ایجاد لینک داخلی |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی؛}}''' مراسم تشییع پیکر سید ابراهیم رئیسی، هشتمین رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران. | '''{{درشت|تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی؛}}''' مراسم تشییع پیکر سید ابراهیم رئیسی، هشتمین رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران. | ||
تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی که در سانحه سقوط بالگرد در اردیبهشت ۱۴۰۳ش جان باختند، مجموعهمراسمی بود که طی روزهای ۱ تا ۳ خرداد در شهرهای | تشییع جنازه سید ابراهیم رئیسی که در سانحه سقوط بالگرد در [[اردیبهشت]] ۱۴۰۳ش جان باختند، مجموعهمراسمی بود که طی روزهای [[۱ خرداد|۱]] تا [[۳ خرداد|۳]] خرداد در شهرهای [[تبریز]]، [[قم]]، [[تهران]]، [[بیرجند]] و [[مشهد]] با حضور مردم برگزار شد. پس از اقامه [[نماز میت]] توسط رهبر جمهوری اسلامی در تهران و ادای احترام هیئتهای دیپلماتیک از بیش از ۶۰ کشور جهان، پیکر وی در [[حرم امام رضا]] در مشهد به خاک سپرده شد؛ رویدادی که در تحلیلهای سیاسی و اجتماعی داخلی، بهعنوان نمادی از انسجام ملی و تقویت [[سرمایه اجتماعی]] ارزیابی گردید. | ||
== پیشزمینه == | == پیشزمینه == | ||
در ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ش، بالگرد حامل [[سید ابراهیم رئیسی]]، هشتمین رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران و همراهانش از جمله [[حسین امیرعبداللهیان]] وزیر امور خارجه، در بازگشت از سفر استانی آذربایجان | در [[۳۰ اردیبهشت]] ۱۴۰۳ش، بالگرد حامل [[سید ابراهیم رئیسی]]، هشتمین رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران و همراهانش از جمله [[حسین امیرعبداللهیان]]، وزیر امور خارجه، در بازگشت از سفر استانی [[آذربایجان شرقی]]، در جنگلهای اطراف [[ورزقان]] دچار سانحه شد.<ref>{{پک/بن|وب1|ک=وبسایت تابناک|ف=سیدابراهیم رئیسی}}</ref> پس از ۱۶ ساعت عملیات جستوجو در شرایط نامساعد جوی، خبر درگذشت سرنشینان در صبح [[۳۱ اردیبهشت]] بهطور رسمی اعلام شد.<ref>{{پک/بن|وب2|ک=وبسایت آپارات|ف=اعلام خبر رسمی درگذشت رئیسجمهور از صدا و سیما}}</ref> | ||
== روزشمار مراسم تشییع == | == روزشمار مراسم تشییع == | ||
مراسم [[تشییع جنازه]] سید ابراهیم رئیسی و همراهانش طی سه روز و در پنج شهر ایران برگزار شد.<ref>{{پک/بن|وب13|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانههای خارجی}}</ref> بر اساس گزارشها، جمعیت حاضر در مراسم تشییع مشهد | مراسم [[تشییع جنازه]] سید ابراهیم رئیسی و همراهانش طی سه روز و در پنج شهر ایران برگزار شد.<ref>{{پک/بن|وب13|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانههای خارجی}}</ref> بر اساس گزارشها، جمعیت حاضر در مراسم تشییع مشهد ۲<ref>{{پک/بن|وب9|ک=شبکه العالم|ف=گزارش العالم از مراسم تشییع پیکر شهید آیتالله سید ابراهیم رئیسی در مشهد مقدس}}</ref> تا ۴ میلیون نفر تخمین زده شده است.<ref>{{پک/بن|وب10|ک=وبسایت تابناک|ف=رکوردهایی که ابراهیم رئیسی جابجا کرد/ در روز تاریخی مشهد چه گذشت؟}}</ref> [[سید حسن نصرالله]] تشییع پیکر رئیسی را تا آن زمان، سومین مراسم تشییع بزرگ تاریخ پس از [[تشییع جنازه سید روحالله خمینی|تشییع امام خمینی]] و [[تشییع جنازه قاسم سلیمانی|تشییع قاسم سلیمانی]] توصیف کرد.<ref>{{پک/بن|وب17|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=سیدحسن نصرالله: تشییع پیکر شهید رئیسی سومین تشییع تاریخی جهان بود}}</ref> | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
! colspan="4" |'''{{درشت|جدول زمانبندی و جزئیات مراسم تشییع و تدفین}}''' | ! colspan="4" |'''{{درشت|جدول زمانبندی و جزئیات مراسم تشییع و تدفین}}''' | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
|بیرجند و مشهد | |بیرجند و مشهد | ||
|بدرقه و تدفین | |بدرقه و تدفین | ||
|حضور میلیونی مردم<ref>{{پک/بن|وب7|ک=خبرگزاری ایبنا|ف=حضور میلیونی مردم مشهد در مراسم تشییع شهید رئیسی}}</ref> و دفن پیکر رئیسجمهور در حرم امام رضا.<ref>{{پک/بن|وب8|ک=وبسایت دنیای اقتصاد|ف=پیکر شهید ابراهیم رئیسی به خاک سپرده شد/ گزارش تشییع پیکر هشتمین رئیسجمهور ایران+ عکس و فیلم}}</ref> | |حضور میلیونی مردم<ref>{{پک/بن|وب7|ک=خبرگزاری ایبنا|ف=حضور میلیونی مردم مشهد در مراسم تشییع شهید رئیسی}}</ref> و دفن پیکر رئیسجمهور در [[حرم امام رضا]].<ref>{{پک/بن|وب8|ک=وبسایت دنیای اقتصاد|ف=پیکر شهید ابراهیم رئیسی به خاک سپرده شد/ گزارش تشییع پیکر هشتمین رئیسجمهور ایران+ عکس و فیلم}}</ref> | ||
|} | |} | ||
=== آیین ادای احترام مقامات کشورها === | === آیین ادای احترام مقامات کشورها === | ||
در تاریخ ۲ خرداد ۱۴۰۳ش، مراسم ادای احترام مقامات خارجی به ابراهیم رئیسی و همراهانش در سالن اجلاس سران تهران برگزار شد. در این مراسم که با حضور محمد مخبر سرپرست ریاستجمهوری وقت و علی باقری سرپرست وزارت امور خارجه برگزار شد، بیش از ۶۰ هیئت دیپلماتیک در سطوح مختلف حضور یافتند؛ ازجمله: | در تاریخ [[۲ خرداد]] ۱۴۰۳ش، مراسم ادای احترام مقامات خارجی به ابراهیم رئیسی و همراهانش در [[مرکز همایشهای بینالمللی جمهوری اسلامی ایران|سالن اجلاس سران تهران]] برگزار شد. در این مراسم که با حضور محمد مخبر سرپرست ریاستجمهوری وقت و علی باقری سرپرست وزارت امور خارجه برگزار شد، بیش از ۶۰ هیئت دیپلماتیک در سطوح مختلف حضور یافتند؛ ازجمله: | ||
* '''رؤسای جمهور و رهبران ملی:''' | * '''رؤسای جمهور و رهبران ملی:''' [[تونس]]، [[تاجیکستان]] و رهبر ملی [[ترکمنستان]]. | ||
* '''نخستوزیران:''' | * '''نخستوزیران:''' [[عراق]]، [[پاکستان]]، [[ارمنستان]]، [[جمهوری آذربایجان]] و [[سوریه]]. | ||
* '''معاونان رئیسجمهور و نخستوزیر:''' | * '''معاونان رئیسجمهور و نخستوزیر:''' [[ترکیه]]، [[هند]]، [[قرقیزستان]]، [[چین]]، امارت اسلامی [[افغانستان]] و [[صربستان]]. | ||
* '''رؤسای مجالس:''' | * '''رؤسای مجالس:''' [[لبنان]]، [[الجزایر]]، [[قزاقستان]]، [[مالی]]، [[اتیوپی]]، دومای [[روسیه]] و [[ازبکستان]]. | ||
علاوه بر این، وزرای امور خارجه و نمایندگان ویژهای از کشورهای عربستان | علاوه بر این، وزرای امور خارجه و نمایندگان ویژهای از کشورهای [[عربستان سعودی]]، [[مصر]]، [[کویت]]، [[ترکیه]]، [[امارات متحده عربی]]، [[اردن]]، [[عمان]]، [[سریلانکا]]، [[ونزوئلا]]، [[بلاروس]]، [[مالزی]] و [[نیکاراگوئه]] نیز در این مراسم شرکت کردند. از میان سازمانهای بینالمللی، دبیرکل سازمان همکاری شانگهای و دبیرکل کنفرانس تعامل و اعتمادسازی در آسیا (سیکا) در مراسم حضور داشتند. نچیروان بارزانی، رئیس [[اقلیم کردستان عراق]]، سخنگوی [[انصارالله یمن]]،<ref>{{پک/بن|وب11|ک=خبرگزاری مهر|ف=ادای احترام مقامات کشورها به رئیسجمهور شهید و همراهان}}</ref> [[اسماعیل هنیه]] رئیس دفتر سیاسی [[حماس]]، [[نعیم قاسم]] معاون دبیرکل [[حزبالله لبنان]] و فالح الفیاض رئیس [[حشد الشعبی]] عراق نیز از دیگر حاضران در این آیین بودند.<ref>{{پک/بن|وب12|ک=پایگاه خبری-تحلیلی مشرق نیوز|ف=سالن اجلاس سران}}</ref> | ||
== دیدگاههای مردم == | == دیدگاههای مردم == | ||
برخی از اظهارات مشارکت کنندگان در مراسم تشییع | برخی از اظهارات مشارکت کنندگان در مراسم تشییع عبارتاند از: | ||
* '''قدردانی از عملکرد و منش سیاسی:''' بسیاری از شرکتکنندگان، حضور خود را در واکنش به رویکرد میدانی و عملگرایانه رئیسی در مدیریت اجرایی دانسته و آن را پاسخی به تلاشهای وی برای رسیدگی به مشکلات مناطق محروم و کاهش فاصله میان مسئولان و مردم عنوان کردند. این گروه، سادهزیستی و فعالیت شبانهروزی را از ویژگیهای برجسته وی برشمردند. | * '''قدردانی از عملکرد و منش سیاسی:''' بسیاری از شرکتکنندگان، حضور خود را در واکنش به رویکرد میدانی و عملگرایانه رئیسی در مدیریت اجرایی دانسته و آن را پاسخی به تلاشهای وی برای رسیدگی به مشکلات مناطق محروم و کاهش فاصله میان مسئولان و مردم عنوان کردند. این گروه، [[سادهزیستی]] و فعالیت شبانهروزی را از ویژگیهای برجسته وی برشمردند. | ||
* '''پشتیبانی از نظام و آرمانهای انقلاب:''' بخشی از پیامهای مطرحشده در حاشیه این مراسم، بر استمرار پایبندی به آرمانهای انقلاب اسلامی تأکید داشت. شرکتکنندگان این حضور را تجدید میثاق با ارکان نظام، بهویژه ولایت | * '''پشتیبانی از نظام و آرمانهای انقلاب:''' بخشی از پیامهای مطرحشده در حاشیه این مراسم، بر استمرار پایبندی به آرمانهای [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] تأکید داشت. شرکتکنندگان این حضور را تجدید میثاق با ارکان نظام، بهویژه [[ولایت فقیه]]، و پیامی به مخالفان داخلی و خارجی مبنی بر تداوم مسیر سیاسی ۴۰ سال اخیر تعبیر کردند. | ||
* '''پاسخ به چالشهای سیاسی و امنیتی:''' شماری از حاضران، شرکت در این مراسم را واکنشی در برابر آنچه «فضاسازی رسانههای خارجی» علیه ایران مینامیدند، دانستند. از دیدگاه این طیف، حضور گسترده در مراسم، گواهی بر همبستگی ملی و عاملی برای حفظ امنیت و ثبات کشور ارزیابی شد. | * '''پاسخ به چالشهای سیاسی و امنیتی:''' شماری از حاضران، شرکت در این مراسم را واکنشی در برابر آنچه «فضاسازی رسانههای خارجی» علیه ایران مینامیدند، دانستند. از دیدگاه این طیف، حضور گسترده در مراسم، گواهی بر [[همبستگی اجتماعی|همبستگی ملی]] و عاملی برای حفظ امنیت و ثبات کشور ارزیابی شد. | ||
* '''مقایسه با الگوهای تاریخی:''' برخی از شرکتکنندگان با انتساب صفت | * '''مقایسه با الگوهای تاریخی:''' برخی از شرکتکنندگان با انتساب صفت «[[اخلاص]]» به رئیسی، شخصیت او را با دیگر چهرههای سیاسی و نظامی پیشین، نظیر [[سید محمد حسینی بهشتی|محمد بهشتی]] و [[قاسم سلیمانی]]، همتراز دانستند و بر لزوم تداوم راه وی در مدیریت کشور تأکید ورزیدند.<ref>{{پک/بن|وب18|ک=وبسایت آپارات|ف=واکنش خانمها به شهادت سید ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور فقید در مراسم تشییع}}</ref><ref>{{پک/بن|وب20|ک=خبرگزاری صداوسیما|ف=خرده روایتهای مردمی از روز تشییع پیکر رئیسجمهور}}</ref><ref>{{پک/بن|وب18|ک=وبسایت تابناک|ف=پاسخهای جالب تشییعکنندگان شهید رئیسی به یک سوال}}</ref> | ||
== بازتاب رسانهای == | == بازتاب رسانهای == | ||
خبرگزاریهای جهان مراسم تشییع جنازه رئیسی و همراهانش را در تهران بهصورت زنده یا با گزارشهای تفصیلی پوشش دادند که محورهای اصلی آن شامل حضور انبوه جمعیت، اقامه نماز توسط رهبر جمهوری اسلامی و شرکت مقامات بلندپایه منطقهای بود.<ref>{{پک/بن|وب13|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانههای خارجی}}</ref> آسوشیتدپرس، رویترز، فرانسپرس (AFP) و اسپوتنیک، ضمن پوشش تصویری و متنی از حضور گسترده شهروندان در | خبرگزاریهای جهان مراسم تشییع جنازه رئیسی و همراهانش را در تهران بهصورت زنده یا با گزارشهای تفصیلی پوشش دادند که محورهای اصلی آن شامل حضور انبوه جمعیت، اقامه نماز توسط رهبر جمهوری اسلامی و شرکت مقامات بلندپایه منطقهای بود.<ref>{{پک/بن|وب13|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=بازتاب گسترده مراسم تشییع شهدای خدمت در رسانههای خارجی}}</ref> آسوشیتدپرس، رویترز، فرانسپرس (AFP) و اسپوتنیک، ضمن پوشش تصویری و متنی از حضور گسترده شهروندان در [[تهران]]، به جزئیات برگزاری مراسم از جمله سخنرانی [[اسماعیل هنیه]] و حضور مقاماتی نظیر شهباز شریف اشاره کردند. شبکههایی همچون اسکاینیوز، المیادین، روسیا الیوم، اناچکی (ژاپن) و بخشهای عربی بیبیسی، فرانس۲۴، میدلایست و المانیتور، با تأکید بر ازدحام جمعیت در خیابانهای منتهی به [[دانشگاه تهران]]، این مراسم را بازتاب دادند. رسانههای دیگری از جمله ایندیپندنت و بوابة الاهرام نیز با انتشار گزارشها و تصاویر، به بازتاب ابعاد این مراسم در پایتخت ایران پرداختند.<ref>{{پک/بن|وب14|ک=پایگاه خبری جهان نیوز|ف=بازتاب برگزاری تشییع پیکر شهدای خدمت در رسانههای بینالمللی}}</ref><ref>{{پک/بن|وب15|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=ویدیو/ مراسم تشییع پیکر شهدای خدمت در صدر اخبار رسانههای خارجی}}</ref> | ||
== پیامدها == | == پیامدها == | ||
پس از اعلام خبر درگذشت رئیسجمهور در سانحهٔ هوایی، در حالی که کشور با مشکلات اقتصادی مواجه بود، مراسمهای تشییع گستردهای در شهرهای مختلف برگزار شد و گروههایی از مردم، از جمله افرادی که الزاماً از حامیان سیاسی او نبودند، در این مراسمها شرکت کردند. در برخی تحلیلهای جامعهشناختی این حضور نشانه سطح بالای سرمایهٔ اجتماعی جامعهٔ ایرانی دانسته شده است.<ref>{{پک/بن|وب40|ک=جوان آنلاین|ف=تشییع پیکر شهید رئیسی جلوه مدنیت بومی ایرانی بود}}</ref> | پس از اعلام خبر درگذشت رئیسجمهور در سانحهٔ هوایی، در حالی که کشور با مشکلات اقتصادی مواجه بود، مراسمهای تشییع گستردهای در شهرهای مختلف برگزار شد و گروههایی از مردم، از جمله افرادی که الزاماً از حامیان سیاسی او نبودند، در این مراسمها شرکت کردند. در برخی تحلیلهای جامعهشناختی این حضور نشانه سطح بالای سرمایهٔ اجتماعی جامعهٔ ایرانی دانسته شده است.<ref>{{پک/بن|وب40|ک=جوان آنلاین|ف=تشییع پیکر شهید رئیسی جلوه مدنیت بومی ایرانی بود}}</ref> | ||
این مراسم از دیدگاه پژوهشهای جامعهشناختی بهعنوان رویدادی با کارکردهای مثبت در جهت بازتولید انسجام ملی و تقویت سرمایه اجتماعی ارزیابی شده است. نتایج تحلیل کیفی از این مراسم، بیانگر شکلگیری نوعی همبستگی اجتماعی مبتنی بر حضور فراگیر و گسترده اقشار مختلف با گرایشهای متفاوت ذکر شده که بازتابدهنده پیوند میان حاکمیت و جامعه تلقی شده است. برگزاری این مراسم و مشارکت عمومی در آن، نشانگر اهمیت مدیریت جهادی و مشارکتطلبی مردم، در الگوی حکمرانی بومی قلمداد گردیده است که تداوم این الگو، بهعنوان عاملی در جهت خودسازی و جامعهپردازی، نقشی کلیدی در افزایش انسجام و همبستگی اجتماعی در ایران ایفا کرده است.<ref>{{پک|تاجبخش|1403|ک=اسلام و علوم اجتماعی|ف=تأملاتی جامعه شناختی بر تشییع شهید ابراهیم رئیسی|ص=102-103}}</ref> | این مراسم از دیدگاه پژوهشهای جامعهشناختی بهعنوان رویدادی با کارکردهای مثبت در جهت بازتولید انسجام ملی و تقویت سرمایه اجتماعی ارزیابی شده است. نتایج تحلیل کیفی از این مراسم، بیانگر شکلگیری نوعی [[همبستگی اجتماعی]] مبتنی بر حضور فراگیر و گسترده اقشار مختلف با گرایشهای متفاوت ذکر شده که بازتابدهنده پیوند میان حاکمیت و جامعه تلقی شده است. برگزاری این مراسم و مشارکت عمومی در آن، نشانگر اهمیت مدیریت جهادی و مشارکتطلبی مردم، در الگوی حکمرانی بومی قلمداد گردیده است که تداوم این الگو، بهعنوان عاملی در جهت خودسازی و جامعهپردازی، نقشی کلیدی در افزایش انسجام و همبستگی اجتماعی در ایران ایفا کرده است.<ref>{{پک|تاجبخش|1403|ک=اسلام و علوم اجتماعی|ف=تأملاتی جامعه شناختی بر تشییع شهید ابراهیم رئیسی|ص=102-103}}</ref> | ||
شبکه العالم، مشارکت گسترده شهروندان در مراسم تشییع پیکر ابراهیم رئیسی در مشهد را بهعنوان نشانهای از اخلاص وی در عملکرد و مسئولیتهایش توصیف کرده است.<ref>{{پک/بن|وب9|ک=شبکه العالم|ف=گزارش العالم از مراسم تشییع پیکر شهید آیتالله سید ابراهیم رئیسی در مشهد مقدس}}</ref> در همین چارچوب، برخی رسانهها با مقایسه تشییع جنازه سید محمد حسینی | شبکه العالم، مشارکت گسترده شهروندان در مراسم تشییع پیکر ابراهیم رئیسی در [[مشهد]] را بهعنوان نشانهای از اخلاص وی در عملکرد و مسئولیتهایش توصیف کرده است.<ref>{{پک/بن|وب9|ک=شبکه العالم|ف=گزارش العالم از مراسم تشییع پیکر شهید آیتالله سید ابراهیم رئیسی در مشهد مقدس}}</ref> در همین چارچوب، برخی رسانهها با مقایسه تشییع جنازه [[سید محمد حسینی بهشتی]]، [[محمدعلی رجایی]] و [[محمدجواد باهنر]] بر قدرشناس بودن مردم ایران در برابر مسئولین مردمی تأکید کردهاند.<ref>{{پک/بن|وب16|ک=وبسایت همشهری آنلاین|ف=مقایسه جمعیت تشییع دو رئیسجمهور شهید به فاصله ۴۳ سال {{!}} تصاویر}}</ref> از دیدگاه [[سید علی خامنهای|سید]] [[سید علی خامنهای|علی خامنهای]]، تشییع چندینمیلیونی رئیسجمهور و همراهان او نمونهای از پاداش الهی است. به گفتهٔ او، حضور گستردهٔ مردم در شهرهای مختلف و بدرقهٔ پیکرها با گل و اشک، یاد [[ترورهای اوایل انقلاب اسلامی ایران|شهدای دههٔ ۱۳۶۰ش]] را برای نسل جدید زنده کرد و پاسخی عملی به دروغها، تهمتها و شایعات دربارهٔ او بود.<ref>{{پک/بن|وب50|ک=دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای|ف=پیام به مناسبت آغاز به کار دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی}}</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
