علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۸۳: | خط ۸۳: | ||
=== موج دوم: دهههای ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰م === | === موج دوم: دهههای ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰م === | ||
عامل زمینهساز موج دوم را میتوان در رکود موج اول در سالهای ۱۹۲۰–۱۹۶۰م جستجو کرد. فمینیستهای این دوره برخلاف موج اول، گرایشهای تندتری داشتند. این موج با شعار «زنان بدون مردان» و بروز رفتارهای مردانه در سطح وسیعی توسط زنان همراه بود که زنان را از پذیرش نقشهایی چون مادری و همسری بر حذر میداشت و بر رقابت زنان با مردان در صحنة کار و فعالیت اجتماعی تأکید میکرد. تقبیح ازدواج و تشویق زنان به شرکت گسترده در فعالیت اقتصادی نیز از دیگر موارد مورد توجه در این دوره بود.<ref>عظیمزاده اردبیلی و ذبیحی بیگدلی، مبانی حقوق خانواده در اسلام و غرب، 1396ش، ص111-110.</ref> کتاب «جنس دوم»<ref>The second sex.</ref> از سیمون دوبوار<ref>Simone de Beavoir</ref> و «راز و رمز زنانه»<ref>The Feminine Mystique.</ref> از بتی فریدن<ref>Betty Friedan.</ref> از مهمترین کتب در این دوره است. این موج از حقوق صوری فراتر رفت و نابرابریهای اجتماعی، فرهنگی و جنسی را مورد نقد قرار داد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/161822/اثبات-مساوات-یا-قدرت-گفتگو افتخاری، «اثبات، مساوات یا قدرت»، 1379ش، ص87.]</ref> | عامل زمینهساز موج دوم را میتوان در رکود موج اول در سالهای ۱۹۲۰–۱۹۶۰م جستجو کرد. فمینیستهای این دوره برخلاف موج اول، گرایشهای تندتری داشتند. این موج با شعار «زنان بدون مردان» و بروز رفتارهای مردانه در سطح وسیعی توسط زنان همراه بود که زنان را از پذیرش نقشهایی چون مادری و همسری بر حذر میداشت و بر رقابت زنان با مردان در صحنة کار و فعالیت اجتماعی تأکید میکرد. تقبیح ازدواج و تشویق زنان به شرکت گسترده در فعالیت اقتصادی نیز از دیگر موارد مورد توجه در این دوره بود.<ref>عظیمزاده اردبیلی و ذبیحی بیگدلی، مبانی حقوق خانواده در اسلام و غرب، 1396ش، ص111-110.</ref> کتاب «جنس دوم»<ref>The second sex.</ref> از [[سیمون دوبوار]]<ref>Simone de Beavoir</ref> و «راز و رمز زنانه»<ref>The Feminine Mystique.</ref> از بتی فریدن<ref>Betty Friedan.</ref> از مهمترین کتب در این دوره است. این موج از حقوق صوری فراتر رفت و نابرابریهای اجتماعی، فرهنگی و جنسی را مورد نقد قرار داد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/161822/اثبات-مساوات-یا-قدرت-گفتگو افتخاری، «اثبات، مساوات یا قدرت»، 1379ش، ص87.]</ref> | ||
* '''شعار محوری''': «شخصی، سیاسی است» که نشان میداد مسائل خصوصی زندگی زنان ریشههای سیاسی دارد. | * '''شعار محوری''': «شخصی، سیاسی است» که نشان میداد مسائل خصوصی زندگی زنان ریشههای سیاسی دارد. | ||
* '''مفاهیم کلیدی''': برابری در محیط کار، استقلال جنسی و تولیدمثلی، نقد نقشهای سنتی جنسیتی و [[خشونت علیه زنان]]. | * '''مفاهیم کلیدی''': برابری در محیط کار، استقلال جنسی و تولیدمثلی، نقد نقشهای سنتی جنسیتی و [[خشونت علیه زنان]]. | ||
* '''نویسندگان تأثیرگذار''': [[سیمون | * '''نویسندگان تأثیرگذار''': [[سیمون دوبوار]] با کتاب [[جنس دوم]]، [[بتی فریدان]] با کتاب [[رازورزی زنانه]]، [[کیت میلت]] با کتاب [[سیاست جنسی]].<ref>[https://sid.ir/paper/996034/fa#downloadbottom سینافر، «فمینیسم، تاریخچه، امواج، گرایشها و آثار مثبت و منفی جنبشها»، 1401ش، ص7.]</ref> | ||
* '''دستاوردها''': تصویب قوانین ضد تبعیض مانند قانون برابری دستمزد در سال ۱۹۶۳م در آمریکا، ایجاد پناهگاههای زنان آسیبدیده، رواج بحثهای گسترده دربارهٔ [[سقط جنین]] و [[کنترل باروری]].<ref>[https://alefbalib.com/index.aspx?pid=256&PdfID=177816 افشون و توفیقیان، «فمینیسم در ترازوی نقد»، 1388ش، ص61.]</ref> | * '''دستاوردها''': تصویب قوانین ضد تبعیض مانند قانون برابری دستمزد در سال ۱۹۶۳م در آمریکا، ایجاد پناهگاههای زنان آسیبدیده، رواج بحثهای گسترده دربارهٔ [[سقط جنین]] و [[کنترل باروری]].<ref>[https://alefbalib.com/index.aspx?pid=256&PdfID=177816 افشون و توفیقیان، «فمینیسم در ترازوی نقد»، 1388ش، ص61.]</ref> | ||
| خط ۱۴۷: | خط ۱۴۷: | ||
=== فمینیسم اسلامی === | === فمینیسم اسلامی === | ||
[[پرونده:فمینیسم۶.png|جایگزین=فاطمه مرنیسی نماینده فمینیسم اسلامی|بندانگشتی|فاطمه مرنیسی نماینده فمینیسم اسلامی]] | [[پرونده:فمینیسم۶.png|جایگزین=فاطمه مرنیسی نماینده فمینیسم اسلامی|بندانگشتی|[[فاطمه مرنیسی]] نماینده فمینیسم اسلامی]] | ||
طرح مباحث فمینیستی در جهان اسلام از اواخر قرن نوزدهم و در پی نفوذ فرهنگ مدرن در کشورهای اسلامی صورت گرفت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/65641/تأملی-بر-پیکره-و-پیامدهای-فمینیسم-اسلامی?SID=137093 اسحاقی، تأملی بر پیکره و پیامدهای فمینیسم اسلامی، 1384ش.]</ref> فمینیسم اسلامی مفهومی مبتنی بر برداشتی برابریخواهانه میان زن و مرد در اسلام است.<ref>کرمی و محبوبی شریعتپناهی، فمینیسم اسلامی: مفاهیم و امکانها، 1392ش، ص2.</ref> بهطور کلی فمینیسم اسلامی را میتوان برآیند فعالیت دو گروه دانست؛ نخست افرادی که توجه به اسلام را بهعنوان یک سیاست راهبردی برای توسعهٔ مفاهیم فرهنگی غرب و مقابله با اصولگرایی در کشورهای اسلامی برگزیدهاند و گروه دوم دستهای از روشنفکران مسلمان که آشنایی با فرهنگ مدرن، آنان را با یک چالش اساسی دربارهٔ رابطهٔ میان تجدد و سنت مواجه ساخته است. آنان از یکسو بهدلیل داشتن پیوندی عاطفی با [[دین]] و از سوی دیگر بهدلیل پذیرش بنمایههای فرهنگ مدرن بهعنوان محصول عقل بشری، اصلاحات در [[دین]] را با ترازوی فرهنگ مدرن ضروری میدانند.<ref>حسینزاده و عباسیان، «نقد و بررسی مبانی فکری و شاخصههای فمینیسم اسلامی»، 1394ش، ص213.</ref> در دوران اوج [[اسلامگرایی]] در [[خاورمیانه]] و گسترش دیدگاههای متفاوت در اندیشه فمینیستی، جریانی خاص مربوط به مباحث زنان در جهان اسلام شکل گرفت که بهدنبال گسترش برابری در همه عرصههای زندگی بود. این جریان از نیمه دوم قرن بیستم میلادی با رواج مفهوم [[حقوق بشر]] و بهویژه حقوق و آزادیهای زنان در عرصه بینالمللی، درصدد نظریهپردازی پیرامون [[فمینیسم اسلامی]] برآمد. | طرح مباحث فمینیستی در جهان اسلام از اواخر قرن نوزدهم و در پی نفوذ فرهنگ مدرن در کشورهای اسلامی صورت گرفت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/65641/تأملی-بر-پیکره-و-پیامدهای-فمینیسم-اسلامی?SID=137093 اسحاقی، تأملی بر پیکره و پیامدهای فمینیسم اسلامی، 1384ش.]</ref> فمینیسم اسلامی مفهومی مبتنی بر برداشتی برابریخواهانه میان زن و مرد در اسلام است.<ref>کرمی و محبوبی شریعتپناهی، فمینیسم اسلامی: مفاهیم و امکانها، 1392ش، ص2.</ref> بهطور کلی فمینیسم اسلامی را میتوان برآیند فعالیت دو گروه دانست؛ نخست افرادی که توجه به اسلام را بهعنوان یک سیاست راهبردی برای توسعهٔ مفاهیم فرهنگی غرب و مقابله با اصولگرایی در کشورهای اسلامی برگزیدهاند و گروه دوم دستهای از روشنفکران مسلمان که آشنایی با فرهنگ مدرن، آنان را با یک چالش اساسی دربارهٔ رابطهٔ میان تجدد و سنت مواجه ساخته است. آنان از یکسو بهدلیل داشتن پیوندی عاطفی با [[دین]] و از سوی دیگر بهدلیل پذیرش بنمایههای فرهنگ مدرن بهعنوان محصول عقل بشری، اصلاحات در [[دین]] را با ترازوی فرهنگ مدرن ضروری میدانند.<ref>حسینزاده و عباسیان، «نقد و بررسی مبانی فکری و شاخصههای فمینیسم اسلامی»، 1394ش، ص213.</ref> در دوران اوج [[اسلامگرایی]] در [[خاورمیانه]] و گسترش دیدگاههای متفاوت در اندیشه فمینیستی، جریانی خاص مربوط به مباحث زنان در جهان اسلام شکل گرفت که بهدنبال گسترش برابری در همه عرصههای زندگی بود. این جریان از نیمه دوم قرن بیستم میلادی با رواج مفهوم [[حقوق بشر]] و بهویژه حقوق و آزادیهای زنان در عرصه بینالمللی، درصدد نظریهپردازی پیرامون [[فمینیسم اسلامی]] برآمد. | ||
* '''تمرکز:''' ارائه خوانشی برابریخواهانه از متون دینی [[اسلام]] در راستای احقاق [[حقوق زنان]]. | * '''تمرکز:''' ارائه خوانشی برابریخواهانه از متون دینی [[اسلام]] در راستای احقاق [[حقوق زنان]]. | ||
