حجاب شرعی در عصر پیامبر (کتاب)
 امیرحسین ترکاشوند، نویسنده کتاب حجاب شرعی در عصر پیامبر | |
پادکست مقاله | 🡇
| |
| مشخصات اثر | |
|---|---|
| موضوع | حجاب |
| زبان | زبان فارسی |
| کشور | ایران |
| پدیدآورندگان | |
| نویسنده | امیرحسین ترکاشوند |
| انتشار | |
| تاریخ انتشار | ۱۳۹۰ش |
| مشخصات کتاب | |
| تعداد صفحات | بیش از هزار صفحه |
حجاب شرعی در عصر پیامبر؛ کتابی دربارهٔ دیدگاه امیرحسین ترکاشوند پیرامون پوشش زنان مسلمان در دوران حضور پیامبر اسلام.
کتاب «حجاب شرعی در عصر پیامبر» تألیف امیرحسین ترکاشوند، در سال ۱۳۹۰ش در فضای مجازی منتشر شده است. این کتاب بیش از هزار صفحه و سه بخش دارد که شامل حجاب پیش از اسلام و واکنش مسلمانان، در سایهٔ قرآن و مباحث فقهی است. او از طریق بازنگری در متون دینی و تاریخی، در جستجوی دست‌یافتن به حدود پوشش مسلمانان عصر نزول وحی و فهم درستی از میزان حجاب شرعی است. ترکاشوند معتقد است، پوشاندن موی سر، گردن، ساعد دست و ساق پا، برای زنان مسلمان واجب نیست.
حدود حجاب شرعی
امیرحسین ترکاشوند در پژوهش خود دربارهٔ حجاب شرعی، این اصطلاح را به‌معنای پوشش بخش‌هایی از بدن که نباید عریان باشد بررسی کرده است. از نظر او، مسئله لباس و پوشش زنان و مردان مسلمان در دوران معاصر اهمیت زیادی یافته، زیرا مسلمانان امروز تصوری خاص از میزان پوشش پیشوایان دین و مؤمنان صدر اسلام دارند.[۱] او پس از بررسی متون دینی و تاریخی به این نتیجه می‌رسد که برای زنان مسلمان فقط پوشاندن اندام‌های میان دو کتف تا زانو واجب است.[۲] ترکاشوند به فقهایی مانند محقق اردبیلی، فیض کاشانی و ملا احمد نراقی استناد می‌کند و می‌گوید آنان نیز فقط پوشاندن تنه، ران و بازو را واجب می‌دانستند.[۳]
او همچنین معتقد است در زمان ظهور اسلام، پیراهن و لباس دوخته رواج نداشت و زن و مرد خود را با یک یا دو تکه پارچه می‌پوشاندند؛ در چنین شرایطی اسلام تنها بر پوشاندن اندام‌های جنسی و پایین‌تنه تأکید داشت.[۴] به باور او، اعراب صدر اسلام به‌دلیل فقر مالی و رواج نیمه‌برهنگی به پوشش بدن اهمیت چندانی نمی‌دادند و پوشش پیامبر، امام علی و حضرت فاطمه نیز هرچند کامل‌تر از مردم زمان خود بود، اما کمتر از تصور مؤمنان امروزی بود.[۵]
دربارهٔ آیه ۳۱ سوره نور نیز می‌گوید هدف اصلی این آیه رعایت پاک‌دامنی و خودداری از فحشا و فساد جنسی است؛ بخشی از اندام زنان بر اساس عرف بدون پوشش بوده و اشکالی نداشته و بخشی دیگر مانند اندام جنسی، تنه و ران باید پوشیده می‌شد. او «خِمار» را به معنای پارچه و «جیوب» را به معنای شکاف می‌داند و معتقد است خداوند در این آیه به زنان دستور داده شکاف‌های بدن خود را با پارچه بپوشانند؛ بنابراین برخلاف نظر مفسران و فقها، این آیه بر لزوم پوشاندن سر و گردن دلالت ندارد.[۶]
دیدگاه‌های منتقدان
پژوهشگران چند نقد اصلی به آرای ترکاشوند دربارهٔ حجاب شرعی وارد کرده‌اند:
- بی‌دقتی در ترجمه متون عربی: او در ترجمه عبارات عربی و واژه‌هایی مانند «معاری»، «وجه»، «ید» و «رجل» دچار اشتباه شده و کاربرد مجازی آنها را نادیده گرفته است؛ مثلاً لغت‌شناسان این واژه‌ها را فقط به بخشی از عضو مربوط می‌دانند، نه تمام آن.
- بهره‌نبردن از منابع معتبر لغوی: او معنای واژه‌هایی مانند «جلباب»، «خمار» و «جیب» را بدون توجه به منابع تخصصی لغت تفسیر کرده است؛ در حالی که منابع معتبر، جلباب را پوششی بلندتر از روسری و خمار را پوشش سر می‌دانند.
- بی‌توجهی به اعتبار روایات: او به احادیث جعلی و نقل‌های نامعتبر استناد کرده و توضیحات علامه مجلسی دربارهٔ نادرستی برخی داستان‌ها را نادیده گرفته و صحت سندی روایات را بررسی نکرده است.
- نقل ناقص دیدگاه فقها: او فتوای فقهایی مانند ملا احمد نراقی، فیض کاشانی و محقق اردبیلی را نادرست فهمیده یا ناقص نقل کرده است؛ در حالی که آنها به وجوب پوشش موی سر و بیشتر بدن زنان تصریح کرده‌اند.
- استفاده نادرست از منابع: ادعای او دربارهٔ رواج نداشتن لباس دوخته‌شده و برهنگی اعراب صدر اسلام با منابع معتبر تاریخی و فرهنگی مغایر است؛ وجود واژه‌های گوناگون برای لباس در اشعار جاهلی و قرآن و رونق تجارت پارچه در مدینه، خلاف آن را نشان می‌دهد.[۷][۸][۹][۱۰][۱۱]
پانویس
- ↑ ترکاشوند، حجاب شرعی در عصر پیامبر، 1390ش، ص3-4 و 798.
- ↑ ترکاشوند، حجاب شرعی در عصر پیامبر، 1390ش، ص9 و 29.
- ↑ ترکاشوند، حجاب شرعی در عصر پیامبر، 1390ش، ص688، 702 و 713.
- ↑ ترکاشوند، حجاب شرعی در عصر پیامبر، 1390ش، ص481-485.
- ↑ ترکاشوند، حجاب شرعی در عصر پیامبر، 1390ش، ص8، 12، 29 و 255.
- ↑ ترکاشوند، حجاب شرعی در عصر پیامبر، 1390ش، ص537، 556-559 و 579-580.
- ↑ «ترکاشوند: رأی تمام قدما در مورد زنان، حبس در خانه است/ سوزنچی: هیچ کتاب تاریخی، به «متعارف» بودن برهنگی اشاره نکرده است»، وب‌سایت شبکه اجتهاد.
- ↑ صادق‌پور، بررسی حد پوشش شرعی مستند از آیات قرآن با تأکید بر شبهات جدید، 1396ش، ص20 و 151-152.
- ↑ علاءالمحدثین، «بازکاوی گزارشهای ترکاشوند از آرای فقهی سه فقیه شیعی»، 1399ش، ص121-127.
- ↑ دهقان، «نقدی تفصیلی بر کتاب حجاب شرعی در عصر پیامبر»، وب‌سایت شبکه اجتهاد.
- ↑ شاهوردی و همکاران، «نقد ادلۀ عدم الزام پوشش موی زنان در کتاب حجاب شرعی در عصر پیامبر(ص)»، 1400ش، ص1378.
منابع
- ترکاشوند، امیرحسین، حجاب شرعی در عصر پیامبر، تهران، ۱۳۹۰ش.
- «ترکاشوند: رأی تمام قدما در مورد زنان، حبس در خانه است/ سوزنچی: هیچ کتاب تاریخی، به «متعارف» بودن برهنگی اشاره نکرده است»، وب‌سایت شبکه اجتهاد، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۳۹۶ش.
- دهقان، مجید، «نقدی تفصیلی بر کتاب حجاب شرعی در عصر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله)»، وب‌سایت شبکه اجتهاد، تاریخ درج مطلب: ۱۳ بهمن ۱۳۹۴ش.
- شاهوردی، مجید و همکاران، «نقد ادلهٔ عدم الزام پوشش موی زنان در کتاب حجاب شرعی در عصر پیامبر (ص)»، پژوهش‌های فقهی، دورهٔ ۱۷، شمارهٔ ۴، زمستان ۱۴۰۰ش.
- صادق‌پور، قاسم، «بررسی حد پوشش شرعی مستند از آیات قرآن با تأکید بر شبهات جدید»، پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، شهریور۱۳۹۶ش.
- علاءالمحدثین، جواد، «بازکاوی گزارشهای ترکاشوند از آرای فقهی سه فقیه شیعی»، فصل‌نامهٔ تخصصی مطالعات قرآن و حدیث سفینه، سال هجدهم، شمارهٔ ۶۹ «ویژه زن و خانواده»، زمستان ۱۳۹۹ش.
