بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
جز تصحیح
 
(۲۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۵: خط ۱۵:
| علت مرگ          = [[جنگ رمضان|حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تهران]]
| علت مرگ          = [[جنگ رمضان|حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تهران]]
| مدفن              =
| مدفن              =
| محل زندگی        = مشهد و تهران
| محل زندگی        = [[مشهد]] و [[تهران]]
| ملیت              = ایرانی
| ملیت              = ایرانی
| دیگر نام‌ها        =
| دیگر نام‌ها        =
خط ۲۸: خط ۲۸:
| پیش از            =
| پیش از            =
| همسر              = [[منصوره خجسته باقرزاده]]
| همسر              = [[منصوره خجسته باقرزاده]]
| فرزندان          = [[سید مصطفی خامنه‌ای|مصطفی]]، [[سید مجتبی خامنه‌ای|مجتبی]]، [[سید مسعود خامنه‌ای|مسعود]]، [[سید میثم خامنه‌ای|میثم]]، بشریٰ و هدیٰ
| فرزندان          = [[سید مصطفی خامنه‌ای|مصطفی]]، [[سید مجتبی خامنه‌ای|مجتبی]]، [[سید مسعود خامنه‌ای|مسعود]]، [[سید میثم خامنه‌ای|میثم]]، [[سیده بشری خامنه‌ای|بشریٰ]] و هدیٰ
| پدر              = [[سید جواد خامنه‌ای]]
| پدر              = [[سید جواد خامنه‌ای]]
| مادر              = [[خدیجه میردامادی]]
| مادر              = [[خدیجه میردامادی]]
خط ۳۹: خط ۳۹:
'''{{درشت|سید علی حسینی خامنه‌ای؛}}''' رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه.
'''{{درشت|سید علی حسینی خامنه‌ای؛}}''' رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه.


سید علی حسینی خامنه‌ای (۱۳۱۸–۱۴۰۴ش) روحانی شیعه، سومین رئیس‌جمهور و [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] بود. وی تحصیلات حوزوی خود را در [[مشهد]]، [[نجف]] و [[قم]] نزد استادانی چون [[سید روح‌الله خمینی]] و سید محمدهادی میلانی سپری کرد و از اوایل دهه ۱۳۳۰ش به مبارزات سیاسی علیه [[حکومت پهلوی]] پیوست که منجر به چندین دوره بازداشت و تبعید وی شد. پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] در ۱۳۵۷ش، مسئولیت‌هایی چون عضویت در [[شورای انقلاب]]، [[امام جمعه|امامت جمعه]] تهران و نمایندگی [[مجلس شورای اسلامی]] را بر عهده داشت و در تیر ۱۳۶۰ش از یک سوءقصد نافرجام جان سالم به در برد. او در دو دورهٔ متوالی (۱۳۶۰–۱۳۶۸ش) ریاست‌جمهوری ایران را در زمان [[جنگ عراق با ایران]] بر عهده داشت و سپس در سال ۱۳۶۸ش توسط [[مجلس خبرگان رهبری]] به رهبری برگزیده شد. دوران ۳۷ ساله رهبری او با راهبردهایی چون اقتصاد مقاومتی، توسعه توان هسته‌ای، ارتقای توان نظامی ایران و حمایت گسترده از [[جبهه مقاومت|جبههٔ مقاومت]] در برابر [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] و [[اسرائیل]] متمایز می‌شود. کارنامهٔ [[سید علی خامنه‌ای]] با دیدگاه‌های متفاوتی همراه است؛ حامیانش او را رهبری حکیم و حافظ ثبات کشور می‌دانند، در حالی که منتقدان به تمرکز قدرت، وقوع اعتراضات در سال‌های مختلف و محدود شدن فضای سیاسی در دوران او اشاره می‌کنند. وی با تمرکز بر حوزه اندیشه اسلامی، تألیفات و ترجمه‌هایی در [[فقه]]، [[تاریخ]] و [[تفسیر قرآن]] دارد. سید علی خامنه‌ای در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، در حملهٔ نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل به محل اقامتش در تهران، [[ترور سید علی خامنه‌ای|ترور]] شد و به [[شهادت سید علی خامنه‌ای|شهادت]] رسید.
سید علی حسینی خامنه‌ای (۱۳۱۸–۱۴۰۴ش) روحانی شیعه، سومین رئیس‌جمهور و [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] بود. وی تحصیلات حوزوی خود را در [[مشهد]]، [[نجف]] و [[قم]] نزد استادانی چون [[سید روح‌الله خمینی]] و سید محمدهادی میلانی سپری کرد و از اوایل دهه ۱۳۳۰ش به مبارزات سیاسی علیه [[حکومت پهلوی]] پیوست که منجر به چندین دوره بازداشت و تبعید وی شد. پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] در ۱۳۵۷ش، مسئولیت‌هایی چون عضویت در [[شورای انقلاب]]، [[امام جمعه|امامت جمعه]] [[تهران]] و نمایندگی [[مجلس شورای اسلامی]] را بر عهده داشت و در تیر ۱۳۶۰ش از یک [[ترور سید علی خامنه‌ای|سوءقصد نافرجام]] جان سالم به در برد. او در دو دورهٔ متوالی (۱۳۶۰–۱۳۶۸ش) ریاست‌جمهوری ایران را در زمان [[جنگ عراق با ایران]] بر عهده داشت و سپس در سال ۱۳۶۸ش توسط [[مجلس خبرگان رهبری]] به رهبری برگزیده شد. دوران ۳۷ ساله رهبری او با راهبردهایی چون اقتصاد مقاومتی، توسعه توان هسته‌ای، ارتقای توان نظامی ایران و حمایت گسترده از [[جبهه مقاومت|جبههٔ مقاومت]] در برابر [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] و [[اسرائیل]] متمایز می‌شود. کارنامهٔ سید علی خامنه‌ای با دیدگاه‌های متفاوتی همراه است؛ حامیانش او را رهبری حکیم و حافظ ثبات کشور می‌دانند، در حالی که منتقدان به تمرکز قدرت، وقوع اعتراضات در سال‌های مختلف و محدود شدن فضای سیاسی در دوران او اشاره می‌کنند. وی با تمرکز بر حوزه اندیشه اسلامی، تألیفات و ترجمه‌هایی در [[فقه]]، [[تاریخ]] و [[تفسیر قرآن]] دارد. سید علی خامنه‌ای در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، در حملهٔ نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل به محل اقامتش در [[تهران]]، [[ترور سید علی خامنه‌ای|ترور]] شد و به [[شهادت سید علی خامنه‌ای|شهادت]] رسید.


== تبار و خاندان ==
== تبار و خاندان ==
خط ۷۷: خط ۷۷:
|-
|-
!'''سیرهٔ اهل‌بیت'''
!'''سیرهٔ اهل‌بیت'''
|پیشوای صادق، آفتاب در مصاف، سیری در زندگی امام صادق، انسان ۲۵۰ ساله، همرزمان حسین، دو امام مجاهد، عنصر مبارزه در زندگی ائمه، بازگشت به نهج‌البلاغه، گفتاری دربارهٔ حکومت علوی، حماسهٔ امام سجاد و جاذبهٔ حسینی.
|پیشوای صادق، آفتاب در مصاف، سیری در زندگی امام صادق، [[انسان ۲۵۰ ساله (کتاب)|انسان ۲۵۰ ساله]]، همرزمان حسین، دو امام مجاهد، عنصر مبارزه در زندگی ائمه، بازگشت به نهج‌البلاغه، گفتاری دربارهٔ حکومت علوی، حماسهٔ امام سجاد و جاذبهٔ حسینی.
|-
|-
!'''اجتماعی'''
!'''اجتماعی'''
خط ۱۱۸: خط ۱۱۸:


==== سازمان‌دهی مبارزات ====
==== سازمان‌دهی مبارزات ====
خامنه‌ای در سال ۱۳۴۳ش همراه گروهی از روحانیان فعال، از جمله [[عبدالرحیم ربانی شیرازی]]، [[سیدمحمد حسینی بهشتی|سید محمد حسینی بهشتی]]، [[علی قدوسی،]] [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] و [[محمدتقی مصباح یزدی]] در ایجاد تشکیلات سیاسی در حوزهٔ علمیه قم نقش داشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/211515/از-تاریخ-زندگی-نامه-ایت-الله-ربانی-شیرازی-به-قلم-ان-مرحوم?q=زندگی‌%20نامه%20آیت%20‌الله%20ربانی%20شیرازی%20به%20قلم%20خودش&score=65545.04&rownumber=1 ربانی شیرازی، «زندگی‌نامه آیت‌الله ربانی شیرازی به قلم خودش»، ۱۳۸۴ش، ص۲۷۸-۲۷۷.]</ref> وی از اواخر سال ۱۳۴۳ش در مشهد، فعالیت‌های آموزشی، تبلیغی و سازمان‌دهی جلسات مذهبی و فکری را ادامه داد و تا سال ۱۳۴۸ش چندین بار بازداشت شد. در سال‌های ۱۳۵۰–۱۳۵۳ش محور جلسات تفسیری در سه مسجد مهم مشهد؛ [[مسجد کرامت]]، مسجد امام حسین و مسجد میرزا جعفر بود. در دی ۱۳۵۳ش ششمین و سخت‌ترین دوره بازداشت او رخ داد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۵۶ش، در مشهد هستهٔ اولیه بنیان جامعهٔ روحانیت مبارز با رهبری سید روح‌الله خمینی و جمعی از روحانیان قم و تهران را بنا نهاد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref>
خامنه‌ای در سال ۱۳۴۳ش همراه گروهی از روحانیان فعال، از جمله [[عبدالرحیم ربانی شیرازی]]، [[سیدمحمد حسینی بهشتی|سید محمد حسینی بهشتی]]، [[علی قدوسی،]] [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] و [[محمدتقی مصباح یزدی]] در ایجاد تشکیلات سیاسی در [[حوزه علمیه قم]] نقش داشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/211515/از-تاریخ-زندگی-نامه-ایت-الله-ربانی-شیرازی-به-قلم-ان-مرحوم?q=زندگی‌%20نامه%20آیت%20‌الله%20ربانی%20شیرازی%20به%20قلم%20خودش&score=65545.04&rownumber=1 ربانی شیرازی، «زندگی‌نامه آیت‌الله ربانی شیرازی به قلم خودش»، ۱۳۸۴ش، ص۲۷۸-۲۷۷.]</ref> وی از اواخر سال ۱۳۴۳ش در مشهد، فعالیت‌های آموزشی، تبلیغی و سازمان‌دهی جلسات مذهبی و فکری را ادامه داد و تا سال ۱۳۴۸ش چندین بار بازداشت شد. در سال‌های ۱۳۵۰–۱۳۵۳ش محور جلسات تفسیری در سه مسجد مهم مشهد؛ [[مسجد کرامت]]، مسجد امام حسین و مسجد میرزا جعفر بود. در دی ۱۳۵۳ش ششمین و سخت‌ترین دوره بازداشت او رخ داد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref> سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۵۶ش، در مشهد هستهٔ اولیه بنیان جامعهٔ روحانیت مبارز با رهبری سید روح‌الله خمینی و جمعی از روحانیان قم و تهران را بنا نهاد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۶.</ref>
[[پرونده:سید علی خامنه‌ای۶.png|جایگزین=سید علی خامنه‌ای در تبعید به همراه اهالی ایرانشهر|بندانگشتی|سید علی خامنه‌ای در [[تبعید]] به‌همراه اهالی [[ایرانشهر]]]]
[[پرونده:سید علی خامنه‌ای۶.png|جایگزین=سید علی خامنه‌ای در تبعید به همراه اهالی ایرانشهر|بندانگشتی|سید علی خامنه‌ای در [[تبعید]] به‌همراه اهالی [[ایرانشهر]]]]
با درگذشت سید مصطفی خمینی و تشدید فشارهای سیاسی،<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۷۱–۵۷۰.</ref> رژیم پهلوی، خامنه‌ای را در [[آذر (ماه)|آذر]] ۱۳۵۶ش به‌مدت ۳ سال به [[ایرانشهر]] '''تبعید''' کرد. فعالیت‌های گستردهٔ او میان مردم ایرانشهر باعث تغییر محل تبعیدش به [[جیرفت]] شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۵–۶۰۲.</ref> با وجود محدودیت‌ها، سید علی خامنه‌ای با ایراد سخنرانی در مسجد جامع ایرانشهر و ارائهٔ راهکارها از طریق نوشتن نامه به علما و روحانیون دربارهٔ حوادث کشور، به مبارزه با رژیم پهلوی ادامه داد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیت‌الله%20خامنه‌ای%C2»ØŒ%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، ۱۳۹۸ش، ص۷۰-۶۹؛] بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۹–۶۰۸.</ref> خامنه‌ای سپس برای ادامهٔ مبارزات به‌صورت مخفیانه به [[کهنوج]] رفت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۱۰.</ref> سید علی خامنه‌ای در مهر ۱۳۵۷ش پس از مدتی فعالیت مخفی در کهنوج، به چند شهر سفر کرد و سرانجام به مشهد بازگشت و در جریان تشدید اعتراضات مردمی به فعالیت سیاسی خود ادامه داد. او در دورهٔ تبعید سید روح‌الله خمینی در فرانسه، همراه شماری از روحانیان مشهد، سید روح‌الله خمینی را عاملی مؤثر در تقویت روحیهٔ انقلابی مردم ارزیابی کرد و حامی بازگشت او به ایران شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۹.</ref> در این مقطع، فعالیت تبلیغی و سازمان‌دهی خامنه‌ای افزایش یافت و سخنرانی‌های او در تشویق تجمعات و اعتراض‌های مردمی نقش داشت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۴۲.</ref>
با درگذشت سید مصطفی خمینی و تشدید فشارهای سیاسی،<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۷۱–۵۷۰.</ref> رژیم پهلوی، خامنه‌ای را در [[آذر (ماه)|آذر]] ۱۳۵۶ش به‌مدت ۳ سال به [[ایرانشهر]] '''تبعید''' کرد. فعالیت‌های گستردهٔ او میان مردم ایرانشهر باعث تغییر محل تبعیدش به [[جیرفت]] شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۵–۶۰۲.</ref> با وجود محدودیت‌ها، سید علی خامنه‌ای با ایراد سخنرانی در مسجد جامع ایرانشهر و ارائهٔ راهکارها از طریق نوشتن نامه به علما و روحانیون دربارهٔ حوادث کشور، به مبارزه با رژیم پهلوی ادامه داد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/در-سایه-سار-نخل-ولایت-و-رهبری-فرازهایی-از-زندگی-مقام-معظم-رهبری-حضرت-ایت-الله-خامنه-ای?q=گلی%20زواره،%20غلامرضا،%20%C2«Ø¯Ø±%20سایه%20سار%20نخل%20ولایت%20و%20رهبری%20فرازهایی%20از%20زندگی%20مقام%20معظم%20رهبری%20حضرت%20آیت‌الله%20خامنه‌ای%C2»ØŒ%20مبلغان،%20سال۲۱،%20شماره۲۴۰،%20۱۳۹۸ش.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، ۱۳۹۸ش، ص۷۰-۶۹؛] بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۰۹–۶۰۸.</ref> خامنه‌ای سپس برای ادامهٔ مبارزات به‌صورت مخفیانه به [[کهنوج]] رفت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۱۰.</ref> سید علی خامنه‌ای در مهر ۱۳۵۷ش پس از مدتی فعالیت مخفی در کهنوج، به چند شهر سفر کرد و سرانجام به مشهد بازگشت و در جریان تشدید اعتراضات مردمی به فعالیت سیاسی خود ادامه داد. او در دورهٔ تبعید سید روح‌الله خمینی در فرانسه، همراه شماری از روحانیان مشهد، سید روح‌الله خمینی را عاملی مؤثر در تقویت روحیهٔ انقلابی مردم ارزیابی کرد و حامی بازگشت او به ایران شد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۲۰۹.</ref> در این مقطع، فعالیت تبلیغی و سازمان‌دهی خامنه‌ای افزایش یافت و سخنرانی‌های او در تشویق تجمعات و اعتراض‌های مردمی نقش داشت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۶۴۲.</ref>
خط ۱۵۵: خط ۱۵۵:
|-
|-
|'''[[امامت جمعه تهران]] به فرمان سید روح‌الله خمینی'''
|'''[[امامت جمعه تهران]] به فرمان سید روح‌الله خمینی'''
|از ۱۳۵۹ش
|۱۳۵۸ش
|یکی از مهم‌ترین تریبون‌های سیاسی و فکری جمهوری اسلامی.
|در [[۲۴ دی]] ۱۳۵۸ش توسط امام خمینی به امامت جمعه تهران، یکی از مهم‌ترین تریبون‌های سیاسی و فکری جمهوری اسلامی، منصوب شد.
|-
|-
|'''نماینده سید روح‌الله خمینی در شورای عالی دفاع ملی'''
|'''نماینده سید روح‌الله خمینی در شورای عالی دفاع ملی'''
خط ۱۶۶: خط ۱۶۶:
== ریاست‌جمهوری سیدعلی خامنه‌ای ==
== ریاست‌جمهوری سیدعلی خامنه‌ای ==
[[پرونده:سید علی خامنه‌ای۷.png|جایگزین=عکس قدیمی ریاست جمهوری سید علی خامنه‌ای|بندانگشتی|عکس یادگاری هیئت‌دولت با رئیس‌جمهور وقت، سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۶۴ش]]
[[پرونده:سید علی خامنه‌ای۷.png|جایگزین=عکس قدیمی ریاست جمهوری سید علی خامنه‌ای|بندانگشتی|عکس یادگاری هیئت‌دولت با رئیس‌جمهور وقت، سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۶۴ش]]
پس از ترور [[محمدعلی رجایی]] و [[محمدجواد باهنر]] در سال ۱۳۶۰ش، با حمایت [[حزب جمهوری اسلامی]] و شخصیت‌های سیاسی و همچنین موافقت سید روح‌الله خمینی که پیش‌تر با تصدی مناصب اجرایی عالی توسط روحانیون موافق نبود، سید علی خامنه‌ای در انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد شد. وی در انتخابات [[۱۰ مهر]] ۱۳۶۰ش با کسب ۱۵٬۹۰۵٬۹۸۷ رأی (معادل ۹۵درصد آرا) به پیروزی رسید. وی در [[۴ آبان]] همان سال [[میرحسین موسوی]] را به‌عنوان نخست‌وزیر به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد.<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/4464/حمایت-95-درصدی-از-یک-نامزد-انتخابات «حمایت 95درصدی از یک نامزد انتخابات»، وب‌سایت شورای نگهبان.]</ref>
پس از ترور [[محمدعلی رجایی]] و [[محمدجواد باهنر]] در سال ۱۳۶۰ش، با حمایت [[حزب جمهوری اسلامی]] و شخصیت‌های سیاسی و همچنین موافقت سید روح‌الله خمینی که پیش‌تر با تصدی مناصب اجرایی عالی توسط روحانیون موافق نبود، سید علی خامنه‌ای در انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد شد. وی در انتخابات [[۱۰ مهر]] ۱۳۶۰ش با کسب ۱۵٬۹۰۵٬۹۸۷ رأی (معادل ۹۵درصد آرا) به پیروزی رسید. وی در [[۴ آبان]] همان سال [[میرحسین موسوی]] را به‌عنوان نخست‌وزیر به [[مجلس شورای اسلامی]] معرفی کرد.<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/4464/حمایت-95-درصدی-از-یک-نامزد-انتخابات «حمایت 95درصدی از یک نامزد انتخابات»، وب‌سایت شورای نگهبان.]</ref>


در انتخابات [[۲۵ مرداد]] ۱۳۶۴ش، خامنه‌ای با کسب ۱۲٬۲۰۳٬۸۷۰ رأی (معادل ۸۵٫۶۷درصد آرا) برای دومین بار به ریاست‌جمهوری ایران برگزیده شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403032316109/انتخابات-۶۴-دومین-تنفیذ-حکم-یک-رئیس-جمهور «انتخابات ۶۴؛ دومین تنفیذ حکم یک رئیس‌جمهور»، وب‌سایت ایسنا.]</ref> در آغاز این دوره، رئیس‌جمهور به‌دلیل اختلاف‌نظرهای پیشین با میرحسین موسوی، قصد داشت شخص دیگری را برای تشکیل کابینه به مجلس معرفی کند. با این حال، با توجه به نظر موافق سید روح‌الله خمینی بر ابقای نخست‌وزیر پیشین، شرایط حساس [[جنگ عراق با ایران]] و رایزنی‌های سیاسی، سید علی خامنه‌ای مجدداً موسوی را به مجلس معرفی کرد. در جریان اخذ رأی اعتماد، ۹۹ نماینده به نخست‌وزیری موسوی رأی منفی دادند که این رویداد بازتاب‌ها و بحث‌های سیاسی گسترده‌ای در پی داشت<ref>[https://www.irna.ir/news/80674248/بازخواني-يك-واقعه-تاريخي-رييس-جمهوري-كه-مظلوم-بود-و-به-مخالفت «بازخوانی یک واقعه تاریخی / رئیس‌جمهوری که مظلوم بود و به مخالفت با ولایت متهم شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و در نامه‌نگاری‌های بعدی میان رئیس‌جمهور و رهبر وقت جمهوری اسلامی پیرامون حدود اختیارات [[حکومت اسلامی]] و [[ولایت فقیه]] نیز نمود یافت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2793/فعالیت_‌های_سیاسی_و_فرهنگی_در_دوران_ریاست_جمهوری «فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی در دوران ریاست جمهوری»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
در انتخابات [[۲۵ مرداد]] ۱۳۶۴ش، خامنه‌ای با کسب ۱۲٬۲۰۳٬۸۷۰ رأی (معادل ۸۵٫۶۷درصد آرا) برای دومین بار به ریاست‌جمهوری ایران برگزیده شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403032316109/انتخابات-۶۴-دومین-تنفیذ-حکم-یک-رئیس-جمهور «انتخابات ۶۴؛ دومین تنفیذ حکم یک رئیس‌جمهور»، وب‌سایت ایسنا.]</ref> در آغاز این دوره، رئیس‌جمهور به‌دلیل اختلاف‌نظرهای پیشین با میرحسین موسوی، قصد داشت شخص دیگری را برای تشکیل کابینه به مجلس معرفی کند. با این حال، با توجه به نظر موافق سید روح‌الله خمینی بر ابقای نخست‌وزیر پیشین، شرایط حساس [[جنگ عراق با ایران]] و رایزنی‌های سیاسی، سید علی خامنه‌ای مجدداً موسوی را به مجلس معرفی کرد. در جریان اخذ رأی اعتماد، ۹۹ نماینده به نخست‌وزیری موسوی رأی منفی دادند که این رویداد بازتاب‌ها و بحث‌های سیاسی گسترده‌ای در پی داشت<ref>[https://www.irna.ir/news/80674248/بازخواني-يك-واقعه-تاريخي-رييس-جمهوري-كه-مظلوم-بود-و-به-مخالفت «بازخوانی یک واقعه تاریخی / رئیس‌جمهوری که مظلوم بود و به مخالفت با ولایت متهم شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و در نامه‌نگاری‌های بعدی میان رئیس‌جمهور و رهبر وقت جمهوری اسلامی پیرامون حدود اختیارات [[حکومت اسلامی]] و [[ولایت فقیه]] نیز نمود یافت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63190/2793/فعالیت_‌های_سیاسی_و_فرهنگی_در_دوران_ریاست_جمهوری «فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی در دوران ریاست جمهوری»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
خط ۲۰۶: خط ۲۰۶:


== رهبری سید علی خامنه‌ای ==
== رهبری سید علی خامنه‌ای ==
[[پرونده:سید علی خامنه‌ای۸.jpg|جایگزین=قرائت وصیت‌نامه روح‌الله خمینی در جلسه مجلس خبرگان رهبری |بندانگشتی|سید علی خامنه‌ای، رئیس‌جمهور وقت، در حال قرائت وصیت‌نامه سید روح‌الله خمینی در جلسه [[مجلس خبرگان رهبری]] برای انتخاب رهبر جدید، [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش]]
[[پرونده:سید علی خامنه‌ای۸.jpg|جایگزین=قرائت وصیت‌نامه روح‌الله خمینی در جلسه مجلس خبرگان رهبری |بندانگشتی|سید علی خامنه‌ای، رئیس‌جمهور وقت، در حال قرائت وصیت‌نامه [[امام خمینی|سید روح‌الله خمینی]] در جلسه [[مجلس خبرگان رهبری]] برای انتخاب رهبر جدید، [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش]]
پس از [[رحلت سید روح‌الله خمینی]] در [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش، مسئلهٔ تعیین رهبری در دستور کار [[مجلس خبرگان رهبری]] قرار گرفت. پیش‌تر، برای سامان‌دهی موضوع رهبری آینده، مجلس خبرگان رهبری، نهادی مسئول در این زمینه تعیین شده بود و در میانهٔ دهه ۱۳۶۰ش نیز [[حسینعلی منتظری]] به‌عنوان [[قائم‌مقام رهبری]] معرفی شد؛<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای»، وب‌سایت دنیای سیاست.]</ref> اما این جایگاه در [[۶ فروردین]] ۱۳۶۸ش از او سلب شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/photo/1747881/بازخوانی-نامه-عزل-آیت-الله-منتظری-در-۶-فروردین-سال-۱۳۶۸-والله «بازخوانی نامه عزل آیت‌الله منتظری در ۶ فروردین سال ۱۳۶۸/ والله قسم از ابتدا با انتخاب شما مخالف بودم»، وب‌سایت خبر آنلاین.]</ref> مجلس خبرگان رهبری در همان روز درگذشت سید روح‌الله خمینی تشکیل جلسه داد و در میان دو گزینهٔ شورای رهبری یا رهبری فردی، در نهایت خامنه‌ای که خود نماینده مردم تهران در مجلس خبرگان رهبری بود را به‌عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرد.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای»، وب‌سایت دنیای سیاست؛][https://majlesekhobregan.ir/fa/member/3644/حسینی-خامنه-ای،-سیدعلی(شهید) «حسینی خامنه ای، سیدعلی(شهید)»، وب‌سایت مجلس خبرگان رهبری.]</ref> او ابتدا در علل مخالفت خود مطالبی را بیان کرد که مورد قبول خبرگان رهبری قرار نگرفت و سرانجام انتخاب او با اکثریت بیش از دوسوم و با حذف شرط مرجعیت به تصویب رسید.<ref>هاشمی رفسنجانی، کارنامه و خاطرات، سال ۱۳۶۸، بازسازی و سازندگی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۱؛ [https://irdc.ir/fa/news/4950/چرا-خبرگان-آیت‌الله-خامنه‌ای-را-به-عنوان-رهبر-انتخاب-کرد «چرا خبرگان آیت‌الله خامنه‌ای را به عنوان رهبر انتخاب کرد؟»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref>
پس از [[رحلت سید روح‌الله خمینی]] در [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش، مسئلهٔ تعیین رهبری در دستور کار [[مجلس خبرگان رهبری]] قرار گرفت. پیش‌تر، برای سامان‌دهی موضوع رهبری آینده، مجلس خبرگان رهبری، نهادی مسئول در این زمینه تعیین شده بود و در میانهٔ دهه ۱۳۶۰ش نیز [[حسینعلی منتظری]] به‌عنوان [[قائم‌مقام رهبری]] معرفی شد؛<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای»، وب‌سایت دنیای سیاست.]</ref> اما این جایگاه در [[۶ فروردین]] ۱۳۶۸ش از او سلب شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/photo/1747881/بازخوانی-نامه-عزل-آیت-الله-منتظری-در-۶-فروردین-سال-۱۳۶۸-والله «بازخوانی نامه عزل آیت‌الله منتظری در ۶ فروردین سال ۱۳۶۸/ والله قسم از ابتدا با انتخاب شما مخالف بودم»، وب‌سایت خبر آنلاین.]</ref> مجلس خبرگان رهبری در همان روز درگذشت سید روح‌الله خمینی تشکیل جلسه داد و در میان دو گزینهٔ شورای رهبری یا رهبری فردی، در نهایت خامنه‌ای که خود نماینده مردم تهران در مجلس خبرگان رهبری بود را به‌عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرد.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/نگاهی-به-۳۶-سال-رهبری-حضرت-آیت-الله-خامن/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای»، وب‌سایت دنیای سیاست؛][https://majlesekhobregan.ir/fa/member/3644/حسینی-خامنه-ای،-سیدعلی(شهید) «حسینی خامنه ای، سیدعلی(شهید)»، وب‌سایت مجلس خبرگان رهبری.]</ref> او ابتدا در علل مخالفت خود مطالبی را بیان کرد که مورد قبول خبرگان رهبری قرار نگرفت و سرانجام انتخاب او با اکثریت بیش از دوسوم و با حذف شرط مرجعیت به تصویب رسید.<ref>هاشمی رفسنجانی، کارنامه و خاطرات، سال ۱۳۶۸، بازسازی و سازندگی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۱؛ [https://irdc.ir/fa/news/4950/چرا-خبرگان-آیت‌الله-خامنه‌ای-را-به-عنوان-رهبر-انتخاب-کرد «چرا خبرگان آیت‌الله خامنه‌ای را به عنوان رهبر انتخاب کرد؟»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref>


خط ۲۱۴: خط ۲۱۴:


=== بیعت مردمی ===
=== بیعت مردمی ===
پس از معرفی سید علی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر دوم توسط مجلس خبرگان، گزارش‌هایی از تجمعات و بعیت مردمی در سراسر کشور منتشر شد که در چارچوب مراسم عزاداری، شعارهایی در حمایت از رهبر جدید سر داده می‌شد. از جمله شعارهای گزارش‌شده در آن دوره، «خامنه‌ای خمینی دیگر است، ولایتش ولایت حیدر است» بود. برخی تحلیلگران، این تجمعات را عاملی در تثبیت جایگاه رهبر جدید و کاهش تنش‌های سیاسی پس از رحلت بنیان‌گذار نظام ارزیابی کرده‌اند. همچنین اشاره شده است که در سال‌های بعد، این بیعت به‌عنوان نمونه‌ای از پیوند میان مردم و ساختار ولایت فقیه در دورۀ انتقال قدرت مورد استناد قرار گرفته است.<ref>[https://basirat.ir/fa/amp/news/390870 «سه بیعت تاریخی در نیم قرن»، وب‌سایت بصیرت.]</ref>
پس از معرفی سید علی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر دوم توسط [[مجلس خبرگان رهبری]]، گزارش‌هایی از تجمعات و بعیت مردمی در سراسر کشور منتشر شد که در چارچوب مراسم [[عزاداری]]، شعارهایی در حمایت از رهبر جدید سر داده می‌شد. از جمله شعارهای گزارش‌شده در آن دوره، «خامنه‌ای خمینی دیگر است، ولایتش ولایت حیدر است» بود. برخی تحلیلگران، این تجمعات را عاملی در تثبیت جایگاه رهبر جدید و کاهش تنش‌های سیاسی پس از رحلت بنیان‌گذار نظام ارزیابی کرده‌اند. همچنین اشاره شده است که در سال‌های بعد، این بیعت به‌عنوان نمونه‌ای از پیوند میان مردم و ساختار ولایت فقیه در دورۀ انتقال قدرت مورد استناد قرار گرفته است.<ref>[https://basirat.ir/fa/amp/news/390870 «سه بیعت تاریخی در نیم قرن»، وب‌سایت بصیرت.]</ref>


=== راهبردها و سیاست‌های کلان دوران رهبری ===
=== راهبردها و سیاست‌های کلان دوران رهبری ===
خط ۲۲۳: خط ۲۲۳:
در توصیف کارنامه او، طرفدارانش به ترکیبی از ویژگی‌هایی مانند فقاهت، توجه به مسائل فرهنگی، مردم‌محوری، رویکرد انقلابی و نگاه آرمان‌گریی واقع‌گرا در سیاست اشاره می‌کنند. همچنین نقش او در شکل‌دهی و استمرار گفتمان رسمی انقلاب اسلامی و مدیریت کشور در دوره‌ای پرتنش از تحولات منطقهٔ خاورمیانه از جمله نکاتی است که در ارزیابی‌های مختلف دربارهٔ دوران رهبری او مطرح می‌شود. آنچه در تاریخ دربارهٔ او مورد توجه قرار می‌گیرد، می‌تواند تلفیق نقش یک نظریه‌پرداز دینی با یک بازیگر فعال سیاسی در چارچوب ساختار جمهوری اسلامی باشد.<ref>[https://www.3danews.ir/social/330387/کارنامه-فکری-و-سیاسی-آیتالله-سیدعلی-خامنهایره-رهبر-فقید-انقلاب-7-دهه-حضور-مؤثر «کارنامه فکری و سیاسی آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای(ره) رهبر فقید انقلاب/ 7 دهه حضور مؤثر»، پایگاه خبری تحلیلی نبأ خبر.]</ref>
در توصیف کارنامه او، طرفدارانش به ترکیبی از ویژگی‌هایی مانند فقاهت، توجه به مسائل فرهنگی، مردم‌محوری، رویکرد انقلابی و نگاه آرمان‌گریی واقع‌گرا در سیاست اشاره می‌کنند. همچنین نقش او در شکل‌دهی و استمرار گفتمان رسمی انقلاب اسلامی و مدیریت کشور در دوره‌ای پرتنش از تحولات منطقهٔ خاورمیانه از جمله نکاتی است که در ارزیابی‌های مختلف دربارهٔ دوران رهبری او مطرح می‌شود. آنچه در تاریخ دربارهٔ او مورد توجه قرار می‌گیرد، می‌تواند تلفیق نقش یک نظریه‌پرداز دینی با یک بازیگر فعال سیاسی در چارچوب ساختار جمهوری اسلامی باشد.<ref>[https://www.3danews.ir/social/330387/کارنامه-فکری-و-سیاسی-آیتالله-سیدعلی-خامنهایره-رهبر-فقید-انقلاب-7-دهه-حضور-مؤثر «کارنامه فکری و سیاسی آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای(ره) رهبر فقید انقلاب/ 7 دهه حضور مؤثر»، پایگاه خبری تحلیلی نبأ خبر.]</ref>


در بسیاری از تحلیل‌ها خامنه‌ای یکی از چهره‌های تأثیرگذار در تحولات سیاسی جمهوری اسلامی ایران دانسته می‌شود؛<ref>[https://www.3danews.ir/social/330387/کارنامه-فکری-و-سیاسی-آیتالله-سیدعلی-خامنهایره-رهبر-فقید-انقلاب-7-دهه-حضور-مؤثر «کارنامه فکری و سیاسی آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای(ره) رهبر فقید انقلاب/ 7 دهه حضور مؤثر»، پایگاه خبری تحلیلی نبأ خبر.]</ref> اما برخی تحلیل‌های مخالفین جمهوری اسلامی ایران و رهبری سید علی خامنه‌ای از تمرکز تدریجی قدرت در نهاد رهبری و کاهش نقش نهادهای انتخابی مانند دولت و مجلس شورای اسلامی در فرایند تصمیم‌گیری سخن گفته‌اند. در همین دوره، حضور نهادهای امنیتی و نظامی به‌ویژه [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و رسانه‌ای افزایش یافت؛ روندی که به‌گفته منتقدان به محدودتر شدن فضای سیاسی و تضعیف رقابت اقتصادی انجامید.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/02/28/ali-khameni-iran-leader-obitury لهبی، «چهل سال سلطه بر ایران؛ خامنه‌ای که بود و چطور به رهبری رسید؟»، وب‌سایت یورو نیوز؛] [https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنه‌ای»، وب‌سایت ایران امروز.]</ref>
در بسیاری از تحلیل‌ها خامنه‌ای یکی از چهره‌های تأثیرگذار در تحولات سیاسی جمهوری اسلامی ایران دانسته می‌شود؛<ref>[https://www.3danews.ir/social/330387/کارنامه-فکری-و-سیاسی-آیتالله-سیدعلی-خامنهایره-رهبر-فقید-انقلاب-7-دهه-حضور-مؤثر «کارنامه فکری و سیاسی آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای(ره) رهبر فقید انقلاب/ 7 دهه حضور مؤثر»، پایگاه خبری تحلیلی نبأ خبر.]</ref> اما برخی تحلیل‌های مخالفین [[نظام جمهوری اسلامی ایران]] و رهبری سید علی خامنه‌ای از تمرکز تدریجی قدرت در نهاد رهبری و کاهش نقش نهادهای انتخابی مانند دولت و [[مجلس شورای اسلامی]] در فرایند تصمیم‌گیری سخن گفته‌اند. در همین دوره، حضور نهادهای امنیتی و نظامی به‌ویژه [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و رسانه‌ای افزایش یافت؛ روندی که به‌گفته منتقدان به محدودتر شدن فضای سیاسی و تضعیف رقابت اقتصادی انجامید.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنه‌ای»، وب‌سایت ایران امروز.]</ref>


=== چالش‌های سیاسی-اجتماعی ===
=== چالش‌های سیاسی-اجتماعی ===
خط ۲۳۲: خط ۲۳۲:
* اعتراضات دانشجویی سال ۱۳۷۸ش<ref>[https://www.bbc.com/dari/articles/c178xdv98x1o.lite «زندگی سیاسی آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران چگونه گذشت؟»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی.]</ref>
* اعتراضات دانشجویی سال ۱۳۷۸ش<ref>[https://www.bbc.com/dari/articles/c178xdv98x1o.lite «زندگی سیاسی آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران چگونه گذشت؟»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی.]</ref>
* انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸ش و شکل‌گیری جنبش سبز<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/464437/راهبرد-رهبر-انقلاب-مدیریت-فتنه-۸۸-چگونه-مفهوم-سرمایه-رای-آشوب-انتخابات-ها «راهبرد رهبر انقلاب در مدیریت فتنه ۸۸ چگونه بود؟/ مفهوم سرمایه رای و سرمایه آشوب در انتخابات‌ها»، وب‌سایت وطن امروز.]</ref>
* انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸ش و شکل‌گیری جنبش سبز<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/464437/راهبرد-رهبر-انقلاب-مدیریت-فتنه-۸۸-چگونه-مفهوم-سرمایه-رای-آشوب-انتخابات-ها «راهبرد رهبر انقلاب در مدیریت فتنه ۸۸ چگونه بود؟/ مفهوم سرمایه رای و سرمایه آشوب در انتخابات‌ها»، وب‌سایت وطن امروز.]</ref>
* برخورد با جنبش سبز و حاشیه‌نشینی برخی جریان‌های میانه‌رو که از سوی ناظران به‌عنوان نشانه‌هایی از کاهش امکان اصلاحات سیاسی درون‌ساختاری ارزیابی شده است و به گفتهٔ برخی تحلیلگران با کاهش مشارکت سیاسی و افزایش نارضایتی اجتماعی همراه بوده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/02/28/ali-khameni-iran-leader-obitury لهبی، «چهل سال سلطه بر ایران؛ خامنه‌ای که بود و چطور به رهبری رسید؟»، وب‌سایت یورو نیوز.]</ref>
* برخورد با جنبش سبز و حاشیه‌نشینی برخی جریان‌های میانه‌رو که از سوی ناظران به‌عنوان نشانه‌هایی از کاهش امکان اصلاحات سیاسی درون‌ساختاری ارزیابی شده است و به گفتهٔ برخی تحلیلگران با کاهش مشارکت سیاسی و افزایش نارضایتی اجتماعی همراه بوده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/02/28/ali-khameni-iran-leader-obitury «راهبرد رهبر انقلاب در مدیریت فتنه ۸۸ چگونه بود؟/ مفهوم سرمایه رای و سرمایه آشوب در انتخابات‌ها»، وب‌سایت وطن امروز.]</ref>
* تحولات دورهٔ دوم ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد<ref>[https://www.isna.ir/news/97122814789/مهمترین-رویدادهای-سال-۹۷ «مهم‌ترین رویدادهای سال ۹۷»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
* تحولات دورهٔ دوم ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد<ref>[https://www.isna.ir/news/97122814789/مهمترین-رویدادهای-سال-۹۷ «مهم‌ترین رویدادهای سال ۹۷»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
* مذاکرات هسته‌ای دولت [[حسن روحانی]] که به توافق [[برجام]] انجامید و سپس با خروج ایالات متحده از آن با چالش روبه‌رو شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/97122814789/مهمترین-رویدادهای-سال-۹۷ «مهم‌ترین رویدادهای سال ۹۷»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
* مذاکرات هسته‌ای دولت [[حسن روحانی]] که به توافق [[برجام]] انجامید و سپس با خروج ایالات متحده از آن با چالش روبه‌رو شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/97122814789/مهمترین-رویدادهای-سال-۹۷ «مهم‌ترین رویدادهای سال ۹۷»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
خط ۲۶۰: خط ۲۶۰:
==== دیدگاه منتقدان ====
==== دیدگاه منتقدان ====
[[پرونده:سید علی خامنه‌ای۱۲.png|جایگزین=شعر نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران|بندانگشتی|شعار مخالفان سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در برخی تجمعات سیاسی]]
[[پرونده:سید علی خامنه‌ای۱۲.png|جایگزین=شعر نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران|بندانگشتی|شعار مخالفان سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در برخی تجمعات سیاسی]]
در حوزهٔ سیاست خارجی سیاست‌هایی مانند پیگیری برنامه هسته‌ای، حمایت از برخی گروه‌های همسو در منطقه و همکاری با دولت [[سوریه]] و [[روسیه]] از سوی منتقدان به‌عنوان بخشی از راهبرد منطقه‌ای جمهوری اسلامی مورد نقد واقع شده است.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنه‌ای»، وب‌سایت ایران امروز.]</ref> همچنین منتقدان ادامه تنش با [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحده]] و برخی [[کشورهای غربی]] را سبب اعمال تحریم‌های گسترده علیه ایران دانسته‌اند که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی داشته و بر سطح رفاه جامعه اثرگذار بوده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/02/28/ali-khameni-iran-leader-obitury لهبی، «چهل سال سلطه بر ایران؛ خامنه‌ای که بود و چطور به رهبری رسید؟»، وب‌سایت یورو نیوز]؛ [https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنه‌ای»، وب‌سایت ایران امروز.]</ref> برخی تحلیلگران از انباشت [[نارضایتی عمومی]] در کشور سخن گفته و وضعیت اجتماعی را از منظر برخی شاخص‌ها نگران‌کننده دانستند.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنه‌ای»، وب‌سایت ایران امروز.]</ref>
در حوزهٔ سیاست خارجی سیاست‌هایی مانند پیگیری برنامه هسته‌ای، حمایت از برخی گروه‌های همسو در منطقه و همکاری با دولت [[سوریه]] و [[روسیه]] از سوی منتقدان به‌عنوان بخشی از راهبرد منطقه‌ای جمهوری اسلامی مورد نقد واقع شده است.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنه‌ای»، وب‌سایت ایران امروز.]</ref> همچنین منتقدان ادامه تنش با [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحده]] و برخی [[کشورهای غربی]] را سبب اعمال تحریم‌های گسترده علیه ایران دانسته‌اند که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی داشته و بر سطح رفاه جامعه اثرگذار بوده است.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنه‌ای»، وب‌سایت ایران امروز.]</ref> برخی تحلیلگران از انباشت [[نارضایتی عمومی]] در کشور سخن گفته و وضعیت اجتماعی را از منظر برخی شاخص‌ها نگران‌کننده دانستند.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنه‌ای»، وب‌سایت ایران امروز.]</ref>


== منظومه فکری ==
== منظومه فکری ==
خط ۳۹۲: خط ۳۹۲:


== شهادت ==
== شهادت ==
سید علی خامنه‌ای در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، در [[رمضان|ماه رمضان]] در حملهٔ مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی اسرائیل به بیت رهبری در تهران به‌همراه چند تن از اعضای خانواده خود [[ترور سید علی خامنه‌ای|ترور]] و به [[شهادت سید علی خامنه‌ای|شهادت]] رسید.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنه‌ای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید «امام خامنه‌ای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وب‌سایت تابناک.]</ref> در پی این حادثه ۴۰ روز [[عزای عمومی]] و ۷ روز [[تعطیل رسمی]] در [[ایران]] اعلام شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2188741/فوری-رهبر-انقلاب-به-شهادت-رسیدند «فوری/ حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند»، وب‌سایت خبر آنلاین.]</ref>
{{اصلی|شهادت سید علی خامنه‌ای}}
سید علی خامنه‌ای در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، در [[رمضان]] در حملهٔ مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی اسرائیل به بیت رهبری در [[تهران]] به‌همراه چند تن از اعضای خانواده خود [[ترور سید علی خامنه‌ای|ترور]] و به [[شهادت سید علی خامنه‌ای|شهادت]] رسید.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنه‌ای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید «امام خامنه‌ای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وب‌سایت تابناک.]</ref> در پی این حادثه ۴۰ روز [[عزای عمومی]] و ۷ روز [[تعطیل رسمی]] در [[ایران]] اعلام شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2188741/فوری-رهبر-انقلاب-به-شهادت-رسیدند «فوری/ حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند»، وب‌سایت خبر آنلاین.]</ref>
 
== تشییع ==
{{اصلی|تشییع رهبر شهید}}
[[تشییع]] رهبر شهید، پس از [[ترور سید علی خامنه‌ای|ترور]] او در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، به خاطر مسائل امنیتی و فضای جنگی در ایران، با تاخیر چندماهه، در [[تیر (ماه)|تیرماه]] ۱۴۰۵ش برنامه‌ریزی شد. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، پیکر او برای وداع در روزهای ۱۳ و [[۱۴ تیر]] در مصلی [[تهران]] به نمایش گذاشته می‌شود. پس از آن پیکرها در [[۱۵ تیر]] در تهران، [[۱۶ تیر]] در قم، [[۱۷ تیر]] در عراق و [[۱۸ تیر]] در [[مشهد]] تشییع می‌گردد و درنهایت در حرم امام رضا [[خاک‌سپاری|دفن]] می‌گردد. به همراه پیکر سید علی خامنه‌ای، پیکر چندتن از اعضای خانواده او نیز در تشییع، همراهی می‌شود.


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
خط ۵۰۳: خط ۵۰۸:
* «گزارشی دربارهٔ کتاب خواندنی «شرح اسم»»، وب‌سایت پاتوق کتاب فردا، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «گزارشی دربارهٔ کتاب خواندنی «شرح اسم»»، وب‌سایت پاتوق کتاب فردا، تاریخ بازدید: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* گلی زواره، غلامرضا، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، مبلغان، سال ۲۱، شماره ۲۴۰، ۱۳۹۸ش.
* گلی زواره، غلامرضا، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، مبلغان، سال ۲۱، شماره ۲۴۰، ۱۳۹۸ش.
* لهبی، امید، «چهل سال سلطه بر ایران؛ خامنه‌ای که بود و چطور به رهبری رسید؟»، وب‌سایت یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱ مارچ ۲۰۲۰م.
* «ماجرای ازدواج حضرت آیت‌الله خامنه‌ای از زبان خودشان در مصاحبه تلویزیونی»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۴۰۴ش.
* «ماجرای ازدواج حضرت آیت‌الله خامنه‌ای از زبان خودشان در مصاحبه تلویزیونی»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۴۰۴ش.
* متولیان، مصطفی، «عبادت در سیره امام خامنه‌ای»، وب‌سایت مگ‌ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مهر ۱۴۰۱ش.
* متولیان، مصطفی، «عبادت در سیره امام خامنه‌ای»، وب‌سایت مگ‌ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مهر ۱۴۰۱ش.