آبشار نوژیان، آبشاری مرتفع بر فراز کوه تاف در بخش پاپی خرمآباد.
 آبشار نوژیان | |
پادکست مقاله | 🡇
|
آبشار نوژیان جزء مرتفعترین و زیباترین آبشارهای ایران است. این آبشار از سرمایههای طبیعی بینظیر در ایران بهشمار میرود که در دل کوهستانهای سرسبز و بکر لرستان واقع شده است. این آبشار از چشمههای زلال و گوارای بالادست کوه تاف سرچشمه گرفته و پس از سقوطی خروشان، به رودخانهٔ سزار میپیوندد. آبشار نوژیان نهتنها جلوهای از عظمت طبیعت و زیباییهای بکر کوهستانی است، بلکه قدرت و هنر بینظیر پروردگار را در جهان هستی به تصویر کشیده است. صدای موزون جریان آب، شفافیت و خنکی آن و تنوع پوشش گیاهی پیرامون آبشار، همگی حاکی از هماهنگی و زیبایی در خلقت است که تأمل در آن، انسان را به شگفتی و درک عمیقتری از نظام هستی رهنمون میسازد. این آبشار در ۲۷ اسفند ۱۳۸۷ش توسط سازمان میراث فرهنگی بهعنوان چهل و ششمین اثر طبیعی ملی ایران ثبت شده است و بهعنوان یکی از گنجینههای طبیعی استان لرستان شناخته میشود.
معرفی
موقعیت جغرافیایی
آبشار نوژیان در ۳۸ کیلومتری جنوبشرقی خرمآباد، در بخش پاپی و در نزدیکی روستایی به همین نام قرار دارد. این آبشار در دل کوههای زاگرس و میان دو کوه تاف و هشتاد پهلو واقع شده است.[۱]
ویژگیهای طبیعی
ارتفاع آبشار ۹۵ متر و عرض تاج آن ۵ متر است و بلندترین آبشار استان لرستان بهشمار میرود. آبشار از چشمهسار تاف سرچشمه میگیرد و پس از سقوط به پایین، به رودخانهٔ سزار از شاخههای رود دز میریزد. مردم محلی گاهی از آن با نام آبشار تاف یاد میکنند.[۲] در نزدیکی آبشار نوژیان، دو آبشار وارک و هفتچشمه نیز قرار دارند.[۳]
ریشهٔ نام
نوژیان به معنای آب زنده است. برخی معتقدند دلیل نامگذاری، تغییرات حجم آب در فصول مختلف است که آبشار را به موجودی زنده تشبیه کردهاند. برخی دیگر علت نامگذاری را نزدیکی به گردنهٔ نوژیان میدانند.[۴] همچنین نوژی در زبان لری به معنای عدس است و وجود کشتزارهای عدس در اطراف آبشار، علت نامگذاری نوژیان دانسته شده است.[۵]
بهترین زمان بازدید
بهترین زمان سفر به آبشار نوژیان، فصل بهار و تابستان است که آبشار در پرآبترین حالت خود بوده و طبیعت سرسبز و هوای معتدل، لذت بازدید را دوچندان میکند. در زمستان، حجم آب کاهش مییابد.[۶]
جایگاه گردشگری
آبشار نوژیان پس از آبشار بیشه، دومین آبشار معروف لرستان است. آبشار بیشه از نظر دسترسی و شهرت عمومی معروفتر است، اما آبشار نوژیان بهدلیل ارتفاع و طبیعت بکر، جایگاه ویژهای در میان طبیعتدوستان و گردشگران دارد.[۷]
پوشش گیاهی و جانوری منطقه
پوشش گیاهی: پوشش گیاهی اطراف آبشار نوژیان بسیار متنوع و سرسبز است. جنگلهای وسیع بلوط و درختانی مانند زالزالک، بنه (پسته وحشی)، بادام کوهی، گردو، فندق، ارغوان، ممرس و انواع گیاهان دارویی، پوشش گیاهی منطقهٔ اطراف آبشار را تشکیل میدهند. مردم محلی و برخی گردشگران برای جمعآوری گیاهان دارویی که برخی هم کمیاب و ارزشمند هستند به این منطقه سفر میکنند.[۸]
پوشش جانوری: گونههای جانوری این منطقه شامل کل، بز کوهی، گراز وحشی، خرگوش، روباه، گرگ، خرس و پلنگ و پرندگانی ازجمله کبک، تیهو، عقاب، شاهین، بلبل، سار و کلاغ است. رودخانه و حوضچههای پاییندست آبشار، زیستگاه ماهیهای سردآبی بهویژه قزلآلا است و پرورش ماهی در این منطقه رواج دارد.[۹]
ساکنان منطقه
مردم ساکن منطقهٔ آبشار نوژیان عمدتاً از ایلهای پاپی (بالاگریوه)، سکوند و بختیاری هستند و به زبان لری سخن میگویند. فرهنگ و سبک زندگی آنها پیوندی عمیق با طبیعت دارد؛ بهگونهای که نام نوژیان در باور محلی به گیاهی دارویی به نام عدسی نوژی، نسبت داده میشود. اقتصاد مردم منطقه بر پایهٔ کشاورزی، دامداری، بهرهبرداری از گیاهان دارویی و پرورش ماهی قزلآلا در حوضچههای اطراف آبشار استوار است و این سبک زندگی، جلوهای از تمدن کهن و سازگار با طبیعت کوهستانی و جنگلی زاگرس بهشمار میرود.[۱۰]
مسیرهای دسترسی
فاصله سهراهی پلیسراه بروجرد- خرمآباد- درود تا آبشار نوژیان ۵۲ کیلومتر است. پس از ۱۴ کیلومتر در جاده کمربندی خرمآباد، تابلوی آبشار دیده میشود. از ابتدای جاده تا آبشار ۳۸ کیلومتر راه است که ۳۲ کیلومتر آسفالت و ۶ کیلومتر خاکی است.[۱۱] مسیر پیادهروی از میان جنگلهای بلوط و دامنه کوه تاف عبور میکند و با وجود شیبدار و ناهموار بودن، برای طبیعتگردی و عکاسی جذاب است.[۱۲]
امکانات رفاهی
امکانات رفاهی در نزدیکی آبشار نوژیان محدود است و هتل، رستوران یا فروشگاه مجهز وجود ندارد. گردشگران برای اقامت باید از چادر مسافرتی شخصی استفاده کنند.[۱۳] این آبشار بیشتر برای طبیعتگردان و علاقهمندان به سفرهای بکر و کوهستانی با تجهیزات شخصی مناسب است و نباید انتظار امکانات رفاهی گسترده داشت.[۱۴]
جاذبههای گردشگری منطقه
جاذبههای گردشگری اطراف آبشار نوژیان شامل چند جاذبهٔ طبیعی و تاریخی مهم است که بازدید از آنها میتواند سفر به این منطقه را کاملتر و جذابتر کند:
- کوه تاف: کوهی در نزدیکی آبشار نوژیان که علاوه بر مناظر زیبا، محل رویش گیاهان دارویی است و بالای آن گردشگاه جنگلی مناسبی برای استراحت و لذتبردن از طبیعت وجود دارد.
- گردشگاه جنگلی نوژیان: گردشگاه بالای کوه تاف، منطقهای ییلاقی با طبیعت زیبا، پوشش گیاهی متنوع و گیاهان دارویی است. کوه تاف منبع اصلی آب آبشار نوژیان بوده و در دل جنگلهای بلوط قرار دارد و گردشگران زیادی برای تماشای آبشار و استفاده از طبیعت بکر آن به این منطقه میروند.[۱۵]
- آبشار وارک: آبشار وارک در نزدیکی آبشار نوژیان قرار دارد و آبشاری دوطبقه و بکر است. بازدید از آن به همراه آبشار نوژیان، تجربهای کامل از طبیعت لرستان را فراهم میکند.[۱۶]
- آبشار هفتچشمه: این آبشار که به نامهای گریت و سرکانه نیز شناخته میشود، در نزدیکی آبشار نوژیان قرار دارد.[۱۷]
- دریاچه کیو: دریاچهای فصلی و طبیعی در شمالغرب خرمآباد با امکانات تفریحی مانند قایقسواری، جت اسکی، اسکی روی آب و شهربازی.[۱۸]
- روستای نوژیان: روستایی تاریخی در نزدیکی آبشار نوژیان که زندگی بومی لرستان را به نمایش میگذارد و فرصتی برای آشنایی با فرهنگ محلی و طبیعت زاگرس فراهم میکند.[۱۹]
- قلعه فلکالافلاک: این قلعه که به نام دژ شاپورخواست و قلعهٔ دوازدهبُرجی نیز شناخته میشود، قلعهای تاریخی و باشکوه در مرکز شهر خرمآباد استان لرستان است. این قلعه بر فراز تپهای مشرف به شهر و در نزدیکی رودخانه خرمآباد قرار دارد. این اثر تاریخی متعلق به دوره ساسانیان است و کاربردهایی چون مقر حکومتی، دفاعی و زندان سیاسی داشته و نماد تمدن کهن ایران و تاریخ زاگرس بهشمار میرود.[۲۰]
- حوضچههای پرورش ماهی: در پاییندست آبشار، حوضچههای پرورش ماهی قزلآلا توسط اهالی ایجاد شده است. آب زلال، سرد و پراکسیژن چشمهها و رودخانههای منطقه، شرایط مناسبی برای این کار فراهم کرده و گردشگران میتوانند از ماهیگیری و خوردن ماهی کباب تازه لذت ببرند.[۲۱]
نقش آبشار در زندگی مردم منطقه
آبشار نوژیان نقش مهمی در فرهنگ و اقتصاد منطقه اطراف خود ایفا میکند.
تأثیر فرهنگی: آبشار نوژیان بهعنوان نمادی از زیبایی و عظمت طبیعت لرستان، بخشی از هویت فرهنگی مردم بومی منطقه است. این آبشار در باورهای محلی و زندگی روزمرهٔ مردم جایگاه ویژهای دارد و بهعنوان یک سرمایهٔ ملی، مقدس و نمادی از قدرت و رحمت پروردگار شناخته میشود. همچنین، گردشگران و مردم محلی برای تفریح، پیکنیک و بهرهبرداری از گیاهان دارویی به این منطقه سفر میکنند که به حفظ فرهنگ بومی و سنتهای محلی کمک میکند.[۲۲]
تأثیر اقتصادی: آبشار نوژیان با جذب گردشگران سالانه، باعث رونق اقتصادی منطقه شده است. کسبوکارهای محلی مانند فروش محصولات کشاورزی، گیاهان دارویی و پرورش ماهی قزلآلا در حوضچههای پاییندست آبشار رونق گرفتهاند.[۲۳] همچنین پروژههای توسعه زیرساختهای جادهای و گردشگری در دستور کار است که به اشتغال و درآمدزایی کمک میکند. این آبشار سرمایهای طبیعی و فرهنگی و محرکی برای توسعه اقتصادی پایدار محلی است.[۲۴]
پانویس
- ↑ «معرفی آبشار نوژیان در خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.
- ↑ «معرفی آبشار نوژیان در خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.
- ↑ هاشمی و بدر، «پتانسیلسنجی ژیومورفوسایتهای دریاچه کیو و آبشار نوژیان شهرستان خرمآباد به منظور توسعه گردشگری با مدل Comanescu» 1397ش، ص4.
- ↑ «آبشار نوژیان خرمآباد»، وبسایت ریزن ایران.
- ↑ «معرفی ۹ تا از معروفترین آبشارهای ایران»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.
- ↑ «معرفی آبشار نوژیان در خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.
- ↑ اجزاء شکوهی و دیگران، «ارزیابی و اولویتبندی آبشارهای طبیعی بهمنظور توسعه اکوتوریسم (مطالعه موردی آبشارهای هفتگانه استان لرستان)»، 1393ش، ص41.
- ↑ جعفریان، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، وبسایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.
- ↑ دزنابی، «آبشار نوژیان لرستان و جوشوخروش آب میان جنگل»، وبسایت مجله گردشگری علیبابا.
- ↑ قرهباغی، «آبشار نوژیان کجاست؟ راهنمای سفر به بلندترین آبشار لرستان»، وبسایت توربیست.
- ↑ صفیزاده، ژئوتوریسم آبشار نوژیان شرق خرمآباد، 1390ش، ص12.
- ↑ قرهباغی، «آبشار نوژیان کجاست؟ راهنمای سفر به بلندترین آبشار لرستان»، وبسایت توربیست.
- ↑ «آبشار نوژیان خرمآباد»، وبسایت ریزن ایران.
- ↑ «آبشار نوژیان خرمآباد»، وبسایت سفر مارکت.
- ↑ «نوژیان، بهشتی در سرزمین آبشارها»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ بیرانوند و وارثی، «جغرافیای روستایی: امکانسنجی توسعهٔ اکوتوریسم در مناطق روستایی؛ منطقهٔ روستایی وارک استان لرستان با استفاده از مدل تحلیلی SWOT»، 1394ش، ص38-40.
- ↑ «آبشار گریت، یکی از دیدنیترین جاذبههای خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.
- ↑ «فیلم دریاچه کیو خرمآباد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ زاهدی، «آبشار نوژیان خرمآباد لرستان و هر اطلاعاتی که باید بدانید!»، وبسایت اقامت24.
- ↑ جلیلی، «قلعه فلکالافلاک، شکوه تاریخ و معماری کهن در لرستان»، وبسایت پته.
- ↑ «نوژیان، بهشتی در سرزمین آبشارها»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «معرفی آبشار نوژیان در خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.
- ↑ ارجمند، «آبشار نوژِیان»، وبسایت کجارو.
- ↑ «احیای مسیر گردشگری آبشار نوژیان در دستور کار قرار گرفت»، خبرگزاری ایرنا.
منابع
- «آبشار گریت، یکی از دیدنیترین جاذبههای خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت، تاریخ انتشار: ۱۸ فروردین ۱۴۰۳ش.
- «آبشار نوژیان خرمآباد»، وبسایت سفر مارکت، تاریخ بازدید: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- «آبشار نوژیان خرمآباد»، وبسایت ریزن ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ شهریور ۱۴۰۰ش.
- اجزاء شکوهی، محمد و دیگران، «ارزیابی و اولویتبندی آبشارهای طبیعی بهمنظور توسعه اکوتوریسم (مطالعه موردی آبشارهای هفتگانه استان لرستان)»، فصلنامه علمی پژوهشهای بومشناسی شهری، دوره ۵، شماره ۱۰، پیاپی ۱۰، ۱۳۹۳ش.
- ارجمند، سحر، «آبشار نوژِیان»، وبسایت کجارو، تاریخ انتشار: ۱۳ آبان ۱۳۹۶ش.
- «احیای مسیر گردشگری آبشار نوژیان در دستور کار قرار گرفت»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ انتشار: ۲۰ مرداد ۱۴۰۲ش.
- بیرانوند، حجتاله و وارثی، حمیدرضا، «جغرافیای روستایی: امکانسنجی توسعهٔ اکوتوریسم در مناطق روستایی؛ منطقهٔ روستایی وارک استان لرستان با استفاده از مدل تحلیلی SWOT»، مجله رشد آموزش جغرافیا، شماره ۱۱۱، ۱۳۹۴ش،
- جعفریان، لیلی، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، وبسایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی، تاریخ انتشار: ۱۱ اسفند ۱۳۹۷ش.
- جلیلی، زهرا، «قلعه فلکالافلاک، شکوه تاریخ و معماری کهن در لرستان»، وبسایت پته، تاریخ انتشار: ۲۷ اسفند ۱۴۰۳ش.
- دزنابی، «آبشار نوژیان لرستان و جوشوخروش آب میان جنگل»، وبسایت مجله گردشگری علیبابا، تاریخ بازدید: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- زاهدی، فاطمه، «آبشار نوژیان خرمآباد لرستان و هر اطلاعاتی که باید بدانید!»، وبسایت اقامت۲۴، تاریخ انتشار: ۴ آبان ۱۴۰۳ش.
- صفیزاده، مهدیه، «ژئوتوریسم آبشار نوژیان شرق خرمآباد»، دومین همایش علوم زمین و نکوداشت استاد پیشگام علم زمینشناسی ایران دکتر عبدالکریم قریب، ۱۳۹۰ش.
- «فیلم دریاچه کیو خرمآباد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ انتشار: ۵ فروردین ۱۴۰۴ش.
- قرهباغی، افسانه، «آبشار نوژیان کجاست؟ راهنمای سفر به بلندترین آبشار لرستان»، وبسایت توربیست، تاریخ انتشار: ۵ فروردین ۱۴۰۴ش.
- «معرفی آبشار نوژیان در خرمآباد»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت، تاریخ انتشار: ۲۰ فروردین ۱۴۰۳ش.
- «معرفی ۹ تا از معروفترین آبشارهای ایران»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت، تاریخ انتشار: ۲۳ بهمن ۱۴۰۲ش.
- «نوژیان، بهشتی در سرزمین آبشارها»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ انتشار: ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۱ش.
- هاشمی، مهدی و بدر، افسانه، «پتانسیلسنجی ژیومورفوسایتهای دریاچه کیو و آبشار نوژیان شهرستان خرمآباد به منظور توسعه گردشگری با مدل Comanescu»، کنفرانس عمران، معماری و شهرسازی کشورهای جهان اسلام، ۱۳۹۷ش.