مسئله حجاب در جمهوری اسلامی ایران (کتاب)
 کتاب مسئله حجاب در جمهوری اسلامی ایران | |
پادکست مقاله | 🡇
| |
| مشخصات اثر | |
|---|---|
| موضوع | حجاب |
| زبان | فارسی |
| کشور | ایران |
| ژانر | حقوقی، اجتماعی، سیاسی |
| گونه | کتاب پژوهشی و دانشگاهی |
| پدیدآورندگان | |
| نویسنده | علی غلامی |
| ناشر | انتشارات دانشگاه امام صادق (ع) |
| انتشار | |
| تاریخ انتشار | ۱۳۹۱ش |
| محل انتشار | تهران |
| چاپ نخست | ۱۳۹۱ش |
| تعداد چاپها | چاپ اول |
| مشخصات کتاب | |
| تعداد صفحات | ۴۰۴ |
| شمار جلدها | ۱ |
| قطع | رقعی |
| نوع جلد | شومیز |
مسئله حجاب در جمهوری اسلامی ایران (کتاب)؛ کتابی دربارهٔ نقش حاکمیت در حوزهٔ حجاب.
این کتاب که در دانشگاه امام صادق به چاپ رسیده، مسئلهٔ حجاب در جمهوری اسلامی را از نظر حقوقی و جامعهشناسی مورد بررسی قرار داده است. نویسنده در این کتاب شبهات مرتبط با مسئلهٔ حجاب به خصوص دخالت حکومت اسلامی و نحوهٔ آن را پاسخ میدهد.
انگیزه نگارنده
علی غلامی در این کتاب درصدد پاسخگویی به شبههٔ مهم اجباری یا اختیاری بودن حجاب است که با توجه به مبانی اسلام، حقوق و جامعهشناسی،[۱] ضمن تبیین نقش حاکمیت در مسئلهٔ حجاب، شبهات و سوالات مرتبط با آن را پاسخ داده است.[۲]
ساختار کتاب
غلامی این کتاب را در پنج فصل و ۴۰۴ صفحه تدوین کرده است.
در فصل نخست؛ کلیات بحث حجاب مانند مفهومشناسی حجاب، جایگاه آن نزد ادیان و ملل مختلف از دوران باستان تاکنون، مبانی و ضرورتهای حجاب پرداخته شده است.
در فصل دوم؛ علل بدحجابی از لحاظ فردی، خانوادگی و اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته شده است.
بررسی راهکارهای حل مشکل بدحجابی موضوع فصل سوم این کتاب است.
در فصل چهارم چرایی و چگونگی ورود حکومت اسلامی به مسئلهٔ حجاب مطرح شده است
و فصل پنجم مشتمل بر شبهات وارد به مسئلهٔ حجاب است.[۳] شبهاتی مانند الزامی بودن یا نبودن حجاب در صدر اسلام، خصوصی یا عمومی بودن حجاب و پوشش، تأثیر حجاب بر التهاب بیشتر جامعه، رابطهٔ حجاب با آزادی و فعالیت زن مطرح و بدانها پاسخ داده است.[۴]
سیر تحولات حجاب در ایران
غلامی در مقدمهٔ کتاب ضمن اشاره به تاریخچهٔ پوشش که قدمت آن به اندازهٔ تاریخ بشریت است به وضعیت پوشش زنان در ایران قبل و بعد از اسلام اشاره کرده است. وی ورود اسلام به ایران را موجب تعدیل در پوششهای افراطی قبل اسلام دانسته است؛ چنانچه قبل از اسلام سختگیری ساسانیان در پوشش زنان مانع هر نوع فعالیت و حضور اجتماعی زنان بود. با ورود تدریجی اسلام به ایران تا زمان پهلوی پایبندی به چارچوب پوشش اسلامی در زنان ایرانی وجود داشت و با تشکیل حکومت پهلوی رضاخان و ارتباط و تأثیرپذیری او از غرب تقابل با پوشش اسلامی در ایران و بحث کشف حجاب مطرح شد. مسیر فرهنگی تقابل با پوشش اسلامی پس از رضاشاه نیز ادامه یافت و با پیروزی انقلاب اسلامی ایران تا پایان جنگ تحمیلی اقبال به پوشش اسلامی در میان زنان ایرانی پدید آمد و پس از روی کار آمدن دولت اصلاحات و رهاسازی فضای فرهنگی، تشتت آراء پیرامون حجاب و اباحهگری مطرح شد. اتمام فضای احساسی اوایل انقلاب از یک طرف، نبود فضای معرفتی و شناختی درست در زمینهٔ حجاب از سوی دیگر، موجب افزایش بیحجابی و ایجاد تردید و شبهاتی در این حوزه شد.[۵]
حکومت و حجاب
بهعقیدهٔ نویسنده در غالب اوقات زمانی که صحبت از ورود حاکمیت به مسائل حجاب میشود، اذهان عموم بهسمت گشت ارشاد میرود این در حالی است که گشت ارشاد فقط برای فردی که مفسد و به دنبال گسترش فساد و فحشا در جامعهٔ اسلامی است مطرح میشود در این شرایط حکومت وظیفه دارد قبل از برخورد در مسئلهٔ حجاب، ابتدا زمینهٔ شناخت و معرفت، سپس گرایش و رفتار مناسب افراد را مهیا کند و پس از همهٔ این مراحل است که امر و نهی مردمی و ورود حکومت مطرح میشود.[۶]
حجاب و گفتوگوی شناختی
غلامی در این کتاب بر این باور است که در جمهوری اسلامی بهدلیل ضعیف بودن گفتگو و کمحرفی افراد، مسائل بهخوبی تبیین نمیشوند، او معتقد است در مسئلهٔ حجاب به حد کافی گفتگوی شناختی صورت نگرفته و بدین خاطر افراد از حیث ذهنی خود را صاحب حق دانسته و رفتارهای خود را توجیه میکنند؛ اما زمانی که فرصت تبیین برای افراد فراهم شود، متوجه خواهند شد که تمامی حرفهای آنها هم در خصوص حجاب درست نیست.[۷]
مخاطب کتاب
این کتاب با توجه به محتوای تخصصی آن در حوزهٔ حجاب، برای دانشجویان و طلاب مفید است.[۸]
شبهات طرحشده در کتاب
شبهات و مسائل مهمی که در این کتاب پاسخ داده میشوند عبارتند؛
- مسئولیت یا عدم مسئولیت حکومت در قبال پوشش شهروندان؛
- حریم خصوصی بودن یا نبودن مسائل حوزهٔ حجاب؛
- تبیین مسئلهٔ حجاب در صدر اسلام و در حکومت نبوی و علوی و نحوهٔ دخالت حاکمیت؛
- تبیین ارتباط میان تحمیل حجاب با مبانی و فلسفهٔ آن.
پاسخ به همهٔ این شبهات از لحاظ مبانی اسلام، حقوق و جامعهشناسی در این کتاب مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.[۹]
یادداشت
علی غلامی، متولد ۱۳۵۵ش، دانشیار و از سال ۱۳۹۲ش تاکنون رئیس دانشکدهٔ معارف اسلامی و حقوق دانشگاه امام صادق است. او دانشآموختهٔ کارشناسی ارشد پیوسته و دکتری رشتهٔ حقوق جزا و جرمشناسی از دانشگاه امام صادق است. او همچنین دارای سوابق پژوهشی متعدد شامل تألیف کتب مختلف؛ ازجمله کتاب مسئله حجاب در غرب، عوامل مانع مسئولیت کیفری و حقوق جوانان در جمهوری اسلامی ایران است.[۱۰]
پانویس
- ↑ «مسئله حجاب در جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت گیسوم.
- ↑ غلامی، مسئلۀ حجاب در جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۱ش، ص۲۳.
- ↑ «مسئله حجاب در جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت گیسوم.
- ↑ غلامی، مسئلۀ حجاب در جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۱ش، ص۲۱-۲۴.
- ↑ غلامی، مسئلۀ حجاب در جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۱ش، ص۲۱-۲۴.
- ↑ «مسئلۀ حجاب در جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت افکار نیوز.
- ↑ «دکتر علی غلامی: در حوزه حجاب به میزانی که باید، گفتگوی شناختی نکردهایم»، وبسایت خبربان.
- ↑ «مسئلۀ حجاب در جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت طاقچه.
- ↑ غلامی، مسئلۀ حجاب در جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۱ش، ص۲۱-۲۴.
- ↑ «علی غلامی»، وبسایت ایران کتاب.
منابع
- «دکتر علی غلامی: در حوزهٔ حجاب به میزانی که باید، گفتگوی شناختی نکردهایم»، وبسایت خبربان، تاریخ درج مطلب: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «علی غلامی»، وبسایت ایران کتاب، تاریخ بازدید: ۲۷ بهمن ۱۴۰۲ش.
- غلامی، علی، مسئلهٔ حجاب در جمهوری اسلامی ایران، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق (ع)، چاپ اول، ۱۳۹۱ش.
- «مسئلهٔ حجاب در جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت افکار نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۳۹۱ش.
- «مسئلهٔ حجاب در جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت پاتوق کتاب، تاریخ بازدید: ۲۲ بهمن ۱۴۰۲ش.
- «مسئلهٔ حجاب در جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت طاقچه، تاریخ بازدید: ۲۳ بهمن ۱۴۰۲ش.
- «مسئلهٔ حجاب در جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت گیسوم، تاریخ بازدید: ۲۳ بهمن ۱۴۰۲ش.
