| خط ۱۱۳: | خط ۱۱۳: | ||
== فعالیتهای سیاسی == | == فعالیتهای سیاسی == | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۵.png|جایگزین=سید علی خامنهای درحال سخنرانی در تحصن تاریخی مردم در بیمارستان امام رضا|بندانگشتی|سید علی خامنهای | [[پرونده:سید علی خامنهای۵.png|جایگزین=سید علی خامنهای درحال سخنرانی در تحصن تاریخی مردم در بیمارستان امام رضا|بندانگشتی|سید علی خامنهای در حال سخنرانی در تحصن تاریخی مردم در بیمارستان امام رضا مشهد، سال ۱۳۵۷ش.]] | ||
سید علی خامنهای فعالیت سیاسی خود را از اوایل دههٔ ۱۳۳۰ش آغاز کرد؛ پیشینهای که تا حدی متأثر از زمینهٔ مذهبی و سیاسی خانوادهٔ او بود. نخستین محرک جدی فعالیتهای او دیدار با [[سید مجتبی نواب صفوی]] در سال ۱۳۳۲ش در [[مشهد]] بود که به گفته وی نقش مهمی در جهتگیری سیاسیاش داشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1862068/دیدار-رهبر-انقلاب-در-نوجوانی-با-نواب-صفوی-تصورات-آقاسیدعلی-نسبت «دیدار رهبر انقلاب در نوجوانی با نواب صفوی/ تصورات آقاسیدعلی نسبت به نواب در هم ریخت...»، وبسایت خبر آنلاین.]</ref> سپس از طریق طلاب [[حوزه علمیه قم]]، بهویژه [[سیدمصطفی خمینی|سید مصطفی خمینی]]، با اندیشههای [[سید روحالله خمینی]] آشنا شد و در نخستین ملاقات در سال ۱۳۳۶ش تحت تأثیر او قرار گرفت.<ref>سلیمی بنی و مظفری، جامعه روحانیت مبارز، ۱۳۸۸ش، ص۹۵–۹۴.</ref> | سید علی خامنهای فعالیت سیاسی خود را از اوایل دههٔ ۱۳۳۰ش آغاز کرد؛ پیشینهای که تا حدی متأثر از زمینهٔ مذهبی و سیاسی خانوادهٔ او بود. نخستین محرک جدی فعالیتهای او دیدار با [[سید مجتبی نواب صفوی]] در سال ۱۳۳۲ش در [[مشهد]] بود که به گفته وی نقش مهمی در جهتگیری سیاسیاش داشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1862068/دیدار-رهبر-انقلاب-در-نوجوانی-با-نواب-صفوی-تصورات-آقاسیدعلی-نسبت «دیدار رهبر انقلاب در نوجوانی با نواب صفوی/ تصورات آقاسیدعلی نسبت به نواب در هم ریخت...»، وبسایت خبر آنلاین.]</ref> سپس از طریق طلاب [[حوزه علمیه قم]]، بهویژه [[سیدمصطفی خمینی|سید مصطفی خمینی]]، با اندیشههای [[سید روحالله خمینی]] آشنا شد و در نخستین ملاقات در سال ۱۳۳۶ش تحت تأثیر او قرار گرفت.<ref>سلیمی بنی و مظفری، جامعه روحانیت مبارز، ۱۳۸۸ش، ص۹۵–۹۴.</ref> | ||
| خط ۱۲۱: | خط ۱۲۱: | ||
==== سازماندهی مبارزات ==== | ==== سازماندهی مبارزات ==== | ||
خامنهای در سال ۱۳۴۳ش همراه گروهی از روحانیان فعال، از جمله [[عبدالرحیم ربانی شیرازی]]، [[سیدمحمد حسینی بهشتی|سید محمد حسینی بهشتی]]، [[علی قدوسی،]] [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] و [[محمدتقی مصباح یزدی]] در ایجاد تشکیلات سیاسی در حوزهٔ علمیه قم نقش داشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/211515/از-تاریخ-زندگی-نامه-ایت-الله-ربانی-شیرازی-به-قلم-ان-مرحوم?q=زندگی%20نامه%20آیت%20الله%20ربانی%20شیرازی%20به%20قلم%20خودش&score=65545.04&rownumber=1 ربانی شیرازی، «زندگینامه آیتالله ربانی شیرازی به قلم خودش»، ۱۳۸۴ش، ص۲۷۸-۲۷۷.]</ref> وی از اواخر سال ۱۳۴۳ش در مشهد، فعالیتهای آموزشی، تبلیغی و سازماندهی جلسات مذهبی و فکری را ادامه داد و تا سال ۱۳۴۸ش چندین بار بازداشت شد. در سالهای ۱۳۵۰–۱۳۵۳ش محور جلسات تفسیری در سه مسجد مهم مشهد؛ [[مسجد کرامت]]، مسجد امام حسین و مسجد میرزا جعفر بود. در دی ۱۳۵۳ش ششمین و سختترین دوره بازداشت او رخ داد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> سید علی خامنهای در سال ۱۳۵۶ش، در مشهد هستهٔ اولیه بنیان جامعهٔ روحانیت مبارز با رهبری سید روحالله خمینی و جمعی از روحانیان قم و تهران را بنا نهاد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> | خامنهای در سال ۱۳۴۳ش همراه گروهی از روحانیان فعال، از جمله [[عبدالرحیم ربانی شیرازی]]، [[سیدمحمد حسینی بهشتی|سید محمد حسینی بهشتی]]، [[علی قدوسی،]] [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] و [[محمدتقی مصباح یزدی]] در ایجاد تشکیلات سیاسی در حوزهٔ علمیه قم نقش داشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/211515/از-تاریخ-زندگی-نامه-ایت-الله-ربانی-شیرازی-به-قلم-ان-مرحوم?q=زندگی%20نامه%20آیت%20الله%20ربانی%20شیرازی%20به%20قلم%20خودش&score=65545.04&rownumber=1 ربانی شیرازی، «زندگینامه آیتالله ربانی شیرازی به قلم خودش»، ۱۳۸۴ش، ص۲۷۸-۲۷۷.]</ref> وی از اواخر سال ۱۳۴۳ش در مشهد، فعالیتهای آموزشی، تبلیغی و سازماندهی جلسات مذهبی و فکری را ادامه داد و تا سال ۱۳۴۸ش چندین بار بازداشت شد. در سالهای ۱۳۵۰–۱۳۵۳ش محور جلسات تفسیری در سه مسجد مهم مشهد؛ [[مسجد کرامت]]، مسجد امام حسین و مسجد میرزا جعفر بود. در دی ۱۳۵۳ش ششمین و سختترین دوره بازداشت او رخ داد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> سید علی خامنهای در سال ۱۳۵۶ش، در مشهد هستهٔ اولیه بنیان جامعهٔ روحانیت مبارز با رهبری سید روحالله خمینی و جمعی از روحانیان قم و تهران را بنا نهاد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۶.png|جایگزین=سید علی خامنهای در تبعید به همراه اهالی ایرانشهر|بندانگشتی|سید علی خامنهای در تبعید | [[پرونده:سید علی خامنهای۶.png|جایگزین=سید علی خامنهای در تبعید به همراه اهالی ایرانشهر|بندانگشتی|سید علی خامنهای در تبعید بههمراه اهالی ایرانشهر]] | ||
با درگذشت سید مصطفی خمینی و تشدید فشارهای سیاسی،<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۷۱–۵۷۰.</ref> رژیم پهلوی، خامنهای را در [[آذر (ماه)|آذر]] ۱۳۵۶ش بهمدت ۳ سال به [[ایرانشهر]] '''تبعید''' کرد. فعالیتهای گستردهٔ او میان مردم ایرانشهر باعث تغییر محل تبعیدش به [[جیرفت]] شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۵–۶۰۲.</ref> با وجود محدودیتها، سید علی خامنهای با ایراد سخنرانی در مسجد جامع ایرانشهر و ارائهٔ راهکارها از طریق نوشتن نامه به علما و روحانیون دربارهٔ حوادث کشور، به مبارزه با رژیم پهلوی ادامه داد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیتالله%20خامنهای%C2»Ø%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۷۰-۶۹؛] بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۹–۶۰۸.</ref> خامنهای سپس برای ادامهٔ مبارزات بهصورت مخفیانه به [[کهنوج]] رفت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۱۰.</ref> سید علی خامنهای در مهر ۱۳۵۷ش پس از مدتی فعالیت مخفی در کهنوج، به چند شهر سفر کرد و سرانجام به مشهد بازگشت و در جریان تشدید اعتراضات مردمی به فعالیت سیاسی خود ادامه داد. او در دورهٔ تبعید سید روحالله خمینی در فرانسه، همراه شماری از روحانیان مشهد، سید روحالله خمینی را عاملی مؤثر در تقویت روحیهٔ انقلابی مردم ارزیابی کرد و حامی بازگشت او به ایران شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۹.</ref> در این مقطع، فعالیت تبلیغی و سازماندهی خامنهای افزایش یافت و سخنرانیهای او در تشویق تجمعات و اعتراضهای مردمی نقش داشت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۴۲.</ref> | با درگذشت سید مصطفی خمینی و تشدید فشارهای سیاسی،<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۷۱–۵۷۰.</ref> رژیم پهلوی، خامنهای را در [[آذر (ماه)|آذر]] ۱۳۵۶ش بهمدت ۳ سال به [[ایرانشهر]] '''تبعید''' کرد. فعالیتهای گستردهٔ او میان مردم ایرانشهر باعث تغییر محل تبعیدش به [[جیرفت]] شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۵–۶۰۲.</ref> با وجود محدودیتها، سید علی خامنهای با ایراد سخنرانی در مسجد جامع ایرانشهر و ارائهٔ راهکارها از طریق نوشتن نامه به علما و روحانیون دربارهٔ حوادث کشور، به مبارزه با رژیم پهلوی ادامه داد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیتالله%20خامنهای%C2»Ø%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۷۰-۶۹؛] بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۹–۶۰۸.</ref> خامنهای سپس برای ادامهٔ مبارزات بهصورت مخفیانه به [[کهنوج]] رفت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۱۰.</ref> سید علی خامنهای در مهر ۱۳۵۷ش پس از مدتی فعالیت مخفی در کهنوج، به چند شهر سفر کرد و سرانجام به مشهد بازگشت و در جریان تشدید اعتراضات مردمی به فعالیت سیاسی خود ادامه داد. او در دورهٔ تبعید سید روحالله خمینی در فرانسه، همراه شماری از روحانیان مشهد، سید روحالله خمینی را عاملی مؤثر در تقویت روحیهٔ انقلابی مردم ارزیابی کرد و حامی بازگشت او به ایران شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۹.</ref> در این مقطع، فعالیت تبلیغی و سازماندهی خامنهای افزایش یافت و سخنرانیهای او در تشویق تجمعات و اعتراضهای مردمی نقش داشت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۴۲.</ref> | ||
| خط ۱۶۷: | خط ۱۶۷: | ||
== ریاستجمهوری سیدعلی خامنهای == | == ریاستجمهوری سیدعلی خامنهای == | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۷.png|جایگزین=عکس قدیمی ریاست جمهوری سید علی خامنهای|بندانگشتی|عکس یادگاری هیئتدولت با رئیس جمهور وقت، سید علی خامنهای در سال | [[پرونده:سید علی خامنهای۷.png|جایگزین=عکس قدیمی ریاست جمهوری سید علی خامنهای|بندانگشتی|عکس یادگاری هیئتدولت با رئیس جمهور وقت، سید علی خامنهای در سال ۱۳۶۴ش]] | ||
پس از ترور [[محمدعلی رجایی]] و [[محمدجواد باهنر]] در سال ۱۳۶۰ش، با حمایت [[حزب جمهوری اسلامی]] و شخصیتهای سیاسی و همچنین موافقت سید روحالله خمینی که پیشتر با تصدی مناصب اجرایی عالی توسط روحانیون موافق نبود، سید علی خامنهای در انتخابات ریاستجمهوری نامزد شد. وی در انتخابات [[۱۰ مهر]] ۱۳۶۰ش با کسب ۱۵٬۹۰۵٬۹۸۷ رأی (معادل ۹۵درصد آرا) به پیروزی رسید. وی در [[۴ آبان]] همان سال [[میرحسین موسوی]] را بهعنوان نخستوزیر به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد.<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/4464/حمایت-95-درصدی-از-یک-نامزد-انتخابات «حمایت 95درصدی از یک نامزد انتخابات»، وبسایت شورای نگهبان.]</ref> | پس از ترور [[محمدعلی رجایی]] و [[محمدجواد باهنر]] در سال ۱۳۶۰ش، با حمایت [[حزب جمهوری اسلامی]] و شخصیتهای سیاسی و همچنین موافقت سید روحالله خمینی که پیشتر با تصدی مناصب اجرایی عالی توسط روحانیون موافق نبود، سید علی خامنهای در انتخابات ریاستجمهوری نامزد شد. وی در انتخابات [[۱۰ مهر]] ۱۳۶۰ش با کسب ۱۵٬۹۰۵٬۹۸۷ رأی (معادل ۹۵درصد آرا) به پیروزی رسید. وی در [[۴ آبان]] همان سال [[میرحسین موسوی]] را بهعنوان نخستوزیر به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد.<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/4464/حمایت-95-درصدی-از-یک-نامزد-انتخابات «حمایت 95درصدی از یک نامزد انتخابات»، وبسایت شورای نگهبان.]</ref> | ||
در انتخابات [[۲۵ مرداد]] ۱۳۶۴ش، خامنهای با کسب ۱۲٬۲۰۳٬۸۷۰ رأی (معادل ۸۵٫۶۷درصد آرا) برای دومین بار به ریاستجمهوری ایران برگزیده شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403032316109/انتخابات-۶۴-دومین-تنفیذ-حکم-یک-رئیس-جمهور «انتخابات ۶۴؛ دومین تنفیذ حکم یک رئیسجمهور»، وبسایت ایسنا.]</ref> در آغاز این دوره، رئیسجمهور بهدلیل اختلافنظرهای پیشین با میرحسین موسوی، قصد داشت شخص دیگری را برای تشکیل کابینه به مجلس معرفی کند. با این حال، با توجه به نظر موافق سید روحالله خمینی بر ابقای نخستوزیر پیشین، شرایط حساس [[جنگ عراق با ایران]] و رایزنیهای سیاسی، سید علی خامنهای مجدداً موسوی را به مجلس معرفی کرد. در جریان اخذ رأی اعتماد، ۹۹ نماینده به نخستوزیری موسوی رأی منفی دادند که این رویداد بازتابها و بحثهای سیاسی گستردهای در پی داشت<ref>[https://www.irna.ir/news/80674248/بازخواني-يك-واقعه-تاريخي-رييس-جمهوري-كه-مظلوم-بود-و-به-مخالفت «بازخوانی یک واقعه تاریخی / رئیسجمهوری که مظلوم بود و به مخالفت با ولایت متهم شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و در نامهنگاریهای بعدی میان رئیسجمهور و رهبر وقت جمهوری اسلامی پیرامون حدود اختیارات [[حکومت اسلامی]] و [[ولایت فقیه]] نیز نمود یافت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2793/فعالیت_های_سیاسی_و_فرهنگی_در_دوران_ریاست_جمهوری «فعالیتهای سیاسی و فرهنگی در دوران ریاست جمهوری»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | در انتخابات [[۲۵ مرداد]] ۱۳۶۴ش، خامنهای با کسب ۱۲٬۲۰۳٬۸۷۰ رأی (معادل ۸۵٫۶۷درصد آرا) برای دومین بار به ریاستجمهوری ایران برگزیده شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403032316109/انتخابات-۶۴-دومین-تنفیذ-حکم-یک-رئیس-جمهور «انتخابات ۶۴؛ دومین تنفیذ حکم یک رئیسجمهور»، وبسایت ایسنا.]</ref> در آغاز این دوره، رئیسجمهور بهدلیل اختلافنظرهای پیشین با میرحسین موسوی، قصد داشت شخص دیگری را برای تشکیل کابینه به مجلس معرفی کند. با این حال، با توجه به نظر موافق سید روحالله خمینی بر ابقای نخستوزیر پیشین، شرایط حساس [[جنگ عراق با ایران]] و رایزنیهای سیاسی، سید علی خامنهای مجدداً موسوی را به مجلس معرفی کرد. در جریان اخذ رأی اعتماد، ۹۹ نماینده به نخستوزیری موسوی رأی منفی دادند که این رویداد بازتابها و بحثهای سیاسی گستردهای در پی داشت<ref>[https://www.irna.ir/news/80674248/بازخواني-يك-واقعه-تاريخي-رييس-جمهوري-كه-مظلوم-بود-و-به-مخالفت «بازخوانی یک واقعه تاریخی / رئیسجمهوری که مظلوم بود و به مخالفت با ولایت متهم شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و در نامهنگاریهای بعدی میان رئیسجمهور و رهبر وقت جمهوری اسلامی پیرامون حدود اختیارات [[حکومت اسلامی]] و [[ولایت فقیه]] نیز نمود یافت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2793/فعالیت_های_سیاسی_و_فرهنگی_در_دوران_ریاست_جمهوری «فعالیتهای سیاسی و فرهنگی در دوران ریاست جمهوری»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
=== | === سیاستگذاری در دوران ریاستجمهوری خامنهای === | ||
بنا بر اسناد و منابع تاریخی، دورهٔ هشتساله ریاستجمهوری سید علی خامنهای با چالشهای عمدهای نظیر جنگ ایران و عراق و محاصره اقتصادی همراه بود. در این مقطع، بخشی از تمرکز دولت بر مدیریت پیامدهای جنگ و همچنین پایهگذاری و ایجاد هماهنگی میان نهادهای نوپای ساختار سیاسی جمهوری اسلامی قرار داشت. بر اساس گزارشهای موجود از این دوران، در عرصهٔ سیاست داخلی، علاوه بر مدیریت بحران جنگ، تقابل با گروههای مخالف مسلح، نظیر [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] و جریانهای منتقد سیاسی که در ادبیات رسمی حکومت وقت با عنوان لیبرالها شناخته میشدند، از مسائل عمدهٔ کشور بهشمار میرفت. در سیاست خارجی، تمرکز دستگاه دیپلماسی ایران بر تبیین و معرفی مواضع جمهوری اسلامی در سطح جهانی و همچنین مقابله با فشارهای بینالمللی و ائتلافهای مخالف حکومت ایران معطوف بود.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/114/مروری-بر-8-سال-مدیریت-جهادی-آیتالله-خامنهای-در-كسوت-ریاست-جمهوری مولایی، «مروری بر 8 سال مدیریت جهادی آیتالله خامنهای در کسوت ریاست جمهوری»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | بنا بر اسناد و منابع تاریخی، دورهٔ هشتساله ریاستجمهوری سید علی خامنهای با چالشهای عمدهای نظیر جنگ ایران و عراق و محاصره اقتصادی همراه بود. در این مقطع، بخشی از تمرکز دولت بر مدیریت پیامدهای جنگ و همچنین پایهگذاری و ایجاد هماهنگی میان نهادهای نوپای ساختار سیاسی جمهوری اسلامی قرار داشت. بر اساس گزارشهای موجود از این دوران، در عرصهٔ سیاست داخلی، علاوه بر مدیریت بحران جنگ، تقابل با گروههای مخالف مسلح، نظیر [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] و جریانهای منتقد سیاسی که در ادبیات رسمی حکومت وقت با عنوان لیبرالها شناخته میشدند، از مسائل عمدهٔ کشور بهشمار میرفت. در سیاست خارجی، تمرکز دستگاه دیپلماسی ایران بر تبیین و معرفی مواضع جمهوری اسلامی در سطح جهانی و همچنین مقابله با فشارهای بینالمللی و ائتلافهای مخالف حکومت ایران معطوف بود.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/114/مروری-بر-8-سال-مدیریت-جهادی-آیتالله-خامنهای-در-كسوت-ریاست-جمهوری مولایی، «مروری بر 8 سال مدیریت جهادی آیتالله خامنهای در کسوت ریاست جمهوری»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | ||
| خط ۲۰۸: | خط ۲۰۸: | ||
== رهبری سید علی خامنهای == | == رهبری سید علی خامنهای == | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۸.jpg|جایگزین=قرائت وصیتنامه روحالله خمینی در جلسه مجلس خبرگان رهبری |بندانگشتی|سید علی خامنهای، رئیسجمهور وقت، در حال قرائت وصیتنامه سید روحالله خمینی در جلسه مجلس خبرگان رهبری برای انتخاب رهبر جدید، ۱۴ خرداد | [[پرونده:سید علی خامنهای۸.jpg|جایگزین=قرائت وصیتنامه روحالله خمینی در جلسه مجلس خبرگان رهبری |بندانگشتی|سید علی خامنهای، رئیسجمهور وقت، در حال قرائت وصیتنامه سید روحالله خمینی در جلسه مجلس خبرگان رهبری برای انتخاب رهبر جدید، ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش]] | ||
پس از [[رحلت سید روحالله خمینی]] در [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش، مسئلهٔ تعیین رهبری در دستور کار [[مجلس خبرگان رهبری]] قرار گرفت. پیشتر، برای ساماندهی موضوع رهبری آینده، مجلس خبرگان رهبری، نهادی مسئول در این زمینه تعیین شده بود و در میانهٔ دهه ۱۳۶۰ش نیز [[حسینعلی منتظری]] بهعنوان [[قائممقام رهبری]] معرفی شد؛<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> اما این جایگاه در [[۶ فروردین]] ۱۳۶۸ش از او سلب شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/photo/1747881/بازخوانی-نامه-عزل-آیت-الله-منتظری-در-۶-فروردین-سال-۱۳۶۸-والله «بازخوانی نامه عزل آیتالله منتظری در ۶ فروردین سال ۱۳۶۸/ والله قسم از ابتدا با انتخاب شما مخالف بودم»، وبسایت خبر آنلاین.]</ref> مجلس خبرگان رهبری در همان روز درگذشت سید روحالله خمینی تشکیل جلسه داد و در میان دو گزینهٔ شورای رهبری یا رهبری فردی، در نهایت خامنهای را بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرد.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> او ابتدا در علل مخالفت خود مطالبی را بیان کرد که مورد قبول خبرگان رهبری قرار نگرفت و سرانجام انتخاب او با اکثریت بیش از دوسوم و با حذف شرط مرجعیت به تصویب رسید.<ref>هاشمی رفسنجانی، کارنامه و خاطرات، سال ۱۳۶۸، بازسازی و سازندگی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۱؛ [https://irdc.ir/fa/news/4950/چرا-خبرگان-آیتالله-خامنهای-را-به-عنوان-رهبر-انتخاب-کرد «چرا خبرگان آیتالله خامنهای را به عنوان رهبر انتخاب کرد؟»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | پس از [[رحلت سید روحالله خمینی]] در [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش، مسئلهٔ تعیین رهبری در دستور کار [[مجلس خبرگان رهبری]] قرار گرفت. پیشتر، برای ساماندهی موضوع رهبری آینده، مجلس خبرگان رهبری، نهادی مسئول در این زمینه تعیین شده بود و در میانهٔ دهه ۱۳۶۰ش نیز [[حسینعلی منتظری]] بهعنوان [[قائممقام رهبری]] معرفی شد؛<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> اما این جایگاه در [[۶ فروردین]] ۱۳۶۸ش از او سلب شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/photo/1747881/بازخوانی-نامه-عزل-آیت-الله-منتظری-در-۶-فروردین-سال-۱۳۶۸-والله «بازخوانی نامه عزل آیتالله منتظری در ۶ فروردین سال ۱۳۶۸/ والله قسم از ابتدا با انتخاب شما مخالف بودم»، وبسایت خبر آنلاین.]</ref> مجلس خبرگان رهبری در همان روز درگذشت سید روحالله خمینی تشکیل جلسه داد و در میان دو گزینهٔ شورای رهبری یا رهبری فردی، در نهایت خامنهای را بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرد.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> او ابتدا در علل مخالفت خود مطالبی را بیان کرد که مورد قبول خبرگان رهبری قرار نگرفت و سرانجام انتخاب او با اکثریت بیش از دوسوم و با حذف شرط مرجعیت به تصویب رسید.<ref>هاشمی رفسنجانی، کارنامه و خاطرات، سال ۱۳۶۸، بازسازی و سازندگی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۱؛ [https://irdc.ir/fa/news/4950/چرا-خبرگان-آیتالله-خامنهای-را-به-عنوان-رهبر-انتخاب-کرد «چرا خبرگان آیتالله خامنهای را به عنوان رهبر انتخاب کرد؟»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> | ||
| خط ۲۴۳: | خط ۲۴۳: | ||
=== سیاست خارجی و راهبردهای منطقهای === | === سیاست خارجی و راهبردهای منطقهای === | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۱۰.png|جایگزین=مذاکرات هستهای وین|بندانگشتی|حضور جواد ظریف رئیس تیم مذاکرهکننده | [[پرونده:سید علی خامنهای۱۰.png|جایگزین=مذاکرات هستهای وین|بندانگشتی|حضور جواد ظریف رئیس تیم مذاکرهکننده ایران و جان کری رئیس تیم مذاکرهکننده آمریکا در مذاکرات هستهای وین]] | ||
پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، روابط ایران و ایالات متحده آمریکا با تنشهای سیاسی و اقتصادی همراه بوده و تحریمهای گستردهای علیه ایران اعمال شده است. در این میان، سید علی خامنهٔ بر رویکرد اتکا به توان داخلی تأکید کرده و پیشرفتهایی در حوزههای مختلف علمی و فناورانه، از جمله [[برنامه هستهای ایران]]، از سوی مقامات ایرانی مطرح شده است. همزمان، او در مقاطع مختلف نسبت به نتایج [[مذاکرات ایران و آمریکا]] ابراز تردید کرده و بر احتمال بدعهدی آمریکا تأکید داشته است.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> | پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، روابط ایران و ایالات متحده آمریکا با تنشهای سیاسی و اقتصادی همراه بوده و تحریمهای گستردهای علیه ایران اعمال شده است. در این میان، سید علی خامنهٔ بر رویکرد اتکا به توان داخلی تأکید کرده و پیشرفتهایی در حوزههای مختلف علمی و فناورانه، از جمله [[برنامه هستهای ایران]]، از سوی مقامات ایرانی مطرح شده است. همزمان، او در مقاطع مختلف نسبت به نتایج [[مذاکرات ایران و آمریکا]] ابراز تردید کرده و بر احتمال بدعهدی آمریکا تأکید داشته است.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> | ||
| خط ۲۵۷: | خط ۲۵۷: | ||
==== دیدگاه منتقدان ==== | ==== دیدگاه منتقدان ==== | ||
[[پرونده:سید علی خامنهای۱۲.png|جایگزین=شعر نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران|بندانگشتی|شعار مخالفان سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در برخی | [[پرونده:سید علی خامنهای۱۲.png|جایگزین=شعر نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران|بندانگشتی|شعار مخالفان سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در برخی تجمعات سیاسی]] | ||
در حوزهٔ سیاست خارجی سیاستهایی مانند پیگیری برنامه هستهای، حمایت از برخی گروههای همسو در منطقه و همکاری با دولت [[سوریه]] و [[روسیه]] از سوی منتقدان بهعنوان بخشی از راهبرد منطقهای جمهوری اسلامی مورد نقد واقع شده است.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> همچنین منتقدان ادامه تنش با [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحده]] و برخی [[کشورهای غربی]] را سبب اعمال تحریمهای گسترده علیه ایران دانستهاند که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی داشته و بر سطح رفاه جامعه اثرگذار بوده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/02/28/ali-khameni-iran-leader-obitury لهبی، «چهل سال سلطه بر ایران؛ خامنهای که بود و چطور به رهبری رسید؟»، وبسایت یورو نیوز]؛ [https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> برخی تحلیلگران از انباشت [[نارضایتی عمومی]] در کشور سخن گفته و وضعیت اجتماعی را از منظر برخی شاخصها نگرانکننده دانستند.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> | در حوزهٔ سیاست خارجی سیاستهایی مانند پیگیری برنامه هستهای، حمایت از برخی گروههای همسو در منطقه و همکاری با دولت [[سوریه]] و [[روسیه]] از سوی منتقدان بهعنوان بخشی از راهبرد منطقهای جمهوری اسلامی مورد نقد واقع شده است.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> همچنین منتقدان ادامه تنش با [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحده]] و برخی [[کشورهای غربی]] را سبب اعمال تحریمهای گسترده علیه ایران دانستهاند که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی داشته و بر سطح رفاه جامعه اثرگذار بوده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/02/28/ali-khameni-iran-leader-obitury لهبی، «چهل سال سلطه بر ایران؛ خامنهای که بود و چطور به رهبری رسید؟»، وبسایت یورو نیوز]؛ [https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> برخی تحلیلگران از انباشت [[نارضایتی عمومی]] در کشور سخن گفته و وضعیت اجتماعی را از منظر برخی شاخصها نگرانکننده دانستند.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> | ||
| خط ۲۸۲: | خط ۲۸۲: | ||
* '''حمایت از کار و سرمایه ایرانی:''' خامنهای مصرف کالای داخلی را وظیفهای همگانی میداند که منجر به ایجاد اشتغال و استقلال اقتصادی میشود.<ref>[https://idc0-cdn0.khamenei.ir/ndata/news/24877/001.pdf «مطالعه بیشتر درباره «اندیشه اقتصادی حضرت آیتالله خامنهای» »، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای، ص ۲۰۱، ۲۱۰.]</ref> | * '''حمایت از کار و سرمایه ایرانی:''' خامنهای مصرف کالای داخلی را وظیفهای همگانی میداند که منجر به ایجاد اشتغال و استقلال اقتصادی میشود.<ref>[https://idc0-cdn0.khamenei.ir/ndata/news/24877/001.pdf «مطالعه بیشتر درباره «اندیشه اقتصادی حضرت آیتالله خامنهای» »، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای، ص ۲۰۱، ۲۱۰.]</ref> | ||
* '''اقتصاد مقاومتی:''' از دیدگاه سید علی خامنهای، ضروری است که اقتصادی شکل بگیرد که ضمن داشتن روندی رو به رشد، در برابر ترفندها و تحریمهای دشمنان کمترین آسیب را ببیند. در این راستا، مردمی کردن اقتصاد و کاهش وابستگی به نفت بهعنوان الزامات اساسی مطرح است.<ref>[https://idc0-cdn0.khamenei.ir/ndata/news/24877/001.pdf «مطالعه بیشتر درباره «اندیشه اقتصادی حضرت آیتالله خامنهای»»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای، ص ۲۲۱ و ۲۳۸؛][https://www.yjc.ir/fa/news/4052067/اقتصاد-مقاومتي-چيست «اقتصاد مقاومتی چیست؟»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان]؛ یوسفی، نظام اقتصادی مقاومتی، ۱۳۹۵ش، ص۳۲.</ref> بر این اساس ورود سرمایه مردمی و مدیریت مردم در عرصهٔ اقتصاد برای شتاب بخشیدن به رشد ملی و گسترش مالکیت عمومی است.<ref>[https://idc0-cdn0.khamenei.ir/ndata/news/24877/001.pdf «مطالعه بیشتر درباره «اندیشه اقتصادی حضرت آیتالله خامنهای» »، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای، ص ۷۳، ۹۲، ۱۵۳.]</ref> | * '''اقتصاد مقاومتی:''' از دیدگاه سید علی خامنهای، ضروری است که اقتصادی شکل بگیرد که ضمن داشتن روندی رو به رشد، در برابر ترفندها و تحریمهای دشمنان کمترین آسیب را ببیند. در این راستا، مردمی کردن اقتصاد و کاهش وابستگی به نفت بهعنوان الزامات اساسی مطرح است.<ref>[https://idc0-cdn0.khamenei.ir/ndata/news/24877/001.pdf «مطالعه بیشتر درباره «اندیشه اقتصادی حضرت آیتالله خامنهای»»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای، ص ۲۲۱ و ۲۳۸؛][https://www.yjc.ir/fa/news/4052067/اقتصاد-مقاومتي-چيست «اقتصاد مقاومتی چیست؟»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان]؛ یوسفی، نظام اقتصادی مقاومتی، ۱۳۹۵ش، ص۳۲.</ref> بر این اساس ورود سرمایه مردمی و مدیریت مردم در عرصهٔ اقتصاد برای شتاب بخشیدن به رشد ملی و گسترش مالکیت عمومی است.<ref>[https://idc0-cdn0.khamenei.ir/ndata/news/24877/001.pdf «مطالعه بیشتر درباره «اندیشه اقتصادی حضرت آیتالله خامنهای» »، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای، ص ۷۳، ۹۲، ۱۵۳.]</ref> | ||
* [[پرونده:سید علی خامنهای۱۴.jpg|جایگزین=بازدید آیتالله خامنه ای از نمایشگاه شرکتهای دانش بنیان وفناوریهای برتر|بندانگشتی|بازدید | * [[پرونده:سید علی خامنهای۱۴.jpg|جایگزین=بازدید آیتالله خامنه ای از نمایشگاه شرکتهای دانش بنیان وفناوریهای برتر|بندانگشتی|بازدید سید علی خامنهای از نمایشگاه شرکتهای دانشبنیان و فناوریهای برتر، مهر ۱۳۹۸ش]]'''اقتصاد دانشبنیان:''' بنیانگذاری فعالیتهای اقتصادی بر پایه دانش و علم برای رسیدن به رشد حقیقی و شکوفایی پایدار از موارد مورد تأکید در دیدگاههای اقتصادی سید علی خامنهای است.<ref>[https://idc0-cdn0.khamenei.ir/ndata/news/24877/001.pdf «مطالعه بیشتر درباره «اندیشه اقتصادی حضرت آیتالله خامنهای» »، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای، ص ۲۲۵، ۲۴۳.]</ref> او در سخنرانیها و سیاستهای اعلامی خود بر نقش نخبگان، جوانان و توسعهٔ اقتصاد دانشبنیان تأکید کرده و بخشی از راه پیشرفت کشور را در این موارد معرفی کرده است.<ref>[https://www.3danews.ir/social/330387/کارنامه-فکری-و-سیاسی-آیتالله-سیدعلی-خامنهایره-رهبر-فقید-انقلاب-7-دهه-حضور-مؤثر «کارنامه فکری و سیاسی آیتالله سیدعلی خامنهای(ره) رهبر فقید انقلاب/ 7 دهه حضور مؤثر»، پایگاه خبری تحلیلی نبأ خبر.]</ref> | ||
* '''خودکفایی و استقلال اقتصادی:''' در این دیدگاه، خودکفایی در محصولات اساسی و استقلال در بخش کشاورزی و تولید کالاهای استراتژیک، مانند گندم، برنج و روغن، برای جلوگیری از وابستگی از الزامات مهم اقتصادی تعریف شده است.<ref>[https://idc0-cdn0.khamenei.ir/ndata/news/24877/001.pdf «مطالعه بیشتر درباره «اندیشه اقتصادی حضرت آیتالله خامنهای» »، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای، ص ۵۷، ۸۳.]</ref> | * '''خودکفایی و استقلال اقتصادی:''' در این دیدگاه، خودکفایی در محصولات اساسی و استقلال در بخش کشاورزی و تولید کالاهای استراتژیک، مانند گندم، برنج و روغن، برای جلوگیری از وابستگی از الزامات مهم اقتصادی تعریف شده است.<ref>[https://idc0-cdn0.khamenei.ir/ndata/news/24877/001.pdf «مطالعه بیشتر درباره «اندیشه اقتصادی حضرت آیتالله خامنهای» »، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای، ص ۵۷، ۸۳.]</ref> | ||
| خط ۲۹۳: | خط ۲۹۳: | ||
* '''بیتالمال و اموال عمومی:''' او معتقد است اموال عمومی در حکم بیتالمال است و تصرف در آن بدون مجوز قانونی حرام و با مسئولیت قانونی و شرعی همراه است. در این دیدگاه استفاده از امکانات دولتی باید در چارچوب مقررات و برای مصارف عمومی صورت گیرد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/احکام-برخی-مسائل-فقه-سیاسی-از-نگاه-حضرت-آیت-الله-خامنه-ای فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنهای»، 1385ش.]</ref> | * '''بیتالمال و اموال عمومی:''' او معتقد است اموال عمومی در حکم بیتالمال است و تصرف در آن بدون مجوز قانونی حرام و با مسئولیت قانونی و شرعی همراه است. در این دیدگاه استفاده از امکانات دولتی باید در چارچوب مقررات و برای مصارف عمومی صورت گیرد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/احکام-برخی-مسائل-فقه-سیاسی-از-نگاه-حضرت-آیت-الله-خامنه-ای فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنهای»، 1385ش.]</ref> | ||
* '''نظارت:''' از نظر او نظارت بهعنوان سازوکاری اساسی در ادارهٔ جامعه اسلامی مطرح است و شامل نظارت نهادهای حکومتی، نظارت عمومی مردم و نقش رسانهها در نقد و اطلاعرسانی میشود. در این چارچوب، هیچ مقام حکومتی از نظارت مصون تلقی نمیشود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/احکام-برخی-مسائل-فقه-سیاسی-از-نگاه-حضرت-آیت-الله-خامنه-ای فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنهای»، 1385ش.]</ref> | * '''نظارت:''' از نظر او نظارت بهعنوان سازوکاری اساسی در ادارهٔ جامعه اسلامی مطرح است و شامل نظارت نهادهای حکومتی، نظارت عمومی مردم و نقش رسانهها در نقد و اطلاعرسانی میشود. در این چارچوب، هیچ مقام حکومتی از نظارت مصون تلقی نمیشود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/احکام-برخی-مسائل-فقه-سیاسی-از-نگاه-حضرت-آیت-الله-خامنه-ای فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنهای»، 1385ش.]</ref> | ||
* [[پرونده:سید علی خامنهای۱۵.png|جایگزین=دیدار مفتی سوریه شیخ بدرالدین حسون با آیتالله خامنهای|بندانگشتی|دیدار | * [[پرونده:سید علی خامنهای۱۵.png|جایگزین=دیدار مفتی سوریه شیخ بدرالدین حسون با آیتالله خامنهای|بندانگشتی|دیدار شیخ بدرالدین حسون با سید علی خامنهای در حاشیه کنفرانس وحدت اسلامی، سال ۱۳۹۵ش.]]'''وحدت مسلمانان:''' در دیدگاه سید علی خامنهای، [[وحدت اسلامی]] از اصول بنیادین دین اسلام و برخاسته از آموزههای قرآنی است. او وحدت را نه یک راهبرد مقطعی، بلکه یک اصل دائمی میداند که بر لزوم همگرایی مسلمانان در امور اساسی دینی و اجتماعی تأکید دارد. وی بر این باور است که حفظ اتحاد میان مسلمانان جایگاهی محوری در تعالیم اسلامی دارد. در این چارچوب، حتی مقابله با گروههای تفرقهافکن برای بازگرداندنشان به مسیر وحدت، ضروری به نظر میرسد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=3766 «وحدت اسلامی»، پایگاه حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای.]</ref> او در همین چارچوب اهانت به مقدسات [[اهلسنت]]، از جمله خلفای نخستین را حرام شرعی میداند. بهگفتهٔ او، چنین رفتارهایی به وحدت اسلامی آسیب میزند و مانع تأثیرگذاری جمهوری اسلامی در جهان اسلام میشود. او با تأکید بر تمایز میان نقد تاریخی و اهانت، بر لزوم پرهیز کامل از توهین به شخصیتهای محترم نزد اهلسنت تأکید کرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=3961 «طعن به خلفا»، پایگاه حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای؛][https://www.magiran.com/article/2162589 «استقبال جهان اسلام از استفتای جدید آیتالله خامنهای»، روزنامه رسالت، ۱۳۸۹ش، ص۳.]</ref> | ||
== تأسیس سازمانهای فرهنگی و علمی == | == تأسیس سازمانهای فرهنگی و علمی == | ||
