ابرابزار |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =آبشار نوژیان۲.jpg|300px|thumb | |||
| زیرنویس تصویر =آبشار نوژیان | |||
|image_alt=نمایی از آبشار نوژیان | |||
| فایل پادکست =آبشار نوژیان.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =۲/۴۹ | |||
| تاریخ پادکست =۲۳-۱۱-۱۴۰۴ | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''آبشار نوژیان،'''}} آبشاری مرتفع بر فراز کوه تاف در بخش پاپی خرمآباد. | {{درشت|'''آبشار نوژیان،'''}} آبشاری مرتفع بر فراز کوه تاف در بخش پاپی خرمآباد. | ||
آبشار نوژیان جزء مرتفعترین و زیباترین آبشارهای [[ایران]] است. این [[آبشار]] از سرمایههای طبیعی بینظیر در ایران بهشمار میرود که در دل کوهستانهای سرسبز و بکر لرستان واقع شده است. این آبشار از چشمههای زلال و گوارای بالادست کوه تاف سرچشمه گرفته و پس از سقوطی خروشان، به رودخانهٔ سزار میپیوندد. آبشار نوژیان نهتنها جلوهای از عظمت طبیعت و زیباییهای بکر کوهستانی است، بلکه قدرت و هنر بینظیر پروردگار را در جهان هستی به تصویر کشیده است. صدای موزون جریان آب، شفافیت و خنکی آن و تنوع پوشش گیاهی پیرامون آبشار، همگی حاکی از هماهنگی و زیبایی در خلقت است که تأمل در آن، انسان را به شگفتی و درک عمیقتری از نظام هستی رهنمون میسازد. این آبشار در ۲۷ [[اسفند]] ۱۳۸۷ش توسط سازمان میراث فرهنگی بهعنوان چهل و ششمین اثر طبیعی ملی ایران ثبت شده است و بهعنوان یکی از گنجینههای طبیعی استان لرستان شناخته میشود. | |||
== معرفی | == معرفی == | ||
آبشار | === موقعیت جغرافیایی === | ||
آبشار نوژیان در ۳۸ کیلومتری جنوبشرقی [[خرمآباد]]، در بخش پاپی و در نزدیکی روستایی به همین نام قرار دارد. این آبشار در دل کوههای زاگرس و میان دو کوه تاف و هشتاد پهلو واقع شده است.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-نوژیان/ «معرفی آبشار نوژیان در خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> | |||
=== ویژگیهای طبیعی === | |||
ارتفاع آبشار ۹۵ متر و عرض تاج آن ۵ متر است و بلندترین آبشار استان لرستان بهشمار میرود. آبشار از چشمهسار تاف سرچشمه میگیرد و پس از سقوط به پایین، به رودخانهٔ سزار از شاخههای رود دز میریزد. مردم محلی گاهی از آن با نام آبشار تاف یاد میکنند.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-نوژیان/ «معرفی آبشار نوژیان در خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> در نزدیکی آبشار نوژیان، دو آبشار وارک و هفتچشمه نیز قرار دارند.<ref>هاشمی و بدر، «پتانسیلسنجی ژیومورفوسایتهای دریاچه کیو و آبشار نوژیان شهرستان خرمآباد به منظور توسعه گردشگری با مدل Comanescu»، 1397ش، ص4.</ref> | |||
=== ریشهٔ نام === | |||
نوژیان به معنای آب زنده است. برخی معتقدند دلیل نامگذاری، تغییرات حجم آب در فصول مختلف است که آبشار را به موجودی زنده تشبیه کردهاند. برخی دیگر علت نامگذاری را نزدیکی به گردنهٔ نوژیان میدانند.<ref>[https://reiseniran.de/fa/آبشار-نوژیان-خرم-آباد/ «آبشار نوژیان خرمآباد»، وبسایت ریزن ایران.]</ref> همچنین نوژی در زبان لری به معنای عدس است و وجود کشتزارهای عدس در اطراف آبشار، علت نامگذاری نوژیان دانسته شده است.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/tourism/معروفترین-آبشارهای-ایران-کدام-هستند؟/ «معرفی ۹ تا از معروفترین آبشارهای ایران»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> | |||
== | === بهترین زمان بازدید === | ||
بهترین زمان سفر به آبشار نوژیان، فصل [[بهار]] و [[تابستان]] است که [[آبشار]] در پرآبترین حالت خود بوده و طبیعت سرسبز و هوای معتدل، لذت بازدید را دوچندان میکند. در زمستان، حجم آب کاهش مییابد.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-نوژیان/ «معرفی آبشار نوژیان در خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> | |||
== | === جایگاه گردشگری === | ||
آبشار نوژیان پس از آبشار بیشه، دومین آبشار معروف لرستان است. [[آبشار بیشه]] از نظر دسترسی و شهرت عمومی معروفتر است، اما آبشار نوژیان بهدلیل ارتفاع و طبیعت بکر، جایگاه ویژهای در میان طبیعتدوستان و گردشگران دارد.<ref>[https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_1262.html اجزاء شکوهی و دیگران، «ارزیابی و اولویتبندی آبشارهای طبیعی بهمنظور توسعه اکوتوریسم (مطالعه موردی آبشارهای هفتگانه استان لرستان)»، 1393ش، ص41.]</ref> | |||
گونههای جانوری این منطقه شامل کل، بز کوهی، گراز وحشی، خرگوش، روباه، گرگ، خرس و پلنگ و پرندگانی | == پوشش گیاهی و جانوری منطقه == | ||
[[پرونده:آبشار نوژیان ۳.jpg|جایگزین=آبشار نوژیان|بندانگشتی|511x511پیکسل|آبشار نوژیان]] | |||
'''پوشش گیاهی''': پوشش گیاهی اطراف آبشار نوژیان بسیار متنوع و سرسبز است. [[جنگل]]های وسیع [[بلوط]] و درختانی مانند زالزالک، بنه ([[پسته]] وحشی)، [[بادام]] کوهی، [[گردو]]، فندق، ارغوان، ممرس و انواع گیاهان دارویی، پوشش گیاهی منطقهٔ اطراف آبشار را تشکیل میدهند. مردم محلی و برخی گردشگران برای جمعآوری گیاهان دارویی که برخی هم کمیاب و ارزشمند هستند به این منطقه سفر میکنند.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/22117/ژئوتوریسم-آبشارهای-استان-لرستان جعفریان، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، وبسایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.]</ref> | |||
'''پوشش جانوری''': گونههای جانوری این منطقه شامل کل، بز کوهی، گراز وحشی، خرگوش، روباه، گرگ، خرس و پلنگ و پرندگانی ازجمله کبک، تیهو، عقاب، شاهین، [[بلبل]]، سار و کلاغ است. رودخانه و حوضچههای پاییندست آبشار، زیستگاه ماهیهای سردآبی بهویژه قزلآلا است و پرورش ماهی در این منطقه رواج دارد.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/lorestan/khorramabad/nowzhian-waterfall/ دزنابی، «آبشار نوژیان لرستان و جوشوخروش آب میان جنگل»، وبسایت مجله گردشگری علیبابا.]</ref> | |||
== ساکنان منطقه == | |||
مردم ساکن منطقهٔ آبشار نوژیان عمدتاً از ایلهای پاپی (بالاگریوه)، سکوند و [[ایل بختیاری|بختیاری]] هستند و به زبان لری سخن میگویند. فرهنگ و [[سبک زندگی]] آنها پیوندی عمیق با طبیعت دارد؛ بهگونهای که نام نوژیان در باور محلی به گیاهی دارویی به نام عدسی نوژی، نسبت داده میشود. اقتصاد مردم منطقه بر پایهٔ کشاورزی، دامداری، بهرهبرداری از گیاهان دارویی و پرورش ماهی قزلآلا در حوضچههای اطراف آبشار استوار است و این سبک زندگی، جلوهای از تمدن کهن و سازگار با طبیعت کوهستانی و [[جنگلهای زاگرس|جنگلی زاگرس]] بهشمار میرود.<ref>[https://mag.tourbist.com/nozhian-waterfall-lorestan/ قرهباغی، «آبشار نوژیان کجاست؟ راهنمای سفر به بلندترین آبشار لرستان»، وبسایت توربیست.]</ref> | |||
== مسیرهای دسترسی == | == مسیرهای دسترسی == | ||
فاصله سهراهی پلیسراه [[بروجرد]]- [[خرمآباد]]- درود تا آبشار نوژیان ۵۲ کیلومتر است. پس از ۱۴ کیلومتر در جاده کمربندی خرمآباد، تابلوی آبشار دیده میشود. از ابتدای جاده تا آبشار ۳۸ کیلومتر راه است که ۳۲ کیلومتر آسفالت و ۶ کیلومتر خاکی است.<ref>صفیزاده، ژئوتوریسم آبشار نوژیان شرق خرمآباد، 1390ش، ص12.</ref> مسیر پیادهروی از میان جنگلهای بلوط و دامنه کوه تاف عبور میکند و با وجود شیبدار و ناهموار بودن، برای طبیعتگردی و عکاسی جذاب است.<ref>[https://mag.tourbist.com/nozhian-waterfall-lorestan/ قرهباغی، «آبشار نوژیان کجاست؟ راهنمای سفر به بلندترین آبشار لرستان»، وبسایت توربیست.]</ref> | |||
== امکانات رفاهی == | == امکانات رفاهی == | ||
امکانات رفاهی در نزدیکی آبشار نوژیان محدود است و [[هتل]]، [[رستوران]] یا فروشگاه مجهز وجود ندارد. گردشگران برای اقامت باید از چادر مسافرتی شخصی استفاده کنند.<ref>[https://reiseniran.de/fa/آبشار-نوژیان-خرم-آباد/ «آبشار نوژیان خرمآباد»، وبسایت ریزن ایران.]</ref> این [[آبشار]] بیشتر برای طبیعتگردان و علاقهمندان به سفرهای بکر و کوهستانی با تجهیزات شخصی مناسب است و نباید [[انتظار]] امکانات رفاهی گسترده داشت.<ref>[https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/khorramabad/nozhian-waterfall «آبشار نوژیان خرمآباد»، وبسایت سفر مارکت.]</ref> | |||
== جاذبههای گردشگری منطقه == | |||
[[پرونده:آبشار نوژیان.jpg|جایگزین=دریاچه کیو خرمآباد|بندانگشتی|دریاچه کیو خرمآباد]] | |||
[[جاذبههای گردشگری]] اطراف آبشار نوژیان شامل چند جاذبهٔ طبیعی و تاریخی مهم است که بازدید از آنها میتواند سفر به این منطقه را کاملتر و جذابتر کند: | |||
* '''کوه تاف''': کوهی در نزدیکی آبشار نوژیان که علاوه بر مناظر زیبا، محل رویش گیاهان دارویی است و بالای آن گردشگاه جنگلی مناسبی برای استراحت و [[لذتجویی|لذتبردن]] از طبیعت وجود دارد. | |||
* '''گردشگاه جنگلی نوژیان''': گردشگاه بالای کوه تاف، منطقهای ییلاقی با طبیعت زیبا، پوشش گیاهی متنوع و گیاهان دارویی است. کوه تاف منبع اصلی آب آبشار نوژیان بوده و در دل جنگلهای بلوط قرار دارد و گردشگران زیادی برای تماشای آبشار و استفاده از طبیعت بکر آن به این منطقه میروند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401021408921/نوژیان-بهشتی-در-سرزمین-آبشارها «نوژیان، بهشتی در سرزمین آبشارها»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | |||
* '''آبشار وارک''': آبشار وارک در نزدیکی آبشار نوژیان قرار دارد و آبشاری دوطبقه و بکر است. بازدید از آن به همراه آبشار نوژیان، تجربهای کامل از طبیعت لرستان را فراهم میکند.<ref>بیرانوند و وارثی، «جغرافیای روستایی: امکانسنجی توسعهٔ اکوتوریسم در مناطق روستایی؛ منطقهٔ روستایی وارک استان لرستان با استفاده از مدل تحلیلی SWOT»، 1394ش، ص38-40.</ref> | |||
* '''آبشار هفتچشمه''': این آبشار که به نامهای گریت و سرکانه نیز شناخته میشود، در نزدیکی آبشار نوژیان قرار دارد.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-گریت-در-خرم-آباد/ «آبشار گریت، یکی از دیدنیترین جاذبههای خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> | |||
* '''دریاچه کیو''': دریاچهای فصلی و طبیعی در شمالغرب [[خرمآباد]] با امکانات تفریحی مانند قایقسواری، جت اسکی، اسکی روی آب و شهربازی.<ref>[https://www.irna.ir/news/85786528/فیلم-دریاچه-کیو-خرم-آباد «فیلم دریاچه کیو خرمآباد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | |||
* '''روستای نوژیان''': روستایی تاریخی در نزدیکی آبشار نوژیان که زندگی بومی لرستان را به نمایش میگذارد و فرصتی برای آشنایی با فرهنگ محلی و طبیعت زاگرس فراهم میکند.<ref>[https://www.eghamat24.com/blog/42084/khoramabad-nozhian-waterfall زاهدی، «آبشار نوژیان خرمآباد لرستان و هر اطلاعاتی که باید بدانید!»، وبسایت اقامت24.]</ref> | |||
[[پرونده:آبشار نوژیان۱.jpg|جایگزین=قلعه فلکالافلاک خرمآباد|بندانگشتی|قلعه فلکالافلاک خرمآباد]] | |||
* '''قلعه فلکالافلاک''': این قلعه که به نام دژ شاپورخواست و قلعهٔ دوازدهبُرجی نیز شناخته میشود، قلعهای تاریخی و باشکوه در مرکز شهر خرمآباد استان لرستان است. این قلعه بر فراز تپهای مشرف به شهر و در نزدیکی رودخانه خرمآباد قرار دارد. این اثر تاریخی متعلق به دوره [[ساسانیان]] است و کاربردهایی چون مقر حکومتی، دفاعی و زندان سیاسی داشته و نماد تمدن کهن ایران و تاریخ زاگرس بهشمار میرود.<ref>[https://www.pateh.com/blog/falak-ol-aflak/ جلیلی، «قلعه فلکالافلاک، شکوه تاریخ و معماری کهن در لرستان»، وبسایت پته.]</ref> | |||
* '''حوضچههای پرورش ماهی''': در پاییندست آبشار، حوضچههای پرورش ماهی قزلآلا توسط اهالی ایجاد شده است. آب زلال، سرد و پراکسیژن [[چشمه]]ها و رودخانههای منطقه، شرایط مناسبی برای این کار فراهم کرده و گردشگران میتوانند از ماهیگیری و خوردن ماهی کباب تازه لذت ببرند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401021408921/نوژیان-بهشتی-در-سرزمین-آبشارها «نوژیان، بهشتی در سرزمین آبشارها»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | |||
== نقش آبشار در | == نقش آبشار در زندگی مردم منطقه == | ||
آبشار نوژیان نقش مهمی در فرهنگ و اقتصاد منطقه اطراف خود ایفا میکند. | آبشار نوژیان نقش مهمی در فرهنگ و اقتصاد منطقه اطراف خود ایفا میکند. | ||
'''تأثیر فرهنگی''': آبشار نوژیان بهعنوان نمادی از [[زیبایی]] و عظمت طبیعت لرستان، بخشی از [[هویت فرهنگی]] مردم بومی منطقه است. این آبشار در باورهای محلی و [[زندگی]] روزمرهٔ مردم جایگاه ویژهای دارد و بهعنوان یک سرمایهٔ ملی، مقدس و نمادی از قدرت و رحمت پروردگار شناخته میشود. همچنین، گردشگران و مردم محلی برای [[تفریح]]، پیکنیک و بهرهبرداری از گیاهان دارویی به این منطقه سفر میکنند که به حفظ فرهنگ بومی و سنتهای محلی کمک میکند.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-نوژیان/ «معرفی آبشار نوژیان در خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> | |||
آبشار نوژیان بهعنوان نمادی از [[زیبایی]] و عظمت طبیعت لرستان، بخشی از [[هویت فرهنگی]] مردم بومی منطقه است. این آبشار در باورهای محلی و [[زندگی]] روزمرهٔ مردم جایگاه ویژهای دارد و بهعنوان یک سرمایهٔ ملی، مقدس و نمادی از قدرت و رحمت پروردگار شناخته میشود. همچنین، گردشگران و مردم محلی برای [[تفریح]]، پیکنیک و بهرهبرداری از گیاهان دارویی به این منطقه سفر میکنند که به حفظ فرهنگ بومی و سنتهای محلی کمک میکند.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-نوژیان/ «معرفی آبشار نوژیان در خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> | |||
'''تأثیر اقتصادی''': آبشار نوژیان با جذب گردشگران سالانه، باعث رونق اقتصادی منطقه شده است. کسبوکارهای محلی مانند فروش محصولات کشاورزی، گیاهان دارویی و پرورش ماهی قزلآلا در حوضچههای پاییندست آبشار رونق گرفتهاند.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/22438-ابشار-نوژیان/ ارجمند، «آبشار نوژِیان»، وبسایت کجارو.]</ref> همچنین پروژههای توسعه زیرساختهای جادهای و گردشگری در دستور کار است که به اشتغال و درآمدزایی کمک میکند. این آبشار سرمایهای طبیعی و فرهنگی و محرکی برای توسعه اقتصادی پایدار محلی است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85195922/احیای-مسیر-گردشگری-آبشار-نوژیان-در-دستور-کار-قرار-گرفت «احیای مسیر گردشگری آبشار نوژیان در دستور کار قرار گرفت»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | |||
آبشار نوژیان | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۵۴: | خط ۹۰: | ||
* «آبشار گریت، یکی از دیدنیترین جاذبههای خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت، تاریخ انتشار: ۱۸ فروردین ۱۴۰۳ش. | * «آبشار گریت، یکی از دیدنیترین جاذبههای خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت، تاریخ انتشار: ۱۸ فروردین ۱۴۰۳ش. | ||
* «آبشار نوژیان خرمآباد»، وبسایت سفر مارکت، تاریخ بازدید: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ش. | * «آبشار نوژیان خرمآباد»، وبسایت سفر مارکت، تاریخ بازدید: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ش. | ||
* «آبشار نوژیان خرمآباد»، وبسایت | * «آبشار نوژیان خرمآباد»، وبسایت ریزن ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ شهریور ۱۴۰۰ش. | ||
* اجزاء شکوهی، محمد و دیگران، «ارزیابی و اولویتبندی آبشارهای طبیعی بهمنظور توسعه اکوتوریسم (مطالعه موردی آبشارهای هفتگانه استان لرستان)»، فصلنامه علمی پژوهشهای بومشناسی شهری، دوره ۵، شماره ۱۰، پیاپی ۱۰، ۱۳۹۳ش. | * اجزاء شکوهی، محمد و دیگران، «ارزیابی و اولویتبندی آبشارهای طبیعی بهمنظور توسعه اکوتوریسم (مطالعه موردی آبشارهای هفتگانه استان لرستان)»، فصلنامه علمی پژوهشهای بومشناسی شهری، دوره ۵، شماره ۱۰، پیاپی ۱۰، ۱۳۹۳ش. | ||
* ارجمند، سحر، «آبشار نوژِیان»، وبسایت کجارو، تاریخ انتشار: ۱۳ آبان ۱۳۹۶ش. | * ارجمند، سحر، «آبشار نوژِیان»، وبسایت کجارو، تاریخ انتشار: ۱۳ آبان ۱۳۹۶ش. | ||
| خط ۷۱: | خط ۱۰۷: | ||
* هاشمی، مهدی و بدر، افسانه، «پتانسیلسنجی ژیومورفوسایتهای دریاچه کیو و آبشار نوژیان شهرستان خرمآباد به منظور توسعه گردشگری با مدل Comanescu»، کنفرانس عمران، معماری و شهرسازی کشورهای جهان اسلام، ۱۳۹۷ش. | * هاشمی، مهدی و بدر، افسانه، «پتانسیلسنجی ژیومورفوسایتهای دریاچه کیو و آبشار نوژیان شهرستان خرمآباد به منظور توسعه گردشگری با مدل Comanescu»، کنفرانس عمران، معماری و شهرسازی کشورهای جهان اسلام، ۱۳۹۷ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{ایران-افقی}} | |||
