده آمریکا با تنشهای سیاسی و اقتصادی همراه بوده و تحریمهای گستردهای علیه ایران اعمال شده است. در این میان، سید علی خامنهٔ بر رویکرد اتکا به توان داخلی تأکید کرده و پیشرفتهایی در حوزههای مختلف علمی و فناورانه، از جمله [[برنامه هستهای ایران]]، از سوی مقامات ایرانی مطرح شده است. همزمان، او در مقاطع مختلف نسبت به نتایج [[مذاکرات ایران و آمریکا]] ابراز تردید کرده و بر احتمال بدعهدی آمریکا تأکید داشته است.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> | پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، روابط ایران و ایالات متحده آمریکا با تنشهای سیاسی و اقتصادی همراه بوده و تحریمهای گستردهای علیه ایران اعمال شده است. در این میان، سید علی خامنهٔ بر رویکرد اتکا به توان داخلی تأکید کرده و پیشرفتهایی در حوزههای مختلف علمی و فناورانه، از جمله [[برنامه هستهای ایران]]، از سوی مقامات ایرانی مطرح شده است. همزمان، او در مقاطع مختلف نسبت به نتایج [[مذاکرات ایران و آمریکا]] ابراز تردید کرده و بر احتمال بدعهدی آمریکا تأکید داشته است.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> | ||
| خط ۲۴۱: | خط ۲۵۰: | ||
==== مسئله فلسطین ==== | ==== مسئله فلسطین ==== | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۱۱.png|جایگزین=دیدار آیتالله خامنهای با اسماعیل هنیه از رهبران حماس|بندانگشتی|دیدار آیتالله خامنهای با اسماعیل هنیه از رهبران حماس]] | |||
[[آرمان فلسطین]] از محورهای اصلی مواضع سیاسی رهبر دوم جمهوری اسلامی محسوب میشود. خامنهای در سخنرانیها و پیامهای خود بارها از حقوق فلسطینیان حمایت کرده و سیاستهای [[اسرائیل]] را مورد انتقاد قرار داده است. پس از عملیات [[طوفان الاقصی]] در اکتبر ۲۰۲۳م و پس از تشدید درگیریها در [[غزه]]، این مواضع بار دیگر در بیانیهها و پیامهای او و نیز در فضای سیاسی و رسانهای ایران بازتاب یافته است.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> | [[آرمان فلسطین]] از محورهای اصلی مواضع سیاسی رهبر دوم جمهوری اسلامی محسوب میشود. خامنهای در سخنرانیها و پیامهای خود بارها از حقوق فلسطینیان حمایت کرده و سیاستهای [[اسرائیل]] را مورد انتقاد قرار داده است. پس از عملیات [[طوفان الاقصی]] در اکتبر ۲۰۲۳م و پس از تشدید درگیریها در [[غزه]]، این مواضع بار دیگر در بیانیهها و پیامهای او و نیز در فضای سیاسی و رسانهای ایران بازتاب یافته است.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> | ||
| خط ۲۴۷: | خط ۲۵۷: | ||
==== دیدگاه منتقدان ==== | ==== دیدگاه منتقدان ==== | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۱۲.png|جایگزین=شعر نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران|بندانگشتی|شعار مخالفان سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران]] | |||
در حوزهٔ سیاست خارجی سیاستهایی مانند پیگیری برنامه هستهای، حمایت از برخی گروههای همسو در منطقه و همکاری با دولت [[سوریه]] و [[روسیه]] از سوی منتقدان بهعنوان بخشی از راهبرد منطقهای جمهوری اسلامی مورد نقد واقع شده است.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> همچنین منتقدان ادامه تنش با [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحده]] و برخی [[کشورهای غربی]] را سبب اعمال تحریمهای گسترده علیه ایران دانستهاند که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی داشته و بر سطح رفاه جامعه اثرگذار بوده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/02/28/ali-khameni-iran-leader-obitury لهبی، «چهل سال سلطه بر ایران؛ خامنهای که بود و چطور به رهبری رسید؟»، وبسایت یورو نیوز]؛ [https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> برخی تحلیلگران از انباشت [[نارضایتی عمومی]] در کشور سخن گفته و وضعیت اجتماعی را از منظر برخی شاخصها نگرانکننده دانستند.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> | در حوزهٔ سیاست خارجی سیاستهایی مانند پیگیری برنامه هستهای، حمایت از برخی گروههای همسو در منطقه و همکاری با دولت [[سوریه]] و [[روسیه]] از سوی منتقدان بهعنوان بخشی از راهبرد منطقهای جمهوری اسلامی مورد نقد واقع شده است.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> همچنین منتقدان ادامه تنش با [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحده]] و برخی [[کشورهای غربی]] را سبب اعمال تحریمهای گسترده علیه ایران دانستهاند که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی داشته و بر سطح رفاه جامعه اثرگذار بوده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/02/28/ali-khameni-iran-leader-obitury لهبی، «چهل سال سلطه بر ایران؛ خامنهای که بود و چطور به رهبری رسید؟»، وبسایت یورو نیوز]؛ [https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> برخی تحلیلگران از انباشت [[نارضایتی عمومی]] در کشور سخن گفته و وضعیت اجتماعی را از منظر برخی شاخصها نگرانکننده دانستند.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> | ||
